Điều gì thúc đẩy Bắc Kinh 'khóa van' nguyên liệu then chốt của ngành chip?
(VNF) - Trung Quốc ngày 10/7 thông báo tạm thời chặn xuất khẩu khí heli, một nguyên tố quan trọng trong chuỗi sản xuất chất bán dẫn, khi sự leo thang của cuộc chiến tại Iran đang làm trầm trọng thêm tình trạng gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
- Trung Quốc - EU leo thang căng thẳng vì... vịt quay Bắc Kinh 10/07/2026 01:15
Bất ngờ siết xuất khẩu khí heli
Bộ Thương mại và Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã ra một tuyên bố ngắn gọn về việc áp đặt lệnh cấm xuất khẩu tạm thời đối với khí heli, có hiệu lực ngay lập tức. Biện pháp này được thực hiện theo các điều khoản liên quan của Luật Ngoại thương nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tuy nhiên, các cơ quan này không giải thích gì thêm về lý do cụ thể.
Trong quy trình chế tạo chất bán dẫn, khí heli là nguyên liệu không thể thay thế nhờ các đặc tính vật lý đặc biệt. Nó được sử dụng làm chất làm mát tấm wafer, hỗ trợ công nghệ khắc plasma, lắng đọng hơi hóa học (CVD) và phát hiện rò rỉ trong các thiết bị chân không cao.
Do heli chỉ có thể được chiết xuất từ một số mỏ khí tự nhiên có nồng độ cao và không thể tổng hợp nhân tạo trên quy mô công nghiệp, sự khan hiếm của nó lập tức tạo áp lực lớn lên toàn ngành công nghiệp điện tử. Kể từ khi cuộc chiến tại Iran bắt đầu vào cuối tháng 2, chuỗi cung ứng heli toàn cầu liên tục bị gián đoạn, đẩy giá mặt hàng này tăng lên đáng kể.

Theo các ước tính được trích dẫn trong báo cáo nghiên cứu từ công ty tư vấn Trivium China, Trung Quốc chỉ tự sản xuất được khoảng 15% hoặc ít hơn lượng heli tiêu thụ trong nước. Phần lớn nguồn cung còn lại được họ nhập khẩu từ Qatar – quốc gia vốn nắm giữ khoảng một phần ba sản lượng heli của thế giới.
Ông Gary Ng, nhà kinh tế cấp cao tại ngân hàng Natixis (Pháp), nhận định rằng Trung Quốc đang tìm cách bảo vệ các ngành công nghiệp nội địa của mình khi nguồn cung heli toàn cầu rơi vào tình trạng "rất khan hiếm".
"Biện pháp kiểm soát xuất khẩu này nhằm mục đích bảo vệ ngành công nghiệp trong nước, đặc biệt là khi heli đóng vai trò sống còn đối với sản xuất chip", ông nói. Ông Ng cũng cho rằng động thái này chủ yếu nhằm đảm bảo nguồn cung cho thị trường nội địa hơn là mang động cơ chính trị.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh đang nỗ lực tăng cường khả năng tự cung tự cấp trong lĩnh vực sản xuất chip và trí tuệ nhân tạo (AI), khi cuộc chạy đua công nghệ với Mỹ ngày càng trở nên gay gắt.
Ông Cameron Johnson, đối tác cấp cao tại công ty tư vấn Tidalwave Solutions có trụ sở tại Thượng Hải, cho biết hiện tại vẫn chưa rõ khi nào nguồn cung heli toàn cầu mới có thể ổn định trở lại.
"Việc Trung Quốc cấm xuất khẩu ở thời điểm hiện tại cho tôi thấy một điều rõ ràng: Họ biết rằng lượng heli hiện có đơn giản là không đủ để đáp ứng nhu cầu sản xuất của chính họ", ông Johnson chia sẻ.
Tuy nhiên, ông Ng nói thêm rằng vì Trung Quốc là một nước xuất khẩu heli với thị phần tương đối nhỏ, nên "động thái này có thể không gây ra tác động quá lớn trên quy mô toàn cầu", mặc dù áp lực lên nguồn cung thế giới là điều khó tránh khỏi do cú sốc khan hiếm hiện tại.
Bước đi phòng thủ mang tính chiến lược
Quyết định áp đặt lệnh cấm xuất khẩu heli khẩn cấp của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh chuỗi cung ứng năng lượng và khí công nghiệp thế giới đang hứng chịu "cú sốc kép".
Cuộc xung đột quân sự căng thẳng tại Trung Đông đã làm tê liệt các tuyến vận tải huyết mạch qua Eo biển Hormuz, buộc một cơ sở sản xuất heli lớn tại Qatar phải đóng cửa. Song song với đó, kể từ tháng 4, Nga, một cường quốc xuất khẩu khí hiếm khác, cũng đã siết chặt quản lý bằng cách chuyển sang hệ thống cấp phép xuất khẩu nghiêm ngặt. Sự đứt gãy từ hai nguồn cung lớn này khiến thị trường heli toàn cầu rơi vào tình trạng cạn kiệt nghiêm trọng.
Dù Trung Quốc phụ thuộc nặng nề vào nguồn heli nhập khẩu (chiếm đến 85-90% nhu cầu trong nước), nước này lại đóng vai trò là một mắt xích trung gian quan trọng tại châu Á. Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã tăng cường gom mua heli từ Nga, sau đó tái xuất khẩu sang các thị trường phương Tây, bao gồm cả châu Âu, để hưởng chênh lệch khi giá toàn cầu leo thang.
Do đó, việc Bộ Thương mại Trung Quốc đột ngột chặn dòng tái xuất này được các chuyên gia phân tích đánh giá là một bước đi phòng thủ mang tính chiến lược cao. Bắc Kinh chấp nhận hy sinh nguồn thu từ thương mại ngắn hạn để ưu tiên tích trữ và bảo vệ các nhà sản xuất chip nội địa trước làn sóng bùng nổ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).
Dù các tập đoàn bán dẫn lớn như Samsung Electronics hay SK Hynix có mức độ phụ thuộc trực tiếp vào heli của Trung Quốc không quá cao, lệnh cấm vận này chắc chắn sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt và đẩy giá heli tại thị trường châu Á lên các mức kỷ lục mới.
Khi nguồn cung từ cả Qatar, Nga và Trung Quốc cùng bị siết chặt, các nhà sản xuất chip trên toàn thế giới sẽ buộc phải bước vào một cuộc chạy đua khốc liệt để giành giật trữ lượng heli còn lại từ Mỹ (quốc gia nắm giữ khoảng 42,6% sản lượng toàn cầu), đe dọa làm chậm tiến độ xuất xưởng của các dòng chip xử lý cao cấp thế hệ mới.
'Tứ đại' ngân hàng Trung Quốc thống lĩnh bảng xếp hạng toàn cầu
- Giá vàng giảm sốc, Trung Quốc mạnh tay 'gom hàng' 08/07/2026 10:30
- Trung Quốc tấn công vào thành trì cuối cùng của công nghiệp Đức 07/07/2026 08:00
- Nắng nóng khiến châu Âu khó 'tuyên chiến' thương mại với Trung Quốc 02/07/2026 05:17
Thế giới đang giàu nhanh: Người dân quốc gia nào có tài sản lớn nhất?
(VNF) - Tài sản cá nhân toàn cầu tăng 10,8% trong năm 2025, tốc độ mạnh nhất nhiều năm, nhờ thị trường tài chính khởi sắc và tài sản phi tài chính phục hồi.
IMF nâng dự báo tăng trưởng Việt Nam giữa biến động kinh tế toàn cầu
(VNF) - Báo cáo mới nhất của IMF cho thấy kinh tế Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn: tận dụng chu kỳ AI và công nghệ toàn cầu để nâng vị thế trong chuỗi cung ứng.
Liệu các ngân hàng trung ương có cứu nổi giá vàng?
(VNF) - Mặc dù quý II vừa qua chứng kiến mức sụt giảm mạnh nhất của vàng trong vòng 12 năm, báo cáo triển vọng hàng quý mới nhất từ Invesco nhận định nhu cầu bền vững từ các ngân hàng trung ương sẽ là động lực chính giúp kim loại quý này phục hồi và kết thúc năm một cách tích cực.
Điều gì đang xảy ra với 'đế chế' Lotte?
(VNF) - Trong nhiều năm, Lotte được xem là một trong những tập đoàn tư nhân lớn nhất Hàn Quốc với hệ sinh thái trải rộng từ bán lẻ, thực phẩm, khách sạn, bất động sản đến hóa chất và tài chính. Sở hữu hàng loạt thương hiệu quen thuộc tại châu Á, tập đoàn này vẫn duy trì quy mô tài sản ngày càng lớn. Tuy nhiên, phía sau bức tranh về một đế chế kinh doanh khổng lồ lại là những con số cho thấy nhiều thách thức.
'Tứ đại' ngân hàng Trung Quốc thống lĩnh bảng xếp hạng toàn cầu
(VNF) - Một báo cáo mới cho thấy “bốn ngân hàng lớn” do nhà nước Trung Quốc kiểm soát hiện là những ngân hàng lớn nhất thế giới xét về quy mô tài sản, qua đó phản ánh tham vọng ngày càng rõ nét của Bắc Kinh trong việc đưa đất nước trở thành một cường quốc tài chính toàn cầu.
Biến động dữ dội, cổ phiếu Samsung khiến nhà đầu tư 'chóng mặt'
(VNF) - Samsung Electronics vừa công bố sơ bộ lợi nhuận quý II đạt mức kỷ lục nhưng cổ phiếu vẫn lao dốc hơn 6%, nối dài chuỗi biến động dữ dội trong nhiều tuần qua. Giới phân tích cho rằng thị trường đang định giá Samsung như một cổ phiếu AI mang tính chu kỳ, khiến ngay cả những tín hiệu nhỏ về triển vọng ngành bán dẫn cũng có thể châm ngòi cho các đợt bán tháo.
TT Trump dập tắt hy vọng chấm dứt chiến tranh, lợi suất trái phiếu Mỹ đồng loạt tăng
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 8/7 tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran đã kết thúc, sau khi xung đột giữa hai bên leo thang trở lại trong đêm.
Sau chuỗi tăng bùng nổ, chứng khoán Hàn Quốc bước vào 'thị trường gấu'
(VNF) - Thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã chính thức rơi vào trạng thái thị trường gấu về mặt kỹ thuật khi giới đầu tư ngày càng lo ngại về triển vọng dài hạn của các nhà sản xuất chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) – nhóm cổ phiếu từng dẫn dắt đà tăng mạnh mẽ của thị trường.
Hé lộ 'cuộc tranh cãi nội bộ' của FED, lãi suất USD sắp có biến?
(VNF) - Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có quan điểm khác nhau đã cho thấy tại cuộc họp gần nhất rằng họ có thể giải quyết tình trạng lạm phát dai dẳng bằng một đợt tăng lãi suất trong năm nay. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy các nhà hoạch định chính sách khó có thể dừng lại chỉ sau một lần điều chỉnh.
Mỹ lại tấn công Iran, giá dầu tăng vọt
(VNF) - Quân đội Mỹ ngày 8/7 đã phát động một đợt không kích mới nhằm vào Iran, đồng thời thu hồi giấy phép cho phép Tehran bán dầu sau khi ba tàu thương mại bị tấn công tại eo biển Hormuz. Động thái này làm gia tăng áp lực lên thỏa thuận ngừng bắn vốn vẫn rất mong manh giữa hai bên.
Giá vàng giảm sốc, Trung Quốc mạnh tay 'gom hàng'
(VNF) - Đúng như dự báo của nhiều nhà phân tích, các ngân hàng trung ương đã tận dụng đợt điều chỉnh mạnh của giá vàng trong tháng trước để gia tăng dự trữ vàng chính thức. Trong đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của thị trường.
MiCA: Tấm vé thông hành của các tổ chức tiền mã hóa tới châu Âu
(VNF) - Từ ngày 1/7, giấy phép MiCA trở thành điều kiện bắt buộc đối với mọi tổ chức muốn cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa tại Liên minh châu Âu (EU). Hàng nghìn doanh nghiệp từng hoạt động theo cơ chế cũ buộc phải rời thị trường nếu không đáp ứng được bộ tiêu chuẩn được đánh giá là khắt khe nhất thế giới.
Đồng Yên xuống đáy 40 năm, mối nguy lan rộng đe dọa trái phiếu Mỹ
(VNF) - Đồng yên vẫn mắc kẹt ở vùng thấp nhất gần 40 năm dù Nhật Bản nhiều lần phát tín hiệu sẵn sàng can thiệp. Không chỉ gây áp lực lên chính sách tiền tệ của Tokyo, diễn biến này còn có thể lan sang thị trường trái phiếu Mỹ và dòng vốn toàn cầu.
AI sẽ cải tổ hay xóa sổ nền kinh tế sáng tạo?
(VNF) - Một “influencer” (người có sức ảnh hưởng) sở hữu hàng trăm nghìn người theo dõi, ký kết hợp đồng với các thương hiệu lớn, đăng tải nội dung mỗi ngày và tương tác thường xuyên với người hâm mộ, nhưng lại không phải là con người thật. Đó là “influencer” do AI tạo ra.
Bước đi Trung Quốc đưa Hồng Kông thành trung tâm giao dịch và lưu trữ vàng hàng đầu Châu Á
(VNF) - Hôm 7/7, Hồng Kông đã khánh thành hệ thống thanh toán bù trừ vàng thí điểm, một bước tiến hướng tới việc xây dựng thành phố này thành trung tâm giao dịch và định giá kim loại quý.
AI tiếp tục trở thành 'cỗ máy in tiền' của Samsung
(VNF) - Tập đoàn công nghệ Samsung Electronics của Hàn Quốc cho biết lợi nhuận quý II dự kiến tăng gấp 19 lần so với cùng kỳ năm trước, nhờ nhu cầu toàn cầu bùng nổ đối với các dòng chip nhớ phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI).
Bitcoin lại được Tổng thống Trump 'giải cứu'
(VNF) - Bitcoin quay đầu tăng trong phiên giao dịch ngày 6/7 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với tiền điện tử.
Trung Quốc tấn công vào thành trì cuối cùng của công nghiệp Đức
(VNF) - Trong nhiều thập kỷ, hàng nghìn nhà sản xuất chuyên biệt đẳng cấp thế giới, lực lượng tạo nên xương sống của nền kinh tế Đức, đã dựa vào một lợi thế cạnh tranh tưởng chừng không thể bị xói mòn: chất lượng vượt trội. Nhưng hiện nay, "hào lũy" ấy đang dần mất đi.
Sa thải hàng loạt nhân sự vì AI, nhiều 'ông lớn' bắt đầu hối hận
(VNF) - Các doanh nghiệp từng sa thải nhân viên vì tin rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế con người nay đang bắt đầu hối tiếc về quyết định đó.
Ô tô Trung Quốc tạo cú 'lật đổ lịch sử' tại thị trường châu Âu
(VNF) - Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang giành thị phần từ các đối thủ Nhật Bản tại Tây Âu, đẩy thị phần của các hãng xe Nhật xuống mức thấp nhất trong bốn thập kỷ. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, những bất ổn liên quan đến chính sách thuế quan của châu Âu có thể trở thành lực cản đối với đà tăng trưởng xuất khẩu ô tô của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Chứng khoán Nhật Bản liên tục lập đỉnh, hút dòng vốn ngoại kỷ lục 60 tỷ USD
(VNF) - Thị trường chứng khoán Nhật Bản đã thu hút dòng vốn ngoại kỷ lục trong nửa đầu năm 2026. Các nhà đầu tư nước ngoài mua ròng khoảng 9.700 tỷ yên, tương đương 60 tỷ USD, đưa chỉ số Nikkei liên tiếp lập đỉnh và vượt xa nhiều thị trường lớn trên thế giới.
Lần đầu tiên sau gần 50 năm, Nhật Bản tăng phí visa lên tới 400%
(VNF) - Từ ngày 1/7, du khách cần thị thực để nhập cảnh Nhật Bản sẽ phải trả mức phí cao gấp 5 lần. Đây là lần đầu tiên Tokyo điều chỉnh phí visa kể từ năm 1978. Chính phủ cho biết quyết định này nhằm ứng phó với chi phí tăng cao và biến động tỷ giá hối đoái, trong bối cảnh ngành du lịch đang bùng nổ.
Cuộc thanh lọc chưa từng có của thị trường kim cương
(VNF) - Kim cương tự nhiên từng được xem là biểu tượng của sự khan hiếm, giá trị và tình yêu vĩnh cửu. Thế nhưng, vị thế đó đang lung lay mạnh mẽ khi kim cương nhân tạo ngày càng phổ biến, chất lượng gần như tương đương nhưng giá chỉ bằng một phần nhỏ. Điều từng được xem là một trào lưu ngắn hạn sau đại dịch Covid-19 giờ đây đang được nhiều chuyên gia đánh giá là sự thay đổi mang tính cấu trúc, có thể làm thay đổi vĩnh viễn ngành công nghiệp kim cương.
Trump Accounts chính thức vận hành, trẻ em Mỹ được cấp 1.000 USD để đầu tư
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã chính thức triển khai chương trình Trump Accounts, cấp tài khoản đầu tư với số vốn ban đầu 1.000 USD cho mọi công dân Mỹ sinh từ năm 2025 đến 2028.
Thế giới đang giàu nhanh: Người dân quốc gia nào có tài sản lớn nhất?
(VNF) - Tài sản cá nhân toàn cầu tăng 10,8% trong năm 2025, tốc độ mạnh nhất nhiều năm, nhờ thị trường tài chính khởi sắc và tài sản phi tài chính phục hồi.
Toàn cảnh khu đất xây Trung tâm hành chính hơn 5.600 tỷ đồng của Nghệ An
(VNF) - Trung tâm hành chính tỉnh Nghệ An có diện tích khoảng 45ha, với tổng mức đầu tư hơn 5.600 tỷ đồng.






























































