Với lợi thế là quốc gia đông dân nhất thế giới trong nhiều năm, Trung Quốc sở hữu lực lượng lao động hùng hậu với chi phí công nhân rất thấp. Nhờ đó, Trung Quốc trở thành “công xưởng của thế giới”, nơi cung cấp khối lượng hàng hóa khổng lồ, phục vụ cho cả nhu cầu trong nước và toàn cầu.
Trong nhiều thập kỷ qua, Trung Quốc đã đạt được nhiều thành tựu về kinh tế và nhanh chóng vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới. Quốc gia này còn từng được kỳ vọng sẽ sớm vượt Mỹ để trở thành siêu cường. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, dường như con đường tiến lên siêu cường của Trung Quốc không còn thuận buồm xuôi gió như trước.
Sau nhiều năm phát triển bùng nổ, Trung Quốc quyết định hướng đến mô hình phát triển mới nhằm củng cố vị thế kinh tế toàn cầu: chiến lược lưu thông kép, tập trung thúc đẩy nhu cầu trong nước vừa tạo điều kiện để thu hút đầu tư. Điều này đã được thể hiện rõ trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 (2021 – 2025) được chính phủ Trung Quốc công bố vào tháng 7/2020.
Thay vì tiếp tục tận dụng động lực tăng trưởng chính là xuất khẩu, kinh tế Trung Quốc đi theo hướng phát triển mới, tập trung vào tiêu dùng trong nước. Quốc gia châu Á này tham vọng chi tiêu nội địa tăng trưởng mạnh mẽ sẽ giúp thúc đẩy Trung Quốc trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới vào năm 2035 với số lượng người thuộc tầng lớp trung lưu lớn nhất trên toàn cầu.
Thế nhưng, theo Yahoo Finance, mô hình kinh tế mới đang khiến “phép màu kinh tế của Trung Quốc mất đi hiệu nhiệm.
Financial Times cũng nhận định, “nhiều thập kỷ sử dụng mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu đã làm chậm quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế dựa vào tiêu dùng của Trung Quốc”. Để có thể thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng trong trung và dài hạn sẽ là một nhiệm vụ đầy thách thức của quốc gia châu Á này.
Đại dịch Covid-19 đã khiến nhiều người dân Trung Quốc chọn lối sống “thắt lưng buộc bụng”. Người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng tiết kiệm hơn, kể cả trong việc mua sắm các vật dụng hàng ngày như bàn chải đánh răng, dầu gội… “Trung Quốc vẫn đang chứng kiến một xu hướng tiêu dùng hạn chế rất rõ rệt”, Giám đốc khu vực châu Á-Thái Bình Dương của Colgate-Palmolive nhận định.
Thế hệ trẻ Trung Quốc, những người đóng vai trò là động lực chính trong thúc đẩy tiêu dùng, lại đang phải đối diện với thực tế bấp bênh khi tỷ lệ thất nghiệp tăng cao. Trong tháng 6/2023, tỷ lệ thất nghiệp ở người trẻ Trung Quốc đạt mức cao trong lịch sử, chạm mức 21,3%. Thất nghiệp, nguồn thu nhập ít đi khiến gưới trẻ Trung Quốc trở nên thận trọng hơn trong chi tiêu và áp dụng lối sống “hạ cấp chi tiêu”.
Những chuyển biến không mấy tích cực của nền kinh tế nội địa cùng với bong bóng bất động sản vỡ cũng đã khiến niềm tin của người tiêu dùng giảm sút, người dân Trung Quốc đang tiết kiệm nhiều hơn bất chấp lãi suất tiền gửi liên tục giảm.
Theo dữ liệu của Ngân hàng trung ương Trung Quốc công bố hồi tháng 7, tiền gửi vào ngân hàng của hộ gia đình ở Trung Quốc đã tăng 1,6 nghìn tỷ USD trong nửa đầu năm 2023, mức tăng lớn nhất trong vòng một thập kỷ trở lại đây.
Ông He-Ling Shi, phó giáo sư kinh tế tại Đại học Monash ở Melbourne cho biết: “Người Trung Quốc thực sự không có nhiều tiền trong túi. Chính vì thế, tham vọng dựa vào tiêu dùng của người dân để thúc đẩy nền kinh tế Trung Quốc đang rơi vào bế tắc. Giờ đây, khi người dân cắt giảm chi tiêu, khả năng thành công của chiến lược này thậm chí còn ít hơn nữa”.
Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung leo thang với những đòn đáp trả liên tục từ hai phía cũng đã phá vỡ mối quan hệ công sinh từng đóng vai trò quan trọng trong phép màu kinh tế của Trung Quốc trong suốt hơn 40 năm qua.
Lệnh hạn chế đầu tư vào lĩnh vực chất bán dẫn và vi điện tử, hệ thống trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin lượng tử của chính quyền Tổng thống Joe Biden đã giáng một đòn mạnh vào các công ty khởi nghiệp của Trung Quốc.
Nguồn vốn đầu tư mạo hiểm bị “bóp nghẹt” không chỉ kéo theo sự suy giảm trong dòng vốn FDI mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành công nghệ - một trong những lĩnh vực trọng điểm đang được chính quyền Bắc Kinh đầu tư mạnh.
Cùng với đó, nỗi lo gián đoạn chuỗi cung ứng, sự già hóa dân số cùng mức lương tăng mạnh đã tạo nên một làn sóng Trung Quốc +1. Sự nổi lên của những người chơi mới như ASEAN, Ấn Độ với nguồn lao động dồi dào và nhân công giá rẻ đã thu hút không ít các doanh nghiệp quốc tế tìm đến, thay thế cho “công xưởng Trung Quốc”.
Khó khăn chồng chất khó khăn đã khiến nền kinh tế Trung Quốc ngấm đòn. IMF dự báo, trong những năm tới GDP Trung Quốc sẽ tăng trưởng dưới 4%, chưa bằng một nửa so với mức trung bình trong 40 năm qua. Capital Economics cũng cho rằng tăng trưởng GDP giảm từ mức 5% trong năm 2019 xuống còn quanh 2% vào năm 2030.
Nếu dự báo này trở thành hiện thực, mục tiêu đến năm 2035 tăng gấp đôi quy mô nền kinh tế mà Chủ tịch Tập Cận Bình đã đặt ra năm 2020 sẽ chỉ nằm trên kế hoạch và Trung Quốc vẫn sẽ bị kẹt lại trong nhóm thị trường mới nổi có thu nhập trung bình.
Kịch bản vượt Mỹ trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới dường như trở nên khó thành hiện thực hơn, trái lại, kịch bản về một thế giới nơi mà Trung Quốc không còn tăng trưởng vượt trội lại dần dần trở thành điều hiển nhiên, Yahoo Finance nhận định.
Tags:
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
(VNF) - Kinh tế toàn cầu chịu tác động đan xen từ địa chính trị và chính sách tiền tệ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU bất ngờ quay trở lại khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên thận trọng.
(VNF) - Hãng hàng không Spirit Airlines đã ngừng toàn bộ hoạt động sau khi không đạt được thỏa thuận với các chủ trái phiếu về gói cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Trump, chấm dứt kỷ nguyên du lịch giá rẻ.
MỸ - Chính sách tịch thu vàng từng bị coi là ‘cướp của’ lại là liều thuốc giúp nền kinh tế số 1 thế giới thoát khỏi vũng lầy giảm phát và bật tăng GDP ngoạn mục
(VNF) - Ấn Độ và Indonesia vốn không thường xuyên nằm ở trung tâm của những cơn sóng tài chính toàn cầu. Thế nhưng, đồng rupee và rupiah hiện đang dẫn đầu đà suy yếu của các đồng tiền châu Á, cho thấy cuộc chiến Iran đang đe dọa các nền kinh tế trên khắp thế giới và với tốc độ ngày càng nhanh.
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
(VNF) - Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đang rơi vào thế giằng co khi cả hai bên đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ. Lệnh phong tỏa hải quân do Tổng thống Donald Trump áp đặt khiến xuất khẩu dầu của Iran sụt giảm mạnh. Câu hỏi đặt ra lúc này là: Liệu Iran có thể cầm cự được bao lâu?
(VNF) - Trong cuộc phỏng vấn với Euronews, Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu (EU) khẳng định EU sẽ giữ vững lập trường sau khi Trung Quốc đe dọa áp dụng các biện pháp trả đũa liên quan đến kế hoạch tăng cường chính sách công nghiệp của khối.
(VNF) - Ngân hàng DBS (Singapore) ghi nhận lợi nhuận quý I đạt khoảng 2,3 tỷ USD nhờ dòng vốn tiếp tục chảy mạnh vào Singapore và mảng quản lý tài sản tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, ngân hàng cảnh báo rủi ro từ bất ổn địa chính trị có thể làm gia tăng chi phí hậu cần và ảnh hưởng chuỗi cung ứng toàn cầu.
(VNF) - Mặt bằng lãi suất thấp tại Trung Quốc đang thúc đẩy làn sóng vay vốn bằng nhân dân tệ trên thị trường quốc tế, khi hàng loạt ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài tìm đến nguồn vốn chi phí rẻ hơn. Xu hướng này không chỉ giúp thị trường trái phiếu dim sum bùng nổ, mà còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của đồng nhân dân tệ trong hệ thống tài chính toàn cầu.
(VNF) - Dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ, các hãng xe điện Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu bùng nổ tại châu Á, châu Âu và nhiều khu vực khác.
(VNF) - Giá dầu Brent giảm nhẹ ngay sau khi chạm mức cao nhất trong 4 năm, lên tới 126 USD/thùng. Nhiều chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể chạm mốc 150 USD/thùng nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài.
(VNF) - Trong nhiều năm, lượng khách đông kỷ lục từng là thước đo thành công của ngành du lịch toàn cầu. Nhưng khi dòng người đổ dồn vào một số địa danh quen thuộc vượt quá sức chịu tải, những “điểm nóng” du lịch đang dần trở thành “điểm nghẽn”, buộc các quốc gia phải nhìn lại mô hình tăng trưởng và tìm cách cân bằng giữa thu hút du khách với phát triển bền vững.
(VNF) - Các lãnh đạo ngân hàng châu Âu đang tìm cách trấn an nhà đầu tư về những rủi ro liên quan đến tín dụng tư nhân, khi mức độ tiếp xúc của họ với lĩnh vực đang gặp khó khăn này một lần nữa trở thành tâm điểm trong mùa công bố kết quả kinh doanh.
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
(VNF) - Công ty giao dịch XTX Markets của ông Alex Gerko sử dụng chip Nvidia và phương pháp “học sâu” (deep learning) để dự báo biến động giá.
(VNF) - Giá dầu thế giới tăng mạnh khi Mỹ được cho là siết phong tỏa các cảng của Iran, trong lúc UAE bất ngờ tuyên bố rời OPEC, làm dấy lên lo ngại nguồn cung toàn cầu thêm căng thẳng.
(VNF) - Các thương hiệu Trung Quốc đang tăng tốc hiện diện trên khắp thế giới. Không còn gắn với hình ảnh hàng giá rẻ, làn sóng doanh nghiệp mới từ Trung Quốc đang từng bước chinh phục người tiêu dùng toàn cầu bằng thiết kế, công nghệ và chiến lược bản địa hóa linh hoạt.
(VNF) - USD mạnh lên so với rổ tiền tệ chủ chốt sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất, trong bối cảnh nhà đầu tư vẫn căng thẳng khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
(VNF) - Quyết định rời OPEC của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) được xem là diễn biến mang lại lợi thế mới cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi liên minh dầu mỏ quyền lực nhất thế giới đứng trước nguy cơ suy yếu, còn nguồn cung toàn cầu có thể gia tăng và làm giảm áp lực giá năng lượng.
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
(VNF) - Giá vàng giảm khi căng thẳng ở Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, trong khi cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thu hút sự chú ý của giới đầu tư.
(VNF) - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 28/4 đã giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới khi tuyên bố rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+).
(VNF) - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa đạt bước đột phá trong công nghệ “pin dòng chảy sử dụng sắt hoàn toàn”, mở ra khả năng cắt giảm mạnh chi phí lưu trữ năng lượng tái tạo, đồng thời kéo dài đáng kể tuổi thọ pin.
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
(VNF) - Dự án Metropoli5 của Vietradico tại Nam An Khánh mới đây đã bắt đầu chuyển động sau nhiều năm quây tôn.
