Không hạ chuẩn cho vay, OCB muốn đẩy mạnh nguồn thu ngoài lãi

Tái cấu trúc mảng bán lẻ, đẩy mạnh thu ngoài lãi

Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên của Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) đã diễn ra sáng nay tại TP. HCM. Tại đại hội, ban lãnh đạo ngân hàng đã giải đáp nhiều thắc mắc của cổ đông liên quan đến tầm nhìn dài hạn, cũng như các giải pháp cải thiện hiệu quả hoạt động trong bối cảnh áp lực chi phí dự phòng rủi ro tín dụng vẫn ở mức cao.

Ông Phạm Hồng Hải, Tổng giám đốc OCB cho biết ngân hàng đã điều chỉnh lại định hướng kinh doanh, chuyển từ mô hình “product-centric” (bán những gì mình có) sang “customer-centric” (tập trung vào phân khúc khách hàng mà ngân hàng có lợi thế cạnh tranh).

Song song đó, OCB đã rà soát và siết chặt công tác phân loại nợ, trích lập dự phòng nhằm đảm bảo bức tranh tài chính phản ánh rõ ràng, sát với thực tế hơn. Ngân hàng cũng tiến hành tái cấu trúc mảng bán lẻ sau khi nhận thấy nợ xấu chủ yếu đến từ nhóm khách hàng thu nhập trung bình. Theo đó, định hướng là dịch chuyển lên phân khúc cao hơn – nơi có khả năng sinh lời tốt hơn và kiểm soát rủi ro hiệu quả hơn.

Làm rõ thêm về mảng bán lẻ, ông Phạm Hồng Hải cho biết nợ xấu của OCB chủ yếu đến từ lĩnh vực này, có thời điểm tỷ lệ lên tới 7-8% và đến nay vẫn ở mức cao, dù ngân hàng đang xử lý quyết liệt.

“Đặc thù của nợ xấu bán lẻ là có tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường bất động sản suy giảm, việc xử lý tài sản gặp nhiều khó khăn, kéo dài thời gian thu hồi và ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh”, ông Phạm Hồng Hải cho biết.

Theo ông, đỉnh điểm của vấn đề rơi vào năm 2024. Ngân hàng kỳ vọng có thể xử lý dứt điểm trong năm 2025, song do thị trường chưa thuận lợi nên vẫn còn tồn đọng. Dù vậy, từ giữa năm 2025 đến nay, nợ xấu đã được kiểm soát và có xu hướng giảm dần, không còn gia tăng. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng kế hoạch kinh doanh năm 2026, trong đó xử lý nợ xấu tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm.

Bên cạnh mảng bán lẻ, OCB cũng đang tái cấu trúc danh mục khách hàng doanh nghiệp, bao gồm doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI và các định chế tài chính.

Tổng giám đốc Phạm Hồng Hải cho biết tăng trưởng của OCB trong năm 2026 sẽ không phụ thuộc vào tín dụng, mà tỷ trọng thu nhập ngoài lãi sẽ tiếp tục gia tăng. Tỷ lệ này đã tăng từ khoảng 14% năm 2024 lên 20% năm 2025 và vẫn còn nhiều dư địa cải thiện.

Theo đó, thu ngoài lãi năm 2025 tăng khoảng 60% so với năm trước. Trong đó, dịch vụ ngoại hối tăng trên 100%, dịch vụ thẻ tăng hơn 30%, còn thu phí tài khoản và quản lý tài khoản cũng ghi nhận mức tăng đáng kể.

“Chúng tôi cho rằng đây là dư địa tăng trưởng rất lớn, bởi trước đây ngân hàng phụ thuộc nhiều vào tín dụng. Trong khi đó, với định hướng chính sách hiện nay, tăng trưởng tín dụng sẽ bị kiểm soát chặt hơn”, Tổng giám đốc OCB nhấn mạnh.

Ngay trong quý I/2026, thu nhập ngoài lãi tiếp tục tăng trên 80%, cho thấy chiến lược này đang phát huy hiệu quả.

Ban lãnh đạo OCB cũng cho biết ngân hàng có quan hệ với nhiều tập đoàn lớn trong các lĩnh vực như bất động sản, nông nghiệp, y tế, sản xuất… Tuy nhiên, trước đây ngân hàng chủ yếu cung cấp tín dụng, trong khi nhiều dịch vụ khác chưa được khai thác hết.

Hiện nay, OCB đã triển khai các giải pháp như quản lý dòng tiền, ngoại hối, tư vấn tài chính…, qua đó từng bước trở thành ngân hàng chính của các khách hàng này. Đồng thời, từ hệ sinh thái của các doanh nghiệp lớn, bao gồm nhà cung cấp, nhà phân phối và khách hàng cá nhân, ngân hàng cũng mở rộng sang mảng bán lẻ, lĩnh vực trước đây chưa được khai thác hiệu quả.

Không hạ chuẩn tín dụng, hướng tới chu kỳ phục hồi

Liên quan đến ý kiến cổ đông về việc hạ chuẩn tín dụng, ông Trịnh Văn Tuấn, Chủ tịch HĐQT OCB khẳng định ngân hàng không nới lỏng tiêu chuẩn.

Theo ông, chuẩn tín dụng của OCB hiện rất chặt chẽ. Những khó khăn thời gian qua chủ yếu đến từ nợ xấu bán lẻ - tức các khoản vay của khách hàng cá nhân.

Nguyên nhân chính xuất phát từ giai đoạn hậu Covid-19 và bối cảnh kinh tế khó khăn, khiến thu nhập người dân bị ảnh hưởng, kéo theo khả năng trả nợ suy giảm. Đây là yếu tố mang tính chu kỳ của nền kinh tế, không phải do ngân hàng hạ chuẩn tín dụng. Trong khi đó, tín dụng doanh nghiệp vẫn được duy trì ổn định.

Chủ tịch OCB cho biết mục tiêu của ban quản trị và ban điều hành là đưa ROE trở lại mức từ 15% trở lên, và năm 2026 sẽ là điểm khởi đầu cho chu kỳ phục hồi này.

Cơ sở cho kỳ vọng gồm nền tảng kinh doanh được củng cố sau tái cấu trúc, nợ xấu dần được kiểm soát và xử lý, thu nhập ngoài lãi tăng mạnh, qua đó giảm phụ thuộc vào tín dụng.

“OCB không phải là ngân hàng yếu. Ngay trong giai đoạn khó khăn, ROE vẫn duy trì khoảng 10-13%. Trước đây, ngân hàng đã chứng minh được năng lực tăng trưởng nhanh và hiệu quả”, ông Trịnh Văn Tuấn nhấn mạnh.

Theo ông, sau một nhịp điều chỉnh, OCB sẽ tăng tốc trở lại, dù vẫn đối mặt với các giới hạn về room tín dụng. Vì vậy, chiến lược trọng tâm là đẩy mạnh thu nhập ngoài lãi, đặc biệt là thu phí dịch vụ; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số nhằm giảm chi phí, nâng cao hiệu quả vận hành và mở rộng hệ sinh thái tài chính.

Trong thời gian tới, OCB dự kiến tăng cường hợp tác chiến lược với công ty chứng khoán OCBS, có thể nâng tỷ lệ sở hữu để trở thành công ty con, đồng thời xem xét mở rộng sang lĩnh vực quản lý quỹ nhằm phát triển mảng ngân hàng đầu tư.

Bên cạnh đó, ngân hàng cũng có kế hoạch tìm kiếm nhà đầu tư nước ngoài thông qua bán cổ phần hoặc phát hành trái phiếu chuyển đổi, với nguyên tắc đảm bảo mức giá không thấp hơn mặt bằng thị trường, qua đó khẳng định giá trị thực của OCB.

Đối với cổ phiếu OCB trên thị trường chứng khoán, Chủ tịch Trịnh Văn Tuấn cho rằng mức định giá hiện nay là khá thấp. Tuy nhiên, ông khẳng định chất lượng tài sản của ngân hàng minh bạch, được kiểm soát chặt chẽ và “có sao nói vậy”, không có việc che giấu hay xử lý kỹ thuật sổ sách.

Do đó, cổ đông có thể yên tâm rằng giá trị sổ sách phản ánh đúng thực chất. Việc cổ phiếu đang giao dịch dưới mặt bằng chung (trong khi nhiều ngân hàng có P/B khoảng 1,3-1,5 lần) chủ yếu là yếu tố thị trường.

“Ba năm vừa qua là giai đoạn chưa thuận lợi của OCB nên việc định giá thấp là điều có thể hiểu được. Tuy nhiên, từ năm 2025 và kế hoạch 2026, ngân hàng đang bước vào một chu kỳ mới”, ông Tuấn cho biết.