Thế giới chuẩn bị đón tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên

SpaceX của Elon Musk đã chính thức nộp hồ sơ IPO, đánh dấu bước ngoặt có thể trở thành thương vụ niêm yết lớn nhất trong lịch sử thị trường tài chính toàn cầu. Động thái này không chỉ mở cánh cửa cho các nhà đầu tư công chúng lần đầu tiếp cận “viên ngọc quý” của Musk, mà còn đẩy tham vọng tài chính của tỷ phú công nghệ tiến gần hơn tới cột mốc chưa từng có: trở thành người đầu tiên sở hữu khối tài sản 1.000 tỷ USD.

Bản cáo bạch S-1 vừa công bố mang đến cái nhìn rõ ràng nhất từ trước tới nay về tình hình tài chính bên trong đế chế công nghệ – không gian của Elon Musk. Những con số cho thấy một công ty đang tăng trưởng với tốc độ bùng nổ, nhưng đồng thời cũng phải gánh mức chi tiêu khổng lồ, các rủi ro vận hành ngày càng lớn và những canh bạc tham vọng liên quan tới trí tuệ nhân tạo.

IPO lớn nhất lịch sử có thể sắp xuất hiện

Theo hồ sơ nộp lên cơ quan quản lý, SpaceX dự kiến niêm yết trên sàn Nasdaq với mã giao dịch SPCX. Thương vụ IPO này có thể đưa giá trị công ty tiến sát mốc 2.000 tỷ USD, biến SpaceX trở thành một trong những doanh nghiệp giá trị nhất hành tinh, vượt qua phần lớn các tập đoàn công nghệ truyền thống hiện nay.

Nếu mức định giá này trở thành hiện thực, Elon Musk sẽ tiến thêm một bước dài trên con đường trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên của thế giới. Giới đầu tư hiện muốn kiểm chứng liệu SpaceX có thể tạo ra cơn sốt trên thị trường chứng khoán tương tự những gì Tesla từng làm được trong thập niên trước hay không.

Các số liệu tài chính phần nào lý giải sức hút mạnh mẽ của công ty. Trong năm 2025, SpaceX ghi nhận doanh thu 18,6 tỷ USD, tăng 33% so với năm trước đó. Phần lớn động lực tăng trưởng đến từ Starlink – mạng Internet vệ tinh đang mở rộng cực nhanh tại các vùng nông thôn nước Mỹ cũng như nhiều thị trường quốc tế.

Theo hồ sơ IPO, Starlink hiện đã đạt 10,3 triệu thuê bao trên toàn cầu, tăng gấp đôi chỉ sau một năm. Đây được xem là thành tựu cực kỳ đáng chú ý trong lĩnh vực viễn thông vệ tinh, nơi hạ tầng truyền thống thường mất hàng thập kỷ để đạt quy mô tương tự.

Tuy nhiên, SpaceX cũng thừa nhận một tín hiệu đáng lo ngại: doanh thu trung bình trên mỗi khách hàng đang bắt đầu giảm xuống khi Starlink mở rộng sang các thị trường có mức giá thấp hơn ngoài Bắc Mỹ. Điều đó cho thấy bài toán tăng trưởng của công ty trong tương lai sẽ không chỉ nằm ở số lượng thuê bao, mà còn phụ thuộc vào khả năng duy trì lợi nhuận trên quy mô toàn cầu.

Những góc tối phía sau tốc độ tăng trưởng

Bên cạnh tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ, hồ sơ IPO cũng cho thấy cái giá cực đắt mà SpaceX phải trả cho tham vọng chinh phục không gian.

Công ty báo lỗ ròng 4,3 tỷ USD trong quý kết thúc vào ngày 31/3. Nguyên nhân chủ yếu đến từ khoản đầu tư khổng lồ dành cho Starship – hệ thống tên lửa siêu nặng thế hệ mới được thiết kế cho các sứ mệnh lên Mặt Trăng và sao Hỏa.

SpaceX cho biết họ đã chi khoảng 15 tỷ USD để phát triển Starship. Đây là dự án tham vọng nhất trong lịch sử công ty và cũng được Elon Musk xem là chìa khóa cho mục tiêu dài hạn đưa con người trở thành “nền văn minh đa hành tinh”.

Một phiên bản nâng cấp mới của Starship thậm chí có thể được phóng thử ngay trong tuần này, tiếp tục chuỗi thử nghiệm có chi phí cực cao nhưng đóng vai trò sống còn đối với tương lai SpaceX.

Dù Starlink đang nổi lên như cỗ máy in tiền mới, hoạt động tên lửa vẫn là trung tâm bản sắc của công ty. SpaceX hiện phụ trách phóng vệ tinh, vận chuyển hàng hóa và đưa phi hành gia cho NASA, Lầu Năm Góc cũng như nhiều khách hàng thương mại trên toàn thế giới.

Song song đó, công ty tiếp tục mở rộng quan hệ với chính phủ Mỹ thông qua các hợp đồng quốc phòng liên quan tới dịch vụ phóng và hệ thống thông tin liên lạc bảo mật. Điều này giúp SpaceX ngày càng giữ vai trò chiến lược trong hạ tầng an ninh quốc gia Mỹ.

Tuy nhiên, hồ sơ IPO cũng không né tránh các vấn đề gây tranh cãi mà SpaceX đang phải đối mặt.

Một công nhân gần đây đã thiệt mạng sau khi ngã khỏi giàn giáo tại cơ sở của công ty ở Texas. Trước đó, Reuters từng đưa tin về hàng trăm ca chấn thương lao động liên quan đến hoạt động vận hành của SpaceX.

Những sự cố này làm dấy lên câu hỏi về áp lực làm việc và tốc độ triển khai quá nhanh bên trong các dự án của Musk. Trong nhiều năm, SpaceX nổi tiếng với văn hóa làm việc cường độ cực cao, nơi nhân viên thường xuyên phải đáp ứng các mục tiêu gần như không tưởng.

Giới đầu tư giờ đây sẽ phải cân nhắc liệu tốc độ đổi mới thần tốc của công ty có đi kèm với các rủi ro vận hành và pháp lý ngày càng lớn hay không.

Elon Musk siết chặt quyền lực trong “đế chế mọi thứ”

Sau IPO, Elon Musk vẫn sẽ duy trì khoảng 85% quyền biểu quyết tại SpaceX, đồng thời tiếp tục giữ vai trò CEO, Chủ tịch và Giám đốc công nghệ. Điều đó đồng nghĩa ông vẫn nắm quyền kiểm soát gần như tuyệt đối đối với công ty, bất chấp việc đã niêm yết công khai.

Đáng chú ý, SpaceX giờ đây không còn đơn thuần là một công ty tên lửa. Nó đang dần trở thành công ty mẹ cho toàn bộ hệ sinh thái công nghệ của Musk.

Đầu năm nay, SpaceX đã sáp nhập xAI, công ty trí tuệ nhân tạo của Musk, vào hệ sinh thái của mình. Điều này đồng nghĩa SpaceX hiện cũng quản lý các sản phẩm liên quan tới Grok, nền tảng chatbot AI đang cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ như ChatGPT hay Gemini.

Nhưng AI cũng kéo theo thêm nhiều rủi ro mới. Hồ sơ IPO tiết lộ rằng Grok đang đối mặt với các cuộc điều tra liên quan tới nội dung deepfake và các vấn đề kiểm soát thông tin. Các cơ quan quản lý có thể áp dụng hình phạt hoặc tăng cường giám sát đối với nền tảng này trong tương lai.

Không dừng lại ở đó, SpaceX hiện cũng kiểm soát X – mạng xã hội trước đây mang tên Twitter. Theo báo cáo, nền tảng này hiện có khoảng 6,3 triệu thuê bao trả phí thông qua X Premium và các dịch vụ liên quan.

Musk tiếp tục thúc đẩy tham vọng xây dựng một “siêu ứng dụng mọi thứ”, kết hợp mạng xã hội, thanh toán, thương mại điện tử và liên lạc vào trong một hệ sinh thái duy nhất. Nếu thành công, SpaceX sẽ không chỉ là công ty hàng không vũ trụ, mà còn trở thành trung tâm của một đế chế công nghệ bao trùm từ Internet vệ tinh, AI, mạng xã hội cho tới tài chính số.

Tuy nhiên, chính sự mở rộng quá nhanh này cũng khiến nhiều chuyên gia lo ngại. Các nhà đầu tư phố Wall sẽ phải đánh giá liệu tỷ phú Elon Musk có thể cùng lúc điều hành hiệu quả hàng loạt lĩnh vực phức tạp hay không, đặc biệt khi SpaceX bước vào giai đoạn bị giám sát công khai chặt chẽ hơn sau IPO.

Dù vậy, không thể phủ nhận rằng SpaceX đang đứng trước thời khắc lịch sử. Nếu thương vụ IPO thành công đúng như kỳ vọng, Elon Musk có thể tái định hình không chỉ ngành công nghệ và hàng không vũ trụ, mà còn cả cách thị trường tài chính định giá những công ty mang tham vọng thay đổi tương lai nhân loại.