Huỷ thầu 2 dự án cao tốc PPP: ‘Chuẩn bị phương án chuyển sang đầu tư công’
Đinh Tịnh -
06/11/2020 20:00 (GMT+7)
(VNF) - Bản chất hình thức đầu tư PPP (Công - tư) chưa hoàn thiện mà vẫn dựa trên mô hình BOT (Đầu tư – xây dựng – chuyển giao), trong bối cảnh BOT giao thông nhiều rủi ro buộc các ngân hàng thương mại phải thắt chặt vốn vay. Mới đây, 2 dự án cao tốc mô hình PPP là quốc lộ 45 - Nghi Sơn và Nghi Sơn - Diễn Châu đã không có nhà thầu nào tham gia. Trong điều kiện này, 2 dự án trọng điểm trên hoàn toàn có thể chuyển sang đầu tư công.
Buộc phải huỷ thầu
Theo tìm hiểu của VietnamFinance, đầu tháng 10/2020, có 2/5 dự án cao tốc Bắc – Nam phía Đông mô hình PPP không có nhà đầu tư nộp hồ sơ dự thầu là đoạn quốc lộ 45 - Nghi Sơn và Nghi Sơn - Diễn Châu.
Hai dự án này sau đó được gia hạn đóng thầu đến 12/10/2020. Tuy nhiên, đến ngày mở thầu chỉ có một nhà đầu tư nộp hồ sơ dự thầu là đoạn quốc lộ 45 - Nghi Sơn, còn đoạn Nghi Sơn - Diễn Châu không có ai.
Tuy nhiên, đến ngày 5/11, dự án cao tốc quốc lộ 45 - Nghi Sơn theo hình thức PPP chính thức bị Bộ GTVT huỷ thầu vì không có nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Lý do là qua đánh giá hồ sơ đề xuất kỹ thuật của nhà đầu tư Liên danh Licogi16 - FECON – 486 không đáp ứng được các yêu cầu của hồ sơ mời thầu.
Được biết, Dự án thành phần đầu tư xây dựng đoạn quốc lộ 45 - Nghi Sơn (Thanh Hóa) được đầu tư theo hình thức PPP là 1 trong 5 dự án thành phần thuộc dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020.
Dự án có chiều dài 43km qua địa phận tỉnh Thanh Hóa có tổng mức đầu tư 5.176 tỉ đồng, trong đó vốn góp của nhà đầu tư theo hình thức PPP, loại hợp đồng BOT là 3.357 tỉ đồng, vốn của Nhà nước tham gia là 1.819 tỉ đồng, thời gian hoàn vốn trong 17 năm 7 tháng.
Rủi ro hình thức đầu tư PPP cao tốc?
Cũng theo tìm hiểu của VietnamFinance, tại 11 dự án cao tốc Bắc – Nam phía Đông, hiện có 6 dự án đã được chuyển sang hình thức đầu tư công và đang có tiến độ khá tốt.
Tuy nhiên, đối với 5 dự án đầu tư theo hình thức PPP thì 3 dự án đã có nhà thầu gồm: Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo. Cụ thể, đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt có 2 nhà đầu tư, đoạn Nha Trang - Cam Lâm có 2 nhà đầu tư, đoạn Cam Lâm - Vĩnh Hảo có 3 nhà đầu tư.
2 dự án hiện không có nhà thầu là quốc lộ 45 - Nghi Sơn và đoạn Nghi Sơn - Diễn Châu. Vậy tại sao các nhà đầu tư tài chính, các nhà thầu lớn lại không mặn mà với cao tốc Bắc – Nam theo hình thức PPP?
Chia sẻ về vấn đề này, lãnh đạo Bộ GTVT cho biết: “Trên thực tế, nếu tham gia dự án cao tốc Bắc - Nam theo hình thức PPP, nhà thầu chỉ phải bỏ khoảng 20% vốn đối ứng, phần còn lại là 30-40% vay vốn ngân hàng. Trong khi, nhà nước đã bỏ ra tới 40-50% vốn mồi tại các dự án trọng điểm này. Hơn thế nữa, hiện cơ bản mặt bằng các dự án đã hoàn thành tới 90-98% (tuỳ từng dự án). Dù thuận lợi là vậy nhưng không hiểu sao vẫn vắng bóng nhà đầu tư”.
Trao đổi với VietnamFinance, đại diện phía ngân hàng cho biết: Đúng là việc hút vốn cho cao tốc Bắc – Nam phía Đông có nhiều lợi thế và ưu đãi. Tuy nhiên, do tình trạng cho vay BOT trước đây đã để lại nhiều hệ luỵ.
“Nhiều dự án trước đây đã thành nợ xấu khiến hệ số an toàn vốn (CAR) của các ngân hàng thương mại nhà nước đã chạm ngưỡng, tổng dư nợ và cam kết tín dụng đối với các dự án BOT, BT đã chạm tới giới hạn cấp tín dụng đối với lĩnh vực này. Vì thế, phía ngân hàng khó có thể mạo hiểm tiếp tục cho vay vì số tiền bỏ ra đầu tư lớn, thời gian thu hồi kéo dài”, phía ngân hàng cho biết.
Để tháo gỡ những khó khăn này, trung tuần tháng 8/2020, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã làm việc với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các bộ, ngành liên quan tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn huy động tín dụng cho các dự án PPP cao tốc Bắc - Nam.
Tuy nhiên, phía Ngân hàng Nhà nước vẫn giữ quan điểm, ““việc cung cấp tín dụng phải thực hiện theo cơ chế thương mại hiện hành”, các ngân hàng tự xem xét, quyết định cho vay trên cơ sở thẩm định hiệu quả của dự án, khả năng trả nợ của khách hàng và khả năng cân đối nguồn vốn tín dụng của tổ chức tín dụng”.
Nói như cách trả lời từ Ngân hàng nhà nước, thì sau khi có kết quả lựa chọn nhà đầu tư, các ngân hàng thương mại mới thẩm định, đánh giá khả năng trả nợ của các nhà đầu tư, rồi mới quyết định việc cung cấp tín dụng cho các dự án.
“Ngay cả trong trường hợp nhà đầu tư đã được lựa chọn và ký kết hợp đồng, cũng chưa thể khẳng định sẽ huy động được vốn tín dụng để triển khai dự án. Điều này khiến các dự án PPP cao tốc Bắc – Nam trở nên rủi ro hơn bao giờ hết”, phía Bộ GTVT quan ngại.
Chuyển 2 cao tốc không có nhà đầu tư sang đầu tư công là đúng luật
Thừa nhận khó hút vốn xã hội hoá cao tốc Bắc – Nam, mới đây, trong báo cáo gửi Quốc hội về thực hiện dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020, Chính phủ đã nêu rõ khó khăn trong việc huy động vốn vay ngân hàng của các nhà đầu tư thực hiện các dự án theo hình thức PPP.
Đáng chú ý, Chính phủ nêu rõ: “Đối với dự án thành phần PPP nếu đấu thầu không lựa chọn được nhà đầu tư hoặc nhà đầu tư được lựa chọn nhưng không huy động được nguồn vốn tín dụng để triển khai, Chính phủ đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định việc chuyển đổi phương thức đầu tư”.
Trao đổi với VietnamFinance về vấn đề này, lãnh đạo Bộ GTVT khẳng định: “Trong bối cảnh dự án không có nhà thầu tham gia, 2 dự án trọng điểm cao tốc Bắc – Nam chuyển đổi sang hình thức đầu tư công là hoàn toàn đúng luật. Điều này đã được quy định rõ trong Nghị quyết số 52/2017/QH14 ngày 22/11/2017 của Quốc hội về chủ trương đầu tư xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc – Nam phía Đông giai đoạn 2017 – 2020”.
Còn theo các chuyên gia giao thông, trong bối cảnh không có nhà thầu tham gia dự án trọng điểm cao tốc Bắc - Nam, việc điều chuyển sang đầu tư công là bắt buộc và cần thiết để đảm bảo tiến độ các dự án. Đồng thời, nếu được chuyển sang đầu tư công thì cũng khơi thông nguồn vốn 700.000 tỷ đồng mà Chính phủ phải giải ngân trong năm nay.
Như vậy, nếu kịch bản 2 đoạn cao tốc Bắc - Nam không có nhà đầu tư PPP được chuyển sang đầu tư công, thì sẽ có 8/11 đoạn được đầu tư công. Khi hoàn thành các tuyến cao tốc này sẽ nối thông từ Hà Nội tới Nghệ An và từ TP. HCM tới Bình Thuận. Đây là 2 cực kinh tế quan trọng trong sự phát triển kinh tế khu vực phía Bắc và phía Nam nói riêng và thúc đẩy kinh tế nói chung của đất nước.
(VNF) - Đà Nẵng kêu gọi đầu tư 9 cụm công nghiệp với tổng diện tích gần 230ha, nhằm mở rộng quỹ đất sản xuất, thu hút doanh nghiệp và tạo thêm việc làm, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
(VNF) - Sáng 26/6, Tập đoàn Lotte và Công ty Cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt (HoSE: PDR) chính thức ký kết hợp đồng hợp tác đầu tư dự án Lotte Eco Smart City Thu Thiem. Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc triển khai một trong những dự án đô thị có quy mô và vị trí chiến lược bậc nhất tại khu đô thị mới Thủ Thiêm, TP. HCM.
(VNF) - Thị trường bất động sản đang bước vào một chu kỳ phát triển mới với những thay đổi sâu sắc về tư duy định giá và lựa chọn sản phẩm của giới đầu tư. Sau giai đoạn tăng trưởng nóng dựa trên làn sóng đầu cơ và cam kết lợi nhuận ngắn hạn, thị trường hiện tại đang vận hành dựa trên một "bộ lọc" vô cùng khắt khe. Yếu tố hàng đầu được đặt lên bàn cân lúc này không còn thuần túy là biên độ lợi nhuận tức thời, mà là sự an toàn của dòng tiền và khả năng bảo toàn tài sản theo thời gian.
(VNF) - Những chuyển động mới về quy hoạch, hạ tầng và tổ chức không gian đô thị đang mở ra giai đoạn phát triển mới cho Bắc Ninh. Trong bối cảnh đó, các dự án căn hộ nằm tại khu vực trung tâm hành chính mới được đánh giá có nhiều lợi thế khi vừa thừa hưởng hạ tầng hiện hữu, vừa đón đầu nhu cầu nhà ở ngày càng gia tăng từ đội ngũ chuyên gia, kỹ sư và lực lượng lao động chất lượng cao.
(VNF) - Được kỳ vọng trở thành mô hình nhà ở công nhân quy mô lớn tại KKT Vũng Áng, dự án do Mitraco đầu tư với tổng vốn 1.182 tỷ đồng đang đối mặt bài toán tài chính nan giải khi thời gian hoàn vốn dự kiến kéo dài hơn 32 năm. Áp lực dòng tiền và khó khăn trong tiếp cận tín dụng buộc doanh nghiệp phải tính đến phương án điều chỉnh mô hình đầu tư để tìm lối ra cho dự án an sinh nghìn tỷ này.
(VNF) - Nguồn cung thấp tầng nội đô Hà Nội ngày càng khan hiếm, đặc biệt các dự án nhà phố thương mại mặt hồ lại càng ít xuất hiện trên thị trường. Lợi thế cảnh quan, khả năng đầu tư, khai thác kinh doanh tối ưu và nguồn cung hữu hạn giúp phân khúc này luôn duy trì sức hút đối với nhà đầu tư.
(VNF) - Công ty TNHH Duyên Hà trúng đấu giá khu “đất vàng” 3.366m2 tại phường Ba Đình, Hà Nội với số tiền 1.379 tỷ đồng để làm khách sạn 5 sao bất ngờ xin rút khỏi dự án.
(VNF) - 13 dự án nhà ở xã hội mới được đề xuất triển khai tại Hà Nội phân bổ trên nhiều địa bàn, từ Đan Phượng, Phù Đổng đến Tây Tựu, Xuân Phương, với tổng quỹ đất hàng chục héc-ta.
(VNF) - Hà Nội hiện có khoảng 4,19 triệu thửa đất, song mới khoảng 37% - 38% dữ liệu đáp ứng tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”. Thành phố đang đẩy nhanh tiến độ chuẩn hóa dữ liệu đối với hơn 1,3 triệu thửa đất còn lại.
(VNF) - Sau những lùm xùm liên quan đến mô hình sở hữu kỳ nghỉ (timeshare), PGS.TS Nguyễn Đình Thọ cho rằng đã đến lúc cần xây dựng một cơ chế quản lý riêng cho loại hình này, đặc biệt là trong việc kiểm soát chi phí vận hành và bảo vệ quyền lợi người mua trong suốt vòng đời hợp đồng.
(VNF) - Công ty cổ phần TNG Land vừa được UBND tỉnh Thái Nguyên phê duyệt lựa chọn là nhà đầu tư thực hiện dự án Khu dân cư số 1 xã Lương Phú (nay là xã Kha Sơn) với tổng mức đầu tư hơn 437 tỷ đồng.
(VNF) - Sau thời gian tổ chức đấu thầu quốc tế, UBND TP. Huế vừa chính thức lựa chọn Công ty VINA HUE G PTE.LTD (Singapore) làm nhà đầu tư thực hiện Dự án Sân gôn phường Phong Phú với tổng vốn đầu tư hơn 872 tỷ đồng.
(VNF) - Doanh nghiệp trúng đấu giá lô đất vàng 18 Cao Bá Quát xin hủy kết quả, chấp nhận mất 135 tỷ đồng tiền đặt cọc và đối mặt nguy cơ bị cấm tham gia đấu giá.
(VNF) - Dòng sản phẩm hoàn thiện nội thất Ocean Village tại Đảo Ngọc (Vinhomes Hải Vân Bay, Đà Nẵng) sở hữu vị trí hiếm có khi phía trước là Công viên Bách Thảo, phía sau là VinWonders Hải Vân Bay 225ha, mở ra dư địa tăng giá trị bền vững cho bất động sản.
(VNF) - Trong 5 tuyến metro vừa được TP. Hà Nội khởi công ngày 22/6, tuyến số 8 và số 14 kết nối trực tiếp với khu Đông Thủ đô. Khi kỷ nguyên metro chính thức bắt đầu, Ocean City với nhà ga được quy hoạch ngay “ngưỡng cửa” không chỉ hưởng lợi nhiều nhất từ hạ tầng thế kỷ mà còn đứng trước cơ hội được tái định vị trên bản đồ bất động sản Thủ đô.
(VNF) - Sau giai đoạn điều chỉnh kéo dài, thị trường bất động sản du lịch đang đứng trước cơ hội bước vào chu kỳ tăng trưởng mới nhờ sự phục hồi của ngành du lịch, hạ tầng và các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiệu quả thực chất, bài toán của thị trường không còn nằm ở việc xây thêm sản phẩm lưu trú mà là tạo ra hệ sinh thái trải nghiệm đủ sức giữ chân du khách và khôi phục niềm tin của nhà đầu tư.
(VNF) - Gần 25 năm hình thành và phát triển, Khang Điền khẳng định vị thế là một trong những nhà phát triển bất động sản uy tín tại TP. HCM với quỹ đất quy mô lớn và nền tảng tài chính vững mạnh. Bên cạnh hoạt động kinh doanh, Khang Điền còn tạo nên bản sắc riêng khi kiên trì triết lý phát triển nhân văn, lấy con người và cộng đồng làm trung tâm, dành nguồn lực cho các hoạt động an sinh xã hội, giáo dục, y tế và chỉnh trang đô thị.
(VNF) - Hà Nội vừa ban hành quyết định về việc giao đất và cho phép Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng và thương mại Incons chuyển mục đích sử dụng đất nhằm thực hiện Dự án đầu tư xây dựng Khu nhà ở thấp tầng Incons.
(VNF) - Chính phủ yêu cầu chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở. Bên cạnh nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê.
(VNF) - Vành đai 4 không chỉ được kỳ vọng giảm áp lực giao thông cho Thủ đô mà còn mở ra không gian phát triển mới cho các địa phương, khu công nghiệp và trung tâm logistics của miền Bắc. Việc T&T Group tham gia đầu tư vào hợp phần cao tốc giữ vai trò trung tâm của toàn tuyến cũng cho thấy sự quan tâm của doanh nghiệp đối với những dự án hạ tầng có ý nghĩa lâu dài đối với nền kinh tế.
(VNF) - UBND tỉnh Hưng Yên vừa giao hơn 80ha đất cho dự án khu phức hợp đô thị, du lịch sinh thái, sân golf Khoái Châu. Dự án do Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Hưng Yên làm chủ đầu tư.
Trong khi một số doanh nghiệp bất động sản lớn chọn tập trung khai thác quỹ đất hiện hữu, nhiều chủ đầu tư khác vẫn tìm cơ hội bổ sung quỹ đất, chuẩn bị kế hoạch cho tương lai.
(VNF) - Thị trường bất động sản Hà Nội đang ghi nhận những dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt sau giai đoạn tăng nóng kéo dài. Nhiều phân khúc từ chung cư, nhà trong ngõ đến đất nền vùng ven đều xuất hiện xu hướng giảm giá hoặc cắt giảm kỳ vọng lợi nhuận nhằm tìm kiếm thanh khoản.
(VNF) - Đà Nẵng kêu gọi đầu tư 9 cụm công nghiệp với tổng diện tích gần 230ha, nhằm mở rộng quỹ đất sản xuất, thu hút doanh nghiệp và tạo thêm việc làm, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
(VNF) -Sau nhiều năm đình trệ vì vướng mắc giải phóng mặt bằng, dự án nút giao Phạm Tu - đường 70 tại Hà Nội đang được tái khởi động với không khí thi công khẩn trương.