Những 'trục trặc kỹ thuật' trong hệ thống ngân hàng khiến lãi suất bị đẩy lên cao
Nam Anh -
14/05/2026 12:30 (GMT+7)
(VNF) - TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng, cần sớm tháo gỡ các vướng mắc trong hoạt động ngân hàng, đồng thời có cơ chế ngân sách hỗ trợ phần chênh lệch lãi suất khi triển khai các gói tín dụng ưu đãi nhằm tạo điều kiện giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp.
Lãi suất cao, doanh nghiệp ngại mở rộng
Tại tọa đàm “Dấu ấn 1 năm thực hiện Nghị quyết 68”, TS Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia chỉ ra một xu hướng đáng báo động: tỷ lệ đầu tư của khu vực tư nhân đã giảm mạnh từ mức khoảng 14 - 15% trong năm 2019 xuống chỉ còn khoảng 9% vào năm ngoái, và dự báo năm nay sẽ tiếp tục rơi xuống mức rất thấp là 6-7%.
Theo TS Lê Xuân Nghĩa chỉ ra, một nguyên nhân lớn nhất dẫn đến tình trạng suy giảm này là lãi suất tăng cao khiến mọi doanh nghiệp đều ngần ngại, chần chừ trong việc mở rộng sản xuất kinh doanh. Phần lớn các doanh nghiệp hiện nay đều phụ thuộc chủ yếu vào nguồn vốn từ hệ thống ngân hàng. Do đó, mức lãi suất cao đã trở thành nút thắt lớn nhất cản trở sự phát triển và làm giảm hiệu quả của các chính sách như Nghị quyết 68.
Theo TS Lê Xuân Nghĩa, những trục trặc kỹ thuật trong việc thực thi quy định quản lý làm đứt gãy dòng vốn ngân hàng.
Sự gia tăng đột biến của chi phí vốn, theo ông Nghĩa, không hoàn toàn do quy luật cung cầu tự nhiên mà còn xuất phát từ những trục trặc kỹ thuật trong việc thực thi quy định quản lý, làm đứt gãy dòng vốn ngân hàng.
Cụ thể, theo quy định mới, lượng tiền gửi khổng lồ của Kho bạc Nhà nước (lên tới khoảng 700.000 tỷ đồng tại các ngân hàng thương mại) không còn được công nhận là tiền gửi tiết kiệm và không được tính vào tỷ lệ tiền gửi trên tiền vay. Điều này khiến các ngân hàng thương mại lập tức bị vi phạm tỷ lệ an toàn tín dụng, buộc họ phải ồ ạt tăng lãi suất huy động nhằm thu hút dòng tiền bù đắp.
Cùng với đó, những quy định cứng nhắc về thuế, yêu cầu hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh nhỏ và việc kiểm tra doanh nghiệp đã gây ra tâm lý hoang mang. Nhiều người lo sợ nên đã rút tiền gửi ngân hàng để chuyển sang mua vàng dự trữ, làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm dòng tiền trong hệ thống.
Ngoài ra, TS Lê Xuân Nghĩa còn cho rằng một số chính sách hỗ trợ hiện nay vẫn còn hạn chế về tính khả thi trong quá trình triển khai, khi phần lớn áp lực thực hiện và cân đối nguồn lực đang đặt lên hệ thống ngân hàng thương mại. Doanh nghiệp không thể tiếp cận các gói vay ưu đãi vì cách làm chính sách thường ‘dựa dẫm’ vào ngân hàng trong khi cơ chế cấp bù lãi suất hoặc chia sẻ rủi ro từ ngân sách Nhà nước còn hạn chế.
Ông Nghĩa lấy ví dụ, gói tín dụng 145.000 tỷ đồng cho nhà ở xã hội thực tế chỉ giải ngân được khoảng 7.000 tỷ đồng. Một trong những nguyên nhân là do mức lãi suất cho vay ưu đãi (6 – 6,5%) thấp hơn đáng kể so với chi phí huy động vốn trên thị trường (7 – 8%), khiến các ngân hàng gặp khó trong việc triển khai trên diện rộng do phải đảm bảo cân đối tài chính và hiệu quả hoạt động.
Trong khi đó, nếu áp dụng lãi suất thương mại thông thường (14 – 15%) thì lại không còn phù hợp với mục tiêu hỗ trợ của chương trình. Sự bế tắc này cũng lặp lại ở Quỹ phát triển khoa học công nghệ 500 tỷ đồng hiện đang gặp khó về giải ngân.
Giải bài toán hạ nhiệt chi phí vốn
Để tháo gỡ được những nút thắt trên, TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng cần sớm tháo gỡ các trục trặc kỹ thuật trong hoạt động ngân hàng để hạ nhiệt chi phí vốn.
“Cần xem xét và điều chỉnh lại quy định không công nhận nguồn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại là tiền gửi tiết kiệm. Việc cho phép tính nguồn vốn khổng lồ này vào tỷ lệ an toàn tín dụng (tỷ lệ tiền gửi trên tiền vay) sẽ giúp các ngân hàng không bị vi phạm tỷ lệ luật định, từ đó chấm dứt tình trạng họ phải ồ ạt đẩy lãi suất huy động lên cao, trực tiếp kéo giảm gánh nặng lãi suất cho toàn nền kinh tế”, ông nói.
Trên thực tế, mới đây, trong dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2019 về các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước cũng đã đề xuất tiếp tục loại trừ 80% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi xác định nguồn vốn huy động. Điều này đồng nghĩa 20% khoản tiền gửi này vẫn được tính vào cơ sở xác định tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR).
Theo Ngân hàng Nhà nước, việc tiếp tục cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động sẽ tạo thêm dư địa thanh khoản cho các ngân hàng, hỗ trợ đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế và góp phần ổn định thị trường tiền tệ.
Bên cạnh tháo gỡ các trục trặc kỹ thuật, TS Lê Xuân Nghĩa còn cho rằng cần thay đổi cách thức xây dựng và triển khai các chính sách hỗ trợ tín dụng theo hướng Nhà nước có cơ chế chia sẻ trách nhiệm rõ ràng hơn với hệ thống ngân hàng.
“Ngân hàng thương mại bản chất vẫn là tổ chức kinh doanh nên vẫn phải đảm bảo hiệu quả tài chính và cân đối nguồn vốn. Vì vậy, khi triển khai các gói tín dụng ưu đãi như chương trình nhà ở xã hội hay Quỹ phát triển khoa học công nghệ với mức lãi suất thấp hơn mặt bằng huy động vốn, cần có nguồn lực ngân sách hỗ trợ phần chênh lệch lãi suất. Điều này sẽ giúp các ngân hàng có điều kiện mở rộng giải ngân, qua đó đưa dòng vốn ưu đãi đến thực chất hơn với doanh nghiệp và người dân”, ông nhấn mạnh.
(VNF) - MB tiếp tục ghi dấu ấn trên hành trình chuyển đổi số với năm sản phẩm, giải pháp công nghệ được vinh danh trong Lễ trao Giải thưởng Sao Khuê 2026 diễn ra vào ngày 28/5 tại Hà Nội. Trong đó, nền tảng ngân hàng số dành cho doanh nghiệp BIZ MBBank lập “hat-trick” ấn tượng với ba giải thưởng dành cho sản phẩm số xuất sắc được xếp hạng trên trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026.
(VNF) - Tập đoàn tài chính Nhật Bản Mizuho Financial Group vừa công bố kết quả kinh doanh năm tài chính kết thúc tháng 3/2026 với mức tăng trưởng lợi nhuận mạnh nhất trong nhiều năm, nhờ sự phục hồi của môi trường lãi suất tại Nhật Bản, tăng trưởng mạnh của mảng phí dịch vụ và hoạt động thị trường vốn.
(VNF) - Tập đoàn tài chính Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG) vừa công bố kết quả năm tài chính kết thúc tháng 3/2026 với mức tăng trưởng vượt kỳ vọng thị trường, đồng thời đưa ra mục tiêu lợi nhuận và cổ tức cao hơn cho năm tài chính tiếp theo.
(VNF) - Eximbank tiếp tục biến động nhân sự cấp cao khi 3 Phó Tổng Giám đốc cùng từ nhiệm. Diễn biến này xuất hiện khi ngân hàng tiếp tục sắp xếp bộ máy điều hành trong khi kết quả kinh doanh chưa khởi sắc.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp bất động sản tiếp tục tăng nợ vay, kéo tổng dư nợ toàn ngành trong quý I lên hơn 427.000 tỷ đồng. Dư nợ bất động sản đang chiếm tỷ trọng lớn tại các ngân hàng.
(VNF) - Sự hạ nhiệt rõ rệt của mặt bằng lãi suất huy động ở thời điểm hiện tại chính là minh chứng rõ nét cho những nỗ lực điều hành chủ động và quyết liệt từ phía NHNN. Dẫu vậy, nhà điều hành vẫn còn chặng đường dài phía trước.
(VNF) - Từ một hệ thống hợp tác xã nông nghiệp, NongHyup Financial Group đã phát triển thành một trong những tập đoàn tài chính lớn nhất Hàn Quốc với lợi nhuận hàng tỷ USD mỗi năm.
(VNF) - Tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng đến hết tháng 1 đã vượt 10,3 triệu tỷ đồng, lập kỷ lục, trong khi tiền gửi của doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế tiếp tục giảm.
(VNF) - Với định hướng kiến tạo hệ sinh thái trải nghiệm số đẳng cấp nhằm nâng tầm trải nghiệm dịch vụ khác biệt cho Khách hàng Ưu tiên, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) chính thức ra mắt 3 tính năng mới chuyên biệt trên ứng dụng SeAMobile. Đây là bước tiến của SeABank trong hành trình nâng tầm trải nghiệm Hội viên Ưu tiên SeAPremium với thông điệp: “Một chạm số hóa - Mở khóa đặc quyền SeAPremium”.
(VNF) - Trong bối cảnh nguồn vốn huy động không theo kịp nhu cầu tín dụng, việc tập trung quá lớn vào một lĩnh vực, kể cả bất động sản, sẽ thu hẹp khả năng tiếp cận vốn của các ngành kinh tế khác.
(VNF) - Thấu hiểu nhu cầu tối ưu lợi nhuận và linh hoạt dòng tiền của doanh nghiệp, BIDV liên tục cải tiến để đa dạng hóa các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp quản lý dòng tiền hiệu quả, vượt trội.
(VNF) - Nhằm thực hiện chiến lược chuyển đổi số và nâng cao an toàn an ninh trong hoạt động thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) chính thức triển khai dịch vụ hỗ trợ tra cứu trạng thái tài khoản thanh toán và ví điện tử nghi ngờ gian lận qua Hệ thống SIMO. Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) là một trong những đơn vị tiên phong được lựa chọn triển khai sớm dịch vụ này từ ngày 25/5/2026.
(VNF) - Chiều ngày 21/05/2026, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) đã tổ chức thành công Hội nghị trực tuyến cập nhật kết quả kinh doanh quý I/2026.
(VNF) - Lãi suất tiết kiệm rục rịch tăng, có nơi lên tới 10,7%/năm. NHNN tiếp tục yêu cầu các ngân hàng thực hiện nghiêm chủ trương giảm lãi suất huy động và cho vay, xử lý nghiêm các sai phạm.
(VNF) - Thương vụ đầu tư gần 900 triệu USD để sở hữu 15% BIDV giúp Tập đoàn tài chính Hana mở rộng đáng kể hiện diện tại thị trường Đông Nam Á, từ vị thế ngân hàng mạnh về ngoại hối và tài trợ quốc tế đến hệ sinh thái tài chính xuyên biên giới thông qua ngân hàng số, thanh toán quốc tế, hạ tầng tài chính và phục vụ dòng vốn FDI Hàn Quốc.
(VNF) - Hàng loạt ngân hàng đã lên kế hoạch phát hành trái phiếu 'khủng' trong năm nay trong bối cảnh huy động vốn khó, thanh khoản chịu áp lực và nhu cầu tín dụng tăng.
(VNF) - Hàng loạt thay đổi trong hoạt động chuyển tiền ngân hàng liên quan đến giao dịch giá trị lớn, xác minh thông tin tài khoản... nhằm siết an toàn thanh toán và hạn chế gian lận tài chính.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục yêu cầu các ngân hàng thương mại thực hiện nghiêm chủ trương giảm lãi suất huy động và cho vay; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các sai phạm.
(VNF) - Sacombank vừa chấp thuận đơn từ nhiệm của Phó Tổng giám đốc Vũ Minh Quân trong bối cảnh ngân hàng này liên tiếp có thay đổi nhân sự lãnh đạo kể từ đầu năm.
(VNF) - Từ một ngân hàng nội địa của Hàn Quốc, KB Financial Group đã trở thành tập đoàn tài chính hàng đầu châu Á với lợi nhuận hàng tỷ USD mỗi năm. Trong chiến lược mở rộng ra nước ngoài của KB, Việt Nam nổi lên như một thị trường trọng điểm thông qua sự hiện diện của KB Kookmin Bank và KB Securities.
(VNF) - Trong bối cảnh AI, dữ liệu và hành vi khách hàng đang làm thay đổi mạnh mẽ ngành tài chính - ngân hàng, các tổ chức tài chính không còn cạnh tranh đơn thuần bằng tính năng mới, sản phẩm dịch vụ hay quy mô mạng lưới, mà bằng khả năng thấu hiểu khách hàng, siêu cá nhân hóa và chuyển hóa công nghệ thành trải nghiệm tối ưu của khách hàng trong từng điểm chạm. Đây cũng là những nội dung trọng tâm được các chuyên gia quốc tế chia sẻ tại Hội thảo “Chuyển đổi số: Xu hướng và Tầm nhìn chiến lược” do VietinBank tổ chức trong khuôn khổ sự kiện “Digital Symphony” ngày 15/5/2026.
(VNF) - Tiền lương, phụ cấp của nhân viên ngân hàng này trong quý I/2026 tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025, thu nhập bình quân đạt 67 triệu đồng/người/tháng.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành công văn gửi các chi nhánh tỉnh, thành phố nhằm siết chặt kỷ cương quản lý lãi suất, trong bối cảnh một số ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất trở lại.
(VNF) - Ngân hàng VietinBank vừa rao bán đấu giá lần thứ 11 khoản nợ 356 tỷ đồng của 1 doanh nghiệp với mức giá khởi điểm thấp hơn 136 tỷ đồng so với tổng dư nợ tạm tính.
(VNF) - MB tiếp tục ghi dấu ấn trên hành trình chuyển đổi số với năm sản phẩm, giải pháp công nghệ được vinh danh trong Lễ trao Giải thưởng Sao Khuê 2026 diễn ra vào ngày 28/5 tại Hà Nội. Trong đó, nền tảng ngân hàng số dành cho doanh nghiệp BIZ MBBank lập “hat-trick” ấn tượng với ba giải thưởng dành cho sản phẩm số xuất sắc được xếp hạng trên trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026.
(VNF) - Hải Phòng đang ghi nhận tiến độ thi công sôi động tại nhiều dự án chung cư, khách sạn và tổ hợp cao tầng tại khu vực trung tâm phía Đông thành phố.