Những tính toán chiến lược, chiến thuật của Trung Quốc trong vấn đề Ukraine
Trung Hiếu -
05/03/2022 07:49 (GMT+7)
Trong khi các nước phương Tây đồng loạt lên án Nga tấn công Ukraine, Trung Quốc lại thể hiện thái độ tương đối lặng lẽ, thậm chí còn thắt chặt quan hệ với Nga hơn. Tất cả đều nằm trong các tính toán chiến thuật, chiến lược của Trung Quốc trên bàn cờ toàn cầu.
Những tính toán chiến lược, chiến thuật của Trung Quốc trong vấn đề Ukraine
Cách tiếp cận mềm mỏng, cân bằng
Sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, đại diện thường trực của Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc Trương Quân ra tuyên bố tái khẳng định quan điểm trung lập của Trung Quốc, nhấn mạnh kiềm chế, áp dụng ngoại giao, ủng hộ “phía châu Âu và Nga thực hiện đối thoại bình đẳng về các vấn đề an ninh châu Âu, giương cao nguyên tắc an ninh không thể chia cắt”.
Trung Quốc lướt qua vấn đề Ukraine bằng cách liên kết cuộc xung đột này với vấn đề rộng lớn hơn, đó là cơ chế an ninh châu Âu.
Còn tại Hội nghị An ninh Munich 2022, Ngoại trưởng Vương Nghị nhấn mạnh nhu cầu tôn trọng “các quan ngại an ninh hợp lý” của Nga, đồng thời bảo vệ “chủ quyền, độc lập, và toàn vẹn lãnh thổ của bất cứ nước nào” bao gồm Ukraine.
Bắc Kinh không ủng hộ các “lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ” và gọi đó là hành vi “thiếu trách nhiệm”. Nhưng đồng thời Bắc Kinh ít nhiều bày tỏ cảm thông với Liên minh châu Âu (EU), chủ yếu là Pháp và Đức. Ông Vương tuyên bố rằng tình hình ở Ukraine “trái với lợi ích của châu Âu”, và ông này nhấn mạnh nỗ lực “trung gian ngoại giao” của châu Âu.
Trung Quốc đang tìm cách thúc đẩy có hệ thống sự hiện diện chiến lược của mình trên lục địa Á-Âu, đặc biệt là ở châu Âu. Trong bối cảnh ấy, Trung Quốc không có xu hướng hy sinh hoàn toàn quan hệ của mình với Ukraine, vì Ukraine là đối tác thương mại lớn, và vì Trung Quốc cũng muốn tỏ ra tôn trọng các nước chủ đạo ở châu Âu có cảm tình với Ukraine.
Như vậy, một mặt Trung Quốc đã tận dụng chính thực tế Nga đang bị phương Tây cô lập sau khi phát động chiến dịch tấn công Ukraine - nhân cơ hội này, Trung Quốc củng cố hơn nữa mối quan hệ vốn đã chặt chẽ với Nga. Mặt khác, Trung Quốc cố gắng thể hiện mình là một đối tác tin cậy về kinh tế và chiến lược cho châu Âu.
Tất cả các tuyên bố của Bắc Kinh đều hướng tới việc đạt được chương trình nghị sự đối ngoại của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về một “kỷ nguyên mới”.
Tận dụng cơ hội từ lệnh trừng phạt nhằm vào Nga
Thời điểm Nga sáp nhập Crimea vào năm 2014, Trung Quốc đã không ủng hộ cũng không lên án động thái của Nga. Và bây giờ cũng vậy. Quan điểm Trung Quốc vẫn nhất quán. Trung Quốc không ủng hộ chiến thuật của Nga (công nhận nền độc lập của 2 vùng ly khai ở Donbass, Ukraine) nhưng dường như Trung Quốc có ngầm ủng hộ quan điểm của Nga ở một chừng mực nào đó khi họ hiểu rằng Nga ủng hộ quan điểm của Trung Quốc về Đài Loan. Vào tháng 2/2022, Nga đã tái khẳng định ủng hộ chính sách một nước Trung Hoa.
Cả năm 2014 và hiện nay, Trung Quốc đều phản đối các lệnh trừng phạt nhằm vào Nga. Hồi năm 2014, cách tiếp cận đó của Trung Quốc đã thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ Nga-Trung. Sau khi phương Tây trừng phạt Nga thời điểm đó, Trung Quốc đã làm sâu sắc quan hệ kinh tế với Nga, ký nhiều thỏa thuận năng lượng trong đó có dự án đường ống khí đốt Siberia trị giá 400 tỷ USD.
Năm 2021, thương mại song phương giữa hai nước láng giềng đạt mức cao kỷ lục là 147 tỷ USD, trong đó dầu chiếm hầu hết xuất khẩu của Nga sang Trung Quốc. Việc Nga tấn công Ukraine vào tháng 2/2022 sẽ chỉ thắt chặt thêm quan hệ Trung-Nga, nhất là về kinh tế.
Hướng tới một trật tự thế giới mới
Đầu tháng 2/2022, trước khi Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt trên đất Ukraine, Trung Quốc và Nga đã tổ chức một cuộc họp thượng đỉnh, trong đó họ nhấn mạnh ủng hộ lẫn nhau “trong bảo vệ chủ quyền, an ninh và các lợi ích phát triển, chống lại một cách hiệu quả sự can thiệp từ nước ngoài và các mối đe dọa đối với an ninh khu vực”.
Các thông cáo chung của hai nước đều nhất quán mô tả liên minh của họ là “hữu nghị” không có “vùng cấm”, tuyên bố “tái phân bổ quyền lực trên thế giới”.
Thực tế này phản ánh một sự thách thức rõ ràng đối với trật tự toàn cầu do Mỹ lãnh đạo. Ý đồ của Nga và Trung Quốc là xây dựng một trật tự mới. Quan hệ thân thiện giữa ông Tập và ông Putin cần được xem xét trong tầm vóc rộng lớn của mục tiêu làm xói mòn trật tự quốc tế lấy Mỹ làm trung tâm.
Trung Quốc đang theo đuổi chính sách ngoại giao thực dụng. Họ không thể hiện quan điểm quá rõ ràng về Ukraine nhằm thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ, đồng thời dựa vào Nga để ứng phó với thách thức từ Mỹ, trong khi lại tiếp cận được nguồn năng lượng của Nga và công nghệ quốc phòng của Nga.
Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn đang theo dõi chặt chẽ sự phản ứng của phương Tây trước cuộc tiến công của Nga vào lãnh thổ Ukraine, và sẽ điều chỉnh quan điểm nếu tình hình leo thang.
Nói cách khác, các mục tiêu của Trung Quốc đều xuất phát từ lợi ích quốc gia.
Dẫu thân thiết với nhau, Nga và Trung Quốc đồng thời vẫn là đối thủ của nhau. Thế đứng mạnh hơn của Nga ở Á-Âu hoặc một cuộc khủng hoảng Ukraine kéo dài sẽ gây bất lợi cho các kế hoạch của ông Tập Cận Bình đối với khu vực này, đặc biệt là sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI).
(VNF) - Pandora, một trong những hãng kim hoàn lớn nhất thế giới, đã khai trương nhà máy trị giá 150 triệu USD tại Việt Nam, trong nỗ lực đa dạng hóa hoạt động sản xuất ngoài Thái Lan và mở rộng năng lực sản xuất trang sức mạ bạch kim trong bối cảnh giá bạc biến động mạnh.
(VNF) - Trung Quốc ngày 29/9 công bố loạt biện pháp mới nhằm hỗ trợ thị trường bất động sản đang suy yếu, trong bối cảnh các nhà hoạch định chính sách cho rằng cần tăng cường nỗ lực để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế của chính phủ.
(VNF) - Ủy ban độc lập của Premier League đã kết luận Manchester City vi phạm toàn bộ các cáo buộc nghiêm trọng liên quan đến quy định tài chính trong giai đoạn kéo dài 9 mùa giải, trong đó sử dụng các hợp đồng không phản ánh đúng bản chất giao dịch để làm tăng doanh thu, giảm chi phí với tổng tác động hơn 900 triệu bảng. Án phạt đối sẽ được quyết định trong một phiên điều trần riêng.
(VNF) - Một công dân Việt Nam vừa bị giới chức Mỹ cáo buộc liên quan tới một đường dây lừa đảo đầu tư tiền số theo mô hình "pig butchering", trong đó riêng một nạn nhân được cho là đã chuyển khoảng 16 triệu USD vào một nền tảng đầu tư tiền mã hóa giả mạo.
(VNF) - Nhập khẩu vàng của Trung Quốc trong năm 2026 có thể gấp đôi năm ngoái và đạt mức cao nhất trong thập kỷ tính đến nay, bất chấp giá vàng đang ở mức cao kỷ lục.
(VNF) - Giá bạc đang đứng trước một ngưỡng quan trọng khi đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng gây sức ép lên kim loại quý. Trong bản cập nhật mới nhất, các nhà phân tích kim loại quý của Heraeus cho rằng diễn biến quanh các mốc 60 và 70 USD/ounce có thể cung cấp tín hiệu quan trọng về hướng đi tiếp theo của giá bạc.
(VNF) - Quỹ đầu tư Mỹ Elliott Management kêu gọi Northern Star Resources, nhà sản xuất vàng lớn nhất Australia, nối lại đàm phán với Gold Fields sau khi công ty này từ chối đề nghị thâu tóm trị giá 39 tỷ AUD (27 tỷ USD) từ đối thủ Nam Phi. Nếu thành công, thương vụ sẽ tạo ra nhà sản xuất vàng lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Newmont.
(VNF) - Trung Quốc đang đẩy mạnh thu thuế từ giới giàu và các doanh nghiệp lớn, trong đó tập trung vào tài sản ở nước ngoài và các quỹ tín thác. Động thái diễn ra khi nguồn thu của chính quyền địa phương chịu sức ép lớn từ khủng hoảng bất động sản.
(VNF) - Với khoảng 250 tấn vàng được ước tính còn nằm trong lòng đất, Nicaragua đang trở thành điểm đến đáng chú ý của doanh nghiệp Trung Quốc, với 80 giấy phép khai thác trên 11% lãnh thổ được cấp từ năm 2023.
(VNF) - Hàng tỷ USD tiền điện tử đã bị đánh cắp trong những vụ tấn công gây chấn động thị trường. Số tiền đó đã biến mất bằng cách nào, và vì sao những vụ việc tương tự vẫn tiếp diễn?
(VNF) - Theo những quy luật từng chi phối giá vàng trong nhiều năm, kim loại quý này lẽ ra phải thấp hơn đáng kể so với hiện nay. Việc vàng vẫn trụ vững đang cho thấy thị trường đã thay đổi.
(VNF) - Manchester City không bị đặt dưới kính hiển vi chỉ vì tiêu quá nhiều tiền. Cốt lõi của vụ án tài chính lớn nhất bóng đá Anh nằm ở câu hỏi khó hơn: một phần tiền của chủ sở hữu có được biến thành doanh thu thương mại, trong khi một số chi phí dành cho HLV và cầu thủ lại không xuất hiện đầy đủ trên sổ sách hay không?
(VNF) - Nợ công Mỹ đã vượt 40 nghìn tỷ USD, đưa nền kinh tế lớn nhất thế giới vào bài toán tài khóa ngày càng khó giải. Thay vì cắt giảm mạnh chi tiêu hoặc tăng thuế, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đặt cược vào một lối thoát khác: tăng trưởng kinh tế đủ nhanh để vượt qua gánh nặng nợ.
(VNF) - Trung Quốc hôm 26/9 cho biết nước này và Mỹ đã đạt thỏa thuận về việc giảm thuế quan có đi có lại trị giá 30 tỷ USD, đồng thời nhất trí khởi động đối thoại về trí tuệ nhân tạo, theo thỏa thuận gồm 8 điểm đạt được trong chuyến thăm Washington của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
(VNF) - Việt Nam chính thức không có bản quyền phát sóng FIFA ASEAN Cup 2026 sau khi các cuộc đàm phán về mức giá không đạt thỏa thuận, trong bối cảnh gói bản quyền được chào bán hàng triệu USD nhưng sức hút thương mại của giải đấu mới chưa đủ để thuyết phục các nhà đài trong nước.
(VNF) - Thái Lan đang xem xét áp thuế đối với các giao dịch vàng với mức có thể chỉ 0,01% nhằm tăng khả năng giám sát dòng tiền và ngăn vàng trở thành kênh rửa tiền. Động thái này có thể đặt ra những thay đổi mới đối với thị trường vàng vốn được tự do hóa tại nước này từ đầu những năm 1990.
(VNF) - Hàng loạt CEO hàng đầu của Mỹ đã có mặt tại bữa tiệc trọng thể do Tổng thống Donald Trump tổ chức tại Nhà Trắng để tiếp đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khi sự vắng bóng của các lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc gây chú ý, cho thấy những thay đổi đáng kể trong quan hệ kinh tế Mỹ - Trung.
(VNF) - Manchester City bị kết luận vi phạm gần như toàn bộ 115 cáo buộc liên quan đến các quy định tài chính của Premier League, theo The Athletic. Diễn biến có thể gây chấn động bóng đá Anh trong vụ việc đã kéo dài nhiều năm.
(VNF) - Nền kinh tế Mỹ vẫn cho thấy sức chống chịu đáng kể sau hai năm nhiều biến động. Tuy nhiên, những rủi ro mới đang xuất hiện trong bối cảnh các điểm yếu cũ chưa được giải quyết triệt để, đặt ra thách thức ngày càng lớn đối với tăng trưởng và sức mạnh của nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đang tăng lên những mức chưa từng thấy trong nhiều năm. Tuy nhiên, điều khiến Phố Wall lo ngại không hẳn là mức lợi suất hiện tại, mà là tốc độ tăng quá nhanh. Lịch sử cho thấy mỗi khi lãi suất tăng với tốc độ như vậy, một sự cố nào đó thường xảy ra.
(VNF) - Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đạt mức cao nhất kể từ năm 2004 khi thị trường trái phiếu tiếp tục chịu áp lực bán mạnh. Trong khi lợi suất trái phiếu Nhật Bản kỳ hạn 10 năm cũng tăng lên mức cao nhất từ năm 1996.
(VNF) - Tiệc chiêu đãi cấp nhà nước do Tổng thống Mỹ Donald Trump chủ trì dành cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tối 24/9 quy tụ một loạt tên tuổi quyền lực nhất giới công nghệ Mỹ.
(VNF) - Doanh số xe hybrid sản xuất tại Trung Quốc đang tăng mạnh tại Liên minh châu Âu (EU) trong 4 năm rưỡi qua, làm gia tăng lo ngại tại Brussels về tương lai của ngành công nghiệp ô tô châu Âu.
(VNF) - Nợ toàn cầu đã vượt 365.000 tỷ USD, tăng thêm 10.000 tỷ USD chỉ trong nửa đầu năm, trong khi chi phí vay ngày càng leo thang, làm gia tăng áp lực tài khóa tại các nền kinh tế lớn.
(VNF) - Pandora, một trong những hãng kim hoàn lớn nhất thế giới, đã khai trương nhà máy trị giá 150 triệu USD tại Việt Nam, trong nỗ lực đa dạng hóa hoạt động sản xuất ngoài Thái Lan và mở rộng năng lực sản xuất trang sức mạ bạch kim trong bối cảnh giá bạc biến động mạnh.