Thiếu hiểu biết tài chính cá nhân: Một loại 'giặc dốt' trong thời đại ngày nay
Minh Nhật -
25/09/2025 07:30 (GMT+7)
(VNF) - TS Lê Minh Nghĩa - Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) nhấn mạnh, sự thiếu hiểu biết về tài chính cá nhân có thể được xem như một loại "giặc dốt" trong thời đại ngày nay.
Xóa bỏ “giặc dốt” của thời đại mới
Phát biểu tại tọa đàm khoa học “Tài chính cá nhân: Từ việc nâng cao hiểu biết TCCN đến nghề tư vấn tài chính cá nhân” trong khuôn khổ Lễ ký kết MOU giữa Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) và Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh - Đại học Thái Nguyên (TUEBA), TS Lê Minh Nghĩa - Chủ tịch VFCA đã có những chia sẻ sâu sắc liên quan đến tài chính cá nhân.
TS Lê Minh Nghĩa cho biết: “Nếu như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng kêu gọi toàn dân chống ba thứ ‘giặc’ là giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm, thì đến nay, những kẻ thù ấy đã được đẩy lùi. Giặc ngoại xâm đã bị đánh tan, giặc đói về cơ bản được giải quyết, nạn mù chữ cũng gần như chấm dứt. Nhưng thời đại mới lại xuất hiện một 'giặc dốt' khác, đó là sự thiếu hiểu biết về quản lý tài chính cá nhân”.
Chủ tịch VFCA thẳng thắn thừa nhận, mặc dù là người gắn bó cả đời với lý luận kinh tế nhưng phải đến khi ngoài 70 tuổi, ông mới thực sự tiếp cận được các khái niệm cơ bản về quản lý tài chính cá nhân.
Trước đó, kiến thức mà ông học tập và giảng dạy chủ yếu xoay quanh tài chính công hay quản trị tài chính doanh nghiệp là những lĩnh vực phục vụ cho công tác quản lý, điều hành ở tầm vĩ mô hoặc doanh nghiệp, chứ không hướng đến việc quản lý cuộc đời của một con người cụ thể.
TS Lê Minh Nghĩa cho biết, việc thiếu kiến thức về tài chính cá nhân khiến thế hệ của ông vất vả hơn rất nhiều.
Ngoài ra, trong thế hệ của ông, mọi người được giáo dục rằng tiền là “bạc”, là thứ “bất tịnh” mà tuổi trẻ không nên đụng chạm kẻo dễ “hư hỏng”.
“Việc thiếu những kiến thức về tài chính cá nhân cùng với những quan niệm sai lầm về tiền bạc khiến thế hệ của chúng tôi phải tự mình bươn chải. Cuộc sống vì thế cũng vất vả hơn rất nhiều”, ông nói.
Nhìn lại thực tế, ông cho rằng thế hệ trẻ ngày nay đã may mắn hơn nhiều khi được tiếp cận sớm với các khái niệm tài chính cá nhân. Những kiến thức tối thiểu này giúp sinh viên ý thức rõ hơn giá trị của tiền bạc và biết cách chuẩn bị để quản lý cho chính cuộc đời của bản thân.
Từ những trải nghiệm và trăn trở cá nhân, TS Lê Minh Nghĩa đã chia sẻ về sứ mệnh mà ông cùng Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam đang theo đuổi.
“Một trong những điều khiến tôi day dứt nhất là khi rà soát các văn kiện quan trọng của Đảng suốt gần 40 năm đổi mới hầu như không tìm thấy một thông điệp nào nhấn mạnh đến việc phải học tài chính, phải nâng cao dân trí tài chính cho toàn dân, đặc biệt cho thế hệ trẻ”, ông nói.
Xuất phát từ khoảng trống đó, Hiệp hội đã xác định ba mảng trọng tâm trong hoạt động tư vấn, bao gồm thể chế tài chính, quản trị tài chính doanh nghiệp và đặc biệt quan trọng là tư vấn nâng cao dân trí tài chính và hoạch định tài chính cá nhân.
“Đây được coi là sứ mệnh có khởi đầu nhưng không bao giờ kết thúc. Chỉ khi dân trí tài chính được nâng cao, đất nước mới hình thành một phong trào sâu rộng, giúp người dân vững vàng trước những biến động của kinh tế - xã hội', ông Nghĩa nhấn mạnh
Lời khuyên về đầu tư và quản lý tài chính toàn diện
Cũng trong buổi đối thoại với sinh viên Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh - Đại học Thái Nguyên, TS Lê Minh Nghĩa đã đưa ra nhiều lời khuyên về đầu tư và quản lý tài chính cá nhân cho người trẻ.
Theo đó, Chủ tịch VFCA cho rằng, trước khi bỏ tiền vào bất kỳ kênh đầu tư nào, người trẻ cần phân biệt rõ giữa “đầu cơ” và “đầu tư".
Đầu cơ là mong muốn kiếm lợi nhuận ngay lập tức, thậm chí “hôm nay bỏ tiền, mai phải có lời.” Ngược lại, đầu tư đòi hỏi tầm nhìn dài hạn, chấp nhận sự biến động của thị trường nhưng vẫn “ngủ ngon” vì tin vào giá trị trong tương lai.
Toàn cảnh tọa đàm khoa học.
Bên cạnh đó, ông cũng chỉ ra một nghịch lý trong thói quen đầu tư của người Việt: trong khi 80% nhà đầu tư cá nhân toàn cầu chọn đầu tư thông qua các tổ chức chuyên nghiệp, thì ở Việt Nam, 80% nhà đầu tư lại tự mình quyết định. Đây là biểu hiện của “khát vọng làm giàu” khi chưa có đủ kiến thức, và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Vì vậy, ông khuyên rằng nếu không đủ tự tin, các bạn trẻ hãy tìm đến các chuyên gia hoặc các quỹ đầu tư.
Quan trọng hơn, người trẻ không nên “đánh cược cuộc đời” bằng cách dồn hết tiền vào chứng khoán hay bất kỳ một kênh đầu tư nào.
Ông Nghĩa nêu ví dụ về cách người Do Thái dạy con quản lý tiền từ khi còn nhỏ: với 10 đồng, họ chia thành 5 phần gồm 5 đồng để chi tiêu hằng ngày, 1 đồng đóng thuế, 1 đồng để đầu tư, 1 đồng để tiết kiệm dự phòng, và 1 đồng cuối cùng dành cho từ thiện. Cách phân bổ này thể hiện tư duy tài chính toàn diện, vừa cân bằng trách nhiệm cá nhân, vừa bảo đảm sự bền vững lâu dài.
Tư vấn tài chính đúng nghĩa không phải là khuyên người khác dồn hết tiền vào một kênh, mà là giúp họ hiểu và quản lý tổng thể đời sống tài chính. Chỉ khi đó, mỗi người mới có thể tự tin bước đi trên con đường sự nghiệp và cuộc sống.
(VNF) - Sáng nay (23/4), tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance phối hợp cùng CTCP Đầu tư Thương mại và Phát triển Công nghệ FSI tổ chức hội thảo "An toàn dữ liệu tài chính trong kỷ nguyên AI” nhằm cập nhật các diễn biến chính sách và xu hướng của thị trường liên quan đến vấn đề này.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất bỏ mức doanh thu miễn thuế cố định 500 triệu đồng/năm đối với hộ kinh doanh. Nhiều ý kiến đồng tình nhưng cũng có quan điểm cho rằng cần thêm thời gian đánh giá để đảm bảo ổn định chính sách.
(VNF) - Theo ông Cô Gia Thọ, sau 45 năm phát triển, Thiên Long đã đạt được nhiều thành tựu, duy trì lợi nhuận và cổ tức ổn định. Tuy nhiên, để phát triển bền vững và vươn ra thị trường quốc tế, doanh nghiệp cần nguồn lực đa dạng hơn.
(VNF) - Tại đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 (AGM 2026), ông Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vingroup (HoSE: VIC) cho biết VinFast đang đạt kết quả kinh doanh khả quan.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán An Bình (ABS), những rủi ro địa chính trị trên thế giới đang mở ra cơ hội cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Giá trị vốn hóa của các thị trường tại khu vực Trung Đông đã giảm mạnh khoảng 35-40% trong thời gian qua. Diễn biến này có thể khiến tỷ trọng của các thị trường khác trong rổ mới nổi gia tăng, qua đó tạo cơ hội cho Việt Nam.
(VNF) - Trong giới tài chính, việc xây dựng một tập đoàn theo mô hình holding company (công ty đầu tư nắm giữ vốn) không mới, nhưng để vận hành nó một cách thực chất và hiệu quả lại là bài toán hóc búa. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên của Tập đoàn PAN vừa qua, những chia sẻ của Chủ tịch Nguyễn Duy Hưng cho thấy sự giao thoa thú vị giữa triết lý xây dựng Tập đoàn PAN và triết lý đầu tư giá trị kinh điển của tỷ phú Warren Buffett khi xây dựng Berkshire Hathaway.
(VNF) - Thông tin trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ tại buổi thảo luận tổ ngày 21/4, cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều các Luật thuế.
(VNF) - Theo ông Michal Skalicky, Giám đốc Quan hệ khách hàng tại Home Credit Việt Nam, ngành tài chính tiêu dùng sẽ thúc đẩy sức mua nội địa và định hình nền văn hóa tín dụng có trách nhiệm, hỗ trợ giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của Việt Nam.
(VNF) - Dù mặt bằng lãi suất có xu hướng gia tăng và thanh khoản thị trường chưa thực sự bứt phá, dư nợ margin vẫn lập kỷ lục mới trong quý I/2026, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư vào triển vọng trung hạn của thị trường chứng khoán.
(VNF) - Hoạt động cho vay và đầu tư trái phiếu tiếp tục đóng vai trò chủ lực, giúp lợi nhuận quý I/2026 của KBSV tăng 19%, đạt 57 tỷ đồng, dù chi phí tăng mạnh.
(VNF) - Trước câu hỏi của cổ đông về diễn biến cổ phiếu HPG, tỷ phú Trần Đình Long khẳng định giá cổ phiếu phụ thuộc vào thị trường và là yếu tố khách quan, doanh nghiệp không thể chi phối, đồng thời cho biết không đưa ra khuyến nghị mua – bán để tránh gây hiểu lầm cho nhà đầu tư.
(VNF) - Công ty Cổ phần Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS) vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2026 với dư nợ cho vay đạt kỷ lục 10.500 tỷ đồng. Doanh thu môi giới tăng trưởng 86% so với cùng kỳ năm ngoái.
(VNF) - Tasco đặt mục tiêu lợi nhuận vượt mốc 1.000 tỷ đồng trong năm 2026, đồng thời đẩy mạnh chiến lược mở rộng hệ sinh thái xoay quanh ô tô và giao thông thông minh.
(VNF) - Lãnh đạo VPBankS tin rằng mục tiêu nâng dư nợ margin lên 50.000 tỷ đồng trong năm 2026 là hoàn toàn khả thi, đồng thời xem đây là động lực quan trọng để phá kỷ lục kinh doanh.
(VNF) - Dù doanh thu vẫn tăng trưởng, áp lực chi phí và khoản lỗ lớn từ danh mục đầu tư do ảnh hưởng từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, Chứng khoán Rồng Việt đứt mạch lợi nhuận.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Thế Minh, trong khi dòng vốn toàn cầu đang quay trở lại cổ phiếu và nhiều thị trường chứng khoán đã bước vào xu hướng tăng trung hạn, chứng khoán Việt Nam vẫn chưa thực sự bùng nổ. VN-Index có thể chưa bứt phá nếu nhìn bằng tiền, nhưng khi đặt trong tương quan với vàng, thị trường đang lùi về vùng định giá thấp hiếm thấy trong lịch sử.
(VNF) - Bộ đôi VIC – VHM là hai cái tên nổi bật nhất trong nhóm cổ phiếu tăng mạnh tuần qua, đồng thời cũng là lực kéo chủ đạo giúp VN-Index chinh phục lại mốc 1.800 điểm. Tuy nhiên, phía sau “cặp trụ” này, phần còn lại của thị trường vẫn vận động phân hóa mạnh, với dòng tiền liên tục xoay vòng giữa các mã, cho thấy nền tảng tăng trưởng chưa thực sự bền vững.
(VNF) - Sáng nay (23/4), tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance phối hợp cùng CTCP Đầu tư Thương mại và Phát triển Công nghệ FSI tổ chức hội thảo "An toàn dữ liệu tài chính trong kỷ nguyên AI” nhằm cập nhật các diễn biến chính sách và xu hướng của thị trường liên quan đến vấn đề này.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.