Tại phiên chất vấn trước Quốc hội ngày 11/11, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng thừa nhận chính sách tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn còn nhiều trở ngại, nhu cầu vốn của nhóm doanh nghiệp này vẫn chưa được đáp ứng.
Trong chia sẻ với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Ngô Thành Huấn, CEO Công ty Cổ phần Tư vấn đầu tư và quản lý tài sản FIDT - đơn vị tư vấn cho khoảng 300 khách hàng cá nhân là chủ SMEs, cho biết: “Có tới hơn 60% gặp vấn đề về nguồn vốn, nhất là vốn tín dụng. Thậm chí, có những doanh nghiệp dù đã thành lập được nhiều năm nhưng vẫn chưa có khoản vay tại ngân hàng. Việc thiếu vốn đã kìm hãm sự phát triển của SMEs”.
Ông Huấn phân tích: “Đặc điểm thường thấy ở nhóm doanh nghiệp này là thiếu năng lực hoạch định tài chính, thiếu định hướng về dòng tiền. Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp kinh doanh các mặt hàng không có hóa đơn đầu vào, nhập tiểu ngạch, dẫn đến việc không đủ các yếu tố để lập báo cáo tài chính. Thiếu hiểu biết về cơ chế, chính sách, các gói tín dụng của các định chế tài chính; thiếu tính minh bạch trong hồ sơ tài chính; thiếu tài sản đảm bảo là những lý do khiến các ngân hàng không mặn mà với nhóm doanh nghiệp này”.
“Thậm chí, dù tiếp cận được vốn tín dụng nhưng thời gian giải ngân lâu khiến các doanh nghiệp lỡ mất cơ hội mở rộng kinh doanh. Kết quả là nhiều ông chủ SMEs phải đau đầu với bài toán về vốn, có những người buộc phải bán nhà, bán đất, bán cả xe để có thêm nguồn vốn kinh doanh”, ông Huấn chia sẻ.
Thực tế, nhiều ngân hàng đã bắt đầu chú trọng đến cho vay SMEs bằng việc triển khai nhiều gói vay ưu đãi, đẩy mạnh cho vay trực tuyến, giảm thủ tục, tăng tốc độ giải ngân khoản vay... Chính phủ cũng phát triển các kênh hỗ trợ vốn khác cho SMEs, đặc biệt là 3 quỹ hỗ trợ gồm: Quỹ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và Quỹ Đầu tư khởi nghiệp sáng tạo tại địa phương. Tuy nhiên, qua quá trình triển khai, dư nợ cho vay của các quỹ này vẫn còn thấp. Số lượng các quỹ hoạt động cũng không nhiều, nguồn vốn cũng không đủ để đáp ứng cho nhu cầu vay vốn ngày càng cao của SMEs ở nhiều địa phương.
Khảo sát của Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế trung ương chỉ ra số lượng SMEs tiếp cận các nguồn tài chính chính thống qua hệ thống ngân hàng và các nguồn chính thống khác chỉ chiếm 25%. Còn theo FiinGroup, khoảng trống tài chính của SMEs ở Việt Nam ước tính khoảng 24 tỷ USD, gấp 2,11 lần mức cho vay SMEs hiện tại. Trong khi đó, con số này ở các nước đang phát triển chỉ là 1,23 lần.
Nhận thấy nhu cầu vốn chưa được đáp ứng của SMEs, những năm gần đây, nhiều công ty fintech đã bắt đầu “nhảy vào” sân chơi này với các thủ tục đơn giản và nhanh chóng. Chẳng hạn như ZaloPay, VNPay, VietQR đang hỗ trợ vốn cho SMEs với nhiều gói cho vay khác nhau. Hay như Validus Việt Nam hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ, SMEs tiếp cận tín dụng và cung cấp các khoản vay không cần thế chấp với lãi suất từ 1,5% mỗi tháng. Các công ty khác như Sapo hay SoBanHang cung cấp các giải pháp quản lý mở rộng đa kênh, kiểm soát tài chính, dịch vụ khách hàng, thu hồi nợ, và tiếp cận tín dụng cho SMEs.
Phân tích về lợi thế của nhóm fintech, TS Nguyễn Nhật Minh, giảng viên ngành Kinh doanh trên ứng dụng blockchain, Đại học RMIT, cho biết khác với cách cung cấp tín dụng truyền thống của ngân hàng, các công ty fintech đang áp dụng nhiều phương pháp sáng tạo để đánh giá và hỗ trợ SMEs.
“Thay vì chỉ dựa vào các hồ sơ tài chính truyền thống, các công ty fintech phân tích lịch sử giao dịch của doanh nghiệp, mô hình dòng tiền, hành vi thanh toán, thậm chí cả dữ liệu từ thương mại điện tử hoặc hóa đơn dịch vụ. Điều này giúp tạo ra bức tranh tài chính rộng hơn, mang lại thông tin chi tiết về khả năng trả nợ hoặc quản lý tín dụng của doanh nghiệp, ngay cả khi thiếu hồ sơ tài chính truyền thống”, ông Minh nói với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance.
Bên cạnh đó, các công ty fintech cũng phân tích hành vi của SMEs dựa trên những yếu tố như mức độ tương tác của khách hàng, tần suất mua hàng, hoặc hoạt động kinh doanh lặp lại. Qua đó, các công ty fintech có thể đánh giá sự ổn định và tiềm năng tăng trưởng. Dữ liệu này đặc biệt hữu ích cho các doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực bán lẻ, dịch vụ, hoặc thị trường mới nổi.
Để giảm thiểu rủi ro, nhiều công ty fintech còn sử dụng các mô hình học máy cập nhật và cải tiến liên tục để đánh giá rủi ro tín dụng. Các mô hình này tận dụng lượng dữ liệu khổng lồ, giúp xác định sớm các dấu hiệu cảnh báo về nguy cơ vỡ nợ và điều chỉnh hạn mức tín dụng một cách linh hoạt. Một số công ty cũng áp dụng cấu trúc cho vay theo từng cấp độ, bắt đầu với số tiền vay nhỏ hoặc thời hạn ngắn và dần tăng mức hỗ trợ khi doanh nghiệp thể hiện khả năng trả nợ đáng tin cậy.
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích song theo TS Nguyễn Nhật Minh, SMEs vẫn có thể đối mặt với một số rủi ro khi vay vốn tại các công ty fintech, như an ninh dữ liệu. Các công ty fintech xử lý dữ liệu tài chính nhạy cảm – có thể trở thành mục tiêu hàng đầu của các mối đe dọa mạng, dẫn đến tổn thất tài chính và tổn hại danh tiếng của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, khung pháp lý liên quan đến fintech vẫn chưa được hoàn thiện, dẫn đến rủi ro cho doanh nghiệp nếu vô tình sử dụng các sản phẩm không phù hợp với quy định hiện hành. Điều này kéo theo các vấn đề pháp lý nếu quy định thay đổi hoặc trở nên khắt khe hơn.
Nhiều nền tảng fintech cung cấp quyền truy cập tín dụng nhanh và dễ dàng, điều này có thể thu hút các doanh nghiệp nhỏ gặp vấn đề về dòng tiền. Tuy nhiên, việc dễ dàng tiếp cận tín dụng này cũng có thể dẫn đến nguy cơ vay quá mức. Với quy trình phê duyệt đơn giản, SMEs có thể vay nhiều hơn khả năng họ có thể quản lý bền vững, gia tăng nguy cơ rơi vào vòng xoáy nợ, đe dọa sự ổn định lâu dài.
Ngoài ra, một số sản phẩm fintech có các khoản phí ẩn hoặc điều khoản phức tạp, chẳng hạn như phí giao dịch, phạt trả nợ trước hạn, hoặc lãi suất thay đổi, có thể tăng lên một cách bất ngờ và gây căng thẳng cho dòng tiền của doanh nghiệp.
Ở chiều ngược lại, các công ty fintech cũng phải đối mặt với không ít rủi ro khi cung cấp vốn cho SMEs. Chẳng hạn như quy định pháp lý dành cho lĩnh vực fintech vẫn còn rất thiếu sót và chưa đồng bộ. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều công ty fintech hoạt động trong một môi trường pháp lý mơ hồ, "vừa làm, vừa lo".
Sự thiếu vắng một khung pháp lý chặt chẽ cũng tạo ra khoảng trống lớn trong việc bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia. Trong nhiều trường hợp, các doanh nghiệp fintech phải đối mặt với tình trạng bùng nợ khi khách hàng vay vốn không có ý định hoàn trả. Không chỉ gây tổn thất về tài chính, tình trạng này còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và hoạt động của chính các công ty fintech.
Theo nhận định của các chuyên gia, Chính phủ nên sớm ban hành Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hoạt động fintech (Sandbox) trong lĩnh vực ngân hàng, nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hạn chế sự cạnh tranh không lành mạnh, ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật nhân danh fintech, bảo vệ lợi ích của cả người cung ứng lẫn người sử dụng dịch vụ. Ngoài ra, Chính phủ cũng cần phát triển các quy trình thu hồi nợ, giúp giảm thiểu tổn thất cho các công ty fintech.
Tags:
(VNF) - KienlongBank vừa công bố về kết quả kinh doanh quý IV, khép lại năm 2025 với nhiều dấu ấn tăng trưởng ấn tượng ghi nhận mức lợi nhuận kỷ lục trong suốt 30 năm hoạt động. Lợi nhuận trước thuế trong quý của ngân hàng tăng 27,8% so với quý trước, đưa lũy kế cả năm 2025 lên 2.323 tỷ đồng, hoàn thành 168% kế hoạch lợi nhuận năm được Đại hội đồng cổ đông thông qua.
(VNF) - Nhiều ngân hàng ghi nhận lợi nhuận trước thuế năm 2025 vượt kế hoạch đề ra. Trong đó, có ngân hàng hoàn thành gần 200% kế hoạch năm.
(VNF) - Tháng 12/2025, Ngân hàng TNHH MTV Woori Việt Nam (Woori Bank) thông báo ra mắt thẻ tín dụng Woori VV Premium, sản phẩm nằm trong bộ sưu tập thẻ VV - dòng thẻ với tính năng tích lũy nổi trội trong tất cả các sản phẩm thẻ tín dụng hiện hành của Woori Bank.
(VNF) - Theo đại diện Công ty quản lý Quỹ Manulife Investment Việt Nam, tín dụng không thể tăng nhanh như trước khi các ngân hàng, nhất là nhóm Big4, không còn nhiều dư địa tăng vốn.
(VNF) - Lãi suất cho vay bình quân tại Vietcombank tháng thứ hai liên tiếp được điều chỉnh đi lên, còn BIDV cũng nâng mặt bằng cho vay sau thời gian dài ổn định.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) tiếp tục triển khai chương trình ưu đãi “Mở thẻ ưu tiên, nhận trọn đặc quyền” đến hết ngày 31/3/2026 dành cho khách hàng mở mới thẻ tín dụng PVcomBank Premier.
(VNF) - TPBank biến AI thành bộ não cho app, LiveBank và hệ thống thẩm định tín dụng, hỗ trợ ra quyết định nhanh, cá nhân hóa dịch vụ trên từng điểm chạm số.
(VNF) - Sáng 12/1/2026, tại tỉnh Khánh Hòa, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) tổ chức Lễ ký kết tài trợ vốn tín dụng cho Dự án Nhà ở xã hội Square Nha Trang do Liên danh Công ty Cổ phần Đông Á Golden Square – Công ty Cổ phần Foodinco Quy Nhơn làm chủ đầu tư.
(VNF) - Lần đầu tiên tại Việt Nam, có tới 3 ngân hàng cùng có tổng tài sản cán mốc 100 tỷ USD. Đây đều là những ngân hàng tron nhóm Big 4.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Phát triển TP. HCM (HDBank, HoSE: HDB) đã hoàn tất phát hành đợt 2 trái phiếu xanh quốc tế trị giá 50 triệu USD cho Ngân hàng Phát triển Doanh nghiệp Hà Lan (FMO) và Tổ chức Đầu tư Quốc tế Anh (BII), qua đó chính thức hoàn thành Chương trình trái phiếu xanh 100 triệu USD trên thị trường quốc tế năm 2025.
(VNF) - Cận Tết, hoạt động xử lý nợ xấu tại các ngân hàng lại "nóng" lên, nhiều khoản nợ xấu được dồn dập rao bán. Các ngân hàng kỳ vọng tỷ lệ nợ xấu năm 2026 sẽ giảm.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) và Công ty TNHH MTV Home Credit Việt Nam (Home Credit) chính thức hợp tác triển khai Chương trình Cho vay Ủy thác (Entrustment Lending), mang đến giải pháp tín dụng tiêu dùng an toàn, minh bạch và dễ tiếp cận trên nền tảng số cho người dân đồng thời góp phần hiện thực hóa các mục tiêu của chiến lược tài chính toàn diện quốc gia và định hướng phát triển kinh tế theo hướng chất lượng, bền vững và bao trùm của Việt Nam.
(VNF) - Thị trường tín dụng cá nhân Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển đổi sâu rộng. Người vay không còn tìm kiếm một khoản vay đơn thuần, mà tìm kiếm một giải pháp tài chính linh hoạt, phù hợp với vòng quay thu nhập, nhịp tài chính của bản thân và có thể điều chỉnh theo biến động của cuộc sống.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước yêu cầu từ 1/3 tới, ứng dụng Mobile Banking của ngân hàng phải tự động dừng hoạt động khi phát hiện dấu hiệu gian lận hoặc can thiệp trái phép.
(VNF) - MV “Kết nối” - sản phẩm âm nhạc kết hợp giữa nhạc sĩ, ca sĩ Bùi Công Nam và KienlongBank vừa ra mắt đã nhanh chóng tạo được dấu ấn, không chỉ ở chiều sâu âm nhạc mà còn ở cách một thương hiệu ngân hàng chọn hiện diện.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% của NHNN buộc Chính phủ cần đẩy mạnh các động lực tăng trưởng khác, đặc biệt phát huy vai trò của Chính sách Tài khóa mạnh hơn trong năm 2026, nhất là vai trò của thị trường vốn.
(VNF) - Lãi suất tiết kiệm đặc biệt hiện lên tới 9,65%/năm. Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước sắp cho phép các ngân hàng được nắm giữ nhiều vàng hơn.
(VNF) - Năm 2026, NHNN dự kiến tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%. Đồng thời, NHNN cũng yêu cầu các TCTD kiểm soát chặt chẽ tốc độ tăng trưởng tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, lĩnh vực bất động sản.
(VNF) - Chiều 9/1, ông Tô Huy Vũ - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) dẫn đầu đoàn công tác đã đến thăm và trao tặng 5 tỷ đồng hỗ trợ an sinh xã hội góp phần chung tay cùng tỉnh Lâm Đồng trong công tác xây dựng nông thôn mới, chăm lo đời sống nhân dân.
(VNF) - Nhiều ngân hàng tuyển người trở lại sau quá trình tinh gọn để chuyển mình sang mô hình ngân hàng số. Đây được xem là bước chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng mới.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước cho phép các ngân hàng đủ điều kiện được giữ trạng thái vàng tối đa bằng 5% vốn tự có, thay vì 2% như trước, nhằm tăng nguồn cung vàng miếng.
(VNF) - Các chuyên gia của Chứng khoán SHS cho hay, NHNN phát tín hiệu kiểm soát tín dụng bất động sản trong năm 2026, duy trì tỷ trọng dư nợ cho vay bất động sản ở mức khoảng 24-25% tổng dư nợ.
(VNF) - Nhóm ngân hàng quốc doanh ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong năm 2025.
(VNF) - Theo Thông tư 77, ứng dụng Mobile Banking phải tự động thoát hoặc dừng hoạt động, đồng thời thông báo rõ lý do cho khách hàng nếu phát hiện dấu hiệu rủi ro.
(VNF) - PVcomBank tiếp tục ghi danh trong Bảng xếp hạng VNR500 – Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam năm 2025 với vị trí 86, khẳng định quy mô và vị thế của ngân hàng trong nhóm doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam.
(VNF) - KienlongBank vừa công bố về kết quả kinh doanh quý IV, khép lại năm 2025 với nhiều dấu ấn tăng trưởng ấn tượng ghi nhận mức lợi nhuận kỷ lục trong suốt 30 năm hoạt động. Lợi nhuận trước thuế trong quý của ngân hàng tăng 27,8% so với quý trước, đưa lũy kế cả năm 2025 lên 2.323 tỷ đồng, hoàn thành 168% kế hoạch lợi nhuận năm được Đại hội đồng cổ đông thông qua.
(VNF) - Ghi nhận của VietnamFinance chiều ngày 12/1, đến thời điểm hiện tại dự án đã hoàn thiện 90% khối lượng công việc, dự kiến sẽ thông xe kỹ thuật vào ngày 10/2.
