Trả lời phỏng vấn trước thềm Đại hội Đảng XIV về thành tựu lĩnh vực nông nghiệp - nông dân - nông thôn Việt Nam, Phó chủ tịch Quốc hội - nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan nói: Trong 40 năm đổi mới, ngành nông nghiệp đã trở thành trụ cột, đạt được những thành tựu vượt mong đợi.
Bước vào kỷ nguyên mới, kỳ vọng ngành nông nghiệp sẽ phát triển mạnh mẽ hơn, vươn mình cùng với sự hùng mạnh của dân tộc.
Từ giai đoạn "giải phóng sức sản xuất" đến giai đoạn cơ cấu lại và chuyển đổi số nông nghiệp, phát triển vùng chuyên canh hàng hóa; triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới và gần đây là phát triển nông nghiệp sinh thái - nông thôn hiện đại - nông dân văn minh theo tinh thần nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, theo ông, các bước ngoặt chính sách đó đã được thực hiện ra sao và bài học rút ra là gì?
Ông Lê Minh Hoan: Từ Khoán 10 đến giao đất cho hộ nông dân, từ phát triển kinh tế hộ sang kinh tế hợp tác, từ vùng chuyên canh hàng hóa đến xây dựng nông thôn mới và nay là nông nghiệp sinh thái, đó là một hành trình điều chỉnh liên tục để phù hợp với thực tiễn.
Bài học lớn nhất, theo tôi, là chính sách chỉ thật sự có sức sống khi bắt nguồn từ đời sống, hiểu được tâm lý người nông dân. Mỗi bước ngoặt thành công đều xuất phát từ việc lắng nghe tiếng nói của ruộng đồng, từ nhu cầu rất thật của người dân.
Ngày nay, một bước ngoặt mới đang hình thành - đó là coi cánh đồng, ao nuôi, chuồng trại như một "công xưởng mở". Ở đó, quy trình được chuẩn hóa, dữ liệu được ghi nhận, năng suất lao động được đo đếm, chất lượng được kiểm soát, nhưng vẫn giữ được sự mềm mại của sinh thái và bản sắc của nông thôn.
Chúng ta cũng học được rằng phát triển nông nghiệp không thể tách rời nông thôn và nông dân; không thể chỉ nhìn vào cây con mà phải nhìn vào con người, cộng đồng và hệ sinh thái. Khi chính sách tạo không gian cho người dân, doanh nghiệp, nhà khoa học chủ động sáng tạo thì đổi mới sẽ đến từ bên dưới, bền bỉ và lâu dài hơn.
40 năm thực hiện đường lối đổi mới, nông nghiệp và nông thôn Việt Nam đã đạt được những thành tựu rất to lớn và toàn diện, nhưng hẳn cũng có những khiếm khuyết. Vậy những nút thắt về thể chế, chính sách nào cần được tháo gỡ, thưa ông?
Ông Lê Minh Hoan: Theo tôi, bên cạnh những thành tựu, chúng ta cũng phải thẳng thắn nhìn nhận những điểm nghẽn. Thể chế còn phân mảnh, chính sách đôi khi chưa theo kịp thực tiễn. Liên kết chuỗi còn lỏng lẻo. Quy mô sản xuất còn nhỏ, năng lực tổ chức của kinh tế tập thể chưa đồng đều.
Khoa học - công nghệ chưa trở thành đòn bẩy trong nông nghiệp. Hệ sinh thái ngành hàng chưa được nhận thức đầy đủ, nên còn rời rạc. Chưa kết dính các chủ thể: chính quyền - ngành chuyên môn - nông dân - doanh nghiệp - nhà khoa học - chuyên gia và cả báo chí truyền thông.
Thách thức lớn nhất không chỉ là vốn hay công nghệ, mà là tư duy quản trị phát triển. Làm sao để các chính sách về đất đai, tín dụng, khoa học - công nghệ, môi trường... được tích hợp hài hòa, tránh chồng chéo, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp cùng tham gia.
Việc hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo cấp tỉnh gắn với nông nghiệp và nông thôn chính là một cách tháo gỡ nút thắt. Ở đó, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân cùng thử nghiệm, cùng học hỏi, cùng điều chỉnh. Công nghệ không áp đặt từ trên xuống, mà được "thử - sai - sửa" ngay tại ruộng đồng.
Nông nghiệp - môi trường - nông thôn cần được nhìn như một chỉnh thể, không phải ba lĩnh vực tách rời. Khi nút thắt thể chế được tháo gỡ, dòng chảy sáng tạo trong xã hội sẽ tự nhiên được khơi thông.
Trong những lần đi cơ sở, nói chuyện với nông dân, những điều ông hay đề cập xoay quanh cách làm mới, suy nghĩ mới; làm sao để bà con giàu lên, bám trụ vào mảnh đất nơi chôn nhau cắt rốn. Để tiến tới nền nông nghiệp hiện đại, ông kỳ vọng Đại hội XIV những điều gì?
Ông Lê Minh Hoan: Trong những lần đi cơ sở, điều tôi nghe nhiều nhất từ bà con không phải là mong ước làm giàu nhanh, mà là được sống ổn định, có tương lai cho con cháu, được gắn bó lâu dài với quê hương.
Tôi kỳ vọng Đại hội XIV sẽ tiếp tục khơi mở những không gian phát triển mới cho nông thôn. Nơi người nông dân không bị bỏ lại phía sau trong tiến trình hiện đại hóa. Nơi người trẻ có thể trở về làm nông nghiệp bằng tri thức và công nghệ. Nơi mỗi làng quê vừa giữ được bản sắc, vừa bắt nhịp được với thời đại.
Đó là một nông thôn không chỉ có đường bê tông, nhà kiên cố, mà còn có "hạ tầng tri thức" với các trung tâm học tập cộng đồng, trung tâm đổi mới sáng tạo, không gian chia sẻ tri thức cho nông dân. Nơi mỗi người nông dân có thể học suốt đời, nâng cao tay nghề và trở thành nông dân chuyên nghiệp.
Phát triển, suy cho cùng, là để người dân hạnh phúc hơn trên chính mảnh đất mình đang sống.
Mục tiêu nghị quyết Đại hội XIV là chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn, theo chuỗi giá trị, có hiệu quả. Trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong nông nghiệp; phát triển các vùng sản xuất hàng hóa lớn, chất lượng và giá trị tăng cao. Theo ông, cần làm gì để đạt mục tiêu?
Ông Lê Minh Hoan: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn và theo chuỗi giá trị là một con đường tất yếu, không phải lựa chọn có hay không mà là lựa chọn đi sớm hay đi muộn.
Khoa học - công nghệ và chuyển đổi số không phải để thay thế người nông dân, mà để giải phóng sức lao động, nâng cao năng suất lao động và chất lượng quyết định sản xuất. Trí tuệ nhân tạo (AI) không làm ruộng thay nông dân, nhưng có thể giúp dự báo thời tiết, sâu bệnh, thị trường; giúp người nông dân biết khi nào nên gieo, khi nào nên giảm, khi nào nên chuyển đổi.
Muốn vậy, cần tổ chức lại sản xuất theo tư duy "công xưởng cánh đồng": chuẩn hóa quy trình, số hóa dữ liệu, xanh hóa sản xuất, minh bạch hóa chuỗi giá trị. Trung tâm đổi mới sáng tạo cấp tỉnh sẽ là nơi kết nối dữ liệu, công nghệ và con người để khoa học - công nghệ thực sự trở thành động lực nâng cao năng suất lao động quốc gia.
Khi người nông dân hiểu mình đang đứng ở đâu trong chuỗi giá trị, khi mỗi cánh đồng được xem như một phần của hệ sinh thái kinh tế - môi trường - văn hóa - xã hội thì mục tiêu của nghị quyết Đại hội XIV sẽ không còn là khẩu hiệu mà trở thành hiện thực sống động trên từng thửa ruộng, từng làng quê.
Nông nghiệp không chỉ nuôi sống đất nước, mà còn nuôi dưỡng căn tính Việt Nam. Tri thức hóa nông dân, công xưởng hóa cánh đồng, đổi mới sáng tạo trong từng nông trại, đó là con đường bền vững nhất để đất nước đi xa.
Tags:
(VNF) - Giữa khu phố đông đúc của Hà Nội hôm nay, nơi khách sạn Pullman vút cao với dáng vẻ sang trọng, ít ai hình dung rằng mảnh đất này từng là một bãi đổi thùng phân, rồi một nhà máy gạch lớn nhất Thủ đô suốt gần nửa thế kỷ. Câu chuyện về mảnh đất ấy cũng là câu chuyện về một con người đặc biệt: ông Năm Diệm – người gây dựng cơ nghiệp từ nghề bị xem là “thấp kém nhất” trong xã hội xưa.
(VNF) - Tổng Bí thư Tô Lâm ngày 19/2 (theo giờ Mỹ) đã tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Dải Gaza tại Washington DC, theo lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Hội đồng.
(VNF) - Năm 2026, Chính phủ tiếp tục thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy ở Trung ương và địa phương, để hướng tới mục tiêu hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn.
Theo đặc phái viên TTXVN, nhân dịp tham dự Cuộc họp Khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Washington D.C., Hoa Kỳ theo lời mời của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, ngày 19/2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã tiếp Trưởng đại diện Thương mại Hoa Kỳ, Đại sứ Jamieson Greer.
Theo đặc phái viên TTXVN, nhân dịp dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza theo lời mời của Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ Donald Trump từ ngày 18 - 20/02/2026, sáng 19/2 (theo giờ địa phương), Tổng Bí thư Tô Lâm đã có các cuộc gặp, trao đổi với Tổng thống Indonesia, Tổng thống Uzbekistan, Tổng thống Azerbaijan, Tổng thống Kazakhstan, Thủ tướng Campuchia, Thủ tướng Armenia, Thủ tướng Hungary, Thủ tướng Pakistan, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Cộng hòa Séc.
Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết các cơ quan của Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ cùng phía Mỹ, để hai bên có thể sớm hoàn tất thỏa thuận thương mại đối ứng.
(VNF) - 28 năm sau khi tách khỏi tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng cũ, Đà Nẵng lại đón thêm một mùa xuân mới, lần này trong trạng thái hợp nhất với Quảng Nam. Xuân mới rộn ràng giữa đất trời và lòng người, mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn. Tiềm năng mới, cơ hội mới, vận hội mới cùng những cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội, giúp Đà Nẵng cùng cả nước tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
(VNF) - Tỷ lệ doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn tăng hai chữ số trong đầu năm 2026, phản ánh sức chống chịu của khu vực sản xuất – kinh doanh còn nhiều hạn chế. Trong bối cảnh đó, TS Nguyễn Đình Cung cho rằng cần một “liều thuốc” cải cách thể chế đủ mạnh để tháo gỡ điểm nghẽn, tạo không gian phát triển bền vững cho doanh nghiệp.
(VNF) - Trong kỷ nguyên tài sản số, năng lực cạnh tranh quốc gia không còn chỉ dựa trên tài nguyên thiên nhiên hay nhân công giá rẻ, mà chuyển dịch sang khả năng làm chủ hệ sinh thái số.
(VNF) - Là thành viên sáng lập, Việt Nam mong muốn cùng các thành viên phát huy vai trò của Hội đồng Hòa bình về Gaza trong việc thúc đẩy hòa bình và tái thiết Gaza trên cơ sở Nghị quyết của HĐBA LHQ.
(VNF) - Đầu thế kỷ XX, khi người Pháp bắt đầu công cuộc kiến thiết Sài Gòn, vốn được mệnh danh là Hòn ngọc Viễn Đông, xã hội Nam Kỳ đã chứng kiến sự rạn nứt của trật tự phong kiến cũ để nhường chỗ cho những cơ hội kinh tế mới. Chính trong bối cảnh giao thời tranh tối tranh sáng ấy, bốn nhân vật được mệnh danh là “Nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Hỏa”, không chỉ nhờ vào vận may hay thiên thời địa lợi nhân hòa, mà còn nhờ vào khả năng định vị bản thân xuất sắc trong vai trò là những công dân xứ
(VNF) - Cồng chiêng Tây Nguyên được mời tham dự “Lễ hội âm thanh thế giới”. Tại lễ hội này, bên cạnh âm nhạc hiện đại, các nghệ nhân đến từ Uzbekistan, Chile và Việt Nam sẽ trình bày dòng nhạc dân gian đặc trưng của mình, với chủ đề “Cùng bảo tồn và phục hồi” (Co-existence and Resilience). Và từ đây, cũng đặt ra cho chúng ta nhiều suy ngẫm về hình thức và cách thức đầu tư tài chính và nhân lực nhằm bảo tồn và phát huy văn hóa dân gian hiệu quả nhất trong công cuộc phát triển kinh tế xã hội mang
(VNF) - Nelson Mandela, nhà hoạt động chính trị - xã hội nổi tiếng thế giới của Nam Phi, người được trao Giải thưởng Nobel Hòa bình năm 1993, từng phát biểu: “Muốn thay đổi một chế độ, trước hết phải tác động vào nền giáo dục”. Chủ tịch Hồ Chí Minh, Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, danh nhân văn hóa thế giới, cũng coi dốt nát là một thứ giặc, nguy hại như giặc ngoại xâm và “giặc đói”. Lịch sử phát triển của nhân loại luôn gắn liền với những thành tựu của giáo dục - đào tạo và các dân tộc vă
(VNF) - Chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả là mục tiêu đã được Việt Nam đặt ra trong nhiều năm. Tuy nhiên, TS. Nguyễn Đình Cung, Nguyên viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương khẳng định để mục tiêu này đi vào thực chất, điều quan trọng là phải nhìn rõ nền tảng của nền kinh tế đang ở đâu, từ đó lựa chọn lộ trình phù hợp.
(VNF) - Ngày 18/2, Tổng Bí thư Tô Lâm có bài viết "Đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới". VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn.
(VNF) - Hà Nội mang trong mình những lớp trầm tích văn hóa dày đặc, được bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử. Đó là những ngôi đình làng nép mình trong phố thị, những ngôi đền, ngôi chùa gắn với tín ngưỡng dân gian, với đời sống tinh thần của bao thế hệ người Tràng An.
(VNF) - Hiện giá vàng trong nước vẫn đang ở trong thời kỳ nghỉ Tết và “neo” ở mức cao 181 triệu đồng/lượng. Theo các chuyên gia, năm 2026, đi kèm với tăng trưởng về giá là những thay đổi mang tính bước ngoặt trong cơ chế quản lý, khi dòng vốn dân cư được định hướng vào hệ thống giao dịch minh bạch và có tính thanh khoản cao hơn.
(VNF) - Trong 9 nhân sự cơ quan Đảng Trung ương ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 16 có Tổng Bí thư Tô Lâm, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và 6 lãnh đạo các ban Đảng.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường từng bước phục hồi, dòng kiều hối đang trở thành nguồn lực quan trọng tiếp sức cho bất động sản Việt Nam. Những thay đổi trong khung pháp lý cùng môi trường đầu tư ngày càng minh bạch được kỳ vọng sẽ mở rộng cánh cửa cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài tham gia sâu hơn vào thị trường.
(VNF) - Bộ Xây dựng đề xuất nâng tỷ lệ nắm giữ vốn điều lệ của nhà đầu tư nước ngoài trong hãng hàng không Việt Nam lên mức không quá 49%, thay vì không quá 34% như hiện nay.
(VNF) - Thời vàng son là những thời thịnh trị, nước giàu, dân no đủ, trăm họ yên ổn làm ăn. Trong lịch sử, nước ta cũng đã từng có những thời vàng son như vậy.
(VNF) - Hãy tưởng tượng bạn bước chậm rãi vào một thế giới khác, nơi thời gian dường như ngừng trôi, chỉ còn lại tiếng nước nhỏ giọt nhẹ nhàng, tiếng gió thoảng qua những khoảng không khổng lồ, và ánh sáng dịu dàng len lỏi từ những hố sụt trên cao. Đó chính là Hang Sơn Đoòng – hang động tự nhiên lớn nhất thế giới, nằm sâu trong lòng Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.
(VNF) - Bộ Tư pháp Mỹ mới đây đã chính thức chuyển tới Quốc hội một danh sách những “nhân vật có liên quan đến chính trị” được nêu tên trong hàng triệu trang hồ sơ liên quan đến cuộc điều tra tội phạm tình dục Jeffrey Epstein.
(VNF) - Nhận lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Sáng lập Hội đồng Hòa bình về Gaza, Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ thăm và làm việc tại Mỹ từ ngày 18–20/2, tham dự phiên khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza – cơ chế đa phương mới được kỳ vọng tạo đột phá cho tiến trình tái thiết và ổn định Trung Đông.
(VNF) - Hai siêu du thuyền Seabourn Encore và Piano Land chở gần 2400 khách quốc tế cập cảng tàu khách quốc tế Hạ Long sáng mùng 1 Tết Nguyên Đán Bính Ngọ 2026
(VNF) - Giữa khu phố đông đúc của Hà Nội hôm nay, nơi khách sạn Pullman vút cao với dáng vẻ sang trọng, ít ai hình dung rằng mảnh đất này từng là một bãi đổi thùng phân, rồi một nhà máy gạch lớn nhất Thủ đô suốt gần nửa thế kỷ. Câu chuyện về mảnh đất ấy cũng là câu chuyện về một con người đặc biệt: ông Năm Diệm – người gây dựng cơ nghiệp từ nghề bị xem là “thấp kém nhất” trong xã hội xưa.
(VNF) - Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A đoạn qua khu vực Văn Điển – Ngọc Hồi (huyện Thanh Trì cũ, Hà Nội) dài 3,8km đang bước vào giai đoạn nước rút sau nhiều năm chậm tiến độ do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.
