Nhiều năm sau, TS. Lê Đăng Doanh vẫn tiếp tục nói về chủ đề này. Năm 2015, ông đã trả lời báo chí quốc tế về vấn đề này và những năm sau đó vẫn tiếp tục nhiều lần đề cập. Ông nhấn mạnh: “Nếu như cuộc Đổi Mới lần 1 là cuộc Đổi Mới để giải phóng năng lực sản xuất, thì cuộc Đổi Mới lần 2 phải là cuộc Đổi mới toàn diện, cải cách toàn diện cả về thể chế, bộ máy”.
Nhiều chuyên gia cũng bày tỏ quan điểm này nhưng cũng cuối cùng câu chuyện vẫn chỉ dừng lại ở mức các cuộc thảo luận chuyên môn. 15 năm qua, nền kinh tế Việt Nam vẫn tăng trưởng và liên tục đối mặt với những thử thách mới, cho tới một ngày tất cả nhận ra rằng Đổi Mới lần 2 là không thể không tiến hành.
Báo cáo tổng kết lý luận và thực tiễn 40 năm Đổi Mới của Đảng nhấn mạnh việc Việt Nam vẫn đang “đứng trước thách thức rất lớn về tụt hậu xa hơn về kinh tế, không thích ứng kịp với biến đổi khí hậu, môi trường suy thoái”.
Theo đó, giai đoạn đổi mới vừa qua, tốc độ tăng trưởng mỗi một thập niên lại suy giảm so với thập niên trước. Nền kinh tế Việt Nam phát triển chưa ổn định, bền vững, chất lượng tăng trưởng thấp, năng lực cạnh tranh yếu. Nền kinh tế cơ bản còn phát triển theo chiều rộng, chuyển dịch sang phát triển theo chiều sâu dựa trên khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao còn chậm.
Bên cạnh đó, tăng trưởng năng suất trên đà giảm xuống, nợ công, thâm hụt ngân sách nhà nước cao, kéo dài. Doanh nghiệp trong nước 95-96% là doanh nghiệp nhỏ, trình độ công nghệ thấp. Những điều đó đặt ra thách thức rất lớn với việc đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng nhằm vượt bẫy thu nhập trung bình.
Nhìn từ bên ngoài, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra trên rất nhiều bình diện với trình độ rất cao, hầu như với tất cả các lĩnh vực kinh tế. Mặt khác, Việt Nam là quốc gia bị tổn thương nhiều bởi tác động của biến đổi khí hậu đến phát triển kinh tế - xã hội trên nhiều lĩnh vực. Xu hướng già hóa dân số nhanh và chất lượng dân số thấp ở Việt Nam tác động ngày càng mạnh đối với nền kinh tế Việt Nam trong cả ngắn hạn và dài hạn...
Đó chính là lý do để Đảng Cộng sản Việt Nam xác định phải đưa đất nước vào một “kỷ nguyên mới”, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Tuy trong câu chữ của văn kiện không đề cập trực tiếp đến khái niệm “Đổi Mới lần 2”, nhưng về nội hàm của văn kiện đã khẳng định điều đó.
Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: “Đại hội XIV có trọng trách lịch sử xác lập những quyết sách mang tính "bệ phóng" để thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước”. Theo đó, thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Không chỉ nêu mục tiêu chung chung, Đảng cũng xác định mục tiêu định lượng cụ thể, theo đó phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm.
Để thực hiện được mục tiêu trên, hàng loạt chủ trương chính sách lớn đã được ban hành trong năm 2025 vừa qua và sẽ tiếp tục được hoàn thiện, bổ sung trong thời gian tới.
Nhớ lại hành trình Đổi Mới của năm 1986, ban đầu cũng chưa ai định nghĩa được “Đổi Mới” một cách rõ ràng, mà phải đến khi văn kiện của Đại hội lần thứ VI được thông qua, mở ra rất nhiều không gian cải cách, đặc biệt là về kinh tế, thì khái niệm Đổi Mới theo cách hiểu đầy đủ nhất mới thực sự thành hình.
Và vì thế, với việc Báo cáo chính trị Đại hội XIV xác định “12 định hướng lớn; 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược” cùng với chương trình hành động đã cụ thể hoá các nhiệm vụ có thể triển khai thực hiện ngay.
Đặc biệt, Báo cáo xác định thể chế là "điểm nghẽn của điểm nghẽn" nhưng cũng là "đột phá của đột phá", theo đó phải tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, tháo gỡ rào cản, khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển mới.
Theo đó, Việt Nam sẽ “đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị phát triển quốc gia theo hướng hiện đại, minh bạch, trách nhiệm giải trình cao; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp, liêm chính, phục vụ”. Luận điểm này khiến chúng ta nhớ lại quan điểm của TS. Lê Đăng Doanh trước đây về việc “cải cách toàn diện cả về thể chế, bộ máy”.
Những tiếng nói chuyên gia mới nhất cũng ủng hộ cho điều này. Trong cuộc trả lời phỏng vấn mới đây của VietnamFinance, PGS.TS Trần Đình Thiên đã đề cập tới một “nhịp tăng trưởng thăng hoa thứ hai”.
Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, Việt Nam cần tạo ra một “nhịp tăng trưởng thăng hoa thứ hai", tương tự như bước ngoặt của năm 1986, khi bắt đầu thừa nhận kinh tế tư nhân và từ đó giúp nền kinh tế trỗi dậy mạnh mẽ. “Nếu như trước đây kinh tế tư nhân mới chỉ được “thừa nhận”, thì nay nó phải được xem là một động lực tăng trưởng quan trọng nhất, cần được thúc đẩy thông qua một hệ thống chính sách thiết kế bài bản", ông Thiên nói.
Với các diễn biến hiện tại, không quá khi nói rằng Việt Nam đang thực sự bước vào "Đổi Mới lần 2”!
Tags:
Trong khi khu vực công tập trung cải thiện thu nhập thông qua tăng lương cơ sở, phụ cấp, khu vực tư nhân hướng tới đãi ngộ toàn diện, kết hợp giữa thu nhập cạnh tranh và cơ hội phát triển nghề nghiệp.
(VNF) - Trong chuyến kiểm tra công trường đầu xuân, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu tăng tốc thi công hai dự án cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh và Hữu Nghị – Chi Lăng, phấn đấu khánh thành vào dịp 30/4/2026. Thông điệp “vượt nắng, thắng mưa” được nhấn mạnh nhằm sớm hoàn thiện trục cao tốc cửa khẩu, mở rộng không gian phát triển cho khu vực Đông Bắc.
(VNF) - Trong tổng số 864 người ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI, 5 ứng viên trẻ tuổi nhất đều là nữ, thuộc thế hệ 2K.
(VNF) - Tổng Bí thư Tô Lâm ngày 19/2 (theo giờ Mỹ) đã tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Dải Gaza tại Washington DC, theo lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Hội đồng.
(VNF) - Năm 2026, Chính phủ tiếp tục thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy ở Trung ương và địa phương, để hướng tới mục tiêu hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn.
Theo đặc phái viên TTXVN, nhân dịp tham dự Cuộc họp Khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Washington D.C., Hoa Kỳ theo lời mời của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, ngày 19/2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã tiếp Trưởng đại diện Thương mại Hoa Kỳ, Đại sứ Jamieson Greer.
Theo đặc phái viên TTXVN, nhân dịp dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza theo lời mời của Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ Donald Trump từ ngày 18 - 20/02/2026, sáng 19/2 (theo giờ địa phương), Tổng Bí thư Tô Lâm đã có các cuộc gặp, trao đổi với Tổng thống Indonesia, Tổng thống Uzbekistan, Tổng thống Azerbaijan, Tổng thống Kazakhstan, Thủ tướng Campuchia, Thủ tướng Armenia, Thủ tướng Hungary, Thủ tướng Pakistan, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Cộng hòa Séc.
Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết các cơ quan của Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ cùng phía Mỹ, để hai bên có thể sớm hoàn tất thỏa thuận thương mại đối ứng.
(VNF) - 28 năm sau khi tách khỏi tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng cũ, Đà Nẵng lại đón thêm một mùa xuân mới, lần này trong trạng thái hợp nhất với Quảng Nam. Xuân mới rộn ràng giữa đất trời và lòng người, mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn. Tiềm năng mới, cơ hội mới, vận hội mới cùng những cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội, giúp Đà Nẵng cùng cả nước tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
(VNF) - Tỷ lệ doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn tăng hai chữ số trong đầu năm 2026, phản ánh sức chống chịu của khu vực sản xuất – kinh doanh còn nhiều hạn chế. Trong bối cảnh đó, TS Nguyễn Đình Cung cho rằng cần một “liều thuốc” cải cách thể chế đủ mạnh để tháo gỡ điểm nghẽn, tạo không gian phát triển bền vững cho doanh nghiệp.
(VNF) - Trong kỷ nguyên tài sản số, năng lực cạnh tranh quốc gia không còn chỉ dựa trên tài nguyên thiên nhiên hay nhân công giá rẻ, mà chuyển dịch sang khả năng làm chủ hệ sinh thái số.
(VNF) - Là thành viên sáng lập, Việt Nam mong muốn cùng các thành viên phát huy vai trò của Hội đồng Hòa bình về Gaza trong việc thúc đẩy hòa bình và tái thiết Gaza trên cơ sở Nghị quyết của HĐBA LHQ.
(VNF) - Đầu thế kỷ XX, khi người Pháp bắt đầu công cuộc kiến thiết Sài Gòn, vốn được mệnh danh là Hòn ngọc Viễn Đông, xã hội Nam Kỳ đã chứng kiến sự rạn nứt của trật tự phong kiến cũ để nhường chỗ cho những cơ hội kinh tế mới. Chính trong bối cảnh giao thời tranh tối tranh sáng ấy, bốn nhân vật được mệnh danh là “Nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Hỏa”, không chỉ nhờ vào vận may hay thiên thời địa lợi nhân hòa, mà còn nhờ vào khả năng định vị bản thân xuất sắc trong vai trò là những công dân xứ
(VNF) - Cồng chiêng Tây Nguyên được mời tham dự “Lễ hội âm thanh thế giới”. Tại lễ hội này, bên cạnh âm nhạc hiện đại, các nghệ nhân đến từ Uzbekistan, Chile và Việt Nam sẽ trình bày dòng nhạc dân gian đặc trưng của mình, với chủ đề “Cùng bảo tồn và phục hồi” (Co-existence and Resilience). Và từ đây, cũng đặt ra cho chúng ta nhiều suy ngẫm về hình thức và cách thức đầu tư tài chính và nhân lực nhằm bảo tồn và phát huy văn hóa dân gian hiệu quả nhất trong công cuộc phát triển kinh tế xã hội mang
(VNF) - Nelson Mandela, nhà hoạt động chính trị - xã hội nổi tiếng thế giới của Nam Phi, người được trao Giải thưởng Nobel Hòa bình năm 1993, từng phát biểu: “Muốn thay đổi một chế độ, trước hết phải tác động vào nền giáo dục”. Chủ tịch Hồ Chí Minh, Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, danh nhân văn hóa thế giới, cũng coi dốt nát là một thứ giặc, nguy hại như giặc ngoại xâm và “giặc đói”. Lịch sử phát triển của nhân loại luôn gắn liền với những thành tựu của giáo dục - đào tạo và các dân tộc vă
(VNF) - Chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả là mục tiêu đã được Việt Nam đặt ra trong nhiều năm. Tuy nhiên, TS. Nguyễn Đình Cung, Nguyên viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương khẳng định để mục tiêu này đi vào thực chất, điều quan trọng là phải nhìn rõ nền tảng của nền kinh tế đang ở đâu, từ đó lựa chọn lộ trình phù hợp.
(VNF) - Ngày 18/2, Tổng Bí thư Tô Lâm có bài viết "Đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới". VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn.
(VNF) - Hà Nội mang trong mình những lớp trầm tích văn hóa dày đặc, được bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử. Đó là những ngôi đình làng nép mình trong phố thị, những ngôi đền, ngôi chùa gắn với tín ngưỡng dân gian, với đời sống tinh thần của bao thế hệ người Tràng An.
(VNF) - Hiện giá vàng trong nước vẫn đang ở trong thời kỳ nghỉ Tết và “neo” ở mức cao 181 triệu đồng/lượng. Theo các chuyên gia, năm 2026, đi kèm với tăng trưởng về giá là những thay đổi mang tính bước ngoặt trong cơ chế quản lý, khi dòng vốn dân cư được định hướng vào hệ thống giao dịch minh bạch và có tính thanh khoản cao hơn.
(VNF) - Trong 9 nhân sự cơ quan Đảng Trung ương ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 16 có Tổng Bí thư Tô Lâm, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và 6 lãnh đạo các ban Đảng.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường từng bước phục hồi, dòng kiều hối đang trở thành nguồn lực quan trọng tiếp sức cho bất động sản Việt Nam. Những thay đổi trong khung pháp lý cùng môi trường đầu tư ngày càng minh bạch được kỳ vọng sẽ mở rộng cánh cửa cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài tham gia sâu hơn vào thị trường.
(VNF) - Bộ Xây dựng đề xuất nâng tỷ lệ nắm giữ vốn điều lệ của nhà đầu tư nước ngoài trong hãng hàng không Việt Nam lên mức không quá 49%, thay vì không quá 34% như hiện nay.
(VNF) - Thời vàng son là những thời thịnh trị, nước giàu, dân no đủ, trăm họ yên ổn làm ăn. Trong lịch sử, nước ta cũng đã từng có những thời vàng son như vậy.
(VNF) - Hãy tưởng tượng bạn bước chậm rãi vào một thế giới khác, nơi thời gian dường như ngừng trôi, chỉ còn lại tiếng nước nhỏ giọt nhẹ nhàng, tiếng gió thoảng qua những khoảng không khổng lồ, và ánh sáng dịu dàng len lỏi từ những hố sụt trên cao. Đó chính là Hang Sơn Đoòng – hang động tự nhiên lớn nhất thế giới, nằm sâu trong lòng Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.
(VNF) - Bộ Tư pháp Mỹ mới đây đã chính thức chuyển tới Quốc hội một danh sách những “nhân vật có liên quan đến chính trị” được nêu tên trong hàng triệu trang hồ sơ liên quan đến cuộc điều tra tội phạm tình dục Jeffrey Epstein.
Trong khi khu vực công tập trung cải thiện thu nhập thông qua tăng lương cơ sở, phụ cấp, khu vực tư nhân hướng tới đãi ngộ toàn diện, kết hợp giữa thu nhập cạnh tranh và cơ hội phát triển nghề nghiệp.
(VNF) - Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A đoạn qua khu vực Văn Điển – Ngọc Hồi (huyện Thanh Trì cũ, Hà Nội) dài 3,8km đang bước vào giai đoạn nước rút sau nhiều năm chậm tiến độ do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.
