Phía sau sự nôn nóng chấm dứt chiến tranh Triều Tiên của ông Kim Jong-un
Thành Đạt -
21/09/2018 10:18 (GMT+7)
Nhà lãnh đạo Kim Jong-un có lẽ muốn tranh thủ những điều kiện thuận lợi nhất hiện nay để cùng với Mỹ tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên sau nhiều năm căng thẳng vì chương trình hạt nhân.
Tổng thống Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Kim Jong-un nắm tay khi xem chương trình nghệ thuật tại Triều Tiên (Ảnh: Reuters)
Kể từ khi Tổng thống Donald Trump gặp nhà lãnh đạo Kim Jong-un tại Singapore hồi tháng 6, các cuộc đàm phán hạt nhân vẫn không thể diễn ra suôn sẻ do bất đồng giữa Mỹ và Triều Tiên về việc thực hiện mục tiêu nào trước: tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên (1950-1953) hay phi hạt nhân hóa.
Triều Tiên luôn cho rằng nước này đã thể hiện thiện chí tích cực khi dừng các vụ thử hạt nhân và tên lửa, cho nổ tung lối vào khu thử hạt nhân Punggye-ri, bắt đầu dỡ bỏ một cơ sở thử tên lửa và trao trả hài cốt các binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong chiến tranh Triều Tiên.
Việc kêu gọi đàm phán hòa bình không phải chiến thuật mới. Trước đây chính quyền Triều Tiên đã sử dụng chiến thuật này để trì hoãn sự chú ý của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề hạt nhân của Bình Nhưỡng. Trong khi đó, Hàn Quốc và Triều Tiên trên danh nghĩa vẫn chưa chấm dứt chiến tranh do hai nước mới chỉ ký thỏa thuận đình chiến thay vì hiệp ước hòa bình sau chiến tranh Triều Tiên.
Trước đây cố lãnh đạo Kim Jong-il dường như nhận ra rằng tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên là lập trường tối thượng và Mỹ sẽ không chấp nhận đàm phán hòa bình với Bình Nhưỡng nếu Washington chưa có trong tay một thỏa thuận cam kết phi hạt nhân hóa. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Kim Jong-un, con trai ông Kim Jong-il, dường như có lý do khả thi hơn để tin rằng việc tuyên bố chấm dứt chiến tranh có thể nằm trong khả năng của ông cùng với sự hợp tác của Tổng thống Donald Trump.
Trọng tâm và động lực thúc đẩy nhà lãnh đạo Kim Jong-un tìm kiếm tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên xuất phát từ nhiều yếu tố.
Người bạn ở Mỹ
Thứ nhất, ông Kim Jong-un đã nhìn ra cơ hội hiếm có khi hợp tác với ông Trump - nhà lãnh đạo từng công khai công kích giá trị liên minh của Mỹ với Hàn Quốc.
Kết bạn với Tổng thống Trump đồng nghĩa với việc nhà lãnh đạo Kim Jong-un đang có một đối tác đồng cảm với ông tại Nhà Trắng, người sẵn sàng tổ chức hội nghị thượng đỉnh với Triều Tiên bất chấp những lời tham vấn từ các cố vấn. Ông Trump cũng là người đồng ý ký tuyên bố chung với ông Kim Jong-un tại Singapore mặc dù văn kiện này được đánh giá là yếu kém và không thúc đẩy chính sách của Mỹ trong việc phi hạt nhân hóa hoàn toàn và có thể kiểm chứng Triều Tiên.
Những bình luận của Tổng thống Trump trên mạng xã hội, trong đó nhà lãnh đạo Mỹ gọi ông Kim Jong-un là người “đáng trân trọng” đồng thời bày tỏ mong muốn được gặp thượng đỉnh lần hai, cùng những lời khen ngợi khác càng củng cố thêm niềm tin cho nhà lãnh đạo Triều Tiên rằng sự lôi cuốn của cá nhân ông đối với tổng thống Mỹ đang phát huy hiệu quả.
Đối tác ở Seoul
Yếu tố thứ hai thúc đẩy ông Kim Jong-un duy trì mối quan hệ hòa dịu với Mỹ có liên quan tới vai trò của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in.
Chính quyền tiến bộ của Tổng thống Moon Jae-in không giống với các chính quyền bảo thủ trước đây của các cựu Tổng thống Lee Myung-bak và Park Geun-hye, những nhà lãnh đạo theo đuổi lập trường cứng rắn với Triều Tiên. Theo đó, ông Kim Jong-un đã có thêm một đối tác ở Soeul.
Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un gặp nhau tại Singapore (Ảnh: Reuters)
Kể từ khi ông Kim Jong-un “bật đèn xanh” về chiến lược hòa dịu trong bài phát biểu mừng năm mới 2018, Tổng thống Moon đã tích cực đóng vai trò trung gian, ủng hộ và thúc đẩy các cuộc đàm phán Mỹ - Triều, từ đó đẩy mạnh hơn nữa mối quan hệ hữu nghị giữa Triều Tiên và Hàn Quốc.
Định hình dư luận
Liên quan tới yếu tố thứ ba, nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã tìm cách xoay chuyển mối quan tâm của thế giới khi nhắc tới Triều Tiên. Theo đó, ông Kim đã hướng các cuộc thảo luận của cộng đồng quốc tế vào các vấn đề không liên quan tới hạt nhân nhằm hạn chế sự chú ý vào chương trình vũ khí của Triều Tiên, đồng thời tiết chế sự nôn nóng của các nước trong việc áp đặt lệnh trừng phạt Bình Nhưỡng.
Sau khi tuyên bố hoàn tất chương trình vũ khí hạt nhân, ông Kim Jong-un công khai chuyển hướng sang cam kết hợp tác và tập trung vào phát triển kinh tế. Đây cũng là những chủ đề chính được Triều Tiên thể hiện trong lễ duyệt binh kỷ niệm 70 năm Quốc khánh 9/9.
Đồng minh lâu năm
Một yếu tố nữa thúc đẩy nhà lãnh đạo Kim Jong-un xích lại gần hơn với Tổng thống Trump là Trung Quốc. Ông Kim Jong-un có lẽ đang giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc bằng cách bắt đầu tiến trình đàm phán hòa bình với Mỹ.
Ông Kim Jong-un có thể toan tính rằng các cuộc đàm phán song phương với Mỹ có thể giúp Triều Tiên tăng đối trọng với Bắc Kinh, từ đó khích lệ các nhà lãnh đạo Trung Quốc đưa ra những chính sách có lợi hơn cho Bình Nhưỡng như giảm các lệnh trừng phạt. Ông Kim Jong-un dường như đang lợi dụng chính những lo ngại của Trung Quốc rằng nước này có thể bị gạt ra ngoài lề trong các vấn đề Triều Tiên.
Hoài nghi về Triều Tiên
Theo nhà nghiên cứu Jung H Pak tại Trung tâm Nghiên cứu chính sách Đông Á tại Viện nghiên cứu Brookings, Mỹ không nên bị xao lãng trước các động thái của Triều Tiên. Chuyên gia này cho rằng trong bối cảnh Nhà Trắng đang chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều lần hai, trong đó vấn đề tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên chắc chắn sẽ được thảo luận, chính quyền Trump nên cân nhắc kỹ lưỡng về các toan tính của Triều Tiên.
Tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên không phải là “chìa khóa vạn năng” cho mọi vấn đề và đây cũng không phải là trục trung tâm để tương lai quan hệ Mỹ - Triều, sự ổn định khu vực và toàn cầu, cũng như vấn đề phi hạt nhân hóa Triều Tiên, có thể xoay quanh.
Mặc dù việc đưa ra tuyên bố chấm dứt chiến tranh Triều Tiên có thể sẽ mang lại khoảng thời gian tương đối yên bình cho thế giới, song điều này cũng tiềm ẩn nhiều vấn đề lớn hơn. Nếu Mỹ - Triều và các bên đưa ra một tuyên bố hòa bình quá sớm, những nguy cơ nghiêm trọng có thể xảy ra.
Nhà nghiên cứu Jung H Pak lo ngại tuyên bố hòa bình có thể trở thành “công cụ” để Triều Tiên xoay chuyển tình thế trong trường hợp Mỹ và Hàn Quốc nối lại các cuộc tập trận hay Washington công bố thêm các lệnh trừng phạt Bình Nhưỡng. Khi đó chính quyền Kim Jong-un có thể viện cớ các hành động “thù địch” của Mỹ, cho rằng Washington không thực hiện đúng theo cam kết của tuyên bố hòa bình, để tiếp tục tiến hành các vụ thử hạt nhân và tên lửa.
(VNF) - Trung Quốc cùng nhiều ngân hàng trung ương khác tiếp tục đẩy mạnh tích trữ kim loại quý. Làn sóng mua vào mạnh mẽ này đang trở thành bệ đỡ quan trọng giúp giá vàng duy trì trên mốc 4.700 USD/ounce, đồng thời củng cố kỳ vọng về một đợt tăng giá mới trong thời gian tới.
(VNF) - Ngay khi giới đầu tư bắt đầu cho rằng cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu đang dần hạ nhiệt, một làn sóng hưng phấn mới lại bùng lên tại châu Á, đẩy cổ phiếu công nghệ tăng phi mã, biến thị trường chứng khoán Seoul thành thị trường nóng nhất thế giới và mang lại khoản thưởng lên tới nửa triệu USD cho nhân viên tại một nhà sản xuất chip Hàn Quốc.
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang thổi bùng đà tăng mạnh của thị trường chứng khoán châu Á, đưa các chỉ số tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan liên tiếp lập đỉnh mới.
(VNF) - Nhà bán lẻ trò chơi điện tử GameStop đề nghị thâu tóm nền tảng thương mại điện tử eBay với giá 56 tỷ USD, phá vỡ thông lệ M&A khi một công ty nhỏ hơn tìm cách thâu tóm doanh nghiệp lớn gấp nhiều lần.
(VNF) - Khoản lỗ 228 triệu bảng từ cú sập của một công ty cho vay thế chấp đang buộc Barclays phải siết chặt hoạt động cho vay, gióng lên hồi chuông cảnh báo về hiệu ứng dây chuyền trong hệ thống tín dụng.
(VNF) - Thị trường TV toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những tên tuổi từng thống trị nay buộc phải thay đổi để tồn tại. Từ việc “bán mình”, hợp tác với đối thủ, cho đến thay lãnh đạo để tìm hướng đi mới, các tập đoàn điện tử lớn đang cho thấy một thực tế: kỷ nguyên hoàng kim của TV truyền thống đã qua.
(VNF) - Ý tưởng sản xuất bàn tay robot giúp thực hiện công việc đòi hỏi độ chính xác cao của start up Trung Quốc Linkerbot giúp công ty tới gần mức định giá 6 tỷ USD.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối diện áp lực kép khi làn sóng đình công gây thiệt hại hàng trăm triệu USD, đe dọa chuỗi cung ứng, uy tín doanh nghiệp và vị thế thị trường, trong khi công ty còn phải trả 392 triệu USD trong tranh chấp bằng sáng chế với ZTE, buộc lãnh đạo phải lên tiếng kêu gọi đối thoại.
(VNF) - Grab Holdings Limited vừa công bố kết quả tài chính chưa kiểm toán quý I/2026 với nhiều chỉ số tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước, bất chấp khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do xung đột Trung Đông gây ra.
(VNF) - Ngân hàng HSBC hôm 5/5 đã báo cáo khoản lỗ bất ngờ 400 triệu USD liên quan đến một vụ gian lận tín dụng. Điều này làm dấy lên thêm nhiều lo ngại về rủi ro tín dụng tư nhân của các ngân hàng, đồng thời khiến cổ phiếu của ngân hàng giảm 5%.
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
(VNF) - Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Group AG đã công bố lợi nhuận ròng quý I vượt kỳ vọng, nhờ doanh thu mảng giao dịch đạt mức kỷ lục trong bối cảnh thị trường biến động mạnh do căng thẳng từ chiến tranh Iran.
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
(VNF) - Cảng Corpus Christi chưa bao giờ nhộn nhịp đến thế khi các tàu chở dầu từ khắp nơi trên thế giới dồn dập cập bờ Vịnh Mexico của Mỹ để lấy dầu thô trong bối cảnh chiến sự với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc.
(VNF) - Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ mất việc làm trong các văn phòng tại Mỹ. Dù mức độ tác động thực sự vẫn còn là một dấu hỏi, một báo cáo mới của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng những người lao động bị thay thế bởi AI có thể phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng và kéo dài.
(VNF) - Trung Quốc cùng nhiều ngân hàng trung ương khác tiếp tục đẩy mạnh tích trữ kim loại quý. Làn sóng mua vào mạnh mẽ này đang trở thành bệ đỡ quan trọng giúp giá vàng duy trì trên mốc 4.700 USD/ounce, đồng thời củng cố kỳ vọng về một đợt tăng giá mới trong thời gian tới.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.