Giải phóng 200.000 tấn gạo dự trữ, Nhật Bản chưa thoát 'cơn khát' lương thực
(VNF) - Trước cuộc “khủng hoảng” khi giá gạo tăng vọt, chính phủ Nhật Bản đã phải đưa ra một quyết định chưa từng có: Giải phóng hơn 200.000 tấn gạo dự trữ khẩn cấp. Đáng tiếc là, nỗ lực này dường như chưa đủ để giải quyết gốc rễ vấn đề.
Khủng hoảng giá gạo
Số liệu của chính phủ Nhật Bản cho thấy giá gạo nội địa trung bình của nước này năm 2024 đã đạt mức kỷ lục là 23.715 yên (153 USD) cho một bao 60kg, cao hơn khoảng 55% so với mức trung bình của năm 2023. Chỉ riêng tháng 12/2024, giá gạo đạt 24.665 yên/60kg, tăng vọt 64,5% so với cùng kỳ năm trước.
Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản cho hay giá bán lẻ gạo tại Tokyo đã đạt mức cao kỷ lục trong tháng thứ tám liên tiếp vào tháng 2, đạt 4.363 yên/5kg. Giá một bao gạo Koshihikari 5kg cao hơn gần 80% so với mức giá 2.441 yên của một năm trước.

Dữ liệu mới nhất trong tuần tính tới ngày 2/3/2025, một cuộc khảo sát từ Bộ Nông nghiệp Nhật Bản cho thấy giá trung bình cho 5kg gạo là 3.952 yên (gần 27 USD), tăng 94,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá cũng tăng 0,3% so với 7 ngày trước đó, đánh dấu mức tăng hàng tuần thứ 9 liên tiếp.
Manh nha từ vụ thu hoạch yếu kém vào năm 2023, cuộc khủng hoảng giá gạo của Nhật Bản chính thức bùng nổ và đạt đỉnh vào mùa hè năm 2024. Theo đó, các yếu tố thời tiết (nhiệt độ cực cao và lượng mưa ít) ảnh hưởng đến chất lượng và thu hoạch lúa gạo năm 2023, dẫn đến gián đoạn chuỗi cung ứng.
Nhật Bản từ lâu đã theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ nông nghiệp, với tỷ lệ tự cung tự cấp gạo là 100%, nghĩa là về cơ bản nước này không nhập khẩu gạo. Theo góc nhìn này, Nhật Bản phụ thuộc rất nhiều vào sản xuất trong nước và cơ cấu cung cầu của nước này rất mong manh.
Nguồn cung cũng ảnh hưởng bởi tình trạng mua sắm hoảng loạn sau cảnh báo bão và động đất, buộc một số nhà bán lẻ phải hạn chế bán hàng. Ngoài ra, nhu cầu tăng bất ngờ là yếu tố khác đẩy giá lên cao khi lượng khách du lịch nước ngoài tăng mạnh dẫn đến lượng tiêu thụ gạo tăng mạnh. Đến mùa hè năm 2024, người tiêu dùng Nhật Bản đã bị sốc vì tình trạng thiếu hụt lương thực chính tồi tệ nhất kể từ năm 1995. Các kệ hàng siêu thị đã trống rỗng và nhiều cửa hàng giới hạn doanh số bán hàng ở mức một túi 5kg cho mỗi khách hàng.
7-Eleven, chuỗi cửa hàng tiện lợi lớn nhất Nhật Bản, cuối tháng 1 cho biết họ "bất khả kháng" phải tăng giá 37 sản phẩm làm từ gạo, bao gồm mức tăng 20% đối với cơm nắm onigiri được nhiều người tiêu dùng Nhật Bản ưa chuộng như một lựa chọn ăn trưa giá rẻ.
Mặc dù vụ thu hoạch năm 2024 cao hơn năm 2023 180.000 tấn gạo, nhưng các nhà phân phối vẫn thu được ít ngũ cốc hơn so với năm trước, trong bối cảnh có suy đoán rằng nông dân và người bán buôn đang tích trữ để chờ giá tiếp tục tăng, hãng thông tấn Kyodo cho biết.
Nỗ lực “chưa từng có”
Trong một thay đổi mang tính lịch sử, tháng 2/2025, chính phủ Nhật Bản đã quyết định giải phóng 210.000 tấn gạo gạo từ kho dự trữ của mình - thường được dự trữ cho các trường hợp khẩn cấp như mùa màng thất bát hoặc thiên tai - trong bối cảnh giá lương thực chính trong nước cao bất thường. Đây cũng là lần đầu tiên chính phủ Nhật Bản nới lỏng các quy tắc về việc tiếp cận các kho dự trữ gạo chiến lược.
Kho dự trữ này được thành lập cách đây 3 thập kỷ để bảo vệ trước nguy cơ mất mùa hoặc thiên tai. Được biết, kho này dự trữ khoảng 910.000 tấn gạo. Lần cuối cùng nó được sử dụng là sau trận sóng thần năm 2011 và cuộc khủng hoảng hạt nhân Fukushima. Nhưng đây là lần đầu tiên chính phủ Nhật Bản sử dụng dự trữ gạo để can thiệp vào các vấn đề phân phối và để hạ giá gạo.
Từ ngày 10-12/3, gạo trong kho dự trữ sẽ được trao cho các nhà bán buôn sau khi đấu thầu và dự kiến sẽ có mặt trên các kệ hàng trong khoảng thời gian từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4. Chính phủ dự kiến sẽ giải ngân 150.000 tấn gạo trong giai đoạn đầu và có thể giải ngân thêm 60.000 tấn nếu cần thiết.
Bắt đầu từ ngày 10/3, các nhà phân phối trên toàn quốc đáp ứng các tiêu chí, những người mua hơn 5.000 tấn gạo mỗi năm và có kế hoạch phân phối, đã đưa ra giá thầu của họ. Gạo sẽ được đấu giá trong số họ theo thứ tự giá thầu cao nhất, sẽ được quyết định vào tuần tiếp theo.

Gạo chảy đi đâu?
Với kế hoạch giải phóng kho gạo dự trữ, Bộ Nông nghiệp Nhật Bản kỳ vọng rằng có thể hạ nhiệt giá gạo trong nước. Tuy nhiên, các chuyên gia trong ngành cho rằng nỗ lực này khó có thể giải quyết vấn đề nan giải tại Nhật Bản, do các lực lượng thị trường vượt ra ngoài các vấn đề cung và cầu đơn thuần. Một số người cho rằng những người bán buôn đang giữ lại gạo để tận dụng lợi thế giá cả tăng cao và thời kỳ hậu giảm phát khi việc chuyển chi phí sang khách hàng trở nên dễ dàng hơn.
Trong thông báo mở kho gạo dự trữ, Bộ trưởng Nông nghiệp Taku Eto cũng đề cập tới vấn đề gạo đang bị đầu cơ: “Tôi nghĩ đây là tình hình cực kỳ bất thường. Chúng tôi đang sản xuất thêm 180.000 tấn gạo và chúng tôi có đủ gạo dự trữ. Nếu bạn đến siêu thị, bạn có thể tìm thấy gạo. Nhưng giá cao bất thường, gấp đôi giá. Chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để giải quyết nút thắt trong chuỗi phân phối và giảm bớt khó khăn cho người tiêu dùng”.

Ông Shoichi Fujihira, chủ tịch Hợp tác xã Nông nghiệp Nittano đặt tại Chiba, đã quan sát thấy một số hành vi bất thường của thị trường vào mùa thu năm ngoái. Theo ông Fujihira, "có điều gì đó kỳ lạ đã được nhận thấy vào mùa thu năm ngoái khi các công ty xây dựng và những thương nhân gạo tự nhận đã di chuyển xe tải để mua tất cả gạo mới", ám chỉ đến những nỗ lực có tổ chức nhằm kiểm soát nguồn cung để kiếm lời đầu cơ.
Theo Bộ Nông nghiệp Nhật Bản, nếu toàn bộ dân số nước này cố gắng tích trữ gạo trong 2 tuần, nhu cầu gạo sẽ vào khoảng 300.000 tấn. Con số này vượt xa kế hoạch hiện tại của chính phủ là chỉ giải phóng 210.000 tấn gạo dự trữ, tạo ra nỗi lo về tình trạng khan hiếm. Viễn cảnh tích trữ gạo trên toàn quốc đang hiện hữu, vì người tiêu dùng háo hức bảo vệ nguồn thực phẩm của họ trong bối cảnh tương lai không chắc chắn.
Một viễn cảnh tệ hơn vẫn hiện hữu
Các nhà kinh tế và nhà phân tích an ninh lương thực cảnh báo về hậu quả lâu dài nếu chính phủ không quản lý thỏa đáng cả tình trạng thiếu gạo thực tế và tình trạng thiếu gạo trong nhận thức của người tiêu dùng và người bán buôn. Giá cả tăng không chỉ ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt của người tiêu dùng mà còn tác động đến các ngành liên quan, chẳng hạn như nhà hàng và người bán thực phẩm.
Nếu không có sự can thiệp hợp lý, tình hình có thể phát triển vượt ra ngoài sự đầu cơ của thị trường thành tình trạng khan hiếm thực phẩm thực sự, thách thức khả năng duy trì lòng tin của công chúng của chính phủ Nhật Bản.
Với ngành nông nghiệp dễ bị tổn thương của Nhật Bản đang phải đối mặt với sự bất ổn, kết quả của cuộc khủng hoảng giá gạo này có thể đi chệch khỏi nền kinh tế cung cầu đơn giản, cho thấy các vấn đề hệ thống rộng hơn trong cấu trúc nông nghiệp và hành vi của người tiêu dùng Nhật Bản. Theo các nhà kinh tế, nếu không được kiểm soát, nó sẽ vẽ nên một bức tranh đáng lo ngại về những gì có thể xảy ra đối với an ninh lương thực của Nhật Bản.
Nhật Bản: Bị ép đi làm sớm 5 phút/ngày, 146 nhân viên được bồi thường 73.329 USD
- Takashimaya: Tập đoàn Nhật Bản 190 năm tuổi và chiến lược đầu tư tại Việt Nam 03/03/2025 01:30
- Lo sợ bị áp thuế, Nhật Bản muốn được TT Trump 'miễn trừ' 17/02/2025 03:15
- Nhật Bản cố gắng ‘lấy lòng’ ông Trump để tránh thuế quan 08/02/2025 12:06
Ajinomoto: DN bột ngọt bất ngờ thắng lớn trong cơn sốt cổ phiếu công nghệ
(VNF) - Làn sóng AI đang tạo ra những người chiến thắng vượt ra ngoài nhóm công nghệ và bán dẫn. Khi nhà đầu tư tìm kiếm các doanh nghiệp hưởng lợi ở cấp độ thứ hai và thứ ba từ cuộc đua AI, những cái tên tưởng chừng không liên quan như Ajinomoto, nhà sản xuất gia vị nổi tiếng của Nhật Bản, lại bất ngờ nổi lên.
Mỹ thừa nhận hợp đồng tương lai tiền điện tử vĩnh viễn, hợp pháp hóa thị trường 61 nghìn tỷ USD
(VNF) - Thị trường hợp đồng tương lai vĩnh viễn trị giá 61,7 nghìn tỷ USD vừa tiến thêm một bước lớn vào hệ thống tài chính Mỹ khi Coinbase và Kalshi chính thức ra mắt các sản phẩm perps được quản lý dành cho nhà đầu tư trong nước.
Giá vàng tiếp tục trượt dốc, dự báo về đáy 4.000 USD/Ounce
(VNF) - Giá vàng đang tiến gần đến một bước ngoặt quan trọng, kỳ vọng sẽ giảm về 4.097,99 USD - mức thấp nhất của tháng 3 hoặc thậm chí thấp hơn.
Dòng tiền lao dốc, núi nợ 45 tỷ USD thử thách tham vọng bá chủ của BYD
(VNF) - Từ mô hình tăng trưởng thần tốc dựa trên nguồn vốn gần như miễn phí từ nhà cung ứng, BYD đang bước vào giai đoạn chuyển đổi đầy áp lực khi dòng tiền suy yếu, nợ vay tăng mạnh và hàng chục tỷ USD nghĩa vụ tài chính dần lộ diện trên bảng cân đối kế toán.
Ngày càng nhiều người Mỹ phải sống nhờ thực phẩm cứu trợ
(VNF) - Ngày càng nhiều người Mỹ phải tìm đến thực phẩm cứu trợ trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, lạm phát kéo dài và các chương trình hỗ trợ thời kỳ đại dịch dần chấm dứt.
Tranh chấp nội bộ bùng lên khi CP Group gia nhập lĩnh vực ngân hàng
(VNF) - CP All, đơn vị vận hành chuỗi cửa hàng tiện lợi 7 Eleven tại Thái Lan, đã phản đối kế hoạch tái cấu trúc mảng kinh doanh tài chính do cổ đông lớn nhất là Tập đoàn Charoen Pokphand (CP) đề xuất, cho thấy những bất đồng nội bộ tại một trong những tập đoàn lớn nhất nước này.
Tham vọng tiền số của TT Trump đẩy tân Chủ tịch Fed vào 'cuộc chiến' khó khăn
(VNF) - Kevin Warsh được đánh giá có góc nhìn cởi mở hơn với Bitcoin, song ưu tiên kiểm soát lạm phát có thể khiến crypto chưa dễ hưởng lợi.
Bộ Tài chính Mỹ cân nhắc phát hành tờ 250 USD có hình TT Trump
(VNF) - Bộ Tài chính Mỹ đang xem xét khả năng phát hành tờ tiền mệnh giá 250 USD có in chân dung Tổng thống Donald Trump. Thông tin này được một quan chức của cơ quan này xác nhận với CBS News.
Giá vé World Cup 'trên trời': FIFA đối mặt cuộc điều tra lớn tại Mỹ
(VNF) - Giá vé “trên trời” cho các trận đấu tại World Cup 2026 đang làm dấy lên làn sóng phản ứng dữ dội tại Mỹ, đồng thời kéo theo cuộc điều tra từ các tổng chưởng lý bang New York và New Jersey nhằm vào FIFA – đơn vị tổ chức giải đấu.
Vừa giảm mạnh, giá dầu lại bật tăng sau động thái cứng rắn của Mỹ
(VNF) - Giá dầu tăng trong phiên giao dịch ngày 28/5 sau khi các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn hoạt động vận chuyển thương mại qua eo biển Hormuz.
ECB cảnh báo nguy cơ TT Trump gây ra cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu
(VNF) - Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cảnh báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có nguy cơ gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu do chiến sự Iran, chính sách thương mại liên tục thay đổi và xu hướng rút lui khỏi hợp tác quốc tế.
Hồng Kông vượt Thụy Sĩ thành trung tâm quản lý tài sản lớn nhất thế giới
(VNF) - Hồng Kông đã vượt qua Thụy Sĩ để trở thành trung tâm giao dịch tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới, một vị thế được đánh giá là khó đảo ngược khi các trung tâm tài chính ở châu Á tăng trưởng nhanh hơn những “thiên đường an toàn” tại châu Âu, theo nhận định của Boston Consulting Group (BCG) hôm 27/5.
Quá nửa dân số Đức thuê nhà: Vì sao người giàu vẫn thích ở nhà thuê?
(VNF) - Hơn một nửa người dân Đức sống trong nhà thuê. Với chính sách ưu tiên bảo vệ người thuê thay vì khuyến khích sở hữu nhà, Đức đã xây dựng một thị trường nhà ở rất khác biệt. Tuy nhiên, áp lực giá thuê tăng cao và tình trạng thiếu nhà ở tại các đô thị lớn đang đặt ra nhiều thách thức mới cho quốc gia này.
Nghịch lý của phương Tây: Mua hàng từ Trung Quốc để giảm phụ thuộc vào Bắc Kinh
(VNF) - Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang đổ hàng tỷ USD xây dựng kho dự trữ khoáng sản chiến lược để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, nhưng nghịch lý là phần lớn nguyên liệu tích trữ vẫn phải mua từ Bắc Kinh.
Sau Ấn Độ, thêm 1 nước châu Á ‘xuống tay’ với vàng
(VNF) - Sau khi Ấn Độ bất ngờ tăng thuế nhập khẩu kim loại quý, một thị trường lớn khác tại châu Á cũng nhanh chóng có động thái tương tự. Cơ quan hải quan Malaysia vừa thông báo sẽ áp thuế mới đối với vàng thỏi, đánh dấu lần đầu tiên quốc gia này áp thuế nhập khẩu với kim loại quý.
Thế giới có thêm 2 doanh nghiệp vốn hóa trên 1.000 tỷ USD
(VNF) - Hai nhà sản xuất chip nhớ Micron và SK Hynix vừa gia nhập nhóm doanh nghiệp có vốn hóa vượt 1.000 tỷ USD, trong bối cảnh nhu cầu chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục tăng mạnh.
Thắng lớn nhờ bán điện thoại 'cục gạch' cho Gen Z
(VNF) - Trong khi các hãng công nghệ đua nhau phát triển AI và thiết bị ngày càng thông minh, một chàng trai 28 tuổi tại New York lại kiếm hàng trăm nghìn USD nhờ hồi sinh điện thoại gập, máy nghe CD và những món đồ công nghệ tưởng chừng đã lỗi thời để bán cho Gen Z – thế hệ đang khao khát cảm giác “ít online hơn”.
AI đang viết lại bản đồ quyền lực thị trường chứng khoán toàn cầu
(VNF) - Từ Phố Wall đến châu Á, AI trở thành động cơ dịch chuyển dòng vốn lớn nhất thế giới, đóng vai trò tương tự Internet những năm 2000 hay điện khí hóa thế kỷ 20.
Cho Elon Musk vay 1 triệu USD lúc khó khăn, bạn thân sắp thành ‘siêu tỷ phú’
(VNF) - Từ khoản vay 1 triệu USD dành cho Elon Musk trong những ngày đầu Tesla bên bờ vực phá sản, Antonio Gracias giờ đây có thể bước vào hàng ngũ siêu tỷ phú toàn cầu khi SpaceX chuẩn bị thực hiện đợt IPO được dự báo lớn nhất lịch sử. Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng Musk, nhà đầu tư kín tiếng này đang đứng trước cơ hội sở hữu khối tài sản trị giá hàng chục, thậm chí hơn 100 tỷ USD.
Mỹ tiếp tục không kích mới Iran: Vì sao vàng và dầu cùng giảm giá?
(VNF) - Giá dầu thế giới, đồng USD, thị trường chứng khoán toàn cầu và giá vàng đồng loạt biến động mạnh trong phiên 26/5 khi nhà đầu tư giằng co giữa kỳ vọng Mỹ - Iran đạt được thỏa thuận hòa bình và lo ngại căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang sau các cuộc không kích mới của Washington.
Bạc tăng mạnh hơn vàng, điều gì đang thúc đẩy thị trường?
(VNF) - Giá bạc tăng gần gấp ba lần vàng trong phiên giao dịch ngày 25/5, kéo tỷ lệ vàng/bạc xuống mức thấp hiếm thấy và làm dấy lên câu hỏi lớn trên thị trường kim loại quý.
Mỹ phát động các cuộc tấn công mới, Iran tiết lộ thời điểm mở cửa eo biển Hormuz
(VNF) - Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột kéo dài ba tháng, trong đó Tehran được cho là sẽ mở lại eo biển Hormuz. Trong khi đó, Mỹ tiếp tục mở các đợt không kích mới, hoạt động vận tải dầu khí qua tuyến hàng hải chiến lược này bắt đầu có dấu hiệu phục hồi.
Nhà đầu tư Trung Quốc vội vã bán tháo cổ phiếu Mỹ sau 'đòn siết' mới
(VNF) - Các nhà đầu tư Trung Quốc đang ráo riết tìm kiếm những con đường thay thế để mua bán cổ phiếu nước ngoài. Động thái này diễn ra sau khi Bắc Kinh phát động chiến dịch mạnh tay nhất từ trước đến nay nhằm trấn áp hoạt động giao dịch chứng khoán xuyên biên giới trái phép, với mục tiêu ngăn chặn dòng vốn tháo chạy ra nước ngoài.
Ông Hun Sen tuyên bố 'không khoan nhượng' với quan chức tiếp tay lừa đảo trực tuyến
(VNF) - Ông Hun Sen áp dụng các biện pháp pháp lý mạnh tay với các quan chức chính phủ trục lợi từ các đường dây lừa đảo trực tuyến và những người liên quan.
Đằng sau kỷ lục xuất khẩu vàng của Nhật Bản
(VNF) - Xuất khẩu vàng của Nhật Bản đã lần đầu tiên vượt mốc 4 nghìn tỷ yên (tương đương khoảng 25 tỷ USD) trong năm tài chính 2025, nhờ giá vàng tăng mạnh giữa bối cảnh rủi ro địa chính trị leo thang. Đáng chú ý, con số này được cho là có liên quan đến lượng vàng từng được buôn lậu vào nước này trước đó.
Ajinomoto: DN bột ngọt bất ngờ thắng lớn trong cơn sốt cổ phiếu công nghệ
(VNF) - Làn sóng AI đang tạo ra những người chiến thắng vượt ra ngoài nhóm công nghệ và bán dẫn. Khi nhà đầu tư tìm kiếm các doanh nghiệp hưởng lợi ở cấp độ thứ hai và thứ ba từ cuộc đua AI, những cái tên tưởng chừng không liên quan như Ajinomoto, nhà sản xuất gia vị nổi tiếng của Nhật Bản, lại bất ngờ nổi lên.
Bầu trời sông Hàn bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.
































































