VN-Index tăng nhưng nhà đầu tư không thắng: Chọn đúng mã quan trọng hơn đoán chỉ số

Vì sao nhiều NĐT không cảm nhận được đà tăng của thị trường?

“Chỉ số tiến lên vùng cao mới, thị trường nhìn trên bề mặt rất tích cực, nhưng khi mở danh mục, không ít nhà đầu tư lại thấy cổ phiếu của mình đi ngang, thậm chí giảm. Đây không phải là nghịch lý mà dấu hiệu điển hình của một thị trường đang phân hóa mạnh”, bà Bình Minh chia sẻ với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance.

Trong 3 tháng gần đây, VN-Index tăng gần 270 điểm, tương đương khoảng 15–16%. Tuy nhiên, theo dữ liệu từ MoneyGain, nhóm cổ phiếu họ Vin gồm VIC, VHM, VRE, VPL đã góp tới 245,9 điểm, chiếm xấp xỉ 91% mức tăng của chỉ số. Riêng VIC mang về khoảng 170,6 điểm, VHM góp khoảng 67 điểm.

“Nếu chỉ nhìn VN-Index, nhà đầu tư dễ nghĩ rằng thị trường rất “khỏe”. Nhưng nếu nhìn xuống mặt bằng cổ phiếu, câu chuyện lại khác: thị trường đang tăng ở chỉ số nhưng cơ hội thực sự nằm ở khả năng chọn đúng ngành, đúng cổ phiếu”, vị chuyên gia cho hay.

Cũng theo dữ liệu cập nhật trên MoneyGain, với 90% doanh nghiệp đã công bố kết quả kinh doanh quý I/2026, doanh thu toàn thị trường tăng khoảng 21,4%, trong khi lợi nhuận tăng khoảng 36,3%. Tuy nhiên, chất lượng tăng trưởng không đồng đều như bề mặt tích cực mà con số thể hiện.

Tính riêng HoSE, lợi nhuận quý I/2026 tăng hơn 50%. Nếu loại nhóm Vin, mức tăng còn khoảng 19,2%. Nếu tiếp tục loại thêm yếu tố đột biến từ BSR, tăng trưởng còn khoảng 13,5%.

Theo bà Bình Minh, đây là lý do nhà đầu tư cần nhìn sâu hơn vào cấu trúc tăng trưởng, thay vì chỉ quan sát các con số tổng thể.

“Chọn đúng ngành chưa đủ, phải chọn đúng cổ phiếu”

Ở cấp độ ngành, ngân hàng vẫn là trục lợi nhuận lớn nhất với khoảng 74.800 tỷ đồng, tăng 13,4% nhưng không còn là ngành có mức tăng đồng đều như giai đoạn trước. Hiệu suất từ đầu năm của ngành này chỉ tăng khoảng 2,9%, trong khi sức mạnh giá được MoneyGain đánh giá ở mức 75 điểm.

“Dòng tiền vẫn quan tâm đến ngân hàng, nhưng sự lựa chọn đã trở nên khắt khe hơn giữa từng cổ phiếu”, bà Nguyễn Thị Bình Minh chỉ ra rằng, thị trường bây giờ không còn là câu chuyện “cứ mua ngân hàng là thắng”. Cùng một ngành, trạng thái cổ phiếu có thể hoàn toàn khác nhau.

Chẳng hạn, CTG được đánh giá cổ phiếu nổi bật hơn khi lợi nhuận quý I/2026 tăng mạnh 64,6%, với điểm xếp hạng lợi nhuận đạt 87, trong khi sức mạnh giá ở mức 67. Kết quả kinh doanh cải thiện phần nào được xác nhận qua diễn biến thị giá. Trên đồ thị, cổ phiếu đã lấy lại các đường trung bình quan trọng, còn RS vượt lên trên vùng tham chiếu, cho thấy sức mạnh tương đối đang cải thiện so với thị trường chung.

Ngược lại, trạng thái của ACB lại có phần kém thuyết phục hơn. Dù lợi nhuận quý I tăng 17,5%, xếp hạng lợi nhuận của nhà băng này chỉ ở mức 47, thấp hơn đáng kể so với CTG. Quan trọng, sức mạnh giá chỉ đạt 45, cho thấy sự thể hiện yếu hơn mặt bằng thị trường. Trên đồ thị, ACB vẫn vận động dưới nhiều đường trung bình quan trọng, RS thấp và chưa cho thấy tín hiệu phục hồi rõ rệt. Nói cách khác, ACB chưa phải câu chuyện được dòng tiền xác nhận trong nhịp hiện tại.

Theo bà Minh, sự khác biệt giữa CTG và ACB cho thấy ngay trong cùng một ngành, cơ hội cũng không chia đều. Nhà đầu tư hiện không chỉ cần chọn đúng nhóm ngành, mà còn phải chọn đúng cổ phiếu đại diện – nơi có cả nền tảng lợi nhuận tốt lẫn sức mạnh giá đủ mạnh để phản ánh sự đồng thuận của dòng tiền.

Tương tự ở nhóm bất động sản, câu chuyện phân hóa còn diễn ra rõ nét hơn. Toàn ngành ghi nhận lợi nhuận quý I khoảng 37.500 tỷ đồng, tăng 39,6%; hiệu suất từ đầu năm khoảng 25%, trong khi sức mạnh giá đạt 99 điểm. Tuy nhiên, phần lớn lợi nhuận lại đến từ VHM với yếu tố đột biến.

“Nhà đầu tư cần bóc tách rất kỹ: tăng trưởng đó đến từ nền tảng lan tỏa của cả ngành hay chỉ đến từ một vài doanh nghiệp lớn. Nếu không, rất dễ nhầm giữa tăng trưởng thực chất và hiệu ứng kéo chỉ số”, bà Bình Minh lưu ý.

Một số ngành khác cũng cho thấy khoảng cách lớn giữa tăng trưởng lợi nhuận và phản ứng của dòng tiền. Dầu khí ghi nhận lợi nhuận tăng khoảng 602,5%, chủ yếu nhờ BSR hưởng lợi từ biên lọc dầu, nhưng sức mạnh giá ngành chỉ ở mức 34, còn hiệu suất 3 tháng vẫn âm. Tương tự, phân bón tăng lợi nhuận khoảng 82,1%, song sức mạnh giá chỉ đạt 29 điểm.

Theo vị chuyên gia, đây là ví dụ điển hình cho thấy “lợi nhuận tăng mạnh chưa đủ để tạo sóng nếu dòng tiền chưa đồng thuận”.

Ở chiều ngược lại, bán lẻ lại là nhóm đáng chú ý hơn về chất lượng tăng trưởng. Lợi nhuận ngành tăng khoảng 90,3%, Xếp hạng Lợi nhuận đạt 99 điểm, nhưng hiệu suất từ đầu năm gần như đi ngang, còn Sức mạnh giá ở mức 67. Điều đó cho thấy nền tảng kinh doanh đã cải thiện, nhưng thị trường vẫn cần thêm thời gian để xác nhận bằng diễn biến giá.

Trong khi đó, nhóm cảng biển và kho bãi được đánh giá có dữ liệu cân bằng hơn giữa tăng trưởng lợi nhuận và phản ứng thị trường. Ngành ghi nhận doanh thu tăng khoảng 22,1%, lợi nhuận tăng khoảng 31%, sức mạnh giá đạt 81 điểm và hiệu suất từ đầu năm khoảng 8,7%. Trong đó, GMD là cổ phiếu tiêu biểu với doanh thu quý I tăng 13,7%, lợi nhuận tăng 32,6%, xếp hạng lợi nhuận đạt 65, trong khi sức mạnh giá đạt 87.

“GMD không phải cổ phiếu có mức tăng lợi nhuận đột biến nhất thị trường, nhưng lại là trường hợp được giá xác nhận khá rõ. Đây thường là nhóm cổ phiếu có chất lượng vận động bền hơn so với các mã chỉ tăng nhờ kỳ vọng ngắn hạn”, bà Nguyễn Thị Bình Minh nói.

Vì vậy, theo CEO Money Gain, câu hỏi quan trọng hiện nay không còn là VN-Index có tăng tiếp hay không, mà là lợi nhuận đang chảy về ngành nào, cổ phiếu nào thực sự đại diện cho xu hướng đó, dòng tiền có xác nhận hay không và tăng trưởng có đủ chất lượng hay chỉ mang tính đột biến.

“Quý I/2026 gửi đi một thông điệp rất rõ: lợi nhuận tăng nhưng không đều, chỉ số tăng nhưng bị chi phối mạnh, còn cơ hội thì không dành cho cách tiếp cận đại trà”, bà Bình Minh nhận định.

Trong một thị trường như vậy, lợi thế không thuộc về người đoán chỉ số giỏi nhất. Lợi thế thuộc về nhà đầu tư biết đọc dữ liệu, hiểu ngành, chọn đúng cổ phiếu và giữ kỷ luật với phương pháp của mình.

Tổng giám đốc MoneyGain cũng tiết lộ hai chỉ báo đáng tin cậy mà nhà đầu tư có thể kết hợp để “đọc” dữ liệu hiệu quả hơn trong bối cảnh thị trường phân hóa mạnh. Thứ nhất là xếp hạng lợi nhuận, phản ánh mức độ nổi bật của cổ phiếu về tăng trưởng và chất lượng lợi nhuận so với mặt bằng các cổ phiếu khác trên thị trường. Thứ hai là sức mạnh giá, phản ánh việc thị trường có đang xác nhận câu chuyện đó bằng diễn biến giá hay không. Đây đều là những chỉ báo có thể theo dõi trên nền tảng MoneyGain.