'Không phân biệt thế hệ, nữ doanh nhân Việt Nam đang chung một hành trình'

- Một nữ doanh nhân “thế hệ mới” khác với các thế hệ trước ở điểm nào - trong tư duy lãnh đạo, trong cách làm việc và trong cách tạo ảnh hưởng, theo doanh nhân trẻ Nguyễn Ngọc Mỹ?

Doanh nhân Nguyễn Ngọc Mỹ: Theo tôi, ranh giới ấy đang trở nên mờ dần. Bởi vì, nhìn vào những nữ doanh nhân như Madam Cao Thị Ngọc Dung, Madam Hà Thị Thu Thanh; hay thế hệ ở giữa như chị Tiêu Yến Trinh, chị Lưu Thanh Mẫu, chị Phạm Thị Bích Huệ,... tôi thực sự thấy họ đang sở hữu một năng lượng tuyệt vời.

Họ có một lịch trình làm việc và cống hiến cực kỳ ấn tượng, vừa cân bằng được công việc, vừa dành thời gian cho bản thân, lại vừa tham gia các hoạt động xã hội. Vì vậy, nếu kỳ vọng một câu trả lời là thế hệ doanh nhân trẻ “năng động hơn” hay “hiện đại hơn”, thì tôi cho rằng hoàn toàn không phải.

Nếu để trả lời, tôi cho là đang có sự “xóa nhòa” giữa khái niệm các thế hệ. Ở thời điểm này, các nữ doanh nhân Việt đều đang cùng nhau chuyển động, cùng truyền cảm hứng vì những giá trị dân tộc và giá trị phụ nữ Việt Nam.

- Những giá trị nào mà Ngọc Mỹ ưu tiên xây dựng cho sự nghiệp của mình, để vừa khẳng định bản thân vừa thể hiện tinh thần của một nữ lãnh đạo trẻ trong thời kỳ mới?

Doanh nhân Nguyễn Ngọc Mỹ: Tôi cho rằng “phát triển bền vững” chính là yếu tố then chốt. Với cụm từ này, mỗi doanh nghiệp sẽ có cách hiểu và cách thực hành khác nhau. Với tôi, “phát triển bền vững” không chỉ nằm ở những chiến lược lớn hay những cam kết dài hạn, mà bắt đầu từ những điều tưởng chừng rất nhỏ: cách chúng ta cân bằng giữa công việc và cuộc sống, sắp xếp lịch trình mỗi ngày, đến cách đưa ra những quyết sách quan trọng. Khi tư duy bền vững hiện diện trong từng quyết định dù là nhỏ nhất, doanh nghiệp mới có thể thực sự đi xa và trường tồn.

Điều đó đồng nghĩa, phát triển bền vững không chỉ là mục tiêu ở tầm vĩ mô, mà phải hiện diện trong mọi bước đi. Dù đi nhanh hay chậm, điều quan trọng là phải có mục tiêu rõ ràng, đi đúng hướng nhưng không bỏ qua những “mỏ neo giá trị”. Tôi cho rằng đó là tư duy mà mình cần giữ xuyên suốt trong tất cả các quyết định, từ công việc đến cuộc sống cá nhân.

- Ngọc Mỹ có cho rằng phụ nữ mang đến một phong cách lãnh đạo khác biệt so với nam giới không?

Doanh nhân Nguyễn Ngọc Mỹ: Không phải ngẫu nhiên mà ngày nay, người ta nhận thấy những doanh nghiệp có sự hiện diện của phụ nữ trong ban điều hành, hội đồng quản trị hay ở vị trí CEO thường có chỉ số phát triển bền vững cao hơn. Theo tôi tìm hiểu, nghiên cứu đăng trên MDPI - một tạp chí học thuật lớn của thế giới chỉ ra rằng các doanh nghiệp có CEO là phụ nữ thường đạt điểm công bố ESG cao hơn khoảng 5,12% so với doanh nghiệp do nam giới lãnh đạo. Tại Việt Nam, những doanh nghiệp có tỷ lệ nữ lãnh đạo cao đều nằm trong nhóm tiên phong về minh bạch và quản trị ESG.

Nhờ thiên tính bẩm sinh, phụ nữ thường sở hữu một trực giác đặc biệt trong quản trị rủi ro, khả năng cảm nhận tinh tế và nhạy bén với sự thay đổi. Điều này không phải do đào tạo mà đến từ đặc điểm tự nhiên: bộ não của phụ nữ có xu hướng tiếp nhận và xử lý nhiều thông tin về ngôn ngữ - cả lời nói lẫn ngôn ngữ cơ thể. Nhờ vậy, chúng tôi thường cảm nhận được nhiều tín hiệu tinh tế hơn từ những người xung quanh. Chính điều này giúp những doanh nghiệp có nữ lãnh đạo thường trở nên nhạy cảm hơn với nhu cầu của con người - từ nội bộ đến thị trường và khách hàng bên ngoài.

Bên cạnh đó, phụ nữ thường có xu hướng quản trị rủi ro một cách chủ động, không phải vì sợ hãi, mà vì sự thận trọng và tầm nhìn dài hạn. Chúng tôi có xu hướng cân nhắc kỹ lưỡng và chuẩn bị trước cho những kịch bản có thể xảy ra.

Nói cách khác, phụ nữ trong vai trò lãnh đạo thường có khả năng lắng nghe, thấu cảm và điều chỉnh chiến lược kịp thời, đồng thời xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro vững chắc. Đó chính là nền tảng quan trọng của phát triển bền vững trong doanh nghiệp.

- Trong hành trình của mình, Ngọc Mỹ có từng gặp những định kiến về giới khi làm kinh doanh?

Doanh nhân Nguyễn Ngọc Mỹ: Ở mỗi giai đoạn, định kiến giới lại xuất hiện dưới một hình thức khác nhau. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói đến không chỉ là định kiến, mà là sự khác biệt giới - thứ vẫn tồn tại và cần được nhìn nhận một cách tự nhiên hơn. Một ví dụ cá nhân, trong hai năm vừa qua, tôi điều chỉnh rất nhiều công việc khi có con nhỏ. Nhưng cũng vì vậy, tôi hiểu và thông cảm hơn với nhân viên, kết nối sâu sắc hơn với những anh chị em đã có gia đình khác, và câu chuyện của tôi có thể trở thành nguồn động viên cho những bạn trẻ đang loay hoay giữa lựa chọn sự nghiệp và gia đình.

Tôi không nghĩ rằng việc làm mẹ hay dành thời gian cho gia đình khiến tôi làm kém đi vai trò của một nhà lãnh đạo. Đơn giản là ở mỗi giai đoạn, chúng ta có những chú tâm khác nhau. Khi tôi cần lùi lại một chút để dành cho con, sẽ có người khác tiến lên và ngược lại khi họ cần, tôi sẽ là người bù đắp.

Tôi không xem câu chuyện giới và hành trình phát triển của phụ nữ là một cuộc đấu tranh, mà là quá trình hướng đến sự hài hòa giữa công việc và những giá trị mình theo đuổi. Thay vì né tránh, tôi bình thường hóa những thách thức, đối diện với tinh thần chủ động và sẵn sàng chia sẻ.

- Một nữ doanh nhân thế hệ mới vừa phải toàn cầu hoá tầm nhìn, vừa phải gìn giữ cuộc sống riêng. Ngọc Mỹ đã tìm thấy công thức cân bằng của riêng mình như thế nào?

Doanh nhân Nguyễn Ngọc Mỹ: Khi đứng trước ba hay bốn sự lựa chọn, tôi sẽ luôn chọn điều gì khiến tôi cảm thấy xứng đáng nhất với thời gian của mình, phù hợp nhất với giá trị cốt lõi của bản thân ở thời điểm đó, tùy vào công việc đang quan trọng đến đâu, hay những người xung quanh mình đang cần gì. Nhưng tựu trung, tôi luôn quay về với nguyên tắc: phải giữ cho bản thân và những người gần mình nhất được ấm, được an, thì mới có năng lượng để lan tỏa ra bên ngoài.

Nhà không ấm thì làm sao có năng lượng tích cực để truyền cho nhân viên? Nhân viên không vui thì làm sao doanh nghiệp có thể lan tỏa được năng lượng tốt ra xã hội? Khi những vòng tròn gần nhất được hài hòa, năng lượng tích cực tự nhiên sẽ được lan toả.

Tôi tin rằng không ai có thể tách biệt hoàn toàn công việc và gia đình. Có câu thành ngữ rằng: “Có sinh con mới hiểu lòng cha mẹ”. Khi con ốm, bất kỳ ai cũng khó tập trung trọn vẹn vào công việc. Vậy nên, sự chuyên nghiệp trong công việc không có nghĩa là quên đi con người, vai trò của mình ở nhà. Ngay cả ở Mỹ hay châu Âu - nơi đề cao tính chuyên nghiệp, thì đồng nghiệp, cấp trên vẫn đến thăm nhà nhau, con cái chơi với nhau hay học cùng trường.

Với tôi, đó chính là hình mẫu của sự hài hòa giữa công việc và cuộc sống. Càng hỗ trợ, thấu hiểu và chia sẻ với nhau nhiều hơn trong cả hai môi trường, chúng ta càng phát huy được tốt hơn vai trò của mình.

- Là một gương mặt tiêu biểu của nữ lãnh đạo trẻ, Ngọc Mỹ mong muốn truyền cảm hứng gì cho những người phụ nữ đang ấp ủ khởi nghiệp kinh doanh?

Doanh nhân Nguyễn Ngọc Mỹ: Tôi nghĩ rằng nếu mỗi người có được một cộng đồng - nơi có những người truyền cảm hứng, mang năng lượng tích cực và sẵn sàng chia sẻ - thì họ sẽ dễ dàng “sạc lại năng lượng” khi trải qua giai đoạn mệt mỏi, hoang mang. Trước đây, người ta thường nói “cần cả một ngôi làng để nuôi dạy một đứa trẻ”, thì với tôi, cũng cần cả một “ngôi làng” để hỗ trợ một người mẹ. “Ngôi làng” ấy không chỉ là những người trong gia đình, mà còn là những người bạn, đồng nghiệp, hay những người đã và đang đi trên hành trình tương tự, có thể chia sẻ, tiếp lửa và nâng đỡ nhau.

Với những bạn trẻ đang tìm cách cân bằng giữa gia đình và sự nghiệp, tôi chỉ muốn nói rằng: cứ đi đi - hãy bắt đầu, rồi tìm cho mình cộng đồng phù hợp. Bởi lẽ, ban đầu ai cũng sợ, sợ mình không đủ sức, không làm được. Nhưng khi đã bước đi và gặp được những người đồng hành, mỗi khi chùn bước sẽ có người giúp mình đứng dậy, tiếp tục tiến về phía trước.

Khó khăn không kéo dài mãi. Khi vượt qua được những giai đoạn đó, mọi thứ sẽ dần ổn định. Tôi tin rằng xã hội Việt Nam hiện nay cởi mở, trân trọng và ủng hộ vai trò của phụ nữ, của các nữ doanh nhân. Đó cũng là lý do vì sao các câu lạc bộ, hội nhóm nữ doanh nhân phát huy được vai trò của mình một cách mạnh mẽ và đáng quý đến vậy.

- Nếu hình dung về chân dung nữ doanh nhân Việt Nam trong 5 - 10 năm tới, chị thấy họ sẽ mang những đặc điểm nào nổi bật?

Doanh nhân Nguyễn Ngọc Mỹ: Tôi kỳ vọng trong 5 - 10 năm tới, sẽ có nhiều nữ doanh nhân Việt Nam trở thành nữ doanh nhân toàn cầu, mang hình ảnh và sản phẩm của Việt Nam tới khắp năm châu.

Trân trọng cảm ơn doanh nhân trẻ Nguyễn Ngọc Mỹ!