Cách mạng công nghiệp 4.0 là gì?
Cách mạng Công nghiệp 4.0 (hay Cách mạng Công nghiệp lần thứ Tư) xuất phát từ khái niệm "Industrie 4.0" trong một báo cáo của chính phủ Đức năm 2013.
Theo đó, "Industrie 4.0" được định nghĩa là sự kết nối các hệ thống nhúng và cơ sở sản xuất thông minh để tạo ra sự hội tụ kỹ thuật số giữa Công nghiệp, Kinh doanh, chức năng và quy trình bên trong.
Cụ thể, cách mạng Công nghiệp 4.0 sẽ diễn ra trên 3 lĩnh vực chính gồm Công nghệ sinh học, Kỹ thuật số và Vật lý, và được đánh giá là đang tiến triển theo một hàm số mũ chứ không phải là tốc độ tuyến tính, khi được so sánh với các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây.
Hơn nữa, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang phá vỡ hầu hết ngành công nghiệp ở mọi quốc gia. Và chiều rộng và chiều sâu của những thay đổi này báo trước sự chuyển đổi của toàn bộ hệ thống sản xuất, quản lý và quản trị.
Trước cuộc cách mạng 4.0, cách mạng công nghiệp lần đầu tiên sử dụng năng lượng nước và hơi nước để cơ giới hóa sản xuất.
Cuộc cách mạng lần 2 diễn ra nhờ ứng dụng điện năng để sản xuất hàng loạt. Cuộc cách mạng lần 3 sử dụng điện tử và công nghệ thông tin để tự động hóa sản xuất.
Cuộc cách mạng Công nghiệp 4.0 đang nảy nở từ cuộc cách mạng lần ba, kết hợp các công nghệ lại với nhau, làm mờ ranh giới giữa vật lý, kỹ thuật số và sinh học.
Ba yếu tố "cốt lõi" của Kỹ thuật số trong CMCN 4.0 sẽ là: Trí tuệ nhân tạo (AI), Vạn vật kết nối - Internet of Things (IoT) và dữ liệu lớn (Big Data).
Tại Việt Nam, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 nhận được sự quan tâm rất lớn từ Chính phủ, doanh nghiệp, đến cả người dân, và hiện nay nhiều hành động mạnh mẽ với kỳ vọng thúc đẩy cuộc cách mạng công nghiệp mới này.
Mới đây, Tập đoàn hàng đầu Việt Nam là Vingroup cũng đã tuyên bố đầu tư vào AI và Big Data với mục tiêu thành tập đoàn Công nghệ - Công nghiệp - Dịch vụ đẳng cấp quốc tế.
Và Vingroup cũng đang thực hiện cuộc “cách mạng” công nghiệp này thông qua việc thành lập công ty VinTech, trung tâm dữ liệu lớn Vin Hi-Tech và đẩy mạnh sản xuất ô tô cùng các sản phẩm điện thông minh, gia dụng.
Những gì mà Vingroup đã gắn liền với những yếu tố định hình lên cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 là Trí tuệ nhân tạo (AI), Vạn vật kết nối - Internet of Things (IoT) và dữ liệu lớn (Big Data).
Trước đó, trên cơ sở nền tảng của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã được nhiều tập đoàn như: Viettel, FPT, BKAV… hướng đến với những hoạt động đầu tư mạnh tay vào nhiều lĩnh vực liên quan.
Về khái niệm, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 được vận hành trên những "giá trị cốt lõi" riêng của nó dựa trên nền tảng là cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 3 là sử dụng điện tử và công nghệ thông tin để tự động hóa sản xuất.
Hiện nay, rất nhiều công ty, tổ chức cũng đang có những hoạt động góp phần tạo lên cách mạng công nghiệp 4.0, tuy nhiên, các công ty, tổ chức này 4.0 đến đâu thì vẫn là một dấu hỏi lớn.
Đơn cử, trong số đó là Grab luôn cho rằng đang đóng góp cho cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, vậy xem xét hoạt động của Grab là gì trong các yếu tố cấu thành lên cuộc cách mạng công nghiệp này: Trí tuệ nhân tạo (AI), Vạn vật kết nối - Internet of Things (IoT) hay là dữ liệu lớn (Big Data)?
Grab đóng góp gì cho cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 tại Việt Nam?
Nếu nhìn vào cách thức hoạt động Grab hiện tại thì thật khó để xếp loại hình của Grab vào một trong 3 yếu tố cốt lõi trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 kể trên.
Đơn giản, cách thức hoạt động Grab là cung cấp ứng dụng trên điện thoại thông minh nhằm kết nối khách hàng với tài xế, và Grab ăn % trên mỗi cuốc xe.
Ngoài ra, ứng dụng Grabbike hay Grabcar cũng chỉ là một trong số hàng triệu ứng dụng đang được cung cấp trên Smartphone.
Về mặt nguyên lý, Grab hoạt động không khác gì những công ty thương mại điện tử cung cấp trang web và ứng dụng mang lại tiện ích cho người dùng như: Lazada, Shopee, Sendo… Trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ gọi xe thì có cả Uber, Go-viet, ứng dụng BE mới ra mắt…
Hoạt động của công ty "công nghệ" này chủ yếu là vận chuyển hàng hóa và con người trong đó có áp dụng công nghệ.
Tuy nhiên, đánh giá khách quan thì Grab cũng đang cung cấp ra thị trường một số ứng dụng phần mềm, đơn giản việc kết nối đem lại những giá trị nhất định cho khách hàng cũng như “đối tác” của hãng.
Grab đúng là đã góp phần tạo lên một cuộc "cách mạng" trong ngành vận chuyển. Nhưng để đặt Grab như là một yếu tố trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 là không “xứng tầm”, và kể cả những giá trị Grab mang lại so sánh với cuộc cách mạng lần 3 sử dụng điện tử và công nghệ thông tin để tự động hóa sản xuất thì còn thua vài bậc.
Lưu ý, Grab cũng chỉ là một công ty ăn theo Uber và Uber mới là khởi tạo ra ứng dụng công nghệ cho cuộc cách mạng di chuyển.
Không những thế, Grab cũng đang gặp vấn đề lớn về pháp lý tại Việt Nam. Mới đây, tại phiên tòa Vinasun kiện Grab ngày 28/12, Tòa đã nhận định Grab là đơn vị kinh doanh vận tải.
Cụ thể, Tòa cho rằng: Cần xem Grab là doanh nghiệp kinh doanh vận tải để quản lý, đảm bảo sự bình đẳng trong kinh doanh. Bảo hiểm xã hội và cơ quan chức năng cần làm việc với Grab để đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
Grab vào Việt Nam đã cung cấp dịch vụ bắt xe bằng công nghệ thuận lợi cho người dân, việc này cần khuyến khích để phù hợp với xu thế phát triển của xã hội. Tuy nhiên, còn nhiều tồn tại do cơ quan chức năng không quản lý được hoạt động của các tài xế; khả năng thất thu thuế cao, dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh... HĐXX kiến nghị.
Có thể nhận thấy, hãng Grab cũng đã mang lại nhiều tác dụng nhất định nhưng việc gắn liền hoạt động của “hãng công nghệ” này với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 thì quá khập khiễng.
Và việc Grab đã có những phát biểu “ăn theo” cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, không có gì ngoài mục đích đem lại lợi ích cho doanh nghiệp và sự ủng hộ của khách hàng.
Minh chứng cụ thể là Grab đã vào thị trường Việt Nam đã được vài năm, nhưng sự đóng góp của hãng này cho việc phát triển “công nghiệp” nước ta mà đặc biệt là những yếu tố trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mà cụ thể ở đây là sự phát triển về khoa học công nghệ hay nghiên cứu vẫn rất hạn chế.
Vậy Grab đã đóng góp được gì vào cách mạng công nghiệp 4.0 tại Việt Nam và tương lai Grab có ghi dấu ấn vào cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 hay không vẫn là câu hỏi khó?
Qua đây, cũng cho thấy, cần thiết phân định rõ ràng đâu mới là hành động mang lại giá trị thực sự cho cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 để có thể thúc đẩy cuộc cách mạng này tại Việt Nam sớm đi tới đích.
Tags:
(VNF) - Ngày 07/05/2026, Công ty Cổ phần Vinpearl đã ký kết biên bản ghi nhớ (MoU) với ba doanh nghiệp du lịch lữ hành Ấn Độ là Thomas Cook India, SOTC Travel và MakeMyTrip. Đây là bước đi chiến lược nhằm tiếp cận trực tiếp và toàn diện tới mọi phân khúc khách hàng, góp phần đưa Việt Nam thành “điểm đến ưu tiên” tại thị trường đông dân nhất hành tinh.
(VNF) - Sau khi Hà Nội có quyết định bỏ quy định xe bán tải vào nội đô, Ford Ranger Raptor mới vừa ra mắt tăng giá bán hàng trăm triệu đồng so với đời cũ.
(VNF) - Biến động địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu thế giới tăng vọt, buộc loạt “ông lớn” xăng dầu Việt Nam tăng tốc tích trữ hàng hóa và đẩy tồn kho lên mức kỷ lục.
(VNF) - Ferrari vừa công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 vượt kỳ vọng của Phố Wall đồng thời tái khẳng định mục tiêu cho cả năm 2026, chỉ vài tuần trước khi hãng chuẩn bị ra mắt mẫu xe điện hoàn toàn đầu tiên của mình.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được các thương hiệu điều chỉnh tăng mạnh, tới 1,5 triệu đồng/lượng chỉ sau một đêm.
(VNF) - Trước đề xuất đưa hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, Thaco, VinFast và TC Group đã đồng loạt kiến nghị cơ quan quản lý cân nhắc thận trọng.
(VNF) - Từ các định hướng chính sách, dòng vốn đã bắt đầu thực sự chảy vào ngành khoáng sản chiến lược. Sau khi các sáng kiến như Project Vault được triển khai, thị trường nhanh chóng ghi nhận những thương vụ quy mô lớn.
(VNF) - Sau nhiều phiên lao dốc, giá vàng trong nước đã bắt đầu "chững lại" khi vàng miếng tiếp tục neo ở mức 165 triệu đồng/lượng.
(VNF) - CTCP Sản xuất thương mại và Dịch vụ Ô tô PTM, doanh nghiệp phân phối dòng xe “bình dân” Trung Quốc MG, ghi nhận lợi nhuận sau thuế trong quý I “lao dốc” tới 97% xuống chỉ còn hơn 372 triệu đồng.
(VNF) - Dù đã có những động thái cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, VCCI cho rằng cách tiếp cận hiện nay của Bộ Công Thương về quá trình cắt giảm điều kiện kinh doanh xăng dầu vẫn chưa chạm tới các rào cản cốt lõi, khiến hiệu quả cải cách còn hạn chế và chưa tương xứng với tiềm năng mở rộng cạnh tranh, thu hút thêm doanh nghiệp tham gia thị trường.
Thị trường pickleball tại Hà Nội đang chứng kiến một cuộc thanh lọc sân bãi mạnh mẽ, khi những tính toán sai lầm đẩy nhiều nhà đầu tư vào kịch bản trắng tay.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được các thương hiệu điều chỉnh giảm 1,3 triệu đồng/lượng, xuống mức thấp nhất là 161,5 triệu đồng/lượng chiều mua vào.
(VNF) - Thương hiệu điều hòa Sanyo của Panasonic vẫn giữ được vị thế tại thị trường dù đã vắng bóng gần một thập kỷ.
(VNF) - Quý I/2026, Tổng công ty Phát điện 3 – CTCP (EVNGENCO3, HoSE: PGV) ghi nhận kết quả sản xuất điện ổn định và lợi nhuận tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ chi phí sản xuất điện giảm và biến động tỷ giá theo hướng thuận lợi.
(VNF) - Dù nhanh gọn và có tỷ giá hấp dẫn, việc đổi ngoại tệ tại tiệm vàng không phép hay trên “chợ đen” đang tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn.
(VNF) - TP.HCM và Đà Nẵng đã ghi nhận kết quả sơ bộ của đợt cao điểm 9 ngày vừa qua với việc thu hút hàng triệu khách du lịch, doanh thu đạt hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Giá vàng trong nước bất ngờ được điều chỉnh tăng nhẹ sau nhiều ngày đi ngang. Hiện giá vàng miếng SJC đang tiến gần tới mốc 167 triệu đồng/lượng.
(VNF) - Tasco ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc trong quý I/2026 khi doanh thu hợp nhất đạt hơn 11.000 tỷ đồng. Đà tăng trưởng đến từ các mảng cốt lõi như phân phối ô tô, bảo hiểm và dịch vụ thu phí không dừng, cùng đóng góp từ mảng nước sạch và sản xuất sau khi hợp nhất DNP.
(VNF) - 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận nhập siêu 7,11 tỷ USD trong bối cảnh nhập khẩu tăng mạnh hơn xuất khẩu. Dù tổng kim ngạch thương mại tiếp tục tăng trưởng cao, cán cân thương mại đã đảo chiều so với cùng kỳ năm trước.
(VNF) - Trong tuần qua, giá bạc trong nước liên tục biến động khi giảm mạnh trong nửa đầu tuần và phục hồi dần về cuối tuần.
(VNF) - Một vụ án trốn thuế quy mô lớn trong lĩnh vực kinh doanh hàng hiệu online vừa được Viện Kiểm sát Nhân dân Hà Nội truy tố, với số tiền doanh thu bị che giấu lên tới 835 tỷ đồng trong hơn 5 năm.
(VNF) - Giá vàng trong nước liên tục "đổ đèo", kéo theo người mua vàng nhẫn đã lỗ tới 11,6 triệu đồng/lượng sau một tháng.
(VNF) - Chi tiêu trực tuyến tại Việt Nam tiếp tục bùng nổ trong những tháng đầu năm 2026, phản ánh rõ xu hướng dịch chuyển mạnh sang mua sắm số. Dữ liệu từ các nền tảng cho thấy mỗi ngày người tiêu dùng chi gần 1.700 tỷ đồng và thực hiện khoảng 13 triệu đơn hàng trên các sàn thương mại điện tử, đưa quy mô thị trường lên mức kỷ lục và duy trì tốc độ tăng trưởng vượt xa kênh bán lẻ truyền thống.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc tiếp tục cắt giảm các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong đó có đề xuất đáng chú ý là bỏ yêu cầu giấy phép đối với một số lĩnh vực như casino, karaoke và vũ trường.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được điều chỉnh tăng nhẹ trong khi giá vàng miếng SJC vẫn tiếp tục 'bất động' trong phiên sáng 2/5.
(VNF) - Ngày 07/05/2026, Công ty Cổ phần Vinpearl đã ký kết biên bản ghi nhớ (MoU) với ba doanh nghiệp du lịch lữ hành Ấn Độ là Thomas Cook India, SOTC Travel và MakeMyTrip. Đây là bước đi chiến lược nhằm tiếp cận trực tiếp và toàn diện tới mọi phân khúc khách hàng, góp phần đưa Việt Nam thành “điểm đến ưu tiên” tại thị trường đông dân nhất hành tinh.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
