Hai cường quốc kinh tế 'giành giật' dầu Nga
(VNF) - Ấn Độ và Trung Quốc, hai trong số những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đang lao vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm giành giật nguồn cung dầu thô khan hiếm.
Vaccine ngừa Covid-19 trở thành ngành kinh doanh trị giá hơn 100 tỷ USD trong năm 2021. Hai hãng dược Mỹ Moderna và Pfizer sẽ là hai công ty được lợi nhiều nhất, theo sau là công ty Sinovac và Sinopharm của Trung Quốc, Bloomberg cho biết trong bài viết ngày 7/7.
Tổng cộng, chính phủ các nước cùng tổ chức phi lợi nhuận đã rót ít nhất 10 tỷ USD tiền đầu tư vào công tác phát triển vaccine từ các hãng Moderna, Johnson & Johnson, AstraZeneca Plc, BioNTech SE - đối tác tại Đức của Pfizer, và một số công ty khác, các nhà nghiên cứu thuộc Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London (LSE) ước tính trong một báo cáo hồi tháng 2.
Nếu tính cả thỏa thuận mua trước giúp đảm bảo đầu ra, khoản đầu tư công mà các hãng sản xuất vaccine Covid-19 nhận được đã lên tới hơn 50 tỷ USD, theo Trung tâm Y tế Toàn cầu thuộc Viện Quốc tế và Nghiên cứu phát triển Graduate tại Geneva (Thụy Sĩ).
Nhưng lúc này, những nước không có tiềm lực tài chính và khả năng sản xuất như của Mỹ đang tụt lại phía sau trong cuộc chạy đua tìm mua vaccine. Điều này khiến nhiều vùng trên thế giới sơ hở trước sự tiến công của biến chủng Delta - biến chủng dễ lây lan được phát hiện lần đầu tiên ở Ấn Độ.
“Tại sao các hãng dược trên lại thu được lợi nhuận khổng lồ từ vaccine - vốn được phát triển nhờ đầu tư công, trong lúc lượng lớn người dân trên thế giới chưa được tiêm chủng?”, Anna Bezruki, nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Y tế Toàn cầu, chất vấn. “Khoản lợi nhuận ấy có hợp lý hay không khi khả năng tiếp cận vaccine (còn kém) như vậy?”.
Pfizer không nhận trợ cấp phát triển vaccine từ chính phủ Mỹ nhưng từng ký thỏa thuận gần 2 tỷ USD để cung cấp vaccine cho Mỹ từ trước khi sản phẩm của hãng được phê duyệt. Hãng dược này dự kiến thu về 26 tỷ USD doanh thu từ việc bán vaccine trong năm nay.
Khác với Pfizer, Moderna tiếp nhận 4,1 tỷ USD tiền trợ cấp từ chính phủ Mỹ. Hãng này cũng sẽ thu về khoảng 19 tỷ USD doanh thu bán vaccine trong năm nay. Năm 2022, con số này có thể lên đến ít nhất 36 tỷ USD, theo Bloomberg Intelligence.
Hãng dược AstraZeneca và đối tác - Đại học Oxford - cho biết sẽ không thu lợi nhuận từ việc bán vaccine trong đại dịch.
Hiện tại, nhiều quốc gia thu nhập trung bình trên thế giới vừa phải chịu áp lực lớn về ngân sách dành cho y tế, vừa không đủ điều kiện nhận vaccine miễn phí từ cơ chế chia sẻ toàn cầu COVAX. Đối diện chính phủ các nước này là hóa đơn hàng trăm triệu USD nếu họ muốn tiêm chủng cho người dân.
Chẳng hạn, Colombia đồng ý trả gần 300 triệu USD để mua 10 triệu liều vaccine Moderna, tương đương 30 USD một liều, theo tài liệu Bộ Tài chính nước này công bố đầu năm nay. Mức giá Colombia phải trả cho mỗi liều Moderna cao gần gấp đôi so với Mỹ.
Cụ thể, quý I, hãng Moderna cung cấp 88 triệu liều vaccine cho Mỹ. Trong khi đó, doanh thu hãng thu về trong 3 tháng đầu năm nay tại Mỹ là 1,36 tỷ USD. Như vậy, giá vaccine Moderna tại Mỹ là 15,5 USD mỗi liều.
Với các nước khác, mức giá vaccine Moderna trung bình là 27 USD mỗi liều. Con số này được tính toán dựa trên doanh thu khoảng 380 triệu USD mà hãng nhận được từ 14 triệu liều vaccine bán cho các nước như Singapore, Qatar, và Israel…
“Giá thành đang đóng vai trò then chốt quyết định liệu các quốc gia có thể tiếp cận vaccine hay không”, Safura Adbool Karim, nhà nghiên cứu y tế thuộc Trường Y tế Công cộng Wits tại Johannesburg (Nam Phi), nhận định. “Vấn đề này sẽ tồi tệ hơn nếu chúng ta không có hành động quyết liệt”.
Giá thành cao có thể ngăn các nước cần vaccine Moderna tiếp cận sản phẩm của hãng, theo một số giáo sư y tế công cộng người Mỹ. Theo ước tính của những người này, vaccine của Moderna có chi phí sản xuất chưa đầy 3 USD mỗi liều.
Về vấn đề giá thành vaccine, năm 2020, CEO của Moderna Stéphane Bancel từng nói hãng sẽ “đặt giá dưới mức thị trường” trong suốt đại dịch. Moderna cũng cho biết mô hình giá cả nhiều bậc như hiện tại được căn cứ vào chỉ số của Ngân hàng Thế giới. Phía được nhận mức giá thấp nhất là cơ chế COVAX.
Trong một số trường hợp, vaccine Trung Quốc do Sinovac và Sinopharm sản xuất còn có giá thành cao hơn so với vaccine từ phương Tây, theo Yanzhong Huang, viện sĩ cao cấp về y tế toàn cầu thuộc viện chính sách Hội đồng Quan hệ Quốc tế (Mỹ).
“Đây về bản chất là thị trường mà người bán ra giá”, ông Huang nói.
Senegal, một nước thu nhập thấp, cho biết đã trả 4 triệu USD cho 200.000 liều vaccine của hãng Sinopharm, tương đương 20 USD một liều. Tuy Senegal được nhận hỗ trợ từ Ngân hàng Thế giới khi mua vaccine, mức giá trên vẫn tương đối cao so với một quốc gia vùng Tây Phi có mức chi cho y tế bình quân đầu người hàng năm chưa đầy 60 USD.
Ngoài ra, việc chi tiền để bảo vệ số dân cư đông đúc trước Covid-19 cũng làm tăng rủi ro những nước như Senegal phải tiêu lẹm vào các quỹ vốn dành cho mối đe dọa y tế khác.
Năm nay, hai hãng Sinovac và Sinopharm mỗi bên có thể có doanh thu hơn 16 tỷ USD, theo ước tính của hãng nghiên cứu Airfinity Ltd. Cả hai công ty đều từ chối bình luận về giá vaccine.
Nhiều quốc gia đã ký thỏa thuận đắt đỏ với hai công ty Trung Quốc nói trên cùng các nhà sản xuất vaccine khác để bổ trợ cho nguồn vaccine nhỏ giọt từ cơ chế COVAX.
Những hãng dược này có “thứ mà mọi người đều muốn nên có thể tính giá cao hơn”, Nicole Hassoun, giáo sư thuộc Đại học Binghamton (Mỹ), nhận định.
Việc các nhà sản xuất vaccine nên nhận mức lợi nhuận thế nào là chấp nhận được giữa đại dịch là một câu hỏi cần được trả lời, bà Hassoun nói.
“Một việc rõ ràng vào lúc này là họ sẽ kiếm được rất nhiều tiền so với chi phí sản xuất”, bà Hassoun nói.
(VNF) - Ấn Độ và Trung Quốc, hai trong số những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đang lao vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm giành giật nguồn cung dầu thô khan hiếm.
(VNF) - Các xưởng đóng tàu của Trung Quốc đang nổi lên như những bên hưởng lợi đáng kể từ cuộc xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran, khi tình trạng tắc nghẽn trong vận chuyển dầu thô ngày càng nghiêm trọng, kéo theo nhu cầu toàn cầu gia tăng đối với các tàu chở dầu cỡ lớn.
(VNF) - Một lời phàn nàn của khách hàng về chiếc bánh không đạt yêu cầu đã châm ngòi cho cuộc điều tra quy mô lớn, qua đó phơi bày hàng chục nghìn nhà cung cấp thực phẩm “ma” tại Trung Quốc. Vụ việc không chỉ dẫn tới các khoản phạt khổng lồ đối với nhiều tập đoàn lớn, mà còn làm lộ rõ những hệ lụy của cuộc cạnh tranh giá cả khốc liệt.
(VNF) - Những cú sốc địa chính trị liên tiếp, đặc biệt từ Trung Đông, đang khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên mong manh hơn bao giờ hết, buộc các định chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) phải liên tục điều chỉnh dự báo.
(VNF) - Giá dầu thế giới biến động mạnh khi vượt mốc 100 USD/thùng rồi nhanh chóng hạ nhiệt, sau động thái Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran nhằm kéo dài đàm phán. Trong khi đó, các tín hiệu về nguồn cung từ Nga tiếp tục làm gia tăng bất ổn, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nhiều rủi ro khó lường.
(VNF) - Những điểm đáng chú ý từ phiên điều trần trước Thượng viện của ông Kevin Warsh - người được Tổng thống Trump đề cử làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cho thấy, ông bảo vệ quan điểm về chính sách tài chính và khẳng định Tổng thống chưa bao giờ yêu cầu ông cắt giảm lãi suất.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn với Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh này dự kiến hết hạn, nhằm tạo điều kiện để hai nước tiếp tục đàm phán hòa bình, hướng tới chấm dứt cuộc chiến làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Lãnh đạo 5 ngân hàng thương mại lớn nhất Han Quốc sẽ tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam trong tuần này, theo Korea Herald.
(VNF) - Ngày 20/4, Apple thông báo giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ từ chức vào ngày 1/9 năm nay, sau khi ông đảm nhiệm vị trí này từ tháng 8/2011. Trong thời gian giữ chức, ông đã góp phần giúp giá trị vốn hóa của Apple tăng từ 350 tỷ USD lên hơn 4 nghìn tỷ USD.
(VNF) - Số phận của các cuộc đàm phán hòa bình với Iran vẫn chưa chắc chắn khi thời hạn kết thúc lệnh ngừng bắn đang đến gần, đẩy giá dầu tiếp tục tăng.
(VNF) - Trong khi người tiêu dùng đang vật lộn với giá cả leo thang và thị trường việc làm bấp bênh, một rủi ro khác đang âm thầm tích tụ trong hệ thống tài chính: tín dụng tư nhân.
(VNF) - CEO của Apple, Tim Cook, sẽ rời vị trí mà ông kế nhiệm từ cố CEO Steve Jobs, khép lại 15 năm lãnh đạo chứng kiến giá trị vốn hóa của công ty tăng thêm hơn 3,6 nghìn tỷ USD trong kỷ nguyên thịnh vượng nhờ iPhone.
(VNF) - Trung Quốc đã kêu gọi “những nỗ lực phối hợp” nhằm giảm bớt cuộc khủng hoảng dư thừa công suất nghiêm trọng trong ngành điện mặt trời, như một phần trong chiến dịch của Bắc Kinh nhằm chấm dứt cuộc chiến giá cả khốc liệt kéo dài nhiều năm qua.
(VNF) - Nhập khẩu bạc của Trung Quốc đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục trong tháng 3, khi nhu cầu từ các nhà đầu tư cá nhân và ngành công nghiệp năng lượng mặt trời quy mô lớn của nước này đẩy lượng mua vượt xa mức trung bình theo mùa.
(VNF) - Căng thẳng giữa Mỹ và Iran bất ngờ xoay chiều sau vụ bắt giữ tàu chở hàng, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh và thổi bùng lo ngại xung đột leo thang. Diễn biến này ngay lập tức khiến thị trường tài chính toàn cầu đảo chiều trong trạng thái thận trọng.
(VNF) - Giá dầu tăng vọt, trong khi hợp đồng tương lai Phố Wall lao dốc vào tối 19/4, khi các nhà giao dịch đánh giá lại căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới.
(VNF) - Tỷ phú Elon Musk, giám đốc điều hành của Tesla và SpaceX, người đang trên đà trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới, vẫn tiếp tục “khuấy động” cộng đồng tiền điện tử dù đã rút lui khỏi tuyến đầu của Bitcoin.
(VNF) - Chỉ trong gần 50 ngày, chiến sự Iran đã khiến hơn 500 triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường, tương đương khoảng 50 tỷ USD, đẩy tồn kho toàn cầu sụt giảm mạnh và gây áp lực kéo dài lên giá năng lượng cũng như kinh tế thế giới.
(VNF) - Các bộ trưởng nước này đang soạn thảo kế hoạch dự phòng cho “kịch bản xấu nhất có thể xảy ra” nếu nguồn cung CO2 bị gián đoạn.
(VNF) - Iran tái áp đặt kiểm soát nghiêm ngặt tại eo biển Hormuz sau khi Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa. Trong khi đó, Tổng thống Trump liên tiếp đưa ra cảnh báo cứng rắn, khẳng định sẽ buộc Tehran phải chấp nhận một thỏa thuận hòa bình bằng “mọi cách cần thiết”.
(VNF) - Tuần qua đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong căng thẳng Mỹ - Iran: từ đối đầu quân sự sang đối đầu kinh tế và năng lượng. Eo biển Hormuz trở thành trung tâm của cuộc chơi, trong khi các chính sách tài khóa và phong tỏa kinh tế đóng vai trò hỗ trợ chiến lược.
(VNF) - Eo biển Hormuz vẫn trong trạng thái “mở rồi lại đóng” đầy bất ổn, giữa lúc Mỹ và Iran vừa đàm phán vừa cáo buộc lẫn nhau. Dù có tín hiệu tiến triển, hai bên vẫn chưa thu hẹp được các bất đồng cốt lõi, khiến nguy cơ bất ổn khu vực và gián đoạn năng lượng toàn cầu tiếp tục hiện hữu.
(VNF) - Bảy tuần chiến tranh không thể lật đổ chính quyền thần quyền của Iran hoặc buộc họ phải đáp ứng tất cả các yêu cầu của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, đối với cả đối thủ và đồng minh của Mỹ, cuộc xung đột đã làm nổi bật một trong những điểm yếu cốt lõi của ông: áp lực kinh tế trong nước.
(VNF) - Thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran đã bộc lộ những dấu hiệu rạn nứt trong ngày 18/4 khi Tehran cảnh báo có thể tái phong tỏa Eo biển Hormuz nếu Washington tiếp tục áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của nước này.
(VNF) - Cổ phiếu Netflix giảm mạnh sau khi sự ra đi bất ngờ của Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Reed Hastings, M&A thất bại,... làm dấy lên lo ngại về tăng trưởng.
(VNF) - Ấn Độ và Trung Quốc, hai trong số những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đang lao vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm giành giật nguồn cung dầu thô khan hiếm.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.