Trong nhiều thập kỷ, Trung Quốc là quốc gia hưởng lợi lớn từ quá trình toàn cầu hóa và dần trở thành công xưởng của thế giới khi nhiều công ty từ Âu đến Á đặt cơ sở sản xuất tại đây. Tuy nhiên, dịch Covid-19, chiến tranh Nga – Ukraine và căng thẳng Mỹ - Trung đã khiến mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ cùng EU có phần lạnh nhạt hơn.
Trong bối cảnh này, ASEAN – thị trường 600 triệu dân đã vượt Mỹ và Liên minh châu Âu để trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Trung Quốc. Tờ Wall Street Journal, dòng vốn Trung Quốc từng đổ về phương Tây, giờ đây đã chuyển hướng về Đông Nam Á, Nam Mỹ và Trung Đông.
Theo dữ liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, trong nửa đầu năm 2023, tổng giá trị thương mại xuất nhập khẩu hàng hóa của Trung Quốc là 20,1 nghìn tỷ NDT (hơn 2,7 nghìn tỷ USD), tăng 2,1% so với cùng kỳ năm ngoái.
ASEAN tiếp tục là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc. Kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN là 447,33 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 262,16 tỷ USD và nhập khẩu đạt 184,16 tỷ USD. Trong số các thành viên ASEAN, ba đối tác thương mại hàng đầu của Trung Quốc là Việt Nam, Malaysia và Indonesia.
Các mặt hàng xuất khẩu chính của Đông Nam Á sang Trung Quốc bao gồm thiết bị điện và điện tử, khoáng sản và nhiên liệu cùng nông sản. Ngược lại, ASEAN nhập khẩu thiết bị cơ khí, sản phẩm điện tử, quần áo và dệt may từ Trung Quốc.
Trung Quốc đang đổ tiền nhiều nhất vào các lĩnh vực năng lượng tái tạo, xe điện, khai khoáng tại khu vực Đông Nam Á. Gần đây, Trung Quốc đã đẩy mạnh đầu tư vào mỏ khai thác niken – nguyên liệu chủ chốt trong sản xuất ắc quy xe điện của Indonesia. Trong 10 năm qua, khoản đầu tư của các công ty Trung Quốc vào mỏ khai thác niken ở Indonesia đã lên tới 14,2 tỷ USD.
Ngoài ra, quốc gia tỷ dân này còn “để mắt” tới thị trường Thái Lan, Việt Nam nhằm phát triển ngành công nghiệp ô tô, đặc biệt là xe điện. Theo Reuters, các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đã cam kết đầu tư 1,4 tỷ USD vào nhiều cơ sở sản xuất tại Thái Lan. Trong khi đó, hãng BYD – hãng xe điện lớn nhất nhì Trung Quốc cũng đã xác nhận kế hoạch mở nhà máy sản xuất ô tô điện Trung Quốc tại Việt Nam.
Chỉ tính riêng trong 4 tháng đầu năm nay, đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào ASEAN đã tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Hơn 200.000 doanh nghiệp của Trung Quốc đã đầu tư vào các quốc gia Đông Nam Á, tạo ra hàng trăm nghìn việc làm tại địa phương. Các chuỗi công nghiệp xuyên biên giới đang được mở rộng, bao gồm sản xuất phụ tùng và vận chuyển, tờ The Paper Daily nhận định.
Trung Quốc đã và đang nỗ lực để thúc đẩy kết nối cơ sở hạ tầng khu vực, trong đó phải kể đến Sáng kiến Vành đai và Con đường hay Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng châu Á. Đặc biệt, Sáng kiến Vành đai và Con đường là một bước đi quan trọng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại, đầu tư và các luồng vận tải giữa Trung Quốc và các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á.
So với các lựa chọn trước đây là Thượng Hải hoặc Quảng Châu, các nhà sản xuất ở khu vực Đông Nam Á và Trung Quốc hiện có thêm tuyến đường mới ngắn hơn, đó là Vịnh Bắc Bộ - Khâm Châu, Bắc Hải và Thành Cảng.
Ngày càng có nhiều tuyến giao thông hơn tại các khu vực biên giới và các chuyến tàu chở hàng từ Trung Quốc đến Việt Nam, Campuchia và Thái Lan. Ông Huang Yonghui, cố vấn cấp cao của Ủy ban Cải cách và Phát triển Quảng Tây ước tính kim ngạch thương mại Trung Quốc – ASEAN sẽ tăng thêm nữa với sự phát triển của Hành lang thương mại đất liền – biển.
“Trước đây, phải mất khoảng 27 ngày để vận chuyển hàng từ phía Tây Trung Quốc đến Singapore và các thành phố Đông Nam Á. Tuy nhiên, giờ đây, con số này rút xuống chỉ còn 7 ngày để các tàu chở hàng cập cảng Singapore với giá cước vận chuyển tương đương”, ông nói.
Ông Bob Wang, người sáng lập TWT Supply China – công ty có hơn 3.000 xe tải hạng nặng tại thành phố Bằng Tường, Quảng Tây cho biết ngày càng có nhiều loại thành phẩm và bán thành phẩm “đi lại” giữa Trung Quốc và các quốc gia Đông Nam Á.
“Các cơ sở gia công của Samsung, Apple, Nike, Adidas và Foxconn hiện được đặt ở phía Bắc Việt Nam. Tuy nhiên, nguyên liệu thô, bán thành phẩm và vật liệu đóng gói của họ đều không thể tách rời khỏi nguồn cung từ Trung Quốc và cần được vận chuyển từ Trung Quốc mỗi ngày.
Ông Zheng Yongnian, Giám đốc Viện cao cấp về Nghiên cứu Toàn cầu và Trung Quốc đương đại thuộc Đại học Hong Kong cho biết: “Một thị trường chung giữa Trung Quốc và ASEAN là điều cần thiết để cả hai bên đối phó với những thách thức bên ngoài gây ra bởi quá trình “phi toàn cầu hóa” và những biến động địa chính trị”.
Ông cho rằng cú bắt tay giữa Trung Quốc và ASEAN có thể giúp đảm bảo các nền kinh tế châu Á giữ vững vị trí trung tâm thương mại hàng hóa toàn cầu. Cựu Thứ trưởng Thương mại Wei Jianguo cũng đồng tình với quan điểm trên và cho rằng một thị trường chung ở châu Á có thể giúp tái cấu trúc các yếu tố sản xuất toàn cầu và định hình lại cấu trúc nền kinh tế toàn cầu trong bối cảnh cạnh tranh.
“Có thể thấy trước rằng việc hình thành một thị trường chung Trung Quốc - ASEAN sẽ khiến các thị trường ở châu Âu và Mỹ bị bỏ lại rất xa ở phía sau”, bà Wei nhận định.
Ông Zhou Jinzhu, một nhà nghiên cứu thuộc Hội đồng Xúc tiến Thương mại quốc tế Trung Quốc tin rằng: “Trung Quốc và ASEAN hiện đang ở trong tình thế đôi bên cùng có lợi”.
Tuy nhiên, Trung Quốc không phải là người duy nhất để mắt đến Đông Nam Á. Trong thời gian qua, Mỹ cũng đang nỗ lực thúc đẩy sự hợp tác với 14 quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có Việt nam, Thái Lan, Malaysia, Philippines, Singapore và Brunei thông qua Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Bà Lili Yan Ing, cố vấn chính cho khu vực Đông Nam Á tại Viện Nghiên cứu Kinh tế ASEAN và Đông Á rằng căng thẳng leo thang giữa Trung Quốc và phương Tây cùng Mỹ đang đặt các quốc gia Đông Nam Á vào tình thế khó khăn. “Các quốc gia Đông Nam Á không đủ khả năng để tách khỏi Mỹ hoặc Trung Quốc. Chính vì thế, họ cần thận trọng hơn và không nên nghiêng hẳn về bên nào”, tờ Japantimes nhận định.
Ông Veronika Saraswati, một thành viên của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế của Indonesia, cho biết: “Bất chấp sự nhiệt tình đáng kể của Bắc Kinh trong việc tăng cường quan hệ, các quốc gia Đông Nam Á nên duy trì tính trung lập của mình như một điều kiện tiên quyết để thực hiện các sáng kiến hợp tác gần đây với Trung Quốc”.
Tags:
(VNF) - Một bên là hãng bán hàng triệu chiếc đồng hồ giá rẻ mỗi năm, bên còn lại là nhà chế tác những “cỗ máy thời gian” xa xỉ có thể được bán với giá hàng triệu USD. Nhưng khi Swatch bắt tay với Audemars Piguet (AP), cả hai đã tạo nên một cơn sốt bán lẻ kiểu “cao cấp kết hợp bình dân”, kéo theo cảnh hỗn loạn tại nhiều thành phố trên khắp thế giới vào cuối tuần qua.
(VNF) - Bộ Thương mại Trung Quốc mô tả các thỏa thuận về thuế quan, nông nghiệp và máy bay đạt được trong chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này chỉ mang tính “sơ bộ”.
(VNF) - Ngẫu nhiên ăn thử món mì tương đậu tại phố cổ Nam La Bắc Kinh, CEO Nvidia Jensen Huang đã góp phần thúc đẩy doanh số món ăn này tới gần 80%.
(VNF) - Các công nhân vận tải của Đường sắt Long Island, tuyến đường sắt chở khách lớn nhất nước Mỹ, đã tiến hành đình công. Việc này có thể gây khó khăn cho hàng trăm nghìn hành khách ở khu vực thành phố New York.
(VNF) - CEO Nvidia Jensen Huang cho rằng dự đoán “AI sẽ khiến 50% việc làm biến mất” của những người bi quan về AI là “lố bịch”.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đạt được một số "thỏa thuận thương mại tuyệt vời" trong chuyến thăm Bắc Kinh.
(VNF) - Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ có chuyến thăm kéo dài 1 ngày tới Bắc Kinh chỉ ít ngày sau khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tổ chức tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump.
(VNF) - Giá dầu tăng trong phiên giao dịch ngày 15/5 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Trung Quốc đã đồng ý mua dầu từ Mỹ.
(VNF) - Honda từng duy trì được lợi nhuận xuyên suốt hàng loạt biến cố lớn, từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, thiên tai, bê bối an toàn cho tới đại dịch. Thế nhưng, cú đảo chiều mạnh mẽ của thị trường xe điện tại Mỹ lại đang đẩy hãng vào một giai đoạn đầy khó khăn.
(VNF) - CEO Nvidia Jensen Huang bất ngờ xuất hiện trong chuyến công du Trung Quốc cùng Tổng thống Mỹ Donald Trump, giữa lúc kỳ vọng về khả năng nối lại hoạt động bán chip AI cho Trung Quốc gia tăng. Thông tin Mỹ cho phép một số doanh nghiệp Trung Quốc mua chip H200 đã góp phần đẩy vốn hóa Nvidia lên mức kỷ lục 5,7 nghìn tỷ USD.
(VNF) - Sau hơn 2 giờ hội đàm tại Bắc Kinh ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phát đi hàng loạt tín hiệu đáng chú ý về thương mại, công nghệ, Đài Loan và hợp tác chiến lược, cho thấy nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Cổ phiếu của LS Eco Energy, công ty con của LS Cable & System Ltd (Hàn Quốc), đã tăng hơn 12% trong phiên giao dịch đầu ngày 14/5 sau thông tin công ty sẽ cung cấp cáp điện cho một trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) quy mô lớn tại Việt Nam.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào sáng 14/5, mở màn cho hội nghị thượng đỉnh quan trọng kéo dài đến hết ngày 15/5.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến Bắc Kinh ngày 13/5, mở đầu chuyến thăm kéo dài 2 ngày với mục tiêu đặt quan hệ kinh doanh song phương vào vị trí trung tâm trong chương trình nghị sự với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, giữa lúc căng thẳng địa chính trị, thương mại và công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng.
(VNF) - Ông Kevin Warsh đã trở thành Chủ tịch thứ 17 của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sau khi được Thượng viện Mỹ phê chuẩn với tỷ lệ phiếu bầu sít sao.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến Bắc Kinh ngày 13/5. Tháp tùng ông chủ Nhà Trắng là hàng loạt gương mặt thuộc giới tinh hoa doanh nghiệp và tài phiệt Mỹ, trong đó có người giàu nhất thế giới Elon Musk, cùng CEO sắp mãn nhiệm của Apple là Tim Cook.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ mời ông Jensen Huang, giám đốc điều hành của Nvidia, lên chuyên cơ Air Force One vào tối 12/5 khi ông chuẩn bị tới Bắc Kinh tham dự hội nghị thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc.
(VNF) - Theo sắc lệnh được chính phủ ban hành ngày 13/5, Ấn Độ đã nâng thuế nhập khẩu vàng và bạc từ 6% lên 15%, trong nỗ lực hạn chế nhập khẩu kim loại quý và giảm áp lực lên dự trữ ngoại hối quốc gia.
(VNF) - Cả phe lạc quan và phe bi quan đều cho rằng thị trường hiện tại có thể đang lặp lại kịch bản năm 1999. Vì vậy, một bên kêu gọi bán tháo cổ phiếu công nghệ, trong khi bên còn lại lại xem đây là cơ hội để mua vào.
(VNF) - Chuyên gia cho rằng, thường phải có những cú sốc lớn hoặc sự kiện bất ngờ thì hệ thống mới thay đổi. Nếu cuộc chiến kéo dài và hậu quả kinh tế càng nghiêm trọng, đây là cơ hội và động lực để cải tổ chuỗi cung ứng năng lượng cho nền kinh tế thế giới bền vững hơn.
(VNF) - Blockchain và AI đang mở ra mô hình tài chính mới cho bất động sản thương mại khi cho phép chuyển khoản vay cùng mức lãi suất sang tài sản khác mà không phải chịu phí phạt trả trước. Công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp tăng thanh khoản và thúc đẩy giao dịch trên thị trường.
(VNF) - Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), Bộ Tài chính Mỹ đã phải chi 628 tỷ USD tiền lãi ròng trong năm nay cho các khoản vay của chính phủ.
(VNF) - Một loạt lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ sẽ tháp tùng Tổng thống Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc tuần này, trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh nỗ lực thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư và tìm cách kéo dài thỏa thuận đình chiến trong cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Giá bạc thế giới đang trở thành tâm điểm của thị trường kim loại quý khi liên tục tăng mạnh và vượt xa tốc độ tăng của vàng.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất đáp trả của Iran nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 10 tuần ở Trung Đông, gọi đó là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, trong khi Tehran tuyên bố sẽ “không bao giờ khuất phục”. Tình trạng bế tắc tiếp tục khiến eo biển Hormuz bị tê liệt và làm xáo trộn thị trường năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Một bên là hãng bán hàng triệu chiếc đồng hồ giá rẻ mỗi năm, bên còn lại là nhà chế tác những “cỗ máy thời gian” xa xỉ có thể được bán với giá hàng triệu USD. Nhưng khi Swatch bắt tay với Audemars Piguet (AP), cả hai đã tạo nên một cơn sốt bán lẻ kiểu “cao cấp kết hợp bình dân”, kéo theo cảnh hỗn loạn tại nhiều thành phố trên khắp thế giới vào cuối tuần qua.
(VNF) - Sau sáp nhập, TP. Vũng Tàu (cũ) ghi nhận dòng vốn lớn đổ vào hạ tầng và đô thị biển. Tâm điểm là Blanca City do Sun Group phát triển tại phường Phước Thắng (TP.HCM), rộng gần 96ha, tổng vốn khoảng 37.000 tỷ đồng, là một trong những dự án có quy mô lớn nhất đang triển khai tại khu vực.
