Nutifood tham vọng thâu tóm Đường Quảng Ngãi: Không dễ nuốt trọn 1 'đế chế'

Theo công bố mới đây của Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi (UPCoM: QNS), Công ty Cổ phần Thực phẩm Dinh dưỡng Nutifood vừa hoàn tất mua thêm 540.000 cổ phiếu QNS, qua đó nâng tỷ lệ sở hữu từ gần 3,5% lên 3,64% vốn điều lệ.

Không dừng lại ở đó, pháp nhân khác trong hệ sinh thái Nutifood là Công ty Cổ phần Thực phẩm Dinh dưỡng Nutifood Bình Dương cũng đăng ký mua thêm 660.000 cổ phiếu QNS. Trước giao dịch, doanh nghiệp này đang nắm 4,31% vốn tại Đường Quảng Ngãi.

Đáng chú ý, động thái gom cổ phiếu diễn ra ngay sau khi bà Trần Thị Lệ – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Nutifood được bầu vào HĐQT Đường Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2026-2030 tại ĐHĐCĐ thường niên hồi tháng 4.

Ý đồ "thâu tóm" từ 5 năm trước

Việc vừa đưa người vào HĐQT, vừa liên tục âm thầm gom thêm cổ phần khiến thị trường dấy lên đồn đoán về tham vọng từng bước gia tăng quyền chi phối, thậm chí không loại trừ khả năng Nutifood đang nhắm tới vị thế kiểm soát tại doanh nghiệp đứng sau thương hiệu Fami.

Lật lại giai đoạn 2021-2022, khi đó, Nutifood chưa trực tiếp đứng tên mua cổ phiếu, song thị trường đã xuất hiện nhiều đồn đoán về việc một nhóm nhà đầu tư liên quan âm thầm gom lượng lớn cổ phiếu QNS thông qua các tài khoản ủy thác.

Bước ngoặt đầu tiên xuất hiện tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2021, khi Đường Quảng Ngãi lần đầu bầu một thành viên HĐQT không thuộc nhóm lãnh đạo nội bộ. Người được bầu là ông Nguyễn Văn Đông khi đó là chuyên gia M&A của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) – đơn vị từng tham gia tư vấn cho Công ty Cổ phần Cà phê Phước An, một công ty trong hệ sinh thái Nutifood.

Đáng chú ý, ông Đông tham gia HĐQT Đường Quảng Ngãi với sự ủy quyền của nhóm cổ đông nắm khoảng 8,2% vốn điều lệ. Đó là chưa kể đến việc phía VDSC hiện cũng đang trực tiếp sở hữu 3 triệu cổ phiếu QNS, tương ứng 0,84%.

Thời điểm đó, nhiều báo cáo phân tích từ các công ty chứng khoán đã nhắc đến khả năng nhóm cổ đông đứng sau có liên hệ với Nutifood. Thậm chí, thị trường từng xuất hiện đồn đoán nhóm liên quan Nutifood đã âm thầm sở hữu tới khoảng 16% vốn tại Đường Quảng Ngãi.

Sau giai đoạn “ẩn mình”, Nutifood bắt đầu công khai hóa vị thế tại Đường Quảng Ngãi từ năm 2022. Cụ thể, tháng 8/2022, Công ty Cổ phần Thực phẩm Dinh dưỡng Nutifood Bình Dương báo cáo mua thêm 2 triệu cổ phiếu QNS. Sau giao dịch, tổng tỷ lệ sở hữu của nhóm Nutifood vượt mốc 5%, chính thức trở thành cổ đông lớn tại Đường Quảng Ngãi.

“Khó nuốt” Đường Quảng Ngãi

Tại sao đến tận 2026, bà Trần Thị Lệ – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Nutifood được bầu vào HĐQT Đường Quảng Ngãi? Sở dĩ do Nutifood vẫn chưa thể "nuốt trọn" Đường Quảng Ngãi là rào cản lớn nhất đến từ nhóm lãnh đạo cũ, đặc biệt là ông Võ Thành Đàng – Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Đường Quảng Ngãi, người nhiều năm qua liên tục gia tăng sở hữu nhằm củng cố vị thế kiểm soát tại doanh nghiệp.

Từ năm 2021 đến nay, ông Võ Thành Đàng đã có 32 lần đăng ký mua cổ phiếu QNS. Đáng nói, vị lãnh đạo này có cách thức “gom hàng” rất đặc trưng.

Trong hầu hết các giao dịch, ông Đàng đều đặt mua 1.000.000 cổ phiếu/lệnh nhưng hầu hết không mua hết lượng cổ phiếu đã đăng ký. Tỷ lệ khớp lệnh thành công bình quân chỉ quanh mức 20-40%, thậm chí có nhiều đợt hoàn toàn không mua được cổ phiếu nào. Lý do được đưa ra gần như không thay đổi qua nhiều năm: “Do điều kiện thị trường chưa phù hợp”.

Trên thực tế, nhiều đồn đoán cho rằng đây là chiến thuật “kê giá thấp để nhặt hàng”, tức kiên quyết không đẩy giá mua lên cao, chỉ âm thầm gom cổ phiếu khi thị trường điều chỉnh.

Cụ thể, năm 2021 – thời điểm xuất hiện nhóm cổ đông bí ẩn đứng sau việc đưa ông Nguyễn Văn Đông vào HĐQT cũng là lúc ông Đàng bắt đầu gom cổ phiếu.  Riêng năm 2022 – thời điểm Nutifood chính thức lộ diện với vai trò cổ đông lớn, ông Đàng liên tiếp thực hiện các đợt mua cổ phiếu. Trong tháng 8/2022, ngay sau khi Nutifood Bình Dương công bố vượt ngưỡng sở hữu 5%, ông Đàng đã mua thêm 340.000 cổ phiếu QNS. Đến tháng 10 cùng năm, ông tiếp tục gom thêm dù chỉ khớp được 29.000 cổ phiếu do giá thị trường tăng mạnh.

Sang năm 2023, "chiến dịch" tích lũy cổ phần được đẩy mạnh hơn. Chỉ trong khoảng từ tháng 1 đến tháng 10/2023, ông Đàng có hàng loạt giao dịch mua vào liên tiếp. Đáng chú ý có các đợt mua 553.300 cổ phiếu vào tháng 1/2023, 700.800 cổ phiếu vào tháng 5/2023 và nhiều giao dịch khác với quy mô vài trăm nghìn cổ phiếu.

Năm 2024, bất chấp việc cổ phiếu QNS leo lên vùng giá cao, ông Đàng vẫn tiếp tục gom mạnh. Trong các tháng đầu năm 2024, ông lần lượt mua thêm 786.300 cổ phiếu, 398.100 cổ phiếu và 581.600 cổ phiếu. Đến tháng 7/2024, ông tiếp tục có thương vụ đáng chú ý khi mua thành công 958.198 cổ phiếu – gần như trọn vẹn lượng đăng ký. Tháng 9 và tháng 10/2024, ông tiếp tục gom thêm hàng trăm nghìn cổ phiếu nữa.

Xu hướng này chưa dừng lại trong năm 2025 và đầu 2026. Chỉ riêng từ tháng 2/2025 đến tháng 5/2026, ông Đàng đã liên tục thực hiện nhiều đợt mua thành công lớn với quy mô từ vài trăm nghìn đến gần 1 triệu cổ phiếu mỗi lần.

Đáng chú ý nhất là giao dịch hoàn tất ngày 19/5/2026, khi ông mua thành công hơn 1,75 triệu cổ phiếu QNS, qua đó nâng tỷ lệ sở hữu từ khoảng 9,7% lên hơn 10,1%. Ngay sau đó, ông tiếp tục đăng ký mua thêm 1 triệu cổ phiếu trong giai đoạn từ 21/5-19/6/2026.

Dường như, cuộc giằng co quyền lực tại Đường Quảng Ngãi có thể đã âm thầm kéo dài suốt nhiều năm qua. Trong khi Nutifood từng bước tiến sâu vào cấu trúc quản trị, nhóm lãnh đạo cũ cũng không ngừng củng cố “phòng tuyến” bằng việc gia tăng tỷ lệ sở hữu.

Bên cạnh ông Đàng, có 1 “phòng tuyến” khác khiến Nutifood khó thâm nhập được vào Đường Quảng Ngãi. Theo báo cáo thường niên 2025, tổng tỷ lệ nắm giữ của các cổ đông sở hữu trên 5% vốn mới khoảng 24,7%. Đáng chú ý, cổ đông lớn nhất lại là Công ty TNHH MTV Thành Phát – công ty con của chính Đường Quảng Ngãi với tỷ lệ sở hữu hơn 15% vốn.