Nhà báo Kim Hạnh – nguyên Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ, nguyên Chủ biên Sài Gòn Tiếp Thị, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao, đồng thời là người sáng lập kênh TikTok “5 Phút Chuyện Thị Trường” mới đây đã
đưa ra khái niệm “Thời BANI”. Đây là một từ viết tắt để mô tả thế giới hiện nay: dễ vỡ (brittle), nhiều âu lo (anxious), phi lý (nonlinear) và khó giải thích (incomprehensible).
So với giai đoạn trước, đây là thời kỳ kinh tế thế giới biến động quá nhanh, chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc liên tục, khiến các nền kinh tế phụ thuộc thương mại như Việt Nam càng trở nên mong manh.
Từ câu chuyện chiến tranh thương mại do Tổng thống Donald Trump khởi xướng, cho đến những thay đổi địa chính trị, bà Hạnh lưu ý rằng mọi quyết định của các cường quốc đều có tác động trực tiếp tới Việt Nam. Chỉ cần Trung Quốc tạm ngưng nhập khẩu nông sản, hàng chục ngành hàng của Việt Nam sẽ lao đao. Chính yếu tố địa chính trị đã trở thành một biến số then chốt, buộc doanh nghiệp phải tính đến kịch bản đa dạng hóa thị trường, thay vì phụ thuộc vào một đối tác.
Trong bối cảnh ấy, các tiêu chuẩn mới như ESG (môi trường, xã hội, quản trị) và chuyển đổi số, chuyển đổi xanh đang nổi lên như những điều kiện bắt buộc. Nhiều doanh nghiệp trên thế giới chỉ tồn tại được nhờ chứng minh họ đạt chuẩn ESG.
Ở Việt Nam, không ít doanh nghiệp còn lúng túng, thậm chí có trường hợp “làm giả” báo cáo ESG dẫn đến hệ lụy pháp lý. Bà Hạnh cảnh báo: nếu không theo kịp, doanh nghiệp Việt có thể tự đánh mất cơ hội ngay trên sân nhà.
Theo bà Hạnh, trong các chính sách lớn của Việt Nam, có bốn nghị quyết mà giới báo chí và doanh nghiệp cần đặc biệt ghi nhớ: Nghị quyết 57 về đổi mới sáng tạo, 59 về hội nhập, 66 về pháp luật và thể chế, và 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Trong đó, “57 và 68” được coi là cặp đôi song hành – đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân chính là động lực phát triển quan trọng nhất.
Tuy nhiên, để phát triển được hai trụ cột này, Việt Nam cần khẩn trương xây dựng công nghiệp hỗ trợ đồng bộ. Hiện nay, các sáng chế hay ý tưởng của giới trẻ và các nhà khoa học thường vấp phải rào cản ở khâu thương mại hóa vì thiếu hạ tầng, thiếu chuỗi cung ứng đi kèm. Câu chuyện drone của một Việt kiều sản xuất tại TP.HCM có thể cạnh tranh sòng phẳng tại thị trường Mỹ là một minh chứng hiếm hoi. Nhưng nhìn tổng thể, sự lỡ nhịp và “lởn khởn” trong chuyển đổi số vẫn còn rất phổ biến, khiến nền kinh tế khó bứt phá.
Một hạn chế khác là nguồn nhân lực. Nhiều sinh viên tốt nghiệp đại học chưa tìm được việc làm đúng chuyên môn, trong khi lực lượng trẻ chủ yếu làm shipper. Trong khi đó, các công ty Đài Loan, Hàn Quốc đến tận Việt Nam tuyển sinh viên đưa sang đào tạo bán dẫn, với chế độ đãi ngộ hấp dẫn. Điều này phản ánh nguy cơ “chảy máu chất xám” và đặt ra bài toán cấp thiết về chính sách đào tạo, sử dụng nhân lực công nghệ cao.
Một điểm thú vị trong phần chia sẻ của bà Hạnh là câu chuyện về doanh nghiệp xã hội – mảnh ghép mới trong nền kinh tế.
Bà kể lại dự án “Hương vị nhà thiền – tinh hoa từ đất mẹ” của ba ni cô, bắt đầu từ việc chế biến gừng, lá chanh trong mùa dịch COVID-19 để giúp người bệnh. Sau đó, các sản phẩm này bán được trên thị trường, tạo lợi nhuận và được tái đầu tư cho các bữa ăn từ thiện tại bệnh viện.
Hay như trường hợp một doanh nhân sáng lập quỹ xã hội 80 tỷ đồng và hợp tác cùng linh mục trẻ để nuôi dưỡng trẻ mồ côi.
Những ví dụ này cho thấy doanh nghiệp xã hội đang dần hình thành, bổ sung chữ “S” (trách nhiệm xã hội) trong ESG. Theo bà Hạnh, đây là tín hiệu tích cực, chứng minh rằng kinh doanh không chỉ vì lợi nhuận mà còn có thể gắn với mục tiêu nhân văn, tạo ra sự bền vững cho cộng đồng.
Một trong những câu chuyện bà Hạnh nhấn mạnh là ngành gỗ. Khi Mỹ siết nhập khẩu gỗ từ Trung Quốc, Việt Nam có cơ hội vàng để vươn lên. Tuy nhiên, Trung Quốc đã đi trước một bước khi xây dựng chuỗi logistics và thương hiệu ngay tại Mỹ. Nếu doanh nghiệp Việt chỉ dừng ở gia công, thì cơ hội sẽ nhanh chóng tuột khỏi tay. Do đó, đầu tư vào khâu thương mại hóa, marketing, logistics và thương hiệu là nhiệm vụ bắt buộc.
Chẳng hạn, ABC Bakery đã đầu tư nửa triệu USD cho dây chuyền làm bánh trung thu, không phải để phục vụ kiều bào, mà để bán cho người Mỹ, thậm chí điều chỉnh hương vị theo khẩu vị Gen Z Mỹ. Thành công này cho thấy sự nhạy bén trong thích ứng thị trường, một kỹ năng sống còn trong bối cảnh hiện nay.
Bà Kim Hạnh tổng kết tám nhiệm vụ quan trọng rút ra từ bốn nghị quyết “cột trụ”: từ xây dựng kế hoạch đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực quản trị, chăm sóc môi trường kinh doanh, đến tận dụng các hiệp định thương mại tự do. Đặc biệt, doanh nghiệp Việt phải hiểu sâu thị trường và chủ động tái cấu trúc, nếu không sẽ bị loại khỏi cuộc chơi toàn cầu.
Bà chỉ ra bốn lĩnh vực doanh nghiệp cần nhà nước hỗ trợ: vốn và tín dụng, đất để xây dựng nhà xưởng, công nghệ, và mở rộng thị trường.
Trong thời đại BANI đầy biến động, sự thích ứng nhanh và hiểu sâu mới giúp doanh nghiệp Việt không bị bỏ lại. Từ câu chuyện hàng gỗ, chiếc drone, chiếc bánh trung thu, cho đến những dự án xã hội nhân văn cho thấy doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể vươn lên, nếu biết tận dụng cơ hội và dám thay đổi.
Bà Kim Hạnh nhấn mạnh: đã đến lúc doanh nghiệp Việt phải tái cấu trúc, học cách thích ứng nhanh và chủ động định vị mình trong chuỗi giá trị toàn cầu, thay vì chỉ đứng ở vai trò gia công.
Tags:
(VNF) - Không chỉ duy trì vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN, Thái Lan còn đang mở rộng mạnh dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược như hóa dầu, năng lượng tái tạo, bán lẻ, thực phẩm và bất động sản công nghiệp.
(VNF) - “Bơm” thêm 6.000 tỷ đồng vốn điều lệ, Công ty TNHH Hàng không Mặt trời Phú Quốc (Sun PhuQuoc Airways) tiếp tục cho thấy tham vọng mở rộng quy mô sau chưa đầy một năm đi vào khai thác thương mại.
(VNF) - Sau khi khoảng 200 cơ sở giấy phải đóng cửa vì tiêu chuẩn môi trường, nguồn cung toàn ngành sụt giảm mạnh đã giúp Đông Hải Bến Tre (DHC) hưởng lợi lớn với lợi nhuận quý I/2026 tăng vọt 80%.
(VNF) - Giá cước vận tải duy trì ở mức cao cùng hiệu quả từ các tàu mới đầu tư giúp nhiều doanh nghiệp vận tải biển ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh trong quý I/2026. Hàng loạt tên tuổi lớn như PVT, HAH hay ALC đồng loạt báo lãi tích cực và tiếp tục tăng tốc mở rộng đội tàu để đón cơ hội thị trường.
(VNF) - Petrosetco (PET) không chỉ tăng trưởng mạnh nhờ mảng phân phối thiết bị công nghệ cho Apple và Samsung, mà còn đẩy mạnh đầu tư tài chính và hạ tầng với dấu ấn đậm nét từ hệ sinh thái Gelex.
(VNF) - Liên danh nhà thầu PECC1 và PECC2 từng ‘bắt tay’ góp mặt tại các gói thầu dự án đường dây 500kV mạch 3 (Quảng Trạch - Phố Nối) và dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận Ninh Thuận 1.
(VNF) - Thuật ngữ "doanh nghiệp một người" hay "công ty một người" (One-Person Company - OPC) đã trở thành từ khóa nổi bật trong giới kinh doanh quốc tế và Việt Nam, mở ra một mô hình khởi nghiệp mới trong thời đại trí tuệ nhân tạo.
(VNF) - Tập đoàn PC1 là một trong những nhà thầu từng tham gia đấu và trúng nhiều gói thầu tại Tổng công ty Điện lực TP. HCM (EVNHCMC) và các đơn vị trực thuộc đơn vị này.
Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung nhiều năm chìm trong thua lỗ, phải dừng hoạt động rồi loay hoay tái cơ cấu, hàng loạt cá nhân bị khởi tố mới đây.
(VNF) - PECC2 là đơn vị tư vấn hàng đầu Việt Nam, cung cấp các giải pháp chuyên sâu từ khảo sát, thiết kế đến chuyển đổi số toàn diện cho các dự án nguồn và lưới điện trọng điểm quốc gia. Doanh nghiệp từng trúng hàng chục gói thầu tại các Ban QLDA Điện thuộc chi nhánh của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các gói thầu của EVN.
(VNF) - Lãnh đạo Amazon cho biết tập đoàn đang nghiên cứu triển khai dịch vụ internet vệ tinh quỹ đạo tầm thấp, mở rộng hoạt động và định hướng đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất một số thiết bị phục vụ xuất khẩu toàn cầu.
(VNF) - Đặt giả thuyết có trở lại nghiên cứu thực hiện dự án đại lộ cảnh quan sông Hồng hay không, Chủ tịch Hồ Minh Hoàng khẳng định sẽ không quay lại vì cảm thấy dự án không còn hấp dẫn với doanh nghiệp trong giai đoạn này.
(VNF) - Đối với MB, đây không chỉ là một giải thưởng công nghệ, mà còn là sự ghi nhận dành cho những giải pháp số vì cộng đồng do người Việt Nam phát triển và vận hành trên trường quốc tế.
(VNF) - Khẳng định chỉ tham gia các dự án khi có cơ chế minh bạch, phương án tài chính khả thi, kiểm soát được rủi ro, Chủ tịch Đèo Cả Hồ Minh Hoàng tuyên bố: "Không lấy tiền của cổ đông để phiêu lưu".
(VNF) - Tập đoàn PC1 hiện nhiều tại các dự án truyền tải điện trọng điểm quốc gia, từng là đối tác quen thuộc khi trúng hàng loạt gói thầu tại Ban QLDA Các công trình điện Miền Trung (EVNNPT) và Tổng công ty Điện lực miền Trung (EVNCPC).
(VNF) - CTCP Tư vấn Xây dựng Điện 2 là một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế, quản lý xây dựng công trình điện tại Việt Nam, tham gia nhiều dự án năng lượng và hạ tầng trọng điểm quốc gia.
(VNF) - Minh Đăng Group vừa ký hợp tác với Brambati S.p.A (Italy), đầu tư hơn 3,5 triệu EUR vào máy móc và chuyển giao công nghệ chế biến cà phê theo tiêu chuẩn châu Âu.
(VNF) - Theo Chủ tịch Tập đoàn Đèo Cả Hồ Minh Hoàng, các doanh nghiệp hạ tầng giao thông đang đứng trước bài toán rất khó về tiền lương. Vừa phải đảm bảo đời sống người lao động, nhưng không thể chạy đua vô hạn theo lạm phát và biến động thị trường.
(VNF) - Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên (Samsung Thái Nguyên - SEVT) , công ty con của tập đoàn Samsung tại Việt Nam, ghi nhận lợi nhuận ròng đạt 106,6 nghìn tỷ won (tương đương 709 triệu USD) trong quý I/2026, tăng 176% so với cùng kỳ năm trước.
(VNF) - Hai pháp nhân mới thành lập năm 2026 gây chú ý khi tham gia loạt dự án tại Sơn La, phía sau là hệ sinh thái doanh nghiệp liên quan ông Mai Trọng Thịnh và Công ty cổ phần Bắc Phương.
(VNF) - Ngày 20/5, tại Hà Nội, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã tổ chức công bố và trao quyết định bổ nhiệm ông Lê Mạnh Cường giữ chức Thành viên Hội đồng Thành viên, Tổng giám đốc Petrovietnam.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giấy Sài Gòn Miền Trung bị phạt 420 triệu đồng và đình chỉ hoạt động của nguồn phát sinh chất thải đối với lò hơi do vi phạm quy định về bảo vệ môi trường.
(VNF) - Năm 2025, Tổng công ty Điện lực Miền Bắc (EVNNPC) báo lãi sau thuế gần 1.364,51 tỷ đồng, tăng 69,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, nợ phải trả của công ty đến cuối năm 2025 là hơn 71.575,46 tỷ đồng.
(VNF) - Ngành chăn nuôi đang được tái định hình bởi các dự án đầu tư quy mô lớn, lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng. Nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tại Việt Nam đang không tiếc tay đầu tư mạnh vào lĩnh vực chăn nuôi lợn.
(VNF) - Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (Bộ Tài chính) công khai danh sách nhà thầu không đảm bảo uy tín khi tham dự thầu, trong đó có đề cập tới Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn A&C.
(VNF) - Không chỉ duy trì vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN, Thái Lan còn đang mở rộng mạnh dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược như hóa dầu, năng lượng tái tạo, bán lẻ, thực phẩm và bất động sản công nghiệp.
(VNF) - Hàng nghìn quả pháo của đội Đà Nẵng (Việt Nam 1) và Jiangxi Yangfeng (Trung Quốc) đã được tập kết tại bãi bắn bên sông Hàn, sẵn sàng cho đêm khai mạc Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 diễn ra tối 30/5.
