Lộ diện ‘lead left’ dẫn dắt IPO SpaceX: ‘Cơn địa chấn’ Phố Wall đến rất gần

Theo các nguồn tin thân cận với thương vụ, Goldman Sachs đã được lựa chọn cho vị trí “lead left” - ngân hàng đứng đầu nhóm bảo lãnh phát hành và có vai trò quyền lực nhất trong hồ sơ IPO.

Theo sau Goldman Sachs sẽ là Morgan Stanley, tiếp đến là Bank of America, Citigroup và JPMorgan Chase. Các nguồn tin yêu cầu giấu tên vì thông tin vẫn đang trong giai đoạn bảo mật trước khi hồ sơ chính thức được công bố.

Việc Goldman Sachs giành được vị trí dẫn đầu cho thấy quy mô và tầm quan trọng đặc biệt của thương vụ này. Trong giới tài chính Phố Wall, “lead left” không chỉ là vị trí tượng trưng trên bản cáo bạch, mà còn đại diện cho ngân hàng có ảnh hưởng lớn nhất tới định giá, chiến lược tiếp thị và phân phối cổ phiếu tới các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu.

Theo kế hoạch, công ty tên lửa tái sử dụng của Elon Musk có thể công khai hồ sơ IPO sớm nhất ngay trong ngày thứ Tư (20/5), sau khi đã bí mật nộp tài liệu lên U.S. Securities and Exchange Commission từ tháng trước.

Định giá 1.250 tỷ USD có thể phá vỡ mọi kỷ lục IPO trước đây

Điều khiến giới đầu tư toàn cầu đặc biệt chú ý là quy mô định giá khổng lồ của SpaceX. Công ty hiện được Musk định giá khoảng 1.250 tỷ USD sau thương vụ sáp nhập với xAI - startup trí tuệ nhân tạo do ông sáng lập, hồi tháng 2 năm nay.

Nếu IPO diễn ra ở mức định giá gần con số này, SpaceX sẽ không chỉ trở thành một trong những công ty giá trị nhất thế giới ngay khi lên sàn, mà còn có khả năng tạo nên đợt phát hành cổ phiếu lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán Mỹ.

Trong nhiều năm qua, chỉ có hai tập đoàn công nghệ từng đạt mức vốn hóa trên 100 tỷ USD ngay sau ngày giao dịch đầu tiên tại Mỹ là Facebook và Alibaba. Tuy nhiên, cả hai vẫn ở rất xa quy mô mà SpaceX đang hướng tới.

Bối cảnh thị trường hiện tại cũng đang đặc biệt thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghệ và AI. Nhà sản xuất chip trí tuệ nhân tạo Cerebras vừa ra mắt trên sàn Nasdaq tuần trước và nhanh chóng đạt mức vốn hóa khoảng 95 tỷ USD sau phiên giao dịch đầu tiên. Thành công này được xem là tín hiệu mở màn cho làn sóng “mega IPO” mới xoay quanh trí tuệ nhân tạo và công nghệ hạ tầng tương lai.

Giới phân tích cho rằng SpaceX muốn tận dụng tối đa cơn sốt AI hiện nay để ra mắt thị trường trước các đối thủ tiềm năng như OpenAI hay Anthropic. Cả hai doanh nghiệp AI này hiện đều được giới đầu tư tư nhân định giá gần 1.000 tỷ USD và đang cân nhắc IPO ngay trong năm nay.

SpaceX không còn chỉ là công ty tên lửa

Sức hút đặc biệt của SpaceX nằm ở việc công ty hiện không còn được nhìn nhận đơn thuần như một doanh nghiệp hàng không vũ trụ truyền thống. Trong mắt nhiều quỹ đầu tư lớn, đây đang là tập đoàn hạ tầng công nghệ thế hệ mới, hoạt động đồng thời trong nhiều lĩnh vực chiến lược gồm vận tải không gian, vệ tinh Internet, AI và quốc phòng.

Hệ thống Internet vệ tinh Starlink đã trở thành một trong những mảng kinh doanh tăng trưởng nhanh nhất của công ty, với hàng triệu khách hàng trên toàn cầu và vai trò ngày càng quan trọng trong hạ tầng viễn thông quân sự cũng như dân sự. Trong khi đó, các chương trình tên lửa tái sử dụng đã giúp SpaceX giảm mạnh chi phí phóng vệ tinh, tạo ra lợi thế mà các đối thủ khó bắt kịp.

Việc sáp nhập với xAI càng khiến câu chuyện tăng trưởng của SpaceX trở nên hấp dẫn hơn đối với thị trường chứng khoán. Nhà đầu tư hiện không chỉ đặt cược vào ngành vũ trụ, mà còn kỳ vọng tập đoàn của Musk sẽ sở hữu hệ sinh thái AI quy mô lớn, cạnh tranh trực tiếp với các “ông lớn” công nghệ Mỹ trong thập niên tới.

Thời điểm SpaceX chuẩn bị công bố hồ sơ IPO cũng trùng với giai đoạn khó khăn về mặt pháp lý đối với Elon Musk.

Chỉ vài ngày trước, Musk đã phải nhận thất bại đáng chú ý trong vụ kiện nhằm vào OpenAI và CEO Sam Altman. Musk khởi kiện Altman từ năm 2024 với cáo buộc OpenAI đã phản bội cam kết hoạt động phi lợi nhuận ban đầu, mục tiêu mà Musk cho rằng ông từng góp phần xây dựng khi đồng sáng lập công ty gần một thập kỷ trước.

Tuy nhiên, một hội đồng tư vấn tại Oakland, bang California, hôm thứ Hai kết luận rằng Musk đã khởi kiện quá muộn đối với các cáo buộc này. Phán quyết sau đó được thẩm phán liên bang Yvonne Gonzalez Rogers thông qua ngay lập tức.

Đáp lại, Musk gọi đây chỉ là một “vấn đề kỹ thuật về thời gian biểu” và tuyên bố sẽ tiếp tục kháng cáo. Dù vậy, thất bại pháp lý này vẫn được xem là đòn giáng đáng kể vào tham vọng cạnh tranh AI của tỷ phú giàu nhất thế giới.

Phố Wall chuẩn bị cho “siêu IPO” lớn nhất thập kỷ

Lần gần nhất Elon Musk đưa một công ty lên sàn chứng khoán là năm 2010, khi Tesla niêm yết trên Nasdaq. Khi đó, Goldman Sachs cũng là ngân hàng dẫn đầu thương vụ, cùng với Morgan Stanley, JPMorgan và Deutsche Bank.

Kể từ đó, Musk đã biến Tesla thành một trong những công ty giá trị nhất thế giới và đồng thời xây dựng SpaceX thành biểu tượng mới của ngành công nghiệp không gian tư nhân.

Các chuyên gia tài chính nhận định IPO của SpaceX có thể trở thành bước ngoặt lớn không chỉ với thị trường chứng khoán Mỹ mà còn với toàn bộ ngành công nghệ toàn cầu.

Trong bối cảnh dòng tiền đang quay trở lại mạnh mẽ với AI và các công ty công nghệ tăng trưởng cao, SpaceX được xem như “quân bài chủ lực” có thể mở ra chu kỳ IPO mới sau nhiều năm thị trường trầm lắng.

Nếu thành công, thương vụ này không chỉ củng cố vị thế của Elon Musk như doanh nhân có ảnh hưởng nhất thế giới công nghệ hiện đại, mà còn đánh dấu thời điểm ngành công nghiệp không gian chính thức bước vào kỷ nguyên tài chính đại chúng, nơi các nhà đầu tư toàn cầu có thể trực tiếp đặt cược vào tương lai của nền kinh tế ngoài Trái Đất.