Tài sản số trước thời cơ 'có một không hai'

Khi thế giới tiến vào kỷ nguyên số, tài sản số (digital asset) nổi lên như một công cụ chiến lược để các quốc gia phát triển kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và định hình vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Trong góc nhìn của “ông trùm” chứng khoán Nguyễn Duy Hưng – Chủ tịch SSI, đây “cơ hội chưa từng có” của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

“Việt Nam có thể trở thành trung tâm tài sản số trong khu vực”

“Tài sản số không còn là khái niệm xa lạ mà đã trở thành một phần không thể thiếu trong hệ thống tài chính. Những quốc gia tiên phong trong lĩnh vực này không chỉ thúc đẩy đổi mới sáng tạo mà còn xây dựng được vị thế chiến lược trong nền kinh tế toàn cầu”, ông Hưng cho hay.

Cũng theo Chủ tịch SSI, Việt Nam sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để có thể trở thành một điểm sáng trên bản đồ kinh tế và công nghệ toàn cầu. Trước hết, Việt Nam là quốc gia có dân số trẻ, yêu công nghệ và sẵn sàng thử nghiệm những xu hướng mới. Ông Hưng dẫn số liệu từ Forbes cho hay người Việt Nam hiện đứng thứ hai thế giới về sở hữu và quan tâm tài sản số.

“Thị trường tài sản số hiện nay cũng ít mơ hồ hơn chứng khoán năm 2000”, ông Nguyễn Duy Hưng nhấn mạnh. Theo vị doanh nhân này, với bất cứ thị trường nào, bên cạnh câu chuyện về nhà đầu tư, vấn đề cần quan tâm nhất là tính thanh khoản của thị trường. Ông tiết lộ, thị trường tài sản số Việt Nam hiện đang được 10 sàn giao dịch hàng đầu thế giới đánh giá là một trong số bốn thị trường giao dịch tài sản số có thanh khoản lớn và sôi động nhất phạm vi toàn cầu.

Theo báo cáo của Chainalysis, dòng tài sản số vào Việt Nam năm 2024 rơi vào khoảng 105 tỷ USD, cao gấp 4 lần dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và tương đương 1/4 tổng GDP cả nước. Trong đó, tiền điện tử và blockchain - công nghệ nền tảng của tài sản số - đang tạo ra sức hút lớn.

Về phía đầu tư nước ngoài, bà Gracy Chen, Giám đốc điều hành Sàn giao dịch Bitget, cho hay doanh thu từ phân khúc tiền điện tử của Việt Nam dự kiến đạt 1 tỷ USD vào năm 2024, tương ứng doanh thu trung bình của mỗi người dùng là 64,4 USD. Tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) của thị trường tiền điện tử Việt Nam giai đoạn 2024 - 2032 có thể lên tới 10%/năm. Trong khi đó, thị trường blockchain Việt Nam được định giá khoảng 850 triệu USD năm 2023 với CAGR giai đoạn 2023-2029 rơi vào khoảng 17,4%/năm.

“Việt Nam có tiềm năng to lớn trong lĩnh vực tài sản số”, bà Gracy Chen khẳng định. Đó là lý do khiến Bitget - sàn giao dịch tiền điện tử lớn thứ 4 thế giới – quyết định gia nhập thị trường Việt Nam với nền tảng BitEXC như một bước đi chiến lược trong kế hoạch mở rộng tại Đông Nam Á.

Không chỉ Bitget, các “ông lớn” khác như Binance, OKX, MEXC, Bybit, KuCoin, BingX, CoinEx… đều đã hiện diện tại dải đất hình chữ S, là minh chứng cho sức hấp dẫn cũng như tiềm năng phát triển của thị trường tài sản số Việt Nam.

Chia sẻ câu chuyện đầu tư của mình, ông Nguyễn Duy Hưng cho biết đã thành lập SSI Digital để giúp cộng đồng đầu tư và phát triển lĩnh vực tài sản số. Chủ tịch SSI khẳng định, ông cũng như “người bạn” Trương Gia Bình – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT, sẵn sàng bỏ tiền để hỗ trợ các doanh nghiệp blockchain, tài sản số.

Với nền tảng sẵn có và sự quan tâm ngày một lớn từ giới đầu tư cả trong và ngoài nước, theo ông Nguyễn Duy Hưng, Việt Nam đang đứng trước “cơ hội chưa từng có” để trở thành trung tâm tài sản số trong khu vực: “Nếu bỏ lỡ cơ hội về tài sản số lần này thì không biết đến bao giờ chúng ta mới có cơ hội lần nữa để cùng nhau phát triển lên một tầm cao mới”.

Xây “đường ray” cho thị trường tài sản số

Cũng theo ông Nguyễn Duy Hưng, thị trường tài sản số Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức do thiếu một khung pháp lý rõ ràng. “Ông trùm” chứng khoán chỉ ra rằng các doanh nghiệp blockchain và tài sản số Việt Nam vẫn đang phải hoạt động trong điều kiện thiếu định hướng, dẫn tới mất đi lợi thế cạnh tranh so với các nước láng giềng như Singapore hay Thái Lan. Ông cũng nhấn mạnh tới một thực trạng rằng các doanh nhân trẻ hiện nay thường “bay” sang các quốc gia phát triển, nơi có chính sách tài sản số cởi mở hơn để thành lập doanh nghiệp, rồi mới trở về Việt Nam để tuyển người và hoạt động sản xuất.

Bên cạnh đó, việc thiếu đi các quy định pháp lý cũng khiến những người đầu tư vào tài sản số phải đối mặt với rủi ro như gian lận, thao túng thị trường hoặc mất tiền trên các nền tảng giao dịch không được giám sát. Quan trọng hơn, điều này có thể khiến Việt Nam bỏ lỡ các cơ hội đầu tư, nhất là khi những nhà đầu tư nước ngoài và các tập đoàn công nghệ lớn có xu hướng chọn quốc gia khác có môi trường pháp lý thuận lợi hơn về loại tài sản này.

“Việc xây dựng khung pháp lý cho tài sản số tại Việt Nam không chỉ là nhu cầu của các doanh nghiệp mà còn là điều kiện cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghệ nói riêng và nền kinh tế nói chung”, ông Nguyễn Duy Hưng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng khung pháp lý về tài sản số.

Đồng quan điểm, ông Malcolm Wright, Phó giám đốc Tuân thủ Sàn giao dịch OKX, cho hay: “Một khung pháp lý hoàn chỉnh không chỉ tạo điều kiện để hệ sinh thái blockchain phát triển đúng hướng, mà còn giúp bổ sung nguồn thu thuế quốc gia và thúc đẩy dòng vốn đầu tư trong nước. Đó sẽ là “đường ray” để thị trường tài sản số hoạt động một cách hiệu quả và đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế”.

Tương tự, Robert MacDonald, Giám đốc pháp lý và tuân thủ Sàn giao dịch Bybit, khẳng định: “Một hệ thống quy định rõ ràng sẽ tạo ra một môi trường giao dịch an toàn và minh bạch. Tính minh bạch, sự giám sát chặt chẽ và khả năng bảo vệ người dùng là nền tảng để xây dựng niềm tin, đồng thời bảo đảm sự phát triển bền vững trong hệ sinh thái tài sản số.” Đại diện Bybit cho hay ông ủng hộ việc áp dụng các quy định toàn diện, yêu cầu các công ty công khai thông tin tài chính, tăng cường giám sát thị trường và đảm bảo phân tách tài sản của khách hàng, nhằm giảm thiểu rủi ro như thao túng thị trường và phá sản.

Bà Joy Lam, Trưởng bộ phận Pháp lý toàn cầu và pháp chế Khu vực châu Á – Thái Bình Dương, Sàn giao dịch Binance, nhấn mạnh việc ban hành các quy định pháp lý cụ thể là điều kiện quan trọng để các sàn giao dịch như Binance cảm thấy yên tâm hoạt động và đóng góp vào sự phát triển của thị trường. Theo vị này, Singapore và UAE là hai quốc gia đã làm rất tốt trong việc xây dựng khuôn khổ pháp lý, từ đó thu hút sự tham gia của các nhà đầu tư.

Tại Singapore, Luật Dịch vụ Thanh toán yêu cầu các doanh nghiệp tiền mã hóa phải có giấy phép hoạt động và thực hiện các biện pháp chống rửa tiền nghiêm ngặt. Bên cạnh đó, môi trường thử nghiệm cô lập của Singapore cho phép các công ty khởi nghiệp blockchain thử nghiệm các giải pháp sáng tạo trong một không gian được giám sát. Đây là một mô hình vừa bảo đảm an toàn, vừa khuyến khích đổi mới mà Việt Nam cũng có thể tham khảo.

Bà Joy Lam nhấn mạnh cơ quan quản lý mỗi quốc gia sẽ có một định hướng phát triển phù hợp với đặc thù của mình song rất cần sự tương tác, trao đổi giữa các quốc gia để “bất kỳ ai di chuyển cũng theo cùng một hướng”. Đại diện Binance khuyến nghị các quy định về quản lý tài sản số cần liên tục được cập nhật để bắt kịp với nhu cầu của thị trường cũng như các công ty đang hoạt động trong lĩnh vực: “Những quy định cần phải bắt nguồn từ các chi tiết nhỏ nhất, chẳng hạn như quy định cách gọi tài sản số, để đảm bảo sự rõ ràng và thống nhất”.