'Nền kinh tế Taylor Swift': Khi nghệ sĩ làm chủ cuộc chơi

Chiến lược kinh doanh hoàn hảo từ âm nhạc đến điện ảnh

Nữ ca sĩ tỷ phú Taylor Swift vừa phát hành album phòng thu thứ 12 mang tên The Life of a Showgirl vào đầu tháng 10. Theo dữ liệu của Luminate, album đã tiêu thụ hơn 3,5 triệu bản chỉ trong tuần đầu tiên, trở thành sản phẩm âm nhạc có doanh số mở màn cao nhất lịch sử hiện đại.

Thành công này một lần nữa khẳng định sức hút vượt thời gian và tăm ảnh hưởng toàn cầu của Taylor Swift trên thị trường âm nhạc.

Song song với việc phát hành album, Taylor Swift cũng ra mắt một bộ phim hòa nhạc về hậu trường thực hiện album, mang tên "The Official Release Party of a Showgirl". Bộ phim cũng ngay lập tức dẫn đầu phòng vé Bắc Mỹ, thu về 34 triệu USD trong tuần đầu công chiếu.

Theo CNN, nữ ca sĩ hợp tác trực tiếp với chuỗi rạp AMC để phân phối phim, bỏ qua các hãng phim trung gian, do đó sẽ nhận được nhiều tiền hơn từ doanh thu bán vé.

"Taylor Swift đã tái định nghĩa cách các rạp chiếu phim có thể trở thành công cụ quảng bá cho âm nhạc, sự nghiệp và thương hiệu cá nhân của mình," Ông Paul Dergarabedian, Trưởng bộ phận phân tích xu hướng thị trường của Comscore, nhận định.

Trước đó, bộ phim "Taylor Swift: The Eras Tour" kể về hậu trường tour diễn "The Era" cũng trở thành hiện tượng toàn cầu, thu về hơn 261 triệu USD và trở thành phim ca nhạc có doanh thu cao nhất mọi thời đại. Vì "làm tất, ăn cả", nên phần lớn lợi nhuận phim thuộc về Swift. Sau đó, cô tiếp tục bán bản quyền phim cho nền tảng Disney+, bỏ túi thêm 75 triệu USD.

Các chuyên gia âm nhạc nhận định, thành công trong việc kết hợp giữa âm nhạc và điện ảnh của Taylor Swift phần nào nói lên sự nhạy bén của nữ nghệ sĩ. Thay vì phụ thuộc vào nền tảng trực tuyến hay chiến dịch quảng bá truyền thống, cô chủ động chuyển đổi các sản phẩm âm nhạc sang định dạng điện ảnh.

Khi nghệ sĩ “làm chủ cuộc chơi"

Theo thống kê, khối tài sản của Swift đã tăng thêm 1 tỷ USD trong 2 năm qua, hiện đạt 2,1 tỷ USD. Sự gia tăng này là nhờ lợi nhuận thu được từ tour diễn "The Eras Tour", sản xuất phim và việc nữ ca sĩ mua lại bản quyền các album đầu tiên của mình.

Không giống phần lớn người nổi tiếng khác, Taylor Swift đã biến các thương vụ kinh doanh thành một phần trong thương hiệu cá nhân của cô, theo CNN. Cô cũng là tiếng nói tiên phong trong phong trào đấu tranh đòi quyền lợi cho nghệ sĩ, khi mà phần lớn lợi nhuận âm nhạc rơi vào tay các hãng đĩa và nền tảng phát hành.

Hồi năm tháng 6/2015, Apple ra mắt nền tảng nghe nhạc Apple Music. Để thu hút người dùng, Apple cho biết sẽ cung cấp dịch vụ miễn phí trong 3 tháng đầu tiên cho tất cả người dùng mới. Tuy nhiên, điểm gây tranh cãi là Apple sẽ không trả tiền bản quyền cho các nghệ sĩ, nhạc sĩ và nhà sản xuất âm nhạc.

Taylor Swift đã lên tiếng mạnh mẽ phản đối chính sách này. Nữ ca sĩ nhấn mạnh đây không phải là chuyện của cá nhân cô, mà là vấn đề với tất cả nghệ sĩ độc lập và những nhà sáng tạo nhỏ hơn, những người không thể chịu đựng được việc bị mất đi nguồn thu nhập trong suốt 3 tháng.

Sức ảnh hưởng của Taylor Swift nhanh chóng phát huy tác dụng. Chỉ 1 ngày sau đó, Apple đã tuyên bố thay đổi chính sách, đồng ý trả tiền bản quyền cho nghệ sĩ trong 3 tháng dùng thử.

"Taylor Swift đã chủ động lên tiếng, khẳng định sẽ không khoan nhượng trước những bất công và quyết tâm thay đổi ngành công nghiệp âm nhạc," giáo sư Drew Nobile, chuyên ngành âm nhạc tại Đại học Oregon, chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với CNN.

Hồi tháng 5, Taylor Swift cũng đã mua lại toàn bộ bản quyền 6 album đầu tay của mình từ quỹ đầu tư Shamrock Capital sau nhiều năm thương thảo.

"Tôi đã bật khóc trong hạnh phúc khi biết rằng điều này thực sự đã thành hiện thực. Toàn bộ âm nhạc tôi từng tạo ra... giờ đã thuộc về tôi", nữ ca sĩ chia sẻ. Việc sở hữu bản quyền được dự báo sẽ giúp doanh thu từ album của cô tiếp tục tăng.

Mới đây, Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Mỹ (RIAA) xác nhận Taylor Swift đã trở thành nghệ sĩ nữ đầu tiên và duy nhất trong lịch sử vượt mốc 100 triệu album được chứng nhận bởi RIAA. Thành tích này giúp cô gia nhập "câu lạc bộ trăm triệu" - nơi trước nay chỉ có những huyền thoại như The Beatles, Eagles và Garth Brooks góp mặt.

Việc bán được hơn 100 triệu album là đặc biệt lớn trong thời đại ngày nay, bởi các nền tảng nghe nhạc trực tuyến đã dần thay thế album vật lý. Tuy nhiên, Taylor Swift vẫn chứng minh được khả năng kết hợp hiệu quả giữa 2 hình thức: bán đĩa và phát hành trực tuyến.

Trên thực tế, suốt 2 năm qua, Taylor Swift cũng là nghệ sĩ toàn cầu được nghe nhiều nhất trên Spotify. Theo thống kê, giá trị các bản nhạc Taylor phát hành từ năm 2019 đến nay là khoảng 400 triệu USD.

"Nền kinh tế Taylor Swift"

Sự bùng nổ của các nền tảng phát nhạc trực tuyến đồng nghĩa với việc bán album không còn là phương thức kinh doanh chính.

Trong bối cảnh ấy, Taylor Swift là người tiên phong tạo ra mô hình mới: xem album như cửa ngõ mở ra một chuỗi các hoạt động kinh doanh khác - từ tổ chức tour diễn, sản xuất phim cho đến bán hàng lưu niệm.

"Không chỉ là bán album hay bán vé nữa. Taylor Swift đã tạo ra một hệ sinh thái kinh tế hoàn chỉnh", ông Nobile nhận định.

"The Eras Tour", chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới kéo dài hơn 2 năm của Taylor Swift đang giữ kỷ lục là tour diễn có doanh thu cao nhất thế giới, mang về 2,1 tỷ USD chỉ tỉnh riêng tiền bán vé.

Bên cạnh đó, "The Eras Tour" còn thu về đến 862 triệu USD từ việc bán hàng lưu niệm. Trong các buổi concert, Taylor Swift bán quần áo, poster, sách, ảnh và các mặt hàng khác có in tên và logo của cô. Hàng triệu fan sẵn sàng tiêu tiền cho mọi thứ gắn với Taylor, đến nỗi các nhà quan sát gọi đây là "Swiftie economy" (nền kinh tế Taylor Swift).

"Taylor Swift kiếm tiền giỏi hơn bất kỳ ai trong ngành công nghiệp âm nhạc", Forbes nhận định.

Theo các chuyên gia, điều khiến Taylor Swift khác biệt so với nhiều tỷ phú giải trí khác đó là toàn bộ tài sản của nữ ca sĩ đến từ chỉnh âm nhạc của mình, chứ không dựa vào thương hiệu mỹ phẩm, nước hoa hay hợp đồng quảng cáo.

Không chỉ làm giàu cho bản thân, ảnh hưởng của Taylor Swift mạnh đến nỗi cô có thể tác động đến cả nền kinh tế. Bất cứ nơi nào Taylor Swift đến lưu diễn, dòng tiền đổ vào du lịch và mua sắm đều tăng đột biến.

Tháng 3/2024, sau khi 6 đêm concert của nữ ca sĩ kết thúc, GDP quý I của Singapore đã tăng trưởng 2,7%. Khi Swift kết thúc hành trình đi tour tại Mỹ, cô cũng tạo nên cú hích tiêu dùng 4,3 tỷ USD cho nền kinh tế Mỹ.

"Taylor Swift không còn đơn thuần là ca sĩ hay nhạc sĩ, cô ấy là một thương hiệu giải trí toàn cầu, vận hành như một tổ chức độc lập với sức mạnh truyền thông và tài chính khổng lồ", tạp chí Variety dành lời ca ngợi nữ ca sĩ tỷ phú.

Không chỉ giỏi kiếm tiền, Taylor Swift còn biết cách quản lý và đầu tư khối tài sản khống lò của mình. Nữ ca sĩ sở hữu loạt bất động sản xa xỉ, được xem là kênh giữ tiền và đầu tư dài hạn trị giá lên đến 150 triệu USD.

Taylor Swift không chỉ để lại dấu ấn trong hành trình chinh phục âm nhạc, mà còn là minh chứng sống động cho việc khi nghệ sĩ thực sự "làm chủ cuộc chơi", họ có thể biến đam mê thành để chế tỷ USD và tạo nên một nền kinh tế mang tên chính mình.