Tại phiên chất vấn trước Quốc hội ngày 11/11, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng thừa nhận chính sách tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn còn nhiều trở ngại, nhu cầu vốn của nhóm doanh nghiệp này vẫn chưa được đáp ứng.
Trong chia sẻ với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Ngô Thành Huấn, CEO Công ty Cổ phần Tư vấn đầu tư và quản lý tài sản FIDT - đơn vị tư vấn cho khoảng 300 khách hàng cá nhân là chủ SMEs, cho biết: “Có tới hơn 60% gặp vấn đề về nguồn vốn, nhất là vốn tín dụng. Thậm chí, có những doanh nghiệp dù đã thành lập được nhiều năm nhưng vẫn chưa có khoản vay tại ngân hàng. Việc thiếu vốn đã kìm hãm sự phát triển của SMEs”.
Ông Huấn phân tích: “Đặc điểm thường thấy ở nhóm doanh nghiệp này là thiếu năng lực hoạch định tài chính, thiếu định hướng về dòng tiền. Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp kinh doanh các mặt hàng không có hóa đơn đầu vào, nhập tiểu ngạch, dẫn đến việc không đủ các yếu tố để lập báo cáo tài chính. Thiếu hiểu biết về cơ chế, chính sách, các gói tín dụng của các định chế tài chính; thiếu tính minh bạch trong hồ sơ tài chính; thiếu tài sản đảm bảo là những lý do khiến các ngân hàng không mặn mà với nhóm doanh nghiệp này”.
“Thậm chí, dù tiếp cận được vốn tín dụng nhưng thời gian giải ngân lâu khiến các doanh nghiệp lỡ mất cơ hội mở rộng kinh doanh. Kết quả là nhiều ông chủ SMEs phải đau đầu với bài toán về vốn, có những người buộc phải bán nhà, bán đất, bán cả xe để có thêm nguồn vốn kinh doanh”, ông Huấn chia sẻ.
Thực tế, nhiều ngân hàng đã bắt đầu chú trọng đến cho vay SMEs bằng việc triển khai nhiều gói vay ưu đãi, đẩy mạnh cho vay trực tuyến, giảm thủ tục, tăng tốc độ giải ngân khoản vay... Chính phủ cũng phát triển các kênh hỗ trợ vốn khác cho SMEs, đặc biệt là 3 quỹ hỗ trợ gồm: Quỹ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và Quỹ Đầu tư khởi nghiệp sáng tạo tại địa phương. Tuy nhiên, qua quá trình triển khai, dư nợ cho vay của các quỹ này vẫn còn thấp. Số lượng các quỹ hoạt động cũng không nhiều, nguồn vốn cũng không đủ để đáp ứng cho nhu cầu vay vốn ngày càng cao của SMEs ở nhiều địa phương.
Khảo sát của Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế trung ương chỉ ra số lượng SMEs tiếp cận các nguồn tài chính chính thống qua hệ thống ngân hàng và các nguồn chính thống khác chỉ chiếm 25%. Còn theo FiinGroup, khoảng trống tài chính của SMEs ở Việt Nam ước tính khoảng 24 tỷ USD, gấp 2,11 lần mức cho vay SMEs hiện tại. Trong khi đó, con số này ở các nước đang phát triển chỉ là 1,23 lần.
Nhận thấy nhu cầu vốn chưa được đáp ứng của SMEs, những năm gần đây, nhiều công ty fintech đã bắt đầu “nhảy vào” sân chơi này với các thủ tục đơn giản và nhanh chóng. Chẳng hạn như ZaloPay, VNPay, VietQR đang hỗ trợ vốn cho SMEs với nhiều gói cho vay khác nhau. Hay như Validus Việt Nam hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ, SMEs tiếp cận tín dụng và cung cấp các khoản vay không cần thế chấp với lãi suất từ 1,5% mỗi tháng. Các công ty khác như Sapo hay SoBanHang cung cấp các giải pháp quản lý mở rộng đa kênh, kiểm soát tài chính, dịch vụ khách hàng, thu hồi nợ, và tiếp cận tín dụng cho SMEs.
Phân tích về lợi thế của nhóm fintech, TS Nguyễn Nhật Minh, giảng viên ngành Kinh doanh trên ứng dụng blockchain, Đại học RMIT, cho biết khác với cách cung cấp tín dụng truyền thống của ngân hàng, các công ty fintech đang áp dụng nhiều phương pháp sáng tạo để đánh giá và hỗ trợ SMEs.
“Thay vì chỉ dựa vào các hồ sơ tài chính truyền thống, các công ty fintech phân tích lịch sử giao dịch của doanh nghiệp, mô hình dòng tiền, hành vi thanh toán, thậm chí cả dữ liệu từ thương mại điện tử hoặc hóa đơn dịch vụ. Điều này giúp tạo ra bức tranh tài chính rộng hơn, mang lại thông tin chi tiết về khả năng trả nợ hoặc quản lý tín dụng của doanh nghiệp, ngay cả khi thiếu hồ sơ tài chính truyền thống”, ông Minh nói với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance.
Bên cạnh đó, các công ty fintech cũng phân tích hành vi của SMEs dựa trên những yếu tố như mức độ tương tác của khách hàng, tần suất mua hàng, hoặc hoạt động kinh doanh lặp lại. Qua đó, các công ty fintech có thể đánh giá sự ổn định và tiềm năng tăng trưởng. Dữ liệu này đặc biệt hữu ích cho các doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực bán lẻ, dịch vụ, hoặc thị trường mới nổi.
Để giảm thiểu rủi ro, nhiều công ty fintech còn sử dụng các mô hình học máy cập nhật và cải tiến liên tục để đánh giá rủi ro tín dụng. Các mô hình này tận dụng lượng dữ liệu khổng lồ, giúp xác định sớm các dấu hiệu cảnh báo về nguy cơ vỡ nợ và điều chỉnh hạn mức tín dụng một cách linh hoạt. Một số công ty cũng áp dụng cấu trúc cho vay theo từng cấp độ, bắt đầu với số tiền vay nhỏ hoặc thời hạn ngắn và dần tăng mức hỗ trợ khi doanh nghiệp thể hiện khả năng trả nợ đáng tin cậy.
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích song theo TS Nguyễn Nhật Minh, SMEs vẫn có thể đối mặt với một số rủi ro khi vay vốn tại các công ty fintech, như an ninh dữ liệu. Các công ty fintech xử lý dữ liệu tài chính nhạy cảm – có thể trở thành mục tiêu hàng đầu của các mối đe dọa mạng, dẫn đến tổn thất tài chính và tổn hại danh tiếng của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, khung pháp lý liên quan đến fintech vẫn chưa được hoàn thiện, dẫn đến rủi ro cho doanh nghiệp nếu vô tình sử dụng các sản phẩm không phù hợp với quy định hiện hành. Điều này kéo theo các vấn đề pháp lý nếu quy định thay đổi hoặc trở nên khắt khe hơn.
Nhiều nền tảng fintech cung cấp quyền truy cập tín dụng nhanh và dễ dàng, điều này có thể thu hút các doanh nghiệp nhỏ gặp vấn đề về dòng tiền. Tuy nhiên, việc dễ dàng tiếp cận tín dụng này cũng có thể dẫn đến nguy cơ vay quá mức. Với quy trình phê duyệt đơn giản, SMEs có thể vay nhiều hơn khả năng họ có thể quản lý bền vững, gia tăng nguy cơ rơi vào vòng xoáy nợ, đe dọa sự ổn định lâu dài.
Ngoài ra, một số sản phẩm fintech có các khoản phí ẩn hoặc điều khoản phức tạp, chẳng hạn như phí giao dịch, phạt trả nợ trước hạn, hoặc lãi suất thay đổi, có thể tăng lên một cách bất ngờ và gây căng thẳng cho dòng tiền của doanh nghiệp.
Ở chiều ngược lại, các công ty fintech cũng phải đối mặt với không ít rủi ro khi cung cấp vốn cho SMEs. Chẳng hạn như quy định pháp lý dành cho lĩnh vực fintech vẫn còn rất thiếu sót và chưa đồng bộ. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều công ty fintech hoạt động trong một môi trường pháp lý mơ hồ, "vừa làm, vừa lo".
Sự thiếu vắng một khung pháp lý chặt chẽ cũng tạo ra khoảng trống lớn trong việc bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia. Trong nhiều trường hợp, các doanh nghiệp fintech phải đối mặt với tình trạng bùng nợ khi khách hàng vay vốn không có ý định hoàn trả. Không chỉ gây tổn thất về tài chính, tình trạng này còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và hoạt động của chính các công ty fintech.
Theo nhận định của các chuyên gia, Chính phủ nên sớm ban hành Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hoạt động fintech (Sandbox) trong lĩnh vực ngân hàng, nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hạn chế sự cạnh tranh không lành mạnh, ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật nhân danh fintech, bảo vệ lợi ích của cả người cung ứng lẫn người sử dụng dịch vụ. Ngoài ra, Chính phủ cũng cần phát triển các quy trình thu hồi nợ, giúp giảm thiểu tổn thất cho các công ty fintech.
Tags:
(VNF) - Nhân viên một số nhà băng năm 2025 mang về gần 3 tỷ đồng lợi nhuận trong khi mặt bằng chung quanh mốc 1-2 tỷ đồng. Tuy vậy, hiệu suất lao động cao có thể không đi kèm thu nhập khủng.
(VNF) - Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam nhận định nhiều quy định hiện hành đã không còn bắt kịp hơi thở của thị trường, gây khó khăn trực tiếp cho quá trình vận hành và tuân thủ cuả các doanh nghiệp.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, việc gia hạn quy định về tỷ lệ khấu trừ tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo Thông tư 26 là giải pháp tốt nhất trong ngắn hạn để giảm áp lực lên thanh khoản.
(VNF) - Trong số 8 ngân hàng đã công bố kết quả kinh doanh quý I/2026, MB đang tạm giữ ngôi đầu bảng với lợi nhuận trước thuế đạt 9.500 tỷ đồng. Theo sau là Techcombank với 8.900 tỷ đồng và VPBank với 7.920 tỷ đồng.
(VNF) - Ban lãnh đạo PGBank cho biết nếu mạnh dạn đầu tư vào các lĩnh vực rủi ro cao, như bất động sản, thì có thể thu được lợi nhuận lớn hơn để hoàn thành chỉ tiêu năm 2025. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn dài hạn, ngân hàng đã từ chối cơ hội này.
(VNF) - Ngân hàng Sacombank dự kiến sẽ tiến hành bầu bổ sung một thành viên HĐQT nhiệm kỳ 2022 - 2026 với ứng cử viên là ông Nguyễn Đức Thụy, hiện đang giữ chức Tổng giám đốc Sacombank.
(VNF) - JPMorgan Chase công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 vượt kỳ vọng nhờ tăng trưởng mạnh ở mảng giao dịch trái phiếu và ngân hàng đầu tư. Tuy nhiên, CEO Jamie Dimon vẫn cảnh báo về những rủi ro kinh tế và địa chính trị ngày càng phức tạp.
(VNF) - Sau giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng, FE CREDIT đang từng bước quay lại quỹ đạo tăng trưởng với nền tảng tài chính cải thiện, chiến lược kinh doanh khác biệt, năng lực quản trị và kiểm soát rủi ro vững chắc. Năm 2026 mở ra chu kỳ tăng trưởng mới dựa trên công nghệ, định hướng tài chính toàn diện và cộng hưởng sức mạnh từ hệ sinh thái tài chính VPBank.
Nhiều ngân hàng đã phát thông báo tới khách hàng về việc dừng tính năng tự động chia nhỏ lệnh chuyển khoản liên ngân hàng trên 500 triệu đồng/lần. Việc này là để bảo vệ chính khách hàng nhưng cũng mang lại không ít phiền toái.
(VNF) - Trong quý I/2026, Ngân hàng TMCP Thịnh vượng và Phát triển (PGBank) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 257,7 tỷ đồng, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
(VNF) - Báo cáo tài chính hé lộ thù lao lãnh đạo các ngân hàng Việt Nam năm 2025. Đáng chú ý, CEO một ngân hàng tư nhân được trả lương đến 2,3 tỷ đồng/tháng, gấp 10 lần thu nhập tại nhóm Big 4.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank, HoSE: STB) vừa thông qua một số tài liệu bổ sung trình ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, trong đó nội dung đáng chú ý là việc bãi bỏ tờ trình số 25/2026/TT-HĐQT ngày 18/3/2026 về việc xin gia hạn Đề án tái cơ cấu sau sáp nhập.
(VNF) - Citigroup đạt kết quả vượt trội cả về doanh thu và lợi nhuận trong quý I/2026, đánh dấu một trong những giai đoạn kinh doanh ấn tượng nhất trong thập kỷ qua.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) chính thức ra mắt SeAPayment: nền tảng quản lý thanh toán toàn diện dành cho cá nhân và hộ kinh doanh.
(VNF) - Việc Agribank chủ động giảm lãi suất cho vay, đồng thời vẫn duy trì các chương trình tín dụng ưu đãi, không chỉ là thực hiện chủ trương của Ngân hàng Nhà nước mà còn khẳng định vai trò tiên phong, luôn nỗ lực hỗ trợ khách hàng của Agribank, tích cực góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hút ròng gần 72.500 tỷ đồng trong tuần qua khiến lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt nhanh chóng, lãi suất qua đêm giảm xuống dưới 4%/năm.
(VNF) - Nhiều ngân hàng báo lợi nhuận tăng mạnh trong quý I. Tuy nhiên, bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng có sự phân hóa rõ nét trong bối cảnh chi phí vốn và rủi ro tín dụng còn hiện hữu.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước ra thông điệp cứng rắn sẽ giám sát chặt tăng trưởng tín dụng. Lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt trong tuần qua.
(VNF) - Đó là chia sẻ của chủ tịch HĐQT MB Lưu Trung Thái về chiến lược của ngân hàng này trong những năm tới trước áp lực cạnh tranh gia tăng của các hệ sinh thái tài chính trên thị trường.
(VNF) - Agribank khẳng định vai trò là định chế tài chính trụ cột, với quy mô hoạt động và việc định hướng, phân bổ hiệu quả dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn và khu vực sản xuất kinh doanh.
(VNF) - Lãnh đạo MB khẳng định, mặc dù tăng trưởng tín dụng đã vượt huy động vốn nhưng MB có đủ nguồn để đảm bảo cân đối việc này và đây sẽ là cơ hội rất lớn cho tăng trưởng trong giai đoạn tới.
(VNF) - Nếu hoàn tất các phương án tăng vốn vẫn đang tồn đọng, đồng thời thực hiện thêm phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu với quy mô 13.200 tỷ đồng, BIDV có thể "chạm" tới mốc vốn điều lệ hơn 100.000 tỷ đồng.
(VNF) - Cổ đông nhiều ngân hàng lại có một năm bội thu cổ tức bằng tiền mặt. Có 6 ngân hàng đã công bố kế hoạch phân phối lợi nhuận với tổng số tiền mặt tới 30.800 tỷ đồng, có nhà băng chia cổ tức với tỷ lệ 30%.
(VNF) - Agribank đã và đang chủ động triển khai hệ sinh thái giải pháp toàn diện, hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai thuế dễ dàng, quản lý hiệu quả và sẵn sàng chuyển đổi thành doanh nghiệp.
(VNF) - Một số ngân hàng điều chỉnh cách xử lý các giao dịch chuyển khoản tiền từ 500 triệu đồng trở lên, khiến thời gian nhận tiền có thể kéo dài từ vài tiếng đến trên 24 giờ làm việc.
(VNF) - Nhân viên một số nhà băng năm 2025 mang về gần 3 tỷ đồng lợi nhuận trong khi mặt bằng chung quanh mốc 1-2 tỷ đồng. Tuy vậy, hiệu suất lao động cao có thể không đi kèm thu nhập khủng.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
