Mở rộng bảo hiểm nông nghiệp: Tái bảo hiểm là yếu tố quyết định thành công

Dự kiến tăng hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp cho nông dân

Trao đổi Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Anh Tuấn - Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Cổ phần Tái b​ảo hiểm Quốc gia Việt Nam (VINARE), Phó chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam thông tin, mới đây ngày 8/1, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) đã có buổi làm việc trực tiếp với 9 doanh nghiệp bảo hiểm và tái bảo hiểm về việc xây dựng dự thảo Nghị định số 58 năm 2018 về bảo hiểm nông nghiệp.

Theo đó, Dự thảo Nghị định mới quy định doanh nghiệp bảo hiểm được chủ động, tự chịu trách nhiệm trong xây dựng, thiết kế và phát triển sản phẩm ​bảo hiểm nông nghiệp. Trường hợp thực hiện chính sách hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp, sản phẩm không còn cần phải được Bộ Tài chính phê duyệt quy tắc, điều khoản, biểu phí trước khi triển khai như trước đây.

Bên cạnh đó, UBND Tỉnh/TP trực thuộc Trung ương sẽ chủ động lựa chọn đối tượng bảo hiểm và địa bàn triển khai, doanh nghiệp bảo hiểm, sản phẩm bảo hiểm phù hợp.

Ngoài ra, bản dự thảo Nghị định cũng bổ sung thêm một số quy định đối với bảo hiểm theo chỉ số như quy định về Nguồn cung cấp các chỉ số thời tiết và chỉ số viễn thám, thời gian chi trả kể từ ngày công bố chỉ số.

Ông Tuấn nêu một điểm đáng chú ý, Nghị định nêu rõ mức phí bảo hiểm hỗ trợ đề xuất: hộ nghèo tối đa 95% (trước là 90%), cận nghèo 90% (giữ nguyên), cá nhân khác 50% (trước là 20%), tổ chức sản xuất nông nghiệp tối đa 30% nếu đáp ứng điều kiện (trước đây là 20%).

“Bộ Tài chính dự kiến sẽ trình Nghị định này lên Chính phủ trong tháng 5/2026. Tôi kỳ vọng trong tương lai gần, bảo hiểm nông nghiệp sẽ dần được gỡ rối những khó khăn, thách thức để có thể có những chuyển biến tích cực hơn nữa”, chủ tịch HĐQT VINARE nói thêm.

Theo ông Phạm Văn Đức – Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát Bảo hiểm (Bộ Tài chính), các chính sách, quy định pháp lý liên quan đến bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm rủi ro trong trường hợp thiên tai bão lũ, một số sản phẩm bảo hiểm đặc thù đã được cơ quan quản lý ban hành nhiều năm trước đây và tương đối đầy đủ.

Cụ thể, các Nghị định số 58 năm 2018, Nghị định số 46 năm 2023, Thông tư số 67 năm 2023…Hoặc như Nghị định số 186/2025/NĐ-CP cũng đã quy định việc thực hiện phân cấp cho Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc mua bảo hiểm cho rủi ro bão, lũ, lụt đối với tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý.

Mới đây nhất Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2025 (Luật số 139/2025), được Quốc hội thông qua và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, trừ một số quy định có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Trong đó, sẽ cắt giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh nhằm tăng cường tính chủ động cho doanh nghiệp bảo hiểm, tạo mọi thuận lợi trong việc xây dựng và triển khai sản phẩm bảo hiểm.

Tái bảo hiểm là quan trọng song song với vai trò nhà nước

Nói về vai trò quan trọng của tái bảo hiểm trong việc giúp phát triển bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm chỉ số thời tiết… ông Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh, đây là điều kiện “tiên quyết” để có thể triển khai thành công và mở rộng quy mô. Song song với đó, ông Tuấn cũng một nữa khẳng định không thể thiếu vai trò hỗ trợ của nhà nước.

Thứ nhất, tái bảo hiểm giúp phân tán rủi ro thiên tai quy mô lớn, đặc biệt với các rủi ro mang tính thảm họa như bão, mưa lớn, lũ lụt, hạn hán kéo dài có khả năng gây tổn thất đồng loạt trên 1 khu vực rộng lớn.

Thứ hai, nhờ tái bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm gốc có thể củng cố năng lực tài chính, từ đó thiết kế nhiều sản phẩm đa dạng với mức phí bảo hiểm hợp lý hơn cho nông dân và tổ chức sản xuất nông nghiệp.

Thứ ba, đối với bảo hiểm nông nghiệp cho các rủi ro thảm họa (thiên tai, dịch bệnh qu​y mô lớn)​, các công ty tái bảo hiểm “Quốc gia - National Re” (như Tổng công ty cổ phần Tái bảo hiểm Quốc gia Việt Nam - VINARE và các công ty tái bảo hiểm quốc tế) đóng vai trò rất lớn do là đơn vị nhận chuyển giao và chịu rủi ro chính nên các công ty tái bảo hiểm không chỉ là tổ chức cung cấp năng lực tài chính thuần túy mà là tổ chức trực tiếp xây dựng và phát triển sản phẩm bảo hiểm cụ thể, cũng như đóng vai trò chia sẻ, chuyển giao kiến thức cho doanh nghiệp bảo hiểm.

Bên cạnh đó, chủ tịch HĐQT VINARE cho rằng, vai trò của Nhà nước là không thể thay thế, thể hiện ở các khía cạnh.

Trước hết, hoàn thiện khung pháp lý cho bảo hiểm nông nghiệp, bao gồm bảo hiểm chỉ số, tạo điều kiện cho doanh nghiệp bảo hiểm khi triển khai sản phẩm mới như dự kiến sẽ trình Dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định số 58 lên Chính phủ sắp tới đây.

Tiếp theo, hỗ trợ phí bảo hiểm cho nông dân và các tổ chức sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là các hộ nông dân thuộc diện nghèo/cận nghèo, các vùng khó khăn, qua đó mở rộng phạm vi tham gia bảo hiểm. Thu nhập trong lĩnh vực nông nghiệp thường bấp bênh, không ổn định khiến người nông dân e ngại phải chi trả thêm khoản phí bảo hiểm, ngay cả khi phí bảo hiểm chỉ số cũng thường hấp dẫn hơn bảo hiểm truyền thống khá nhiều.

“Mức hỗ trợ mới cho người nghèo được đề xuất là 95% phí bảo hiểm là một con số động lực để người dân an tâm tham gia và thay đổi tư duy tư duy “tự chịu rủi ro”, ông Tuấn nhìn nhận.

Đồng thời, nhà nước đầu tư hơn nữa vào hạ tầng dữ liệu khí tượng ​- thủy văn, có cơ chế cung cấp dữ liệu miễn phí cho doanh nghiệp bảo hiểm nhằm giảm chi phí vận hành và hạn chế rủi ro sai lệch khi sử dụng nguồn dữ liệu vệ tinh. Nhà nước cũng đóng vai trò “người chia sẻ rủi ro cuối cùng” đối với các rủi ro khí hậu mang tính thảm họa vượt quá năng lực tài chính của thị trường bảo hiểm ​- tái bảo hiểm.

“Sự phối hợp giữa Nhà nước ​- doanh nghiệp bảo hiểm ​- tái bảo hiểm chính là điều kiện tiên quyết để bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm chỉ số thời tiết phát huy đúng vai trò “cứu cánh” cho nông nghiệp”, ông Nguyễn Anh Tuấn kết luận.