Báo cáo "Cuộc đua thuế" của Oxfam cho biết cách thức các thiên đường thuế đang dẫn dắt cuộc đua xuống đáy toàn cầu về thuế thu nhập doanh nghiệp làm thất thoát của các quốc gia hàng tỷ USD cần cho công cuộc xóa nghèo đói và bất bình đẳng.
Danh sách đầy đủ các thiên đường thuế tồi tệ nhất trên thế giới như sau, xếp theo mức độ nghiêm trọng: (1) Bermuda (2) Quần đảo Cayman (3) Hà Lan (4) Thụy Sỹ (5) Singapore (6) Ireland (7) Luxembourg (8) Curaçao (9) Hồng Kông (10) Cộng hòa Síp (11) Bahamas (12) Jersey (13) Barbados, (14) Mauritius và (15) Quần đảo British Virgin.
Vương quốc Anh không xuất hiện trong danh sách, nhưng bốn vùng lãnh thổ thuộc quốc gia này lại có tên trong danh sách: Quần đảo Cayman, Jersey, Bermuda và Quần đảo British Virgin.
Oxfam đã xây dựng danh sách "Thiên đường thuế tồi tệ nhất trên thế giới" bằng cách đánh giá trên ba tiêu chí: thuế thu nhập doanh nghiệp bằng 0%; có các ưu đãi thuế không công bằng, thiếu hiệu quả; và thiếu hợp tác quốc tế trong việc chống lại hành vi tránh thuế (bao gồm các biện pháp tăng cường minh bạch tài chính).
Nhiều quốc gia trong danh sách "tồi tệ nhất" đã bị nghi vấn có liên quan trong các vụ bê bối về thuế. Ví dụ như, Ailen với thỏa thuận thuế với Apple, cho phép công ty công nghệ toàn cầu khổng lồ chi trả mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 0,005% tại quốc gia này. Quần đảo British Virgin là nơi tọa lạc của hơn một nửa trong số 200.000 công ty "ma" do Mossack Fonseca thành lập – là một công ty luật có vai trò trọng tâm trong vụ bê bối Hồ sơ Panama.
Esme Berkhout, Cố vấn chính sách thuế của Oxfam nói: "Thiên đường thuế đang giúp các doanh nghiệp lớn chiếm đoạt từ các quốc gia hàng tỷ USD mỗi năm. Các doanh nghiệp đang tiếp tay cho một hệ thống kinh tế vô cùng bất công, khiến hàng triệu người mất đi hầu hết các cơ hội cải thiện cuộc sống tốt hơn."
Hành vi trốn thuế của các công ty đa quốc gia khiến các nước nghèo mất đi ít nhất 100 tỷ USD hàng năm. Số tiền này đủ để tạo cơ hội cho 124 triệu trẻ em thất học được đến trường và cứu sống ít nhất 6 triệu trẻ em mỗi năm, báo cáo cho biết.
Tuy nhiên, báo cáo của Oxfam chỉ ra rằng thiên đường thuế chỉ là một phần của vấn đề. Các quốc gia trên khắp thế giới đang cắt giảm thuế cho doanh nghiệp để cạnh tranh thu hút đầu tư.
Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp trung bình của các nước nhóm G20 là 40% vào 25 năm trước, còn hiện nay, con số này đã xuống dưới 30%. Ưu đãi thuế tốn kém và không hiệu quả đang được sử dụng rộng rãi, đặc biệt là tại các nước đang phát triển. Ví dụ như, ưu đãi thuế khiến Kenya tốn 1,1 tỷ USD một năm – gần gấp đôi toàn bộ ngân sách cho y tế của quốc gia này.
Khi đã cắt giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, các quốc gia cân đối tài chính bằng cách giảm chi tiêu công hoặc tăng thuế, như thuế giá trị gia tăng (GTGT), mà phần lớn do người nghèo chi trả. Ví dụ, song hành với cắt giảm 0,8% thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp từ năm 2007 đến 2014, các quốc gia thành viên Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đã tăng 1,5% thuế suất thuế GTGT từ năm 2008 đến 2015.
"Không có người thắng cuộc trong cuộc đua xuống đáy về thuế thu nhập doanh nghiệp. Những người dân thường – đặc biệt là những người nghèo nhất – đang phải trả giá cho cuộc đua nguy hiểm này với việc thuế cá nhân bị tăng lên và các dịch vụ thiết yếu, như chăm sóc sức khỏe và giáo dục bị cắt giảm. Các quốc gia cần hợp tác với nhau để chấm dứt cuộc đua xuống đáy điên rồ về thuế thu nhập doanh nghiệp và để đảm bảo các công ty thực hiện đúng nghĩa vụ thuế của họ một cách bình đẳng," Berkhout cho biết.
Ở mức độ toàn cầu, các chuyên gia ước tính thiệt hại từ những hoạt động lợi dụng các thiên đường thuế gây thiệt hại ít nhất 100 tỷ USD cho các quốc gia đang phát triển hàng năm, trong đó có Việt Nam.
Báo cáo cho biết đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đến từ các thiên đường thuế càng ngày càng thường xuyên hơn, tăng 47% chỉ trong vòng một năm. Một số vùng lãnh thổ nằm trong danh sách thiên đường thuế tồi tệ nhất của Oxfam đang tăng cường các hoạt động và ngày càng trở thành nguồn đầu tư thường xuyên tại Việt Nam như K, Singapore, BVI, Jersey, Luxembourg, Quần đảo Cayman hoặc Bermuda.
"Không có cơ chế quản lý phù hợp sẽ dẫn đến rủi ro là lợi nhuận của các khoản đầu tư này sẽ không được giữ tại Việt Nam", báo cáo nhấn mạnh.
Nghiên cứu sắp được công bố của Oxfam tại Việt Nam cho thấy mặc dù ưu đãi thuế được sử dụng rộng rãi, có ít bằng chứng cho thấy ưu đãi thuế giúp tăng đầu tư hoặc tăng trưởng kinh tế.
Các ưu đãi thuế lớn nhất, cụ thể là miễn thuế có thời hạn, được dành cho khoản đầu tư lớn trong sản xuất và bất động sản. Các khoản đầu tư này vẫn được thực hiện cho dù không có các ưu đãi này, làm thất thoát một khoản doanh thu đáng kể mà không mang lại lợi ích kinh tế đi kèm.
Tính phức tạp của quy định ưu đãi thuế của Việt Nam và thiếu thông tin, số liệu, đã gây khó khăn cho nhà nghiên cứu và nhà đầu tư phân tích chính xác chi phí và lợi ích của ưu đãi thuế. Ví dụ, trong năm 2014, nhằm thu hút đầu tư của Samsung, Indonesia miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 10 năm, còn Việt Nam là 15 năm.
Các chuyên gia của Oxfam khuyến cáo, Việt Nam cần hợp tác với các quốc gia khác, đặc biệt là các nước thành viên ASEAN, nhằm đặt một mức thuế thu nhập doanh nghiệp công bằng, lũy tiến, đóng góp cho lợi ích chung, và chấm dứt cuộc đua thuế.
Đồng thời rà soát các chính sách ưu đãi thuế và thực hiện phân tích chi phí-lợi ích một cách thận trọng và mang tính dài hạn trước khi ban hành và sau khi thực hiện chính sách ưu đãi thuế, cả về khía cạnh xã hội lẫn bình đẳng giới. Trong phân tích chi phí-lợi ích, những lợi ích của chính sách ưu đãi thuế cần được cân nhắc với chi phí cơ hội của chính sách.
Ngoài ra, thiết lập cơ chế báo cáo để cơ quan thuế thu thập và công khai thông tin và dữ liệu liên quan đến chính sách ưu đãi thuế như số dự án được hưởng ưu đãi thuế, số giảm thu ngân sách do ưu đãi thuế, đóng góp của dự án được hưởng ưu đãi đối với nền kinh tế về khía cạnh việc làm, kim ngạch xuất khẩu
Thực hiện thống kê chi tiêu thuế như nhiều quốc gia khác đã thực hiện gần đây như Thái Lan hay Malaysia. Chi tiêu thuế thực chất là số giảm thu ngân sách do thực hiện chính sách miễn giảm thuế. Chi tiêu thuế cũng được coi là khoản chi ngoài ngân sách
Chính phủ Việt Nam đang xây dựng Nghị định chống chuyển giá và Nghị định này cần bổ sung quy định yêu cầu tất cả công ty đa quốc gia công bố báo cáo tài chính tại các quốc gia họ đang có hoạt động kinh doanh, từ đó làm rõ công ty đang nộp những loại thuế nào và tại đâu.
Tags:
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
(VNF) - Nhật Bản đã chi hơn 73 tỷ USD để hỗ trợ đồng yên trong tháng qua, đánh dấu lần can thiệp đầu tiên kể từ năm 2024 khi giới chức ngày càng lo ngại đồng nội tệ suy yếu sẽ đẩy chi phí nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng lên cao.
(VNF) - Thị trường hợp đồng tương lai vĩnh viễn trị giá 61,7 nghìn tỷ USD vừa tiến thêm một bước lớn vào hệ thống tài chính Mỹ khi Coinbase và Kalshi chính thức ra mắt các sản phẩm perps được quản lý dành cho nhà đầu tư trong nước.
(VNF) - Giá vàng đang tiến gần đến một bước ngoặt quan trọng, kỳ vọng sẽ giảm về 4.097,99 USD - mức thấp nhất của tháng 3 hoặc thậm chí thấp hơn.
(VNF) - Từ mô hình tăng trưởng thần tốc dựa trên nguồn vốn gần như miễn phí từ nhà cung ứng, BYD đang bước vào giai đoạn chuyển đổi đầy áp lực khi dòng tiền suy yếu, nợ vay tăng mạnh và hàng chục tỷ USD nghĩa vụ tài chính dần lộ diện trên bảng cân đối kế toán.
(VNF) - Ngày càng nhiều người Mỹ phải tìm đến thực phẩm cứu trợ trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, lạm phát kéo dài và các chương trình hỗ trợ thời kỳ đại dịch dần chấm dứt.
(VNF) - CP All, đơn vị vận hành chuỗi cửa hàng tiện lợi 7 Eleven tại Thái Lan, đã phản đối kế hoạch tái cấu trúc mảng kinh doanh tài chính do cổ đông lớn nhất là Tập đoàn Charoen Pokphand (CP) đề xuất, cho thấy những bất đồng nội bộ tại một trong những tập đoàn lớn nhất nước này.
(VNF) - Kevin Warsh được đánh giá có góc nhìn cởi mở hơn với Bitcoin, song ưu tiên kiểm soát lạm phát có thể khiến crypto chưa dễ hưởng lợi.
(VNF) - Bộ Tài chính Mỹ đang xem xét khả năng phát hành tờ tiền mệnh giá 250 USD có in chân dung Tổng thống Donald Trump. Thông tin này được một quan chức của cơ quan này xác nhận với CBS News.
(VNF) - Giá vé “trên trời” cho các trận đấu tại World Cup 2026 đang làm dấy lên làn sóng phản ứng dữ dội tại Mỹ, đồng thời kéo theo cuộc điều tra từ các tổng chưởng lý bang New York và New Jersey nhằm vào FIFA – đơn vị tổ chức giải đấu.
(VNF) - Giá dầu tăng trong phiên giao dịch ngày 28/5 sau khi các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn hoạt động vận chuyển thương mại qua eo biển Hormuz.
(VNF) - Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cảnh báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có nguy cơ gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu do chiến sự Iran, chính sách thương mại liên tục thay đổi và xu hướng rút lui khỏi hợp tác quốc tế.
(VNF) - Hồng Kông đã vượt qua Thụy Sĩ để trở thành trung tâm giao dịch tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới, một vị thế được đánh giá là khó đảo ngược khi các trung tâm tài chính ở châu Á tăng trưởng nhanh hơn những “thiên đường an toàn” tại châu Âu, theo nhận định của Boston Consulting Group (BCG) hôm 27/5.
(VNF) - Hơn một nửa người dân Đức sống trong nhà thuê. Với chính sách ưu tiên bảo vệ người thuê thay vì khuyến khích sở hữu nhà, Đức đã xây dựng một thị trường nhà ở rất khác biệt. Tuy nhiên, áp lực giá thuê tăng cao và tình trạng thiếu nhà ở tại các đô thị lớn đang đặt ra nhiều thách thức mới cho quốc gia này.
(VNF) - Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang đổ hàng tỷ USD xây dựng kho dự trữ khoáng sản chiến lược để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, nhưng nghịch lý là phần lớn nguyên liệu tích trữ vẫn phải mua từ Bắc Kinh.
(VNF) - Sau khi Ấn Độ bất ngờ tăng thuế nhập khẩu kim loại quý, một thị trường lớn khác tại châu Á cũng nhanh chóng có động thái tương tự. Cơ quan hải quan Malaysia vừa thông báo sẽ áp thuế mới đối với vàng thỏi, đánh dấu lần đầu tiên quốc gia này áp thuế nhập khẩu với kim loại quý.
(VNF) - Hai nhà sản xuất chip nhớ Micron và SK Hynix vừa gia nhập nhóm doanh nghiệp có vốn hóa vượt 1.000 tỷ USD, trong bối cảnh nhu cầu chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục tăng mạnh.
(VNF) - Trong khi các hãng công nghệ đua nhau phát triển AI và thiết bị ngày càng thông minh, một chàng trai 28 tuổi tại New York lại kiếm hàng trăm nghìn USD nhờ hồi sinh điện thoại gập, máy nghe CD và những món đồ công nghệ tưởng chừng đã lỗi thời để bán cho Gen Z – thế hệ đang khao khát cảm giác “ít online hơn”.
(VNF) - Từ Phố Wall đến châu Á, AI trở thành động cơ dịch chuyển dòng vốn lớn nhất thế giới, đóng vai trò tương tự Internet những năm 2000 hay điện khí hóa thế kỷ 20.
(VNF) - Từ khoản vay 1 triệu USD dành cho Elon Musk trong những ngày đầu Tesla bên bờ vực phá sản, Antonio Gracias giờ đây có thể bước vào hàng ngũ siêu tỷ phú toàn cầu khi SpaceX chuẩn bị thực hiện đợt IPO được dự báo lớn nhất lịch sử. Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng Musk, nhà đầu tư kín tiếng này đang đứng trước cơ hội sở hữu khối tài sản trị giá hàng chục, thậm chí hơn 100 tỷ USD.
(VNF) - Giá dầu thế giới, đồng USD, thị trường chứng khoán toàn cầu và giá vàng đồng loạt biến động mạnh trong phiên 26/5 khi nhà đầu tư giằng co giữa kỳ vọng Mỹ - Iran đạt được thỏa thuận hòa bình và lo ngại căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang sau các cuộc không kích mới của Washington.
(VNF) - Giá bạc tăng gần gấp ba lần vàng trong phiên giao dịch ngày 25/5, kéo tỷ lệ vàng/bạc xuống mức thấp hiếm thấy và làm dấy lên câu hỏi lớn trên thị trường kim loại quý.
(VNF) - Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột kéo dài ba tháng, trong đó Tehran được cho là sẽ mở lại eo biển Hormuz. Trong khi đó, Mỹ tiếp tục mở các đợt không kích mới, hoạt động vận tải dầu khí qua tuyến hàng hải chiến lược này bắt đầu có dấu hiệu phục hồi.
(VNF) - Các nhà đầu tư Trung Quốc đang ráo riết tìm kiếm những con đường thay thế để mua bán cổ phiếu nước ngoài. Động thái này diễn ra sau khi Bắc Kinh phát động chiến dịch mạnh tay nhất từ trước đến nay nhằm trấn áp hoạt động giao dịch chứng khoán xuyên biên giới trái phép, với mục tiêu ngăn chặn dòng vốn tháo chạy ra nước ngoài.
(VNF) - Ông Hun Sen áp dụng các biện pháp pháp lý mạnh tay với các quan chức chính phủ trục lợi từ các đường dây lừa đảo trực tuyến và những người liên quan.
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.
