Dù thế giới đẩy mạnh chuyển dịch sang năng lượng tái tạo, dầu khí vẫn giữ vai trò quan trọng đối với Việt Nam. Ngành vừa bảo đảm nguồn cung năng lượng cho phát triển kinh tế - xã hội, vừa tạo nguồn lực phục vụ chuyển dịch năng lượng và thực hiện mục tiêu Net Zero vào năm 2050.
Sau nửa thế kỷ phát triển, nhiều mỏ dầu khí chủ lực của Việt Nam đang suy giảm sản lượng, trong khi các phát hiện mới chủ yếu là mỏ nhỏ, cận biên hoặc ở vùng nước sâu, xa bờ. Điều này đòi hỏi cơ chế đủ hấp dẫn để bảo đảm hiệu quả đầu tư và đưa các dự án vào khai thác.
TS Phan Ngọc Trung, nguyên Thành viên HĐTV Petrovietnam, Trưởng ban Tư vấn Phản biện Hội Dầu khí Việt Nam đánh giá, những điểm mới trong dự thảo Luật Dầu khí 2022 (sửa đổi) liên quan đến mỏ cận biên và hoạt động nâng cao hệ số thu hồi dầu không chỉ tháo gỡ các vướng mắc từ thực tiễn mà còn tạo động lực mới để duy trì sản lượng khai thác dầu khí trong nước.
Điều này phù hợp với định hướng tại Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định bảo đảm an ninh năng lượng là nhiệm vụ chiến lược, trong đó dầu khí tiếp tục giữ vai trò là nguồn cung năng lượng sơ cấp đặc biệt quan trọng đối với ngân sách và cân đối vĩ mô.
Hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác (E&P) chính là nền tảng quyết định mức độ tự chủ năng lượng quốc gia.
Ở góc độ chính sách, TS Trần Văn, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách (nay là Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội) cho rằng, việc sửa đổi Luật Dầu khí lần này không chỉ nhằm tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn mà còn phải tạo dựng một khuôn khổ pháp lý đủ linh hoạt để ngành dầu khí thích ứng với những biến động sâu sắc của thị trường năng lượng toàn cầu.
Theo ông, dù Luật Dầu khí năm 2022 mới có hiệu lực chưa lâu nhưng bối cảnh phát triển mới đã đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế cho các dự án dầu khí thế hệ mới, đặc biệt là các mỏ nhỏ, mỏ cận biên và các dự án nước sâu, xa bờ có chi phí đầu tư lớn, rủi ro địa chất cao và thời gian thu hồi vốn kéo dài.
Theo TS Trần Văn, nếu vẫn áp dụng các cơ chế tài chính, thuế và phân chia sản phẩm như đối với các mỏ truyền thống thì rất khó thu hút dòng vốn đầu tư mới.
Do đó, Luật cần tiếp tục hoàn thiện các cơ chế đặc thù như nâng tỷ lệ thu hồi chi phí, cho phép hạch toán chi phí rủi ro, đơn giản hóa thủ tục đầu tư và đẩy nhanh quá trình phê duyệt kế hoạch phát triển mỏ.
Đồng thời, cần chuyển dần tư duy từ “Nhà nước hưởng lợi, doanh nghiệp chịu rủi ro” sang cơ chế “cùng hưởng lợi, cùng chia sẻ rủi ro”, nhất là đối với các dự án có độ rủi ro địa chất cao.
Để khơi thông nguồn lực, TS Phan Ngọc Trung đề xuất các giải pháp đột phá như hoàn thiện cơ chế hợp đồng phân chia sản phẩm (PSC) theo hướng ưu đãi hơn đối với mỏ nhỏ; thúc đẩy kết nối hạ tầng dùng chung nhằm tối ưu chi phí vận hành (OPEX); thu hút nhà thầu quốc tế có kinh nghiệm tại khu vực địa chất phức tạp và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, giải pháp nâng cao hệ số thu hồi dầu (IOR/EOR).
Những điểm này đã được cụ thể hóa trong dự thảo Luật Dầu khí sửa đổi với các ưu đãi về thuế, cơ chế tài chính, tăng mức thu hồi chi phí và kéo dài thời hạn hợp đồng đối với các dự án nâng cao hệ số thu hồi dầu. Đây được xem là bước đi cần thiết để tận thu hiệu quả nguồn tài nguyên còn lại, đồng thời duy trì sản lượng khai thác trong bối cảnh các mỏ lớn đang suy giảm.
Không chỉ tập trung vào thu hút đầu tư, nhiều chuyên gia cho rằng Luật Dầu khí sửa đổi cần tạo điều kiện để Petrovietnam phát huy tốt hơn vai trò doanh nghiệp nòng cốt trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
TS Trần Văn nhận định, một trong những điểm nghẽn hiện nay là sự chồng chéo về thẩm quyền trong quá trình triển khai các dự án dầu khí. Nhiều quyết định kỹ thuật và thương mại quan trọng vẫn phải trải qua nhiều cấp xem xét, làm giảm tính chủ động và có thể bỏ lỡ cơ hội thị trường. Vì vậy, cần tăng cường phân cấp, phân quyền cho Petrovietnam trong việc phê duyệt một số nội dung kỹ thuật đối với các mỏ nhỏ, mỏ cận biên hoặc các dự án có mức độ rủi ro thấp, trong khi cơ quan quản lý nhà nước tập trung vào công tác hậu kiểm và giám sát thực thi.
Đặc biệt, theo ông, cần xây dựng cơ chế bảo vệ rủi ro cho hoạt động tìm kiếm, thăm dò dầu khí - lĩnh vực có tỷ lệ thành công thấp nhưng mang ý nghĩa quyết định đối với việc gia tăng trữ lượng.
Nếu doanh nghiệp thực hiện đầy đủ quy trình kỹ thuật, quản trị rủi ro theo quy định nhưng kết quả không đạt như kỳ vọng thì các chi phí thăm dò cần được thừa nhận là rủi ro nghề nghiệp và người ra quyết định phải được bảo vệ về mặt pháp lý. Đây là điều kiện quan trọng để khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào các khu vực nước sâu, xa bờ có tiềm năng lớn.
TS Trần Văn cũng đề xuất cần có cơ chế tài chính đặc thù cho Petrovietnam, cho phép Tập đoàn giữ lại tỷ lệ lợi nhuận phù hợp để bổ sung quỹ tìm kiếm, thăm dò dầu khí, qua đó nâng cao khả năng tự chủ nguồn vốn và giảm phụ thuộc vào các thủ tục cấp vốn kéo dài.
Đồng thời, Tập đoàn cần được trao quyền chủ động hơn trong hoạt động mua bán - sáp nhập, góp vốn hoặc đầu tư ra nước ngoài nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động nhanh chóng.
Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình từ PGS.TS Lê Quang Duyến, Trưởng khoa Dầu khí và Năng lượng, Trường Đại học Mỏ - Địa chất. Ông cho rằng: “Petrovietnam đang đại diện Nhà nước trong tổ chức và điều hành nhiều hoạt động dầu khí trên biển, sở hữu đội ngũ chuyên gia, hệ thống kỹ thuật và kinh nghiệm thực tiễn mà ít đơn vị nào có được. Không ai hiểu các công trình ngoài biển tốt hơn Petrovietnam”.
Vì vậy, ông đề xuất Nhà nước tăng cường phân cấp, phân quyền cho Petrovietnam trong các dự án năng lượng ngoài khơi, tạo điều kiện để Tập đoàn chủ động hơn về vốn, công nghệ, quyết định đầu tư và triển khai dự án trong phạm vi phù hợp.
Mở rộng không gian phát triển sang năng lượng mới từ biển
Ở khía cạnh khác, theo đánh giá của các chuyên gia, bài toán hiện nay không còn là tìm kiếm các mỏ dầu khí quy mô lớn như giai đoạn trước mà là mở rộng không gian phát triển sang các lĩnh vực năng lượng mới từ nền tảng ngành dầu khí.
PGS.TS Lê Quang Duyến cho rằng Luật Dầu khí sửa đổi cần mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các hoạt động liên quan đến khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), điện gió ngoài khơi, hydrogen, công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), công nghệ thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS), đồng thời thiết kế các cơ chế khuyến khích đầu tư, chia sẻ rủi ro, thúc đẩy đổi mới công nghệ và đặc biệt là tạo điều kiện bao tiêu sản phẩm đầu ra dài hạn cho các nhà đầu tư.
Đồng quan điểm, TS Trần Văn cho rằng Luật Dầu khí sửa đổi không nên chỉ giới hạn trong hoạt động khai thác dầu khí truyền thống mà cần tạo hành lang pháp lý rõ ràng để doanh nghiệp tận dụng hạ tầng dầu khí hiện hữu phát triển các dự án điện gió ngoài khơi, hydrogen xanh và thu hồi, lưu trữ carbon. Đây sẽ là hướng đi giúp tối ưu nguồn lực đã đầu tư, đồng thời mở ra dư địa tăng trưởng mới cho ngành năng lượng Việt Nam.
TS Bùi Trọng Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu năng lượng bền vững nhận định, Việt Nam đã xây dựng được hệ thống hạ tầng, dịch vụ kỹ thuật và nguồn nhân lực dầu khí đủ mạnh để phát triển biển thành một “không gian năng lượng tổng hợp”.
Không gian đó không chỉ bao gồm dầu khí mà còn mở rộng sang điện gió ngoài khơi, hydrogen xanh, amoniac xanh, lưu trữ carbon và nhiều chuỗi giá trị công nghiệp xanh khác.
Theo các chuyên gia, việc hoàn thiện Luật Dầu khí theo hướng linh hoạt hơn về cơ chế đầu tư, mở rộng phạm vi sang các lĩnh vực năng lượng mới và tăng quyền chủ động cho Petrovietnam sẽ giúp Việt Nam khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên hiện có, đồng thời tạo nền tảng cho quá trình chuyển dịch năng lượng, củng cố an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.
Tags:
(VNF) - Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, dù Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách cắt giảm điều kiện kinh doanh, khoảng cách giữa chủ trương và thực tế vẫn rất lớn. Thực tế cho thấy, nhiều "điều kiện kinh doanh ẩn", quy định chồng chéo và những bất cập trong khâu thực thi đang trở thành rào cản lớn đối với doanh nghiệp.
(VNF) - Phú Quốc vừa chính thức tiếp nhận và ứng dụng robot thay khớp CORI - một trong những nền tảng hỗ trợ phẫu thuật khớp tiên tiến hàng đầu thế giới. Sự kiện này đã mở ra cơ hội vàng cho nhiều bệnh nhân, giúp họ có thể đứng dậy và tập đi chỉ trong vòng 24 giờ sau khi lên bàn mổ tại Vinmec Phú Quốc.
(VNF) - Làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra cơ hội hiếm có để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất quốc tế. Theo Chủ tịch Hanel PT Trần Thị Thu Trang, "cửa sổ vàng" này chỉ kéo dài khoảng 1 - 3 năm, nếu không hành động quyết liệt để hình thành 500-1.000 doanh nghiệp đủ năng lực trở thành nhà cung ứng cấp một (Tier 1), Việt Nam có nguy cơ bỏ lỡ cơ hội bứt phá.
(VNF) - Từ ngày 8/7, Mỹ chính thức áp dụng quy định bắt buộc khai báo điện tử đối với các sản phẩm thuộc diện quản lý của Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng (CPSC). Quy định mới được đánh giá sẽ tác động trực tiếp đến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, buộc các nhà xuất khẩu phải chuẩn bị dữ liệu tuân thủ ngay từ trước khi hàng được vận chuyển.
(VNF) - Công ty cổ phần Đầu tư phát triển Năng lượng Gia Lai là chủ đầu tư thực hiện hai dự án điện gió đầu tiên tại Lạng Sơn là Nhà máy điện gió Văn Lãng 1 và Nhà máy điện gió Lộc Bình 3, có tổng mức đầu tư khoảng 5.643 tỷ đồng.
(VNF) - Với số lượng cổ đông khá cô đặc, AMY GRUPO đang lên kế hoạch cho đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng với số lượng 16,1 triệu cổ phiếu, với giá chào bán là 48.900 đồng/cổ phiếu.
(VNF) - Dự án “Nhà máy Robot tự hành & Thiết bị AI” đã được khởi công vào đầu tháng 7 vừa qua, vốn đầu tư khoảng 2.000 tỷ đồng.
(VNF) - PVOIL sẽ triển khai các giao dịch trị giá khoảng 600 triệu USD nhằm bảo đảm nguồn dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
Luật sư Đặng Văn Cường cho biết, từ vụ kiểm định kim cương lậu phía Công ty P-Lab, bên cạnh việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, cơ quan quản lý cần sớm hoàn thiện khung pháp lý nhằm bảo đảm tính độc lập, minh bạch của hoạt động kiểm định và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
(VNF) - Đó là cảm xúc của Nhà báo Trần Mai Anh khi nhớ lại về hành trình đi tìm lại nụ cười hạnh phúc cho chính con nuôi của mình – Phùng Thiện Nhân, cùng hàng trăm ngàn nụ cười trẻ thơ thiếu may mắn trong suốt 20 năm.
(VNF) - Nhờ bảo dưỡng tổng thể thành công, duy trì vận hành sản xuất ổn định ở công suất cao, tận dụng tốt cơ hội thị trường và điều hành linh hoạt, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP (PVFCCo – Phú Mỹ, HoSE: DPM) đã ghi nhận kết quả sản xuất kinh doanh nổi bật trong 6 tháng đầu năm 2026, tạo nền tảng vững chắc để hoàn thành vượt mức kế hoạch cả năm.
(VNF) - Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) vừa ký kết Hợp đồng mua bán khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) định hạn với Shell Eastern Trading (Pte) Ltd (Shell Eastern LNG), đơn vị thành viên do Tập đoàn Shell plc sở hữu 100% cho giai đoạn 2027 – 2031. Hợp đồng là kết quả của Gói mua sắm LNG định hạn số 01 do PV GAS tổ chức, hoàn tất quá trình lựa chọn nhà cung cấp vào cuối năm 2025, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên một hợp đồng LNG định hạn được ký kết để cung cấp cho Việt Nam.
(VNF) - Seaprodex Saigon sẽ chính thức hủy đăng ký giao dịch trên UPCoM từ ngày 7/7 sau khi bị hủy tư cách công ty đại chúng.
(VNF) - Thuế Hải Phòng vừa ban hành các quyết định cưỡng chế bằng biện pháp trích tiền từ tài khoản của công ty Tập đoàn 202 để thu hồi hơn 144 tỷ đồng tiền thuế nợ quá hạn.
(VNF) - Sau 34 năm thành lập, CT Group đã trở thành một tập đoàn Deep Tech (công nghệ chuyên sâu) top đầu của khối ASEAN với 15 công ty công nghệ, trong đó có 8 công ty đang dẫn đầu một số ngành công nghệ chiến lược.
(VNF) - Đơn hàng khởi sắc tại nhiều ngành xuất khẩu đang thúc đẩy doanh nghiệp tăng nhập khẩu máy móc, nguyên liệu và mở rộng sản xuất, góp phần đưa cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu gần 17 tỷ USD.
(VNF) - Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm, sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 68, khu vực kinh tế tư nhân đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực về môi trường kinh doanh và niềm tin thị trường. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn đang đối mặt với nhiều "điểm nghẽn" về tiếp cận vốn, đất đai, chi phí tuân thủ pháp luật, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị.
(VNF) - PC1 đặt ra nhiều tiêu chí đối với các ứng viên HĐQT, trong đó phải có phẩm chất lãnh đạo, liêm chính, trách nhiệm, chín chắn, đạo đức...
(VNF) - Một ngày sau khi ông Đỗ Thành Nhân được bầu làm Chủ tịch VKC Holdings, Cục Quản lý Thi hành án dân sự đã ra quyết định việc phong tỏa tài khoản, tài sản đối với công ty này.
(VNF) - Chỉ một ngày sau khi được bầu vào Hội đồng quản trị VKC Holdings, ông Đỗ Thành Nhân tiếp tục đảm nhận cương vị chủ tịch tại doanh nghiệp này.
(VNF) - Tiếp cận vốn vẫn là bài toán nan giải đối với nhiều doanh nghiệp khi tín dụng còn nặng về tài sản thế chấp. Nhiều ý kiến cho rằng đã đến lúc chuyển sang mô hình đánh giá dựa trên dòng tiền, hiệu quả kinh doanh và mức độ minh bạch của doanh nghiệp.
(VNF) - Công ty CP Gốm Chu Đậu - thành viên của Tập đoàn BRG vinh dự được Cục An ninh kinh tế - Bộ Công an trao Giấy khen ghi nhận những thành tích xuất sắc trong phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” năm 2025. Sự ghi nhận này khẳng định những nỗ lực của doanh nghiệp trong xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh an toàn, tuân thủ pháp luật, đồng thời phát huy vai trò của một Thương hiệu Quốc gia trong bảo tồn và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam.
(VNF) - Sau nửa năm bị phát hiện đã bán ra thị trường hàng trăm tấn thực phẩm chức năng giả, Medistar Việt Nam thông báo sẽ khôi phục toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhà máy và chuỗi cung ứng kể từ ngày 2/7 .
(VNF) - Nữ facebooker buôn bán hàng của nhiều thương hiệu nổi tiếng như Versace, Louis Vuitton, Cartier, Hermes… đạt doanh thu 835 tỷ đồng nhưng không kê khai doanh thu, trốn thuế 12,5 tỷ đồng.
(VNF) - Trong giai đoạn phát triển mới, Petrovietnam đặt ra yêu cầu ngày càng cao về kỷ luật thực thi chiến lược, hiệu quả quản trị, quản lý rủi ro, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực. Trong tổng thể đó, đội ngũ Người đại diện giữ vai trò quan trọng, góp phần đưa các định hướng lớn của Tập đoàn đi vào thực tiễn hoạt động tại doanh nghiệp.
(VNF) - Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, dù Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách cắt giảm điều kiện kinh doanh, khoảng cách giữa chủ trương và thực tế vẫn rất lớn. Thực tế cho thấy, nhiều "điều kiện kinh doanh ẩn", quy định chồng chéo và những bất cập trong khâu thực thi đang trở thành rào cản lớn đối với doanh nghiệp.
(VNF) - Sau nhiều năm vướng mắc, nhiều đoạn thuộc tuyến đường trục Tây Thăng Long ở Hà Nội đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, hướng tuyến dự án dần hiện rõ và đang được phấn đấu hoàn thành trong năm 2027.
