Phía sau sự nôn nóng chấm dứt chiến tranh Triều Tiên của ông Kim Jong-un
Thành Đạt -
21/09/2018 10:18 (GMT+7)
Nhà lãnh đạo Kim Jong-un có lẽ muốn tranh thủ những điều kiện thuận lợi nhất hiện nay để cùng với Mỹ tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên sau nhiều năm căng thẳng vì chương trình hạt nhân.
Tổng thống Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Kim Jong-un nắm tay khi xem chương trình nghệ thuật tại Triều Tiên (Ảnh: Reuters)
Kể từ khi Tổng thống Donald Trump gặp nhà lãnh đạo Kim Jong-un tại Singapore hồi tháng 6, các cuộc đàm phán hạt nhân vẫn không thể diễn ra suôn sẻ do bất đồng giữa Mỹ và Triều Tiên về việc thực hiện mục tiêu nào trước: tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên (1950-1953) hay phi hạt nhân hóa.
Triều Tiên luôn cho rằng nước này đã thể hiện thiện chí tích cực khi dừng các vụ thử hạt nhân và tên lửa, cho nổ tung lối vào khu thử hạt nhân Punggye-ri, bắt đầu dỡ bỏ một cơ sở thử tên lửa và trao trả hài cốt các binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong chiến tranh Triều Tiên.
Việc kêu gọi đàm phán hòa bình không phải chiến thuật mới. Trước đây chính quyền Triều Tiên đã sử dụng chiến thuật này để trì hoãn sự chú ý của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề hạt nhân của Bình Nhưỡng. Trong khi đó, Hàn Quốc và Triều Tiên trên danh nghĩa vẫn chưa chấm dứt chiến tranh do hai nước mới chỉ ký thỏa thuận đình chiến thay vì hiệp ước hòa bình sau chiến tranh Triều Tiên.
Trước đây cố lãnh đạo Kim Jong-il dường như nhận ra rằng tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên là lập trường tối thượng và Mỹ sẽ không chấp nhận đàm phán hòa bình với Bình Nhưỡng nếu Washington chưa có trong tay một thỏa thuận cam kết phi hạt nhân hóa. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Kim Jong-un, con trai ông Kim Jong-il, dường như có lý do khả thi hơn để tin rằng việc tuyên bố chấm dứt chiến tranh có thể nằm trong khả năng của ông cùng với sự hợp tác của Tổng thống Donald Trump.
Trọng tâm và động lực thúc đẩy nhà lãnh đạo Kim Jong-un tìm kiếm tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên xuất phát từ nhiều yếu tố.
Người bạn ở Mỹ
Thứ nhất, ông Kim Jong-un đã nhìn ra cơ hội hiếm có khi hợp tác với ông Trump - nhà lãnh đạo từng công khai công kích giá trị liên minh của Mỹ với Hàn Quốc.
Kết bạn với Tổng thống Trump đồng nghĩa với việc nhà lãnh đạo Kim Jong-un đang có một đối tác đồng cảm với ông tại Nhà Trắng, người sẵn sàng tổ chức hội nghị thượng đỉnh với Triều Tiên bất chấp những lời tham vấn từ các cố vấn. Ông Trump cũng là người đồng ý ký tuyên bố chung với ông Kim Jong-un tại Singapore mặc dù văn kiện này được đánh giá là yếu kém và không thúc đẩy chính sách của Mỹ trong việc phi hạt nhân hóa hoàn toàn và có thể kiểm chứng Triều Tiên.
Những bình luận của Tổng thống Trump trên mạng xã hội, trong đó nhà lãnh đạo Mỹ gọi ông Kim Jong-un là người “đáng trân trọng” đồng thời bày tỏ mong muốn được gặp thượng đỉnh lần hai, cùng những lời khen ngợi khác càng củng cố thêm niềm tin cho nhà lãnh đạo Triều Tiên rằng sự lôi cuốn của cá nhân ông đối với tổng thống Mỹ đang phát huy hiệu quả.
Đối tác ở Seoul
Yếu tố thứ hai thúc đẩy ông Kim Jong-un duy trì mối quan hệ hòa dịu với Mỹ có liên quan tới vai trò của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in.
Chính quyền tiến bộ của Tổng thống Moon Jae-in không giống với các chính quyền bảo thủ trước đây của các cựu Tổng thống Lee Myung-bak và Park Geun-hye, những nhà lãnh đạo theo đuổi lập trường cứng rắn với Triều Tiên. Theo đó, ông Kim Jong-un đã có thêm một đối tác ở Soeul.
Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un gặp nhau tại Singapore (Ảnh: Reuters)
Kể từ khi ông Kim Jong-un “bật đèn xanh” về chiến lược hòa dịu trong bài phát biểu mừng năm mới 2018, Tổng thống Moon đã tích cực đóng vai trò trung gian, ủng hộ và thúc đẩy các cuộc đàm phán Mỹ - Triều, từ đó đẩy mạnh hơn nữa mối quan hệ hữu nghị giữa Triều Tiên và Hàn Quốc.
Định hình dư luận
Liên quan tới yếu tố thứ ba, nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã tìm cách xoay chuyển mối quan tâm của thế giới khi nhắc tới Triều Tiên. Theo đó, ông Kim đã hướng các cuộc thảo luận của cộng đồng quốc tế vào các vấn đề không liên quan tới hạt nhân nhằm hạn chế sự chú ý vào chương trình vũ khí của Triều Tiên, đồng thời tiết chế sự nôn nóng của các nước trong việc áp đặt lệnh trừng phạt Bình Nhưỡng.
Sau khi tuyên bố hoàn tất chương trình vũ khí hạt nhân, ông Kim Jong-un công khai chuyển hướng sang cam kết hợp tác và tập trung vào phát triển kinh tế. Đây cũng là những chủ đề chính được Triều Tiên thể hiện trong lễ duyệt binh kỷ niệm 70 năm Quốc khánh 9/9.
Đồng minh lâu năm
Một yếu tố nữa thúc đẩy nhà lãnh đạo Kim Jong-un xích lại gần hơn với Tổng thống Trump là Trung Quốc. Ông Kim Jong-un có lẽ đang giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc bằng cách bắt đầu tiến trình đàm phán hòa bình với Mỹ.
Ông Kim Jong-un có thể toan tính rằng các cuộc đàm phán song phương với Mỹ có thể giúp Triều Tiên tăng đối trọng với Bắc Kinh, từ đó khích lệ các nhà lãnh đạo Trung Quốc đưa ra những chính sách có lợi hơn cho Bình Nhưỡng như giảm các lệnh trừng phạt. Ông Kim Jong-un dường như đang lợi dụng chính những lo ngại của Trung Quốc rằng nước này có thể bị gạt ra ngoài lề trong các vấn đề Triều Tiên.
Hoài nghi về Triều Tiên
Theo nhà nghiên cứu Jung H Pak tại Trung tâm Nghiên cứu chính sách Đông Á tại Viện nghiên cứu Brookings, Mỹ không nên bị xao lãng trước các động thái của Triều Tiên. Chuyên gia này cho rằng trong bối cảnh Nhà Trắng đang chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều lần hai, trong đó vấn đề tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên chắc chắn sẽ được thảo luận, chính quyền Trump nên cân nhắc kỹ lưỡng về các toan tính của Triều Tiên.
Tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên không phải là “chìa khóa vạn năng” cho mọi vấn đề và đây cũng không phải là trục trung tâm để tương lai quan hệ Mỹ - Triều, sự ổn định khu vực và toàn cầu, cũng như vấn đề phi hạt nhân hóa Triều Tiên, có thể xoay quanh.
Mặc dù việc đưa ra tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên có thể sẽ mang lại khoảng thời gian tương đối yên bình cho thế giới, song điều này cũng tiềm ẩn nhiều vấn đề lớn hơn. Nếu Mỹ - Triều và các bên đưa ra một tuyên bố hòa bình quá sớm, những nguy cơ nghiêm trọng có thể xảy ra.
Nhà nghiên cứu Jung H Pak lo ngại tuyên bố hòa bình có thể trở thành “công cụ” để Triều Tiên xoay chuyển tình thế trong trường hợp Mỹ và Hàn Quốc nối lại các cuộc tập trận hay Washington công bố thêm các lệnh trừng phạt Bình Nhưỡng. Khi đó chính quyền Kim Jong-un có thể viện cớ các hành động “thù địch” của Mỹ, cho rằng Washington không thực hiện đúng theo cam kết của tuyên bố hòa bình, để tiếp tục tiến hành các vụ thử hạt nhân và tên lửa.
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
(VNF) - World Cup luôn được quảng bá như một cơ hội vàng để thúc đẩy kinh tế, nâng tầm vị thế quốc gia và thu hút hàng triệu du khách. Nhưng phía sau ánh hào quang của giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh là một thực tế ít được nhắc đến: Ai mới thực sự kiếm được nhiều tiền nhất từ World Cup?
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
(VNF) - Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo không chỉ hút dòng vốn về các doanh nghiệp AI mà còn làm lung lay nền tảng định giá của thế hệ startup tiền ChatGPT, mở ra một cuộc đại thanh lọc trong giới đầu tư mạo hiểm.
(VNF) - Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục thúc đẩy yêu cầu kiểm toán kho vàng Fort Knox, sau khi một cựu quan chức bị phát hiện chiếm đoạt số lượng vàng thỏi trị giá khoảng 40 triệu USD.
(VNF) - Thành phố quốc gia này đang chạy đua để loại bỏ những rào cản thủ tục khi cuộc cạnh tranh thu hút giới siêu giàu giữa các trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
(VNF) - Chính phủ, ngân hàng và các tập đoàn sản xuất trên khắp thế giới đang đổ xô đến thị trường trái phiếu Trung Quốc, phát hành các khoản nợ bằng đồng nhân dân tệ để tận dụng môi trường lãi suất thấp trong bối cảnh chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao.
(VNF) - Nguồn cung nhà ở xã hội tại Đức đang giảm nhanh trong khi giá nhà, giá thuê và chi phí xây dựng tiếp tục leo thang, khiến khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ ngày càng khó khăn. Các chuyên gia cảnh báo nước này sẽ cần khoảng 2 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 và chỉ xây mới sẽ không đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt.
(VNF) - Kinh tế Canada bước vào giai đoạn thử thách khi các động lực tăng trưởng truyền thống bị suy yếu, trong khi thị trường lao động và lạm phát tiếp tục tạo áp lực
(VNF) - World Cup 2026 được kỳ vọng tạo ra hàng chục tỷ USD giá trị kinh tế, hàng trăm nghìn việc làm và làn sóng du lịch toàn cầu chưa từng có. Tuy nhiên, phía sau những dự báo đầy tham vọng là bài toán chi phí khổng lồ, áp lực hạ tầng và câu hỏi liệu lợi ích thực tế có tương xứng với khoản đầu tư bỏ ra.
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
(VNF) - Làn sóng AI đang tạo ra những người chiến thắng vượt ra ngoài nhóm công nghệ và bán dẫn. Khi nhà đầu tư tìm kiếm các doanh nghiệp hưởng lợi ở cấp độ thứ hai và thứ ba từ cuộc đua AI, những cái tên tưởng chừng không liên quan như Ajinomoto, nhà sản xuất gia vị nổi tiếng của Nhật Bản, lại bất ngờ nổi lên.
(VNF) - Những vết nứt đang xuất hiện rõ hơn trong thị trường tín dụng tư nhân khi các khoản lỗ chưa thực hiện tăng mạnh và thu nhập lãi phi tiền mặt tiếp tục duy trì ở mức cao.
(VNF) - Một trang web được thiết kế giống hệt giao diện Excel đang gây sốt tại Hàn Quốc khi cho phép người dùng âm thầm theo dõi giá cổ phiếu ngay trong giờ làm việc. Sự lan truyền nhanh chóng của nền tảng này không chỉ khiến nhiều người thích thú vì tính sáng tạo mà còn làm dấy lên tranh cãi về mức độ ám ảnh đầu tư ngày càng lớn của dân văn phòng xứ kim chi.
(VNF) - Đồng won của Hàn Quốc đang giao dịch ở vùng đáy thấp nhất trong nhiều thập kỷ so với USD, bất chấp xuất khẩu chất bán dẫn tăng bùng nổ và thị trường chứng khoán thăng hoa.
(VNF) - Nhật Bản đã chi hơn 73 tỷ USD để hỗ trợ đồng yên trong tháng qua, đánh dấu lần can thiệp đầu tiên kể từ năm 2024 khi giới chức ngày càng lo ngại đồng nội tệ suy yếu sẽ đẩy chi phí nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng lên cao.
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.