Thương vụ IPO lịch sử của SpaceX: Ngòi nổ khủng hoảng 'bong bóng' mới?

Người dẫn chương trình “Mad Money” của CNBC, Jim Cramer, cho biết ông ngày càng lo ngại trước những dấu hiệu đầu cơ quá mức đang quay trở lại trên thị trường IPO Mỹ. Trong bối cảnh các công ty trí tuệ nhân tạo và công nghệ không gian liên tục được định giá ở mức khổng lồ, Cramer cảnh báo rằng đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng của SpaceX có thể tạo ra một “bong bóng đầu cơ” mới nguy hiểm cho toàn bộ thị trường tài chính.

Phát biểu hôm thứ Sáu (15/5), Cramer cho biết ông không muốn “lại chứng kiến thêm một Cerebras khác”, ám chỉ màn ra mắt bùng nổ của hãng chip AI Cerebras Systems vừa diễn ra trước đó. Theo ông, sự cuồng nhiệt mà nhà đầu tư dành cho SpaceX thậm chí có thể còn lớn hơn nhiều, đặc biệt khi cái tên đứng sau công ty là tỷ phú Elon Musk - nhân vật đang có sức ảnh hưởng đặc biệt trong giới công nghệ và tài chính toàn cầu.

SpaceX được kỳ vọng tạo nên thương vụ IPO lớn nhất lịch sử

Theo các nguồn tin được CNBC trích dẫn, SpaceX dự kiến sẽ IPO vào tháng 6 và có thể công bố bản cáo bạch ngay trong tuần này. Đây được xem là một trong những sự kiện tài chính được chờ đợi nhất của thập kỷ, bởi SpaceX hiện không còn chỉ là một công ty tên lửa đơn thuần.

Trong nhiều năm qua, SpaceX đã mở rộng mạnh mẽ sang hàng loạt lĩnh vực công nghệ chiến lược. Công ty sở hữu mạng Internet vệ tinh Starlink với hàng triệu người dùng trên toàn cầu, nền tảng mạng xã hội X và chatbot AI Grok. Hệ sinh thái này khiến nhiều nhà đầu tư xem SpaceX như một “đế chế công nghệ tương lai”, kết hợp giữa hàng không vũ trụ, AI, truyền thông và viễn thông.

Các báo cáo truyền thông cho rằng mức định giá của SpaceX có thể dao động từ 1.750 tỷ đến 2.000 tỷ USD ngay khi IPO. Nếu điều này xảy ra, SpaceX sẽ ngay lập tức trở thành một trong những công ty giá trị nhất thế giới, vượt qua phần lớn các tập đoàn công nghệ truyền thống hiện nay.

Jim Cramer thừa nhận ông hiểu vì sao nhà đầu tư bị cuốn hút bởi Elon Musk và các mảng kinh doanh mà SpaceX đang nắm giữ. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng giá cổ phiếu hoàn toàn có thể bị đẩy lên quá xa so với nền tảng kinh doanh thực tế nếu các tổ chức bảo lãnh phát hành chỉ tung ra lượng cổ phiếu quá nhỏ cho công chúng.

Nỗi sợ về một bong bóng mới kiểu dot-com

Theo Cramer, kịch bản nguy hiểm nhất là khi nguồn cung cổ phiếu bị giới hạn trong khi nhu cầu đầu tư bùng nổ. Điều đó có thể khiến giá cổ phiếu tăng dựng đứng chỉ trong thời gian ngắn, tạo ra tâm lý FOMO cực mạnh trên thị trường.

“Nếu SpaceX chỉ phát hành một phần rất nhỏ cổ phiếu ra công chúng, công ty này hoàn toàn có thể bị đẩy lên mức định giá 5.000 tỷ USD”, ông nói. “SpaceX có thể tự tạo ra một bong bóng tài chính của riêng mình”.

Phát biểu này cho thấy Cramer đặc biệt lo ngại về tình trạng định giá phi lý đang quay trở lại Phố Wall, điều từng xảy ra trong giai đoạn bong bóng dot-com cuối thập niên 1990. Khi đó, hàng loạt công ty Internet được thổi giá lên mức khổng lồ dù chưa có lợi nhuận rõ ràng, trước khi thị trường sụp đổ và cuốn bay hàng nghìn tỷ USD vốn hóa.

Theo Cramer, lịch sử hoàn toàn có thể lặp lại nếu giới đầu tư tiếp tục chạy theo những câu chuyện tăng trưởng hào nhoáng mà bỏ qua yếu tố cơ bản như doanh thu, lợi nhuận hay dòng tiền.

Một trong những điều khiến Jim Cramer lo ngại nhất là SpaceX có thể tạo ra hiệu ứng domino đối với toàn ngành công nghệ Mỹ. Nếu thương vụ IPO này thành công vang dội, hàng loạt công ty AI đình đám khác có thể nhanh chóng nối gót lên sàn chứng khoán.

Ông đặc biệt nhắc đến OpenAI và Anthropic - hai tên tuổi đang dẫn đầu cuộc đua AI toàn cầu và được cho là cũng đang cân nhắc kế hoạch IPO trong tương lai.

Theo Cramer, làn sóng IPO công nghệ quy mô cực lớn có thể tạo áp lực đáng kể lên thị trường chứng khoán Mỹ. Nguyên nhân nằm ở việc các nhà đầu tư sẽ phải bán bớt cổ phiếu đang nắm giữ để huy động tiền tham gia mua cổ phiếu mới phát hành.

“Thị trường chứng khoán, cũng như mọi thị trường khác, đều vận hành dựa trên cung và cầu”, ông nhấn mạnh. “Khi nguồn cung quá lớn, thị trường sẽ bắt đầu gặp vấn đề”.

Nói cách khác, nếu quá nhiều công ty công nghệ khổng lồ cùng lên sàn trong thời gian ngắn, lượng tiền trên thị trường có thể không đủ để hấp thụ hết số cổ phiếu mới. Điều này có nguy cơ khiến dòng vốn bị phân tán, gây áp lực giảm giá lên các cổ phiếu công nghệ hiện hữu.

Dù đưa ra hàng loạt cảnh báo, Jim Cramer cũng thừa nhận sức hút của Elon Musk hiện gần như không có đối thủ trên thị trường tài chính toàn cầu. Sau thành công của Tesla và sự bùng nổ của AI, Musk đang được xem là biểu tượng lớn nhất của làn sóng công nghệ tương lai.

Chính điều này khiến nhiều nhà đầu tư tin rằng IPO của SpaceX sẽ trở thành “siêu sự kiện” tài chính tiếp theo của Phố Wall, tương tự hoặc thậm chí vượt xa các thương vụ đình đám trước đây như Facebook, Alibaba hay Saudi Aramco.

Tuy nhiên, Cramer cho rằng trách nhiệm lúc này nằm rất lớn ở các ngân hàng bảo lãnh phát hành. Ông kêu gọi họ phải hành xử thận trọng thay vì cố tình tạo ra cú tăng giá “để đời” trong ngày giao dịch đầu tiên nhằm kích thích đầu cơ.

Những cảnh báo của Jim Cramer phản ánh nỗi lo ngày càng lớn rằng thị trường tài chính Mỹ đang bước vào giai đoạn hưng phấn mới xoay quanh AI và công nghệ tương lai. Khi nhà đầu tư sẵn sàng chi hàng nghìn tỷ USD cho những công ty được xem là “định hình tương lai nhân loại”, ranh giới giữa tăng trưởng thực tế và đầu cơ bắt đầu trở nên vô cùng mong manh.

IPO của SpaceX vì thế không chỉ là câu chuyện của riêng Elon Musk hay ngành hàng không vũ trụ. Nó có thể trở thành phép thử lớn nhất cho sức chịu đựng của thị trường chứng khoán trong kỷ nguyên AI, nơi kỳ vọng của nhà đầu tư đang tăng nhanh hơn cả tốc độ phát triển công nghệ.