Thu tiền bán hàng về tài khoản cá nhân: Chế tài soi vết 'doanh thu chìm', nhiều ông chủ bị truy tố

Bị truy tố vì tiền bán hàng chuyển qua tài khoản cá nhân

Mới đây, ngày 20/10 Thuế TP. Hà Nội cho biết, sau quá trình thanh tra đã phát hiện Công ty Nhà hàng Tung Dinning có hành vi trốn thuế hơn 2,4 tỷ đồng và chuyển hồ sơ sang cơ quan công an.

Kết quả điều tra của nhà chức trách cho thấy, doanh thu thực tế của Công ty Nhà hàng Tung Dinning trong giai đoạn 2019 – 2023 là hơn 53 tỷ đồng, nhưng chỉ kê khai thuế hơn 29,4 tỷ đồng. Số doanh thu không kê khai để nộp thuế là hơn 23,5 tỷ đồng.

Tổng số tiền thuế đã trốn được xác định là 2,4 tỷ đồng (gồm 2,1 tỷ đồng thuế giá trị gia tăng và hơn 335 triệu đồng thuế thu nhập cá nhân).

Do đó, Viện kiểm sát nhân dân TP. Hà Nội đã truy tố hai bị can đó là Hoàng Tùng - Giám đốc Công ty TNHH Nhà hàng Tung Dinning và Nguyễn Đỗ Nguyệt Ánh - Phụ trách truyền thông cùng về tội “Trốn thuế”.

Tương tự, trước đó ngày 13/10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. HCM bắt tạm giam Võ Thị Ngọc Ngân (biệt danh Ngân 98) để điều tra hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm.

Cơ quan Cảnh sát điều tra cho biết thêm, hoạt động kinh doanh hàng giả của "Ngân 98" được tổ chức quy mô, tinh vi, có hệ thống. Toàn bộ tiền bán hàng từ năm 2023 – 2024 lên đến hàng trăm tỷ đồng thay vì chuyển vào tài khoản doanh nghiệp để kê khai thuế theo quy định đã được Ngân điều phối qua nhiều tài khoản ngân hàng mang tên người thân và nhân viên, sau đó chuyển lại về tài khoản cá nhân của chính mình nhằm che giấu dòng tiền.

Nói với Tạp chí Đầu tư Tài chính về vấn đề nóng này, bà Vũ Thị Bình, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn và Đào tạo Quản trị doanh nghiệp Bình Vũ (Công ty Bình Vũ) cho rằng, thu tiền bán hàng về tài khoản cá nhân không hề mới và đây cũng là một “thói quen” bao nhiêu năm nay trong kinh doanh của người Việt.

Tuy nhiên, thực trạng này đang dần thay đổi từ gốc rễ, sẽ sớm hình thành một “thói quen” mới liên quan tới lộ trình quản lý chặt chẽ và minh bạch về hoá đơn, chứng từ mà nhà nước đang đẩy mạnh một cách đồng bộ trong thời gian vừa qua.

“Chúng ta đã và sẽ chứng kiến rất nhiều công ty, hộ, cá nhân kinh doanh được đưa ra “ánh sáng” với số tiền khủng ở tài khoản cá nhân, phần lớn liên quan tới hành vi trốn thuế”, bà Bình quan ngại.

Theo bà Bình, về quy định pháp luật thuế người bán có trách nhiệm xuất hoá đơn khi bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ nhằm ghi nhận doanh thu và khi có doanh thu thì phải có dòng tiền về công ty ở góc độ thu về tài khoản doanh nghiệp hoặc thể hiện thu tiền mặt.

Nhưng thực tế bao năm qua, dù biết hoặc “vô tình” không biết người bán hàng thu tiền về tài khoản cá nhân với quan điểm khá​ nguỵ biện rằng: Người mua không có nhu cầu lấy hoá đơn hoặc xuất hoá đơn lại phải thu thêm thuế khiến khách họ không thích. Vì vậy, chỉ thu tiền chứ không hề xuất hoá đơn.

Do đó, khách hàng có thể “né” được thuế GTGT một cách bị động, vì họ chỉ biết trả tiền hàng hoá/dịch vụ, còn ở góc độ doanh nghiệp, “né” luôn thuế TNDN phải nộp.

“Thực tế, rất nhiều công ty có tỷ lệ doanh thu mà tiền về tài khoản cá nhân cao hơn rất nhiều lần so với phần doanh thu ghi nhận với cơ quan thuế”, vị chuyên gia đặt vấn đề.

Bên cạnh đó, ở một góc độ khác, bao năm qua phần lớn hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế khoán với mức doanh thu thống nhất với cơ quan thuế. Nhưng theo đúng quy định, khi doanh thu khoán thay đổi từ 50% thì người nộp thuế có trách nhiệm kê khai/nộp lại theo mức doanh thu mới kể từ khi có sự thay đổi doanh thu.

Tuy nhiên, phần lớn hộ kinh doanh khi nộp thuế khoán thì cho rằng thế là xong rồi, họ có thể không biết hoặc “cố tình” không biết. Nên trong thực tế, doanh thu của họ cao hơn gấp rất nhiều lần doanh thu khoán.

“Nhà nước bị thất thoát một số lượng lớn tiền thuế trong thời gian vừa qua”, vị chuyên gia thuế khẳng định.

Cơ quan thuế yêu cầu giải trình, cẩn trọng bị truy tố

Trao đổi thêm, bà Bình nhìn nhận về cơ bản khung của luật vẫn vậy, chỉ minh bạch và rõ ràng hơn, đồng thời có nhiều chế tài để đưa phần “doanh thu chìm” của nhóm hộ, cá nhân kinh doanh ra “ánh sáng”.

“Nhiều người chia sẻ rằng, đợt này nhà nước làm rất chặt, thay đổi nhiều quá làm người kinh doanh khó sống và chưa bao giờ mọi người lo lắng về tài khoản cá nhân đến vậy”, bà Bình nói vui.

Về góc độ luật, đại diện công ty Bình Vũ phân tích, Nghị định 126 năm 2020 hướng dẫn Luật Quản lý thuế quy định ngân hàng thương mại có trách nhiệm cung cấp thông tin giao dịch qua tài khoản, số dư tài khoản, số liệu giao dịch theo đề nghị của Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế để phục vụ cho mục đích thanh tra, kiểm tra xác định nghĩa vụ thuế phải nộp và thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế.

Đồng thời, cũng theo hướng dẫn của Cục Thuế, hiện tại định kỳ hàng tháng, các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có trách nhiệm cung cấp số hiệu tài khoản phát sinh mới trong kỳ và các tài khoản có ngày đóng trong kỳ (bao gồm mã số thuế lần đầu cung cấp và mã số thuế phát sinh đối với trường hợp ngân hàng đối chiếu danh sách người nộp thuế do Cơ quan thuế cung cấp).

Như vậy, bà Bình nhấn mạnh, việc thông tin về dòng tiền ra vào ở tài khoản cá nhân cơ quan thuế có thể và có quyền nắm được. Từ cơ sở dữ liệu đó, cơ quan thuế sẽ yêu cầu giải trình những khoản không liên quan tới hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ, vì thực tế có những tài khoản mà dòng tiền ra vào rất lớn nhưng không liên quan tới các nghĩa vụ thuế. Còn lại những phần không giải trình được sẽ bị nghi ngờ là doanh thu trốn thuế.

Về hậu quả, bà Bình nói khi bị kết luận có hành vi trốn thuế, mức phạt sẽ là từ 1 tới 3 lần số tiền trốn thuế tuỳ theo mức độ vi phạm. Nặng hơn, hành vi trốn thuế còn có thể bị cấm xuất cảnh và có thể bị truy tố trách nhiệm hình sự nữa.

“Người làm kinh doanh cần thượng tôn pháp luật, vì tiền thuế là khoản thu ngân sách chính để thực hiện các nhiệm vụ chi tiêu công như xây dựng cơ sở hạ tầng, duy trì các dịch vụ công, và quản lý xã hội... Đồng thời việc minh bạch hoá đơn xuất ra cũng góp phần chống, đẩy lùi hàng giả, góp phần bảo vệ người tiêu dùng”, bà Vũ Thị Bình nêu lý do.