'Dư nợ tín dụng ngân hàng chiếm 134% GDP, tiềm ẩn rủi ro an toàn hệ thống'
Khánh Tú -
13/12/2025 07:30 (GMT+7)
(VNF) - Theo ông Nguyễn Đức Hiển - Phó trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, nguồn lực tài chính của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay vẫn dựa quá nhiều vào hệ thống ngân hàng trong khi thị trường vốn phát triển chưa tương xứng.
Mất cân đối trong cấu trúc nguồn vốn
Tại Diễn đàn Triển vọng thị trường vốn Việt Nam 2026 mới đây, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, nền kinh tế đang phải đối mặt với sự mất cân đối trong cấu trúc nguồn vốn để hiện thực hóa mục tiêu đưa nền kinh tế đạt mức tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030 và tiếp tục tăng nhanh, bền vững hướng tới năm 2045.
Cụ thể, ông Hiển cho rằng nguồn lực tài chính của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay vẫn dựa quá nhiều vào hệ thống ngân hàng (bank-based). Dư nợ tín dụng ngân hàng hiện chiếm tới 134% GDP, một con số rất cao. Điều này tiềm ẩn rủi ro lớn về an toàn hệ thống khi nguồn vốn huy động ngắn hạn của ngân hàng đang phải gánh vác nhiệm vụ cho vay trung và dài hạn.
Trong khi đó, thị trường vốn lại chưa phát triển tương xứng. Thị trường cổ phiếu, tính đến 30/11/2025, mới đạt khoảng 81,9% GDP, thấp hơn mục tiêu chiến lược là 100% GDP. Còn thị trường trái phiếu mới chỉ đạt khoảng 32,1% GDP, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 47% và thua xa các quốc gia khác dù đây là kênh huy động vốn có chi phí rẻ hơn tín dụng.
Theo ông Hiển, nền kinh tế không thể mãi chỉ dựa vào nguồn vốn tín dụng.
“Chúng ta không thể tiếp tục mở rộng tín dụng ngân hàng mãi vì sẽ gây áp lực lên lạm phát. Nếu tăng trưởng hai con số mà lạm phát cao thì tăng trưởng đó không có ý nghĩa. Do đó, sự bứt phá của thị trường vốn (cổ phiếu, trái phiếu) trong giai đoạn tới là yếu tố đặc biệt sống còn để đảm bảo nguồn lực cho doanh nghiệp và nền kinh tế”, ông nhấn mạnh.
Trước đó, tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody’s Ratings cũng đã đưa ra cảnh báo về tình trạng tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng Việt Nam.
Theo đó, AsianBanking&Finance trích lời Moody’s Ratings cho hay: “Tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng Việt đã liên tục duy trì ở mức cao từ năm 2022 và nhiều khả năng tiếp tục tăng tốc trong giai đoạn tới khi các ngân hàng thực hiện chỉ đạo của Chính phủ nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Xu hướng này có thể gây sức ép lên khả năng huy động vốn của các ngân hàng bởi tốc độ tăng trưởng huy động khó theo kịp mức mở rộng của tín dụng”.
Tăng trưởng huy động không theo kịp mức độ mở rộng của tín dụng có thể khiến các ngân hàng sẽ phải phụ thuộc nhiều hơn vào những nguồn vốn nhạy cảm với tâm lý thị trường và gia tăng phát hành trái phiếu. Đồng thời, lượng tài sản thanh khoản chất lượng cao (HQLA) ở mức thấp khiến bộ đệm thanh khoản của họ khá hạn chế, Moody’s Ratings cảnh báo.
Để nền kinh tế không dựa vào tín dụng
Để nền kinh tế không phụ thuộc nhiều vào vốn tín dụng không phải là một bài toán dễ dàng. Theo ông Nguyễn Đức Hiển, điều cần làm là phải mở rộng thị trường vốn thông qua giải quyết ba phương diện, bao gồm hàng hóa, hạ tầng thị trường và nhà đầu tư.
Đối với hàng hóa, theo ông Hiển, chúng ta cần đổi mới tư duy. Ở kênh trái phiếu, cần thay đổi tư duy quản lý từ việc bắt buộc có tài sản bảo đảm sang cơ chế xếp hạng tín nhiệm. Theo thông lệ tại Mỹ, trên 80% trái phiếu không có tài sản bảo đảm mà dựa vào uy tín và sự giám sát của các hiệp hội. Nếu cứ giữ tư duy cũ, doanh nghiệp rất khó huy động vốn qua kênh này.
Trong khi đó, ở kênh cổ phiếu, cần xem xét lại các quy định về giới hạn sở hữu nước ngoài (room ngoại) và tỷ lệ sở hữu nhà nước. “Liệu các ngân hàng lớn (Big 4) có cần duy trì tỷ lệ sở hữu nhà nước quá cao như hiện nay không, khi điều này làm giảm tính thanh khoản và hạn chế thu hút nguồn lực?”, ông Hiển đặt vấn đề.
Ông Hiển cho rằng cần xem xét lại các quy định về tỷ lệ sở hữu nhà nước, chẳng hạn như trong nhóm Big4 ngân hàng.
Đối với các tài sản số, Blockchain và Fintech, theo ông Hiển, Việt Nam cần mạnh dạn xây dựng khung pháp lý thay vì cách tiếp cận quá thận trọng hoặc thí điểm nhỏ lẻ từng sản phẩm như hiện nay. “Nhìn lại câu chuyện fintech trong hệ thống ngân hàng: từ Nghị quyết 19 đến khi có nghị quyết mới phải mất gần 4 năm. Vậy với tài sản số, lộ trình sẽ ra sao? Mặc dù đã có Nghị quyết 05, nhưng làm thế nào để tiến nhanh hơn là vấn đề cần được bàn thảo”, ông nói.
Về hoàn thiện hạ tầng và vận hành, để nâng hạng thị trường và thu hút dòng vốn ngoại, Việt Nam cần giải quyết triệt để các vấn đề kỹ thuật như hạ tầng giao dịch, thanh toán bù trừ và cơ chế ký quỹ trước (pre-funding). Bên cạnh đó, việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế về quản trị công ty và ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) là yêu cầu bắt buộc để nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường,
Một điểm nghẽn lớn được chỉ ra là vai trò của các quỹ hưu chí và bảo hiểm khi hiện nay, các quỹ này chủ yếu chỉ đầu tư vào trái phiếu chính phủ. Ông Hiển đề xuất cần cải tiến quy định để nguồn lực khổng lồ này có thể chảy vào thị trường cổ phiếu, tập trung vào các doanh nghiệp vốn hóa lớn, an toàn.
“Ngoài ra, cần khuyến khích các tập đoàn, tổng công ty nhà nước tham gia thị trường vốn thông qua việc phát hành trái phiếu hoặc niêm yết cổ phiếu, thay vì chỉ dựa vào nguồn vốn ngân sách hoặc vay ngân hàng”, ông nhấn mạnh.
(VNF) - Ban lãnh đạo PGBank cho biết nếu mạnh dạn đầu tư vào các lĩnh vực rủi ro cao, như bất động sản, thì có thể thu được lợi nhuận lớn hơn để hoàn thành chỉ tiêu năm 2025. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn dài hạn, ngân hàng đã từ chối cơ hội này.
(VNF) - Báo cáo tài chính hé lộ thù lao lãnh đạo các ngân hàng Việt Nam năm 2025. Đáng chú ý, CEO một ngân hàng tư nhân được trả lương đến 2,3 tỷ đồng/tháng, gấp 10 lần thu nhập tại nhóm Big 4.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank, HoSE: STB) vừa thông qua một số tài liệu bổ sung trình ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, trong đó nội dung đáng chú ý là việc bãi bỏ tờ trình số 25/2026/TT-HĐQT ngày 18/3/2026 về việc xin gia hạn Đề án tái cơ cấu sau sáp nhập.
(VNF) - Citigroup đạt kết quả vượt trội cả về doanh thu và lợi nhuận trong quý I/2026, đánh dấu một trong những giai đoạn kinh doanh ấn tượng nhất trong thập kỷ qua.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) chính thức ra mắt SeAPayment: nền tảng quản lý thanh toán toàn diện dành cho cá nhân và hộ kinh doanh.
(VNF) - Việc Agribank chủ động giảm lãi suất cho vay, đồng thời vẫn duy trì các chương trình tín dụng ưu đãi, không chỉ là thực hiện chủ trương của Ngân hàng Nhà nước mà còn khẳng định vai trò tiên phong, luôn nỗ lực hỗ trợ khách hàng của Agribank, tích cực góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hút ròng gần 72.500 tỷ đồng trong tuần qua khiến lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt nhanh chóng, lãi suất qua đêm giảm xuống dưới 4%/năm.
(VNF) - Nhiều ngân hàng báo lợi nhuận tăng mạnh trong quý I. Tuy nhiên, bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng có sự phân hóa rõ nét trong bối cảnh chi phí vốn và rủi ro tín dụng còn hiện hữu.
(VNF) - Đó là chia sẻ của chủ tịch HĐQT MB Lưu Trung Thái về chiến lược của ngân hàng này trong những năm tới trước áp lực cạnh tranh gia tăng của các hệ sinh thái tài chính trên thị trường.
(VNF) - Agribank khẳng định vai trò là định chế tài chính trụ cột, với quy mô hoạt động và việc định hướng, phân bổ hiệu quả dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn và khu vực sản xuất kinh doanh.
(VNF) - Lãnh đạo MB khẳng định, mặc dù tăng trưởng tín dụng đã vượt huy động vốn nhưng MB có đủ nguồn để đảm bảo cân đối việc này và đây sẽ là cơ hội rất lớn cho tăng trưởng trong giai đoạn tới.
(VNF) - Nếu hoàn tất các phương án tăng vốn vẫn đang tồn đọng, đồng thời thực hiện thêm phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu với quy mô 13.200 tỷ đồng, BIDV có thể "chạm" tới mốc vốn điều lệ hơn 100.000 tỷ đồng.
(VNF) - Cổ đông nhiều ngân hàng lại có một năm bội thu cổ tức bằng tiền mặt. Có 6 ngân hàng đã công bố kế hoạch phân phối lợi nhuận với tổng số tiền mặt tới 30.800 tỷ đồng, có nhà băng chia cổ tức với tỷ lệ 30%.
(VNF) - Agribank đã và đang chủ động triển khai hệ sinh thái giải pháp toàn diện, hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai thuế dễ dàng, quản lý hiệu quả và sẵn sàng chuyển đổi thành doanh nghiệp.
(VNF) - Một số ngân hàng điều chỉnh cách xử lý các giao dịch chuyển khoản tiền từ 500 triệu đồng trở lên, khiến thời gian nhận tiền có thể kéo dài từ vài tiếng đến trên 24 giờ làm việc.
(VNF) - Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), với các doanh nghiệp thân hữu trong hệ sinh thái của ngân hàng, tài sản thế chấp có giá trị 1 đồng có thể được "thổi" lên gấp 3 đến 4 lần giá trị thực.
(VNF) - Bất động sản chiếm áp tỷ trọng áp đảo trong cấu trúc tài sản bảo đảm của nhóm ngân hàng Big4 trong năm 2025, cho thấy mối quan hệ mật thiết giữa ngân hàng - bất động sản.
(VNF) - Thương mại điện tử Việt Nam đang chứng kiến xu hướng tích hợp ngày càng sâu với các nền tảng tài chính, khi hoạt động mua sắm dần được đưa trực tiếp vào ứng dụng ngân hàng. Sự dịch chuyển này không chỉ rút ngắn hành trình tiêu dùng mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về tính minh bạch và độ tin cậy trong giao dịch.
(VNF) - Không chỉ dừng lại ở việc số hóa trải nghiệm tiết kiệm, SeABank tiếp tục đón đầu xu hướng bảo mật tài chính với tính năng “Mã khóa bảo mật cho tiền gửi online”, bảo vệ tối đa tài sản cho khách hàng.
(VNF) - Vụ mất tiền trên tài khoản tiết kiệm online diễn ra gần đây của khách hàng tại 1 ngân hàng đã được phản ánh lên cơ quan chức năng. Vụ việc đang được xử lý nhưng đã cảnh báo những rủi ro cần phải làm rõ để đảm bảo an toàn hệ thống và bảo về quyền lợi khách hàng.
(VNF) - Giá USD tự do lao dốc, giảm gần 300 đồng, xuống mức 26.600 đồng/USD. Giá USD tại các ngân hàng suy yếu, còn giá USD thế giới có chuỗi giảm dài nhất kể từ ngày 3/12/2025 đến nay.
(VNF) - Dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã đạt 19,18 triệu tỷ đồng, tăng 3,18%. Dòng vốn ưu tiên tối đa cho sản xuất, hạ tầng trong khi kiểm soát chặt các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
(VNF) - Ban lãnh đạo PGBank cho biết nếu mạnh dạn đầu tư vào các lĩnh vực rủi ro cao, như bất động sản, thì có thể thu được lợi nhuận lớn hơn để hoàn thành chỉ tiêu năm 2025. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn dài hạn, ngân hàng đã từ chối cơ hội này.