Loạt DN không chia cổ tức: Từ ‘gà đẻ trứng vàng’ VCF tới ‘ông trùm' đất Thủ Thiêm CII

Mùa ĐHĐCĐ luôn sôi động với những chính sách, định hướng và kế hoạch được ban lãnh đạo doanh nghiệp trình bày vớii cổ đông, trong đó chính sách cổ tức là một trong những nội dung được quan tâm. Với những doanh nghiệp có kế hoạch cổ tức tích cực, cổ đông phần nào được “chiều lòng”.

Đơn cử như tại ĐHĐCĐ của Tập đoàn Thiên Long (HoSE: TLG), bên cạnh câu chuyện thương vụ bán vốn cho đối tác Nhật Bản chưa ngã ngũ, vấn đề được cổ đông đặc biệt quan tâm là chính sách cổ tức sau khi hoàn tất giao dịch M&A.

Trả lời cổ đông, Chủ tịch Cổ Gia Thọ cho biết đối tác Kokuyo (Nhật Bản) hiểu rõ trách nhiệm của một công ty niêm yết đối với cổ đông. Vì vậy, chính sách cổ tức dự kiến sẽ không thay đổi, thậm chí có thể được cải thiện nếu hiệu quả kinh doanh tăng trưởng tích cực.

Câu trả lời này được xem như động thái trấn an cổ đông. Tuy nhiên, trái ngược với những doanh nghiệp vẫn duy trì cam kết chia lợi nhuận, mùa ĐHĐCĐ năm 2026 cũng chứng kiến làn sóng nhiều doanh nghiệp quyết định không chia cổ tức, ưu tiên giữ lại lợi nhuận để phục vụ các kế hoạch đầu tư dài hạn, tái cấu trúc hoặc củng cố năng lực tài chính.

Một trong những trường hợp đáng chú ý nhất là Vinacafé Biên Hòa (HoSE: VCF) - doanh nghiệp được xem là “gà đẻ trứng vàng” của Tập đoàn Masan. ĐHĐCĐ của VCF đã thông qua phương án không chia cổ tức năm 2025, đồng thời không trích lập quỹ khen thưởng, phúc lợi.

Động thái này gây bất ngờ bởi trong hai năm gần đây, VCF liên tục duy trì mức cổ tức tiền mặt rất cao. Mới đây, doanh nghiệp đã chi hơn 1.275,7 tỷ đồng để trả cổ tức năm 2024 với tỷ lệ lên tới 480%. Trước đó, cổ tức năm 2023 được chi trả trong năm 2024 cũng đạt tỷ lệ 250%.

Dù nổi tiếng với chính sách cổ tức “khủng”, VCF thực tế từng có nhiều giai đoạn gián đoạn chia lợi nhuận cho cổ đông. Trong các giai đoạn 2015-2017 và 2022-2023, doanh nghiệp đều không thực hiện chia cổ tức. Với quyết định mới được thông qua, năm 2026 tiếp tục nối dài quãng ngắt này. Tính đến cuối năm 2025, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của VCF còn hơn 627 tỷ đồng.

Tương tự, ĐHĐCĐ của Công ty Cổ phần Tập đoàn CIC (HoSE: CKG) cũng đã thông qua phương án không chia cổ tức năm 2025. Theo ban lãnh đạo doanh nghiệp, năm 2026 là giai đoạn phải dồn toàn lực xử lý dứt điểm dự án Bà Kèo tại Đặc khu Phú Quốc với quy mô 4,3 ha.

Dự án này đã kéo dài suốt 20 năm nhưng vẫn chưa hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng. Dù kinh phí bồi thường đã được chuyển từ năm 2006, quá trình thu hồi đất vẫn gặp nhiều vướng mắc. Ban điều hành đặt mục tiêu hoàn thành tối thiểu 70% công tác giải phóng mặt bằng trong tháng 6/2026 và xử lý dứt điểm trong năm.

Để đạt mục tiêu trên, ngoài biện pháp cưỡng chế từ cơ quan chức năng, doanh nghiệp còn tính đến phương án hỗ trợ thêm kinh phí cho các hộ dân. Trong bối cảnh dự án chưa đủ điều kiện vay vốn ngân hàng, CKG đề xuất sử dụng phần lợi nhuận giữ lại thay cho chia cổ tức để phục vụ giải phóng mặt bằng và tận dụng thời điểm thuận lợi triển khai dự án. Theo doanh nghiệp, đây là giải pháp tạm thời nhằm duy trì sự ổn định các chỉ số tài chính.

Dù vậy, CKG vẫn đặt kế hoạch cổ tức năm 2026 ở mức tối thiểu 10%, cho thấy doanh nghiệp vẫn hướng tới đảm bảo quyền lợi cổ đông sau khi xử lý xong các tồn đọng tại dự án Bà Kèo. Được biết, lần gần nhất CKG chi trả cổ tức tiền mặt là vào năm 2021 cho phương án phân phối lợi nhuận năm 2020.

Trong khi đó, Công ty Cổ phần Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP. HCM (HoSE: CII) - doanh nghiệp được mệnh danh là “ông trùm đất Thủ Thiêm”, cũng trình cổ đông phương án chấm dứt các nghị quyết chia cổ tức trước đây.

Theo tờ trình, CII cho biết doanh nghiệp đã nỗ lực chi trả cổ tức trong khả năng có thể suốt thời gian qua. Tuy nhiên, trước nhu cầu vốn đầu tư rất lớn, HĐQT kiến nghị kết thúc các nghị quyết chia cổ tức cũ để tập trung nguồn lực cho các dự án mới. Doanh nghiệp cho biết khi các dự án đi vào khai thác, mức cổ tức hàng năm sẽ được nâng lên tương ứng với dòng tiền thu hồi từ dự án.

Từ đầu năm 2024, CII từng xây dựng thông lệ chia cổ tức tiền mặt tỷ lệ 4% vào đầu mỗi quý và đã duy trì liên tiếp trong ba quý đầu năm 2024. Sang quý IV/2024, doanh nghiệp tạm ngưng chi trả, sau đó nối lại vào đầu năm 2025 với tỷ lệ tăng lên 5%. Tuy nhiên, CII tiếp tục không chia cổ tức tiền mặt trong quý II và quý III nhằm tập trung nguồn lực cho dự án mở rộng tuyến cao tốc TP.HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận theo hình thức PPP.

Ở nhóm doanh nghiệp mới niêm yết, Công ty Chứng khoán VPBank (VPBankS, HoSE: VPX) - tân binh vừa IPO và lên sàn HoSE trong năm 2025 cũng quyết định không chia cổ tức năm 2025 nhằm giữ lại nguồn vốn phục vụ hoạt động kinh doanh trong bối cảnh kinh tế trong và ngoài nước còn nhiều biến động phức tạp.

Tương tự, ĐHĐCĐ của Công ty Chứng khoán VPS (HoSE: VCK) đã thông qua phương án giữ lại toàn bộ lợi nhuận, không chia cổ tức năm 2025.

Ở nhóm ngân hàng, Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) là một trong số ít nhà băng lựa chọn không chia cổ tức năm 2025, đồng thời giữ lại toàn bộ lợi nhuận chưa phân phối lũy kế đến cuối năm 2025 hơn 3.388 tỷ đồng.

Theo ông Phạm Tuấn Anh, Thành viên HĐQT Eximbank, ngân hàng giữ lại lợi nhuận nhằm củng cố năng lực tài chính, gia tăng bộ đệm vốn, phục vụ chiến lược tái cấu trúc, nâng cao chất lượng tài sản cũng như năng lực cạnh tranh trong giai đoạn 2026-2030. Ban lãnh đạo Eximbank cho biết sau khi nền tảng tài chính được củng cố vững chắc hơn, ngân hàng sẽ trình cổ đông chính sách cổ tức phù hợp, hài hòa giữa lợi ích cổ đông và mục tiêu phát triển bền vững.