Nhận diện nhóm đầu tư thầm lặng, bơm hơn 1 triệu tỷ đồng vào nền kinh tế

"Nhà đầu tư thầm lặng" của nền kinh tế

Theo số liệu của Cục quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), tính đến hết quý I/2026, thị trường bảo hiểm Việt Nam tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng ổn định, củng cố nền tảng an toàn và đảm bảo vai trò “tấm đệm chống sốc” cho nền kinh tế. Cụ thể, tổng doanh thu phí bảo hiểm ước đạt trên 57.000 tỷ đồng, tăng nhẹ 2,45% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, tổng số tiền bồi thường và trả quyền lợi bảo hiểm trong quý I đạt hơn 24.000 nghìn tỷ đồng, tăng gần 9%.

Về quy mô thị trường, tổng tài sản của các doanh nghiệp bảo hiểm ước đạt 1.150.000 tỷ đồng, tăng 10,43% so với cùng kỳ năm trước. Tổng nguồn vốn chủ sở hữu đạt gần 224.000 tỷ đồng, tăng 3,24%, trong khi tổng dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm đạt 752.000 tỷ đồng, tăng 10,55%

Đáng chú ý, tổng số vốn đầu tư vào nền kinh tế của toàn ngành bảo hiểm đã vượt 1 triệu tỷ đồng. Đây là con số cho thấy vai trò ngày càng lớn của ngành bảo hiểm, một kênh dẫn vốn “âm thầm” trung và dài hạn cho nền kinh tế và đóng góp cho tăng trưởng GDP.

Trong con số 1 triệu tỷ đồng này, đáng chú ý khối các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đang chiếm khoảng 90%, tương đương gần 900.000 tỷ đồng, còn lại là các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ.

Đứng đầu trong danh sách các công ty bảo hiểm có khoản đầu tư “khổng lồ” vào nền kinh tế đó chính là Tập đoàn Bảo Việt. Ghi nhận tại báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026, giá trị thuần các khoản đầu tư tài chính của Bảo Việt tại ngày 31/3/2026 đạt khoảng 290.399 tỷ đồng, tương đương 94,4% trong tổng tài sản hơn 307.487 tỷ đồng của tập đoàn. Kết thúc quý I/2026, đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn của Tập đoàn Bảo Việt đạt hơn 283.242 tỷ đồng, bao gồm khoảng 166.921 tỷ đồng tiền gửi và hơn 116.015 tỷ đồng trái phiếu.

Theo báo cáo tài chính năm 2025 của Prudential Việt Nam, tổng các khoản đầu tư dài hạn và ngắn hạn của doanh nghiệp bảo hiểm này đạt gần 178.500 tỷ đồng, chiếm gần 20% tổng số vốn đầu tư trở lại nền kinh tế của các DN bảo hiểm nhân thọ. Dai-ichi Life Việt Nam cũng có 62.000 tỷ đồng đang đầu tư vào các công cụ tài chính ngắn và dài hạn.

Ghi nhận tại báo cáo tài chính của AIA Việt Nam, doanh nghiệp bảo hiểm này cũng đang “rót” gần 75.000 tỷ đồng, trong đó khoảng 51.888 tỷ đồng cho đầu tư tài chính dài hạn và hơn 23.100 tỷ cho đầu tư ngắn hạn. Manulife Việt Nam đang dành gần 129.000 đồng dành cho các hoạt động đầu tư tài chính ngắn và dài hạn tại Việt Nam. Bảo hiểm nhân thọ Cathay Việt Nam có gần 31.000 tỷ đồng đầu tư tái chính ngắn hạn và dài hạn. Bảo hiểm nhân thọ Generali cũng đang đầu tư gần 16.000 tỷ đồng vào nền kinh tế, tính đến hết năm 2025.

Công ty cổ phần PVI hiện cũng đang “rót” 14.165 tỷ đồng vào các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, trong đó phần lớn tiền gửi đến ngày đáo hạn (12.587 tỷ đồng) và dành 4.731 tỷ đồng cho các khoản đầu tư dài hạn. Tổng số vốn đang “chảy” vào thị trường tài chính của PVI là gần 18.900 tỷ đồng.

Ưu tiên an toàn vốn và thanh khoản

Bà Nguyễn Thu Bình, FRM, CIA, Giám đốc Quản trị rủi ro, Công ty Quản lý quỹ PVI cho biết, một trong những đặc điểm dễ nhận thấy trong danh mục đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm đó là các tài sản thu nhập cố định luôn chiếm tỷ trọng lớn và ổn định.

Số liệu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho thấy, trái phiếu vẫn là tài sản chủ đạo trong danh mục của các doanh nghiệp bảo hiểm toàn cầu, thường chiếm khoảng 60-70% tổng danh mục. Tiếp sau đó là uỷ thác qua các Quỹ đầu tư tập thể (CIS) và tiền mặt, tiền gửi có kỳ hạn.

Tại Việt Nam, tỷ trọng này trong nhiều trường hợp còn cao hơn, phản ánh đặc thù thị trường và yêu cầu kiểm soát rủi ro chặt chẽ hơn trong giai đoạn phát triển.

Bà Bình đánh giá, đầu tư trong ngành bảo hiểm mục tiêu không phải tối đa hoá lợi nhuận ngắn hạn, mà quan trọng là duy trì kỷ luật và mức sinh lời ổn định với ba trụ cột danh mục gồm: an toàn, thanh khoản, lợi nhuận.

Theo vị chuyên gia, khi quan sát cách cấu trúc danh mục của doanh nghiệp bảo hiểm, có thể thấy rõ một thứ tự ưu tiên nhất quán. An toàn vốn luôn là nguyên tắc cao nhất, bởi bất kỳ sự suy giảm đáng kể nào về giá trị tài sản đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chi trả.

Tiếp theo là yếu tố thanh khoản, bởi doanh nghiệp bảo hiểm không có quyền lựa chọn thời điểm chi trả, mà phải luôn sẵn sàng đáp ứng nghĩa vụ bất kỳ lúc nào. Chỉ sau khi hai yếu tố này được đảm bảo, lợi nhuận mới được xem xét - không phải để tối đa hóa, mà để tối ưu trong giới hạn rủi ro.

“Điểm quan trọng là doanh nghiệp bảo hiểm không đo lường hiệu quả đầu tư bằng mức lợi nhuận cao nhất, mà bằng khả năng duy trì lợi nhuận ổn định trong dài hạn. Điều này khiến danh mục đầu tư của ngành thường có xu hướng “ít biến động hơn thị trường”, nhưng lại có khả năng tích lũy giá trị tốt hơn qua các chu kỳ”, bà Bình nhấn mạnh.

Mới đây, Ban Chỉ đạo quốc gia về tài chính toàn diện đã đề xuất ban hành Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 với 7 chỉ tiêu và 8 nhiệm vụ, giải pháp, trong đó doanh thu phí ngành bảo hiểm đạt quy mô khoảng 3,3-3,5% GDP vào năm 2030 là một trong 7 chỉ tiêu quan trọng được Thủ tướng Chính phủ yêu cầu phải thực hiện.

Các chuyên gia kinh tế đều đánh giá rằng, mục tiêu 3,3 - 3,5% GDP của tổng doanh thu phí bảo hiểm vào năm 2030 là rất thách thức, tuy nhiên đặt trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng GDP 2 con số trong giai đoạn tới lại mở ra nhiều cơ hội cho ngành bảo hiểm. Việc này không đơn thuần là câu chuyện tăng trưởng của riêng ngành bảo hiểm, mà gắn chặt với chiến lược phát triển thị trường vốn và năng lực tài chính dài hạn, có tính ổn định cao của nền kinh tế và đây cũng là yếu tố mà nguồn vốn tín dụng ngân hàng truyền thống khó có thể đáp ứng.

Khi quy mô doanh thu phí bảo hiểm tăng, đồng nghĩa với tổng tài sản đầu tư vào nền kinh tế của các doanh nghiệp bảo hiểm cũng sẽ mở rộng tương ứng. Đây cũng là lý do tại nhiều nền kinh tế phát triển, bảo hiểm không chỉ được nhìn nhận như một lĩnh vực dịch vụ tài chính, mà còn là một “bể chứa vốn” chiến lược của quốc gia.

Do đó, mục tiêu 3,5% GDP không chỉ phản ánh kỳ vọng mở rộng thị trường bảo hiểm, mà còn cho thấy tham vọng xây dựng một hệ thống vốn dài hạn đủ lớn để hỗ trợ nền kinh tế tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.