‘Chạm thanh toán ma’ khiến một phụ nữ mất 130 triệu trong tích tắc

Một buổi mua sắm bình thường bên ngoài cửa hàng Target tại khu Logan Square, thành phố Chicago, đã biến thành cơn ác mộng tài chính đối với Emilie Kostecka. Điều đáng nói là cô không hề đưa tiền cho bất kỳ ai, không mua hàng, cũng không thực hiện giao dịch đáng ngờ nào. Thế nhưng chỉ ít phút sau, tài khoản của cô bất ngờ xuất hiện khoản thanh toán 5.000 USD (khoảng 130 triệu đồng) cho dịch vụ mà cô chưa từng sử dụng.

Câu chuyện bắt đầu khi Kostecka bị ba người đàn ông tiếp cận ngay bên ngoài cửa hàng. Họ mang theo một tập hồ sơ dày chứa nhiều hình ảnh về một cậu bé được cho là nạn nhân của bạo lực súng đạn và đang kêu gọi quyên góp hỗ trợ gia đình.

Giống như nhiều người khác khi đối diện với một hoàn cảnh thương tâm, Kostecka dừng lại để lắng nghe. Trong lúc cô xem những bức ảnh và tài liệu trong cuốn hồ sơ, một trong những người đàn ông đề nghị cầm giúp điện thoại của cô.

Kostecka cuối cùng không quyên góp bất kỳ khoản tiền nào. Tuy nhiên, không lâu sau đó, cô phát hiện tài khoản của mình bị trừ tới 5.000 USD cho một giao dịch hoàn toàn xa lạ.

“Tôi đã bị lừa. Điều này thực sự có thể xảy ra với bất kỳ ai”, cô chia sẻ với truyền thông địa phương.

Một hình thức lừa đảo mới đang gia tăng nhanh chóng

Trường hợp của Kostecka không phải cá biệt. Theo các báo cáo gần đây tại khu vực Chicago, nhiều nạn nhân đã mất gần 5.000 USD mỗi người sau khi tham gia hoặc tiếp xúc với các lời kêu gọi quyên góp sử dụng công nghệ thanh toán không tiếp xúc (tap-to-pay).

Đáng lo ngại hơn, không ít người phải mất nhiều tháng làm việc với ngân hàng mới có thể lấy lại số tiền bị đánh cắp.

Đối với Kostecka, hành trình đòi lại tiền cũng không hề đơn giản. Cô đã nộp đơn trình báo cảnh sát và gửi yêu cầu khiếu nại gian lận đến ngân hàng Chase.

Ban đầu, phía ngân hàng cho rằng cô phải chịu trách nhiệm đối với giao dịch này. Chỉ sau khi vụ việc được xem xét lại và có thêm bằng chứng, Chase mới hoàn trả toàn bộ số tiền 5.000 USD.

Câu chuyện của cô đang trở thành lời cảnh báo cho hàng triệu người sử dụng thanh toán không tiếp xúc trên toàn thế giới, đặc biệt khi các hình thức lừa đảo công nghệ ngày càng tinh vi.

“Chạm thanh toán ma” là gì?

Các chuyên gia an ninh mạng gọi thủ đoạn này là “ghost tapping” – tạm dịch là “chạm thanh toán ma”.

Đây là hình thức gian lận lợi dụng công nghệ giao tiếp tầm gần (NFC – Near Field Communication), nền tảng đứng sau các tính năng thanh toán không tiếp xúc trên thẻ ngân hàng, Apple Pay, Google Pay và nhiều ví điện tử hiện đại.

Trước đây, kẻ gian thường cần đánh cắp hoặc sao chép thẻ vật lý để thực hiện giao dịch trái phép. Nhưng với công nghệ NFC, nhiều hình thức lừa đảo mới xuất hiện mà không nhất thiết phải lấy được chiếc thẻ của nạn nhân.

Theo các chuyên gia của Better Business Bureau (BBB), thanh toán không tiếp xúc đã mang lại sự tiện lợi rất lớn nhưng đồng thời cũng mở ra những cơ hội mới cho tội phạm công nghệ.

Điểm nguy hiểm nằm ở chỗ nạn nhân thường không nhận ra mình đang bị lừa cho đến khi tiền đã bị trừ khỏi tài khoản.

Những kịch bản lừa đảo phổ biến

Một trong những cách thức phổ biến nhất là giả danh người bán hàng tại các hội chợ, sự kiện cộng đồng hoặc lễ hội.

Khi khách hàng muốn mua sản phẩm hoặc quyên góp nhưng không mang theo tiền mặt, đối tượng sẽ nhanh chóng đưa ra máy quét thanh toán không tiếp xúc.

Chúng thường cố tình thúc giục nạn nhân hoàn tất giao dịch thật nhanh, khiến người dùng không kịp kiểm tra tên doanh nghiệp hoặc số tiền hiển thị trên màn hình.

Kết quả là số tiền thực tế bị trừ có thể cao hơn rất nhiều so với khoản thanh toán mà nạn nhân nghĩ mình đang thực hiện.

Trong những trường hợp khác, kẻ gian có thể nói rằng giao dịch chưa thành công hoặc đề nghị hỗ trợ thao tác trên điện thoại. Khi được cầm thiết bị trong tay, chúng sẽ tranh thủ thực hiện giao dịch gian lận.

Đó chính là tình huống mà Emilie Kostecka đã gặp phải.

Đáng sợ hơn, một số vụ “ghost tapping” thậm chí không yêu cầu kẻ lừa đảo tiếp xúc trực tiếp với thiết bị của nạn nhân.

Tại những nơi đông người như lễ hội, chợ đêm hoặc trung tâm thương mại, chúng có thể cố tình va chạm vào nạn nhân rồi đưa thiết bị thanh toán áp sát ví, túi xách hoặc điện thoại.

Ngày nay, việc này trở nên dễ dàng hơn bởi nhiều ứng dụng điểm bán hàng (POS) có thể được cài đặt trực tiếp trên smartphone.

Thay vì phải sở hữu máy thanh toán chuyên dụng, kẻ gian chỉ cần một chiếc điện thoại có hỗ trợ NFC là đã có thể thực hiện nhiều hành vi gian lận.

Các chuyên gia của McAfee mô tả đây giống như một phiên bản hiện đại của nghề “móc túi”. Cú va chạm giúp đánh lạc hướng nạn nhân trong khi giao dịch gian lận âm thầm diễn ra.

Liệu kẻ gian có thể đánh cắp tiền từ khoảng cách xa?

Tin tốt là công nghệ NFC vẫn có những giới hạn vật lý nhất định.

Để giao dịch được kích hoạt, điện thoại hoặc thẻ ngân hàng thường phải ở cách thiết bị thanh toán khoảng vài centimet.

Điều này có nghĩa là tin đồn về việc kẻ gian có thể đứng cách xa nhiều mét để rút sạch tài khoản ngân hàng là không chính xác.

Theo các chuyên gia bảo mật, phần lớn các vụ “ghost tapping” thành công đều dựa vào ba yếu tố chính: khoảng cách gần, sự mất tập trung của nạn nhân và sai sót trong quá trình sử dụng.

Nói cách khác, yếu tố con người vẫn là mắt xích yếu nhất trong chuỗi bảo mật.

Làm thế nào để tự bảo vệ mình?

Biện pháp quan trọng nhất là luôn kiểm tra kỹ thông tin giao dịch trước khi chạm thẻ hoặc điện thoại vào thiết bị thanh toán.

Tên đơn vị nhận tiền và số tiền giao dịch phải được hiển thị rõ ràng trên màn hình. Nếu người bán liên tục thúc giục hoặc tìm cách khiến bạn bỏ qua bước xác nhận, hãy dừng giao dịch ngay lập tức.

Người dùng cũng không nên đưa điện thoại hoặc thẻ ngân hàng cho người lạ cầm hộ, kể cả trong những tình huống có vẻ vô hại như quyên góp từ thiện.

Tại các khu vực đông người, chuyên gia khuyến nghị sử dụng ví hoặc bao bảo vệ có khả năng chống quét RFID nhằm giảm nguy cơ bị đọc tín hiệu không dây trái phép.

Nếu cảm thấy không an tâm, hãy lựa chọn phương thức quẹt thẻ hoặc cắm thẻ vào máy thay vì sử dụng tap-to-pay.

Đối với điện thoại thông minh, người dùng nên tắt tính năng thanh toán không tiếp xúc khi không sử dụng. Với Apple Pay, việc kích hoạt Face ID hoặc Touch ID sẽ bổ sung thêm một lớp xác thực trước khi giao dịch được thực hiện.

Ngoài ra, thẻ tín dụng thường mang lại khả năng bảo vệ tốt hơn thẻ ghi nợ. Tại nhiều quốc gia, chủ thẻ tín dụng chỉ phải chịu trách nhiệm tối đa một khoản rất nhỏ đối với các giao dịch gian lận nếu báo cáo kịp thời.