Đòn giáng từ chính sách thuế Mỹ và cú hích từ đầu tư công đối với kinh tế Việt Nam
Hoàng Ngân -
04/04/2025 17:57 (GMT+7)
(VNF) - Chính sách thuế quan mới của Mỹ đặt ra thách thức lớn đối với xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) - động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Trong bối cảnh đó, đầu tư công nổi lên như một điểm sáng tích cực có thể bù đắp thiếu hụt, kích thích tăng trưởng nội địa và nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế.
Ngày 3/4, Mỹ chính thức công bố áp dụng chính sách thuế quan diện rộng nhắm vào nhiều nhóm hàng hoá và đối tác thương mại chủ chốt. Là một nền kinh tế có độ mở cao và phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu cũng như thu hút đầu tư nước ngoài (FDI), Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động trực tiếp từ động thái này.
Thách thức lớn đối với nền kinh tế
Chính sách thuế mới của chính quyền Tổng thống Donald Trump không khác gì một “cú sốc” giáng thẳng vào nền kinh tế toàn cầu, khiến các chỉ số chứng khoán lớn như Dow Jones, S&P 500, Nasdaq… đồng loạt lao dốc.
Tại Việt Nam, chỉ số VN-Index cùng hàng loạt mã cổ phiếu cũng giảm sâu, cho thấy tâm lý lo ngại của nhà đầu tư khi mà Mỹ áp đặt mức thuế đối ứng (retaliatory tariff) lên tới 46% đối với hàng hoá nhập khẩu từ Việt Nam, dự kiến có hiệu lực ngay từ 9/4.
Số liệu của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, trong nhiều năm qua, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Riêng trong năm 2024, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Mỹ đạt 119,5 tỷ USD, chiếm 29,5% tổng kim ngạch xuất khẩu. Vì thế, mức thuế 46% áp dụng cho Việt Nam sẽ ảnh hưởng lớn đến nhiều ngành nghề, doanh nghiệp Việt xuất khẩu sang thị trường Mỹ.
Theo chuyên gia, Việt Nam có 5 nhóm ngành chính (chiếm 64,3% tổng kim ngạch xuất khẩu vào Mỹ năm 2024) sẽ bị tác động mạnh nhất trong đợt áp thuế này, bao gồm: Điện tử (các mặt hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại các loại và linh kiện; máy ảnh, máy quay phim và linh kiện (chiếm 28,6% tổng kim ngạch xuất khẩu); dệt may, da giầy (chiếm 21,9%); gỗ và sản phẩm từ gỗ (chiếm 7,6%); nông - thủy - hải sản (chiếm 3,5%); thép và nhôm (chiếm 2,7%).
Không chỉ tác động tiêu cực tới các ngành hàng xuất khẩu, mà chính sách thuế mới của Mỹ còn ảnh hưởng lớn tới chiến lược thu hút và duy trì đầu tư FDI. Mức thuế đối ứng cao sẽ làm giảm lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong xuất khẩu, một số doanh nghiệp FDI có thể chuyển hướng đầu tư sang các nước khác. Dòng vốn FDI giảm sẽ gây tác động dây chuyền khiến bất động sản công nghiệp và thương mại bị chững lại do thiếu nhu cầu từ các tập đoàn nước ngoài.
Ảnh minh hoạ
Củng cố nội lực bằng đầu tư công để bù đắp cho khối ngành xuất khẩu
Trong bối cảnh xuất khẩu và thu hút FDI có thể chững lại, thậm chí sụt giảm vì chính sách thuế mới của Mỹ, mục tiêu tăng trưởng GDP hơn 8% trong năm 2025 mà Chính phủ đặt ra thực sự là một thách thức.
Để đối phó với áp lực từ bên ngoài và đảm bảo mục tiêu tăng trưởng, nền kinh tế Việt Nam cần một “cú hích” đủ mạnh từ nội lực, đồng thời tìm kiếm các giải pháp hạn chế thâm hụt kinh tế.
Trong ngắn hạn, việc đẩy mạnh đầu tư công được xem là giải pháp hữu hiệu và khả thi nhất để kích thích kinh tế trong nước, bù dắp cho khối ngành hàng sản xuất xuất khẩu từ đó duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh Mỹ áp dụng chính sách thuế quan mới.
Khi dòng vốn đầu tư công được đẩy mạnh, nhóm ngành xây dựng hạ tầng giao thông sẽ là đối tượng hưởng lợi rõ rệt nhất và được dự báo sẽ tiếp tục khẳng định vị thế “đầu tàu” thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Bởi trên thực tế, chính sách thuế của Mỹ nhắm đến danh mục hàng hóa nhằm bảo hộ nền công nghiệp sản xuất của Mỹ như may mặc, linh kiện điện tử, thép,... và không ảnh hưởng nhiều đến nhóm ngành xây dựng, đặc biệt là xây dựng hạ tầng giao thông.
Để phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia, đặc biệt là dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông, Chính phủ và các địa phương đã có sự chuẩn bị tương đối tốt về quy hoạch các mỏ vật liệu xây dựng thông thường (đá, cát, sỏi). Nhờ đó, nguồn cung được đảm bảo, gần như không phụ thuộc vào nhập khẩu và tiết kiệm chi phí trong bối cảnh thương mại quốc tế bất ổn.
Hơn nữa, các mặt hàng chủ lực phục vụ xây dựng như sắt thép, xi măng và gạch men… phần lớn được sản xuất trong nước. Nguồn cung nội địa hoàn toàn có khả năng đáp ứng nhu cầu từ các dự án đầu tư công. Nhờ đó, các dự án hạ tầng ít bị ảnh hưởng bởi biến động giá cả và nguồn cung thế giới, đồng thời tạo ra cơ hội tiêu thụ lượng hàng có thể tồn kho do xuất khẩu gặp khó.
Bên cạnh đó, các dự án đầu tư công không chỉ thúc đẩy ngành xây dựng mà còn thu hút lượng lớn lao động, góp phần giải quyết bài toán việc làm và kích thích tiêu dùng trong nước - một yếu tố quan trọng để bù đắp cho sự suy giảm từ thị trường xuất khẩu.
Triển vọng tăng trưởng của các doanh nghiệp Việt Nam thuộc nhóm ngành xây dựng hạ tầng giao thông trong ngắn hạn là rất tích cực. Nếu tận dụng tốt các tiềm năng, lợi thế sẵn có, đây sẽ là bước chạy đà quan trọng để các doanh nghiệp bứt phá, góp phần tích cực vào sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam.
(VNF) - Ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường, cùng ông Dương Thành Trung, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu (nay là tỉnh Cà Mau) bị kỷ luật khai trừ ra khỏi Đảng.
(VNF) - Sáng 27/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến đối với tờ trình của Chính phủ về dự thảo Nghị định quy định cơ chế, chính sách đặc thù đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển tại TP. Đà Nẵng.
(VNF) - Nghị định 200/2026/NĐ-CP được kỳ vọng tạo lập khuôn khổ pháp lý cân bằng hơn cho thị trường trái phiếu riêng lẻ, vừa mở rộng khả năng huy động dòng vốn của doanh nghiệp, vừa tăng lớp bảo vệ đối với nhà đầu tư.
(VNF) - Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa khởi tố vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ và các đơn vị liên quan.
(VNF) - Sau khi hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ thi hành án dân sự trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) Lê Duy Thành đã được Thi hành án dân sự TP Hà Nội trả lại hơn 21,3 tỷ đồng và 330.000 USD.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng cao giai đoạn 2026–2030 đặt Việt Nam trước nhu cầu vốn đầu tư rất lớn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điểm nghẽn đang nằm ở khả năng chuyển nguồn lực sẵn có thành vốn trung và dài hạn cho hạ tầng, sản xuất, công nghệ và khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - Ông Đỗ Thanh Bình, Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương, nguyên Bộ trưởng Bộ Nội vụ, được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức bí thư Thành ủy Cần Thơ.
(VNF) - Yêu cầu việc sửa Luật Đất đai phải đồng bộ, khơi thông nguồn lực nhưng không tư nhân hóa đất đai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất.
(VNF) - Hơn 60 đối tác thương mại của Mỹ sẽ phải chịu mức thuế nhập khẩu mới từ ngày 24/7, đánh dấu bước leo thang tiếp theo trong chiến lược thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
(VNF) - Ông Nguyễn Mạnh Hùng được phân công giữ chức Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy Vĩnh Long, còn bà Hồ Thị Hoàng Yến giữ cương vị tương ứng tại Tây Ninh.
(VNF) - Ông Nguyễn Thanh Nhàn, Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh An Giang, được Bộ Chính trị điều động, chỉ định giữ chức Phó bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương nhiệm kỳ 2025-2030.
(VNF) - Ông Nguyễn Khắc Toàn, Chủ tịch UBND TP Huế, được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức Phó bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng nhiệm kỳ 2025-2030.
(VNF) - Ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức Phó trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
(VNF) - Theo ông Lê Văn Tuấn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng, thành phố chưa có bất kỳ chủ trương hay quyết định chính thức nào liên quan đến việc di dời trung tâm hành chính thành phố.
(VNF) - Sau nửa đầu năm ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn nhiều thách thức hơn trong nửa cuối năm 2026 khi áp lực từ nhập siêu, lạm phát và tỷ giá xuất hiện đồng thời.
(VNF) - Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ triển vọng tăng trưởng của khoảng hai phần ba nền kinh tế trên thế giới. Trong khi đó, Việt Nam là một trong số ít quốc gia được nâng dự báo, với mức tăng trưởng GDP năm 2026 đạt 6,8% - cao nhất khu vực Đông Á - Thái Bình Dương.
(VNF) - Phó chủ tịch Thường trực Mai Xuân Liêm được phân công phụ trách Đảng bộ và điều hành UBND tỉnh Thanh Hóa trong thời gian kiện toàn chức danh chủ tịch.
(VNF) - Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, Ban Chấp hành Trung ương thảo luận theo tổ về Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, cùng nhiều nội dung quan trọng khác.
(VNF) - Bộ Nội vụ cho biết mức tăng lương tối thiểu vùng 7,8% từ năm 2027 không chỉ bù đắp trượt giá mà còn cao hơn khoảng 3,7% so với mức sống tối thiểu dự kiến của người lao động, qua đó góp phần cải thiện thu nhập nhưng vẫn bảo đảm hài hòa lợi ích của doanh nghiệp.
(VNF) - Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa trình Bộ Tư pháp hồ sơ dự án Luật Đất đai (sửa đổi), trong đó đề xuất nhiều thay đổi quan trọng về cơ chế định giá đất. Đáng chú ý, dự thảo bỏ quy định về "giá đất cụ thể", đồng thời bổ sung căn cứ tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất theo hướng dựa trên bảng giá đất và hệ số điều chỉnh.
(VNF) - Số kim cương trị giá hơn 500 tỷ đồng đã được nhập lậu từ Hồng Kông và đưa vào hệ thống bán lẻ của Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) để tiêu thụ.
(VNF) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 287/2026/NĐ-CP quy định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí và xuất bản. Trong đó, nghị định dành một chương quy định cụ thể về tiền bản quyền đối với tác phẩm báo chí, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.
(VNF) - Trong ngày làm việc thứ hai, Hội nghị Trung ương 3 đã thảo luận nhiều nội dung quan trọng, trong đó quy định về những điều đảng viên không được làm, định hướng sửa Luật Đất đai.
(VNF) - Ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường, cùng ông Dương Thành Trung, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu (nay là tỉnh Cà Mau) bị kỷ luật khai trừ ra khỏi Đảng.
(VNF) - Sau hơn 50 năm đưa vào sử dụng, khu tập thể Trương Định (phường Tương Mai, Hà Nội) đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều hạng mục hư hỏng và bị cơi nới, lấn chiếm. Theo quy hoạch mới được công bố, khu tập thể sẽ được cải tạo, xây dựng lại bằng 2 tòa chung cư cao tối đa 30 tầng với hơn 1.000 căn hộ.