Nền kinh tế lớn nhất Châu Phi 'vật lộn' với khủng hoảng tiền tệ và lạm phát tăng vọt
Minh Ý -
22/02/2024 22:12 (GMT+7)
(VNF) - Với lạm phát gần 30% và đồng tiền chạm mức thấp nhất mọi thời đại, Nigeria đang phải đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong nhiều năm.
Nền kinh tế Nigeria đang khủng hoảng trầm trọng.
Đồng tiền mất giá tại nền kinh tế nhập khẩu
Theo đó, vào đầu tuần này, đồng naira của Nigeria (NGN) đã trượt xuống mức thấp nhất mọi thời đại so với đồng USD trên cả thị trường ngoại hối chính thức và trên "chợ đen", xuống mức gần 1.600 NGN/USD trên thị trường chính thức, gần gấp đôi so với mức 900 NGN/USD ghi nhận hồi đầu năm.
Đồng tiền này cũng đã giảm khoảng 70% kể từ tháng 5/2023, khi Tổng thống Nigeria hiện tại là ông Bola Tinubu nhậm chức.
Ngày 20/2, Tổng thống Bola Tinubu thông báo rằng chính phủ liên bang có kế hoạch huy động ít nhất 10 tỷ USD để tăng cường thanh khoản ngoại hối và ổn định đồng naira.
Trong nỗ lực khắc phục nền kinh tế "khốn đốn tứ phía", ông Tinubu đã thống nhất nhiều tỷ giá hối đoái của Nigeria và cho phép các lực lượng thị trường thiết lập tỷ giá hối đoái, khiến đồng tiền lao dốc. Vào tháng 1, cơ quan quản lý thị trường cũng đã thay đổi cách tính tỷ giá đóng cửa của đồng tiền, dẫn đến một đợt mất giá khác trên thực tế.
Nhiều năm kiểm soát ngoại hối cũng đã tạo ra nhu cầu lớn về USD bị dồn nén vào thời điểm đầu tư ra nước ngoài và xuất khẩu dầu thô sụt giảm.
Ông Pieter Scribante, nhà kinh tế chính trị cấp cao tại Oxford Economics, cho biết trong một báo cáo cuối tuần trước: “Tỷ giá hối đoái suy yếu sẽ làm tăng lạm phát nhập khẩu, điều này sẽ làm trầm trọng thêm áp lực giá cả ở Nigeria”.
Đất nước này là nền kinh tế lớn nhất châu Phi và có dân số hơn 210 triệu người, nhưng phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu của dân số đang tăng nhanh.
Ông Scribante nói thêm: “Thu nhập khả dụng bị thu hẹp và áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng trầm trọng sẽ vẫn là mối lo ngại trong suốt năm 2024, tiếp tục kìm hãm chi tiêu của người tiêu dùng và tăng trưởng của khu vực tư nhân”.
Lạm phát tăng "chóng mặt", nợ chính phủ kỷ lục
Trong khi đó, lạm phát tiếp tục tăng cao, với chỉ số giá tiêu dùng toàn phần đạt 29,9% so với cùng kỳ vào tháng 1/2024, mức cao nhất kể từ năm 1996. Sự gia tăng này được thúc đẩy bởi giá thực phẩm tăng liên tục, tăng 35,4% trong tháng 1 so với cùng kỳ năm ngoái.
Chi phí sinh hoạt tăng cao và khó khăn kinh tế đã thúc đẩy các cuộc biểu tình trên khắp đất nước vào cuối tuần qua. Đồng tiền sụt giá đã làm tăng thêm tác động tiêu cực của các cuộc cải cách của chính phủ như loại bỏ trợ cấp khí đốt, khiến giá khí đốt tăng gấp ba lần.
Bên cạnh lạm phát tăng cao và đồng tiền lao dốc, Nigeria còn đang phải vật lộn với mức nợ chính phủ kỷ lục, tỷ lệ thất nghiệp cao, thiếu điện và sản lượng dầu mỏ - mặt hàng xuất khẩu chính của nước này. Những áp lực kinh tế này còn được cộng thêm bởi bạo lực và tình trạng bất ổn ở nhiều vùng nông thôn.
Chuyên gia Scribante của Oxford Economics cho biết thêm: “Thanh khoản thị trường dư thừa, áp lực tỷ giá hối đoái, tình trạng thiếu lương thực và nhiên liệu đe dọa sự ổn định giá cả, trong khi nguy cơ lạm phát tăng ngoài tầm kiểm soát của chính phủ”.
“Nhu cầu nhập khẩu mạnh mẽ có thể buộc Ngân hàng Trung ương Nigeria (CBN) áp dụng lại các lệnh cấm nhập khẩu và hạn chế ngoại hối để giảm bớt gánh nặng cho cán cân thanh toán. Điều này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu sản phẩm trong nước và làm tăng lạm phát hơn nữa”, ông Scribante nhận định.
Tiếp tục tăng lãi suất
Theo Oxford Economics, lạm phát dự kiến sẽ đạt đỉnh điểm gần 33% so với cùng kỳ năm ngoái vào quý II/2024 và có thể duy trì ở mức cao hơn trong thời gian dài hơn do có vô số rủi ro kinh tế phía trước.
Ông Scribante nói: “Hơn nữa, lạm phát gia tăng và thái độ "diều hâu" ngày càng gia tăng của CBN cho thấy lãi suất chính sách có thể được tăng trong quý này”. Lãi suất chính sách hiện ở mức 18,75%.
“Chúng tôi kỳ vọng mức tăng lãi suất tổng cộng là 2% tại 2 cuộc họp chính sách, dự kiến diễn ra vào cuối tháng 2 và cuối tháng 3 năm nay; tuy nhiên, chúng tôi cho rằng cần phải tăng lãi suất nhiều hơn nữa để ngăn chặn lạm phát gia tăng”, ông Scribante nói thêm.
Jason Tuvey, phó giám đốc kinh tế thị trường mới nổi tại Capital Economics, nhận định CBN sẽ chọn phương án tăng lãi suất lớn hơn khi các nhà hoạch định chính sách gặp nhau vào ngày 26 - 27/2 tới đây.
Ông Tuvey cho biết: “Cuộc họp sẽ là một bài kiểm tra quan trọng để xem liệu sự thay đổi chính sách dưới thời Tổng thống Tinubu có thực sự lấy lại được động lực kinh tế hay không. Chúng tôi kỳ vọng rằng các cuộc họp chính sách sẽ giúp khôi phục chút ít uy tín trong việc chống lạm phát của chính phủ Nigeria bằng cách đưa ra tăng mức lãi suất lớn tới 4%, đưa lãi suất chính sách lên 22,75%”.
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
(VNF) - Giữa lúc niềm tin tiêu dùng lao dốc vì giá năng lượng tăng cao và kinh tế suy yếu, Thái Lan đang đặt cược 3,7 tỷ USD vào một chương trình trợ giá mua sắm quy mô lớn với hy vọng vực dậy sức mua nội địa.
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
(VNF) - Để tạo ra mặt sân hoàn hảo cho World Cup 2026, ngành công nghiệp sân cỏ toàn cầu đang bước vào một trong những dự án phức tạp và tốn kém nhất từ trước đến nay. Phía sau 90 phút bóng đá là chuỗi đầu tư kéo dài hàng thập kỷ.
(VNF) - Sau nhiều năm chìm trong cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, thị trường nhà ở Trung Quốc đang xuất hiện những tín hiệu phân hóa ngày càng rõ rệt.
(VNF) - Sau những thách thức pháp lý liên quan đến chính sách thuế quan, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc hơn cho các biện pháp thương mại của mình.
(VNF) - Dù thường xuyên nằm trong nhóm những đô thị có chi phí sinh hoạt cao nhất thế giới, Singapore vẫn duy trì được một hệ thống nhà ở mà ở đó người thu nhập thấp vẫn có cơ hội tiếp cận chỗ ở với mức thuê rất thấp, chỉ từ khoảng 26-33 đô la Singapore (SGD) mỗi tháng, tương đương khoảng hơn 500.000 đồng.
(VNF) - Khoản đầu tư 9,4 tỷ USD của Nippon Life vào tín dụng tư nhân cho thấy các công ty bảo hiểm Nhật Bản đang đẩy mạnh tìm kiếm lợi suất ở nước ngoài, bất chấp những lo ngại ngày càng tăng về rủi ro của lĩnh vực này.
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
(VNF) - World Cup luôn được quảng bá như một cơ hội vàng để thúc đẩy kinh tế, nâng tầm vị thế quốc gia và thu hút hàng triệu du khách. Nhưng phía sau ánh hào quang của giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh là một thực tế ít được nhắc đến: Ai mới thực sự kiếm được nhiều tiền nhất từ World Cup?
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
(VNF) - Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo không chỉ hút dòng vốn về các doanh nghiệp AI mà còn làm lung lay nền tảng định giá của thế hệ startup tiền ChatGPT, mở ra một cuộc đại thanh lọc trong giới đầu tư mạo hiểm.
(VNF) - Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục thúc đẩy yêu cầu kiểm toán kho vàng Fort Knox, sau khi một cựu quan chức bị phát hiện chiếm đoạt số lượng vàng thỏi trị giá khoảng 40 triệu USD.
(VNF) - Thành phố quốc gia này đang chạy đua để loại bỏ những rào cản thủ tục khi cuộc cạnh tranh thu hút giới siêu giàu giữa các trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
(VNF) - Chính phủ, ngân hàng và các tập đoàn sản xuất trên khắp thế giới đang đổ xô đến thị trường trái phiếu Trung Quốc, phát hành các khoản nợ bằng đồng nhân dân tệ để tận dụng môi trường lãi suất thấp trong bối cảnh chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao.
(VNF) - Nguồn cung nhà ở xã hội tại Đức đang giảm nhanh trong khi giá nhà, giá thuê và chi phí xây dựng tiếp tục leo thang, khiến khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ ngày càng khó khăn. Các chuyên gia cảnh báo nước này sẽ cần khoảng 2 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 và chỉ xây mới sẽ không đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt.
(VNF) - Kinh tế Canada bước vào giai đoạn thử thách khi các động lực tăng trưởng truyền thống bị suy yếu, trong khi thị trường lao động và lạm phát tiếp tục tạo áp lực
(VNF) - World Cup 2026 được kỳ vọng tạo ra hàng chục tỷ USD giá trị kinh tế, hàng trăm nghìn việc làm và làn sóng du lịch toàn cầu chưa từng có. Tuy nhiên, phía sau những dự báo đầy tham vọng là bài toán chi phí khổng lồ, áp lực hạ tầng và câu hỏi liệu lợi ích thực tế có tương xứng với khoản đầu tư bỏ ra.
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.