Diễn biến xấu, các quỹ đầu tư bị rút ròng hơn 14 nghìn tỷ đồng

Quỹ cổ phiếu chịu áp lực lớn từ thị trường

Theo báo cáo Hoạt động Các quỹ đầu tư tại Việt Nam của FiinGroup, trong quý I/2026, hiệu suất giữa các nhóm quỹ mở ghi nhận sự phân hóa rõ rệt. Nhóm quỹ mở trái phiếu duy trì mức sinh lời bình quân 1,5%, tương đối ổn định qua nhiều quý. Tuy nhiên, mức độ hấp dẫn của kênh này phần nào suy giảm trong bối cảnh lãi suất tiền gửi có xu hướng tăng trở lại.

Ngược lại, nhóm quỹ mở cổ phiếu ghi nhận diễn biến kém tích cực, với hiệu suất bình quân -1,7% trong quý, chủ yếu chịu tác động từ mức giảm mạnh -7,8% trong tháng 3, khi VN-Index điều chỉnh sâu -10,95% sau bốn tháng tăng điểm liên tiếp. Nhóm quỹ cân bằng cũng giảm nhẹ, với hiệu suất bình quân -0,7%, phản ánh tác động bất lợi từ biến động của danh mục cổ phiếu.

Xét riêng nhóm quỹ cổ phiếu, hiệu suất bình quân trong quý I đạt -4,3%, diễn biến xấu hơn so với mức -0,7% của cùng kỳ năm 2025. Diễn biến này phản ánh bối cảnh thị trường kém tích cực khi VN-Index giảm 6,2% (so với mức tăng 3,2% trong quý I/2025). Tính riêng trong tháng 3, hiệu suất quỹ cổ phiếu giảm mạnh với mức bình quân -9% (so với mức +1,7% trong tháng 2/2026) và thấp nhất kể từ tháng 10/2022. Mức giảm mạnh diễn ra trên diện rộng, với 82/82 quỹ cùng ghi nhận hiệu suất âm trong bối cảnh chỉ số VN-Index giảm 10,95% so với tháng 2.

Dù vậy, phần lớn các quỹ cổ phiếu (52/82 quỹ) vẫn ghi nhận mức giảm thấp hơn chỉ số trong quý I, tập trung chủ yếu ở nhóm quỹ mở và quỹ đóng. Đáng chú ý, một số quỹ mở do VinaCapital quản lý vẫn duy trì hiệu suất dương trong quý I/2026 nhờ nắm giữ các cổ phiếu tăng giá tốt từ đầu năm như BVH, REE.

Trong khi đó, nhóm quỹ trái phiếu tiếp tục ghi nhận hiệu suất ổn định, trung bình 1,5%, cao hơn mức 1,3% của cùng kỳ. Tuy nhiên, sức hấp dẫn tương đối của kênh này suy giảm khi lãi suất tiền gửi tăng trở lại.

Cụ thể, lãi suất tiền gửi bình quân kỳ hạn 12 tháng tại nhóm ngân hàng quốc doanh tăng lên 4,9%/năm (tương đương khoảng 0,48%/tháng) trong tháng 3/2026, so với 4,2%/năm (khoảng 0,42%/tháng) trong tháng 2. Trong bối cảnh đó, với mức lợi suất tiền gửi khoảng 1,4% trong quý I/2026, phần bù lợi suất của đa số quỹ trái phiếu không còn đủ hấp dẫn để bù đắp chi phí và rủi ro. Diễn biến này phần nào lý giải xu hướng rút ròng tiếp diễn, dù hiệu suất vẫn duy trì ổn định.

Dòng tiền bị rút ròng trên diện rộng

Áp lực rút ròng gia tăng rõ rệt trong tháng 3/2026, với quy mô hơn 5,4 nghìn tỷ đồng, tăng 59% so với tháng trước. Lũy kế quý I/2026, tổng giá trị rút ròng đạt hơn 14,4 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 2,6 lần so với cùng kỳ và đánh dấu quý thứ 5 liên tiếp dòng vốn ở trạng thái âm. Quy mô rút ròng này cao hơn đáng kể so với quý IV/2025 (+48%) và tương đương 41,7% tổng giá trị rút ròng của cả năm 2025, cho thấy xu hướng rút vốn đang tăng tốc thay vì hạ nhiệt. Lực rút ròng tập trung chủ yếu ở nhóm quỹ cổ phiếu, đặc biệt là các quỹ đóng và ETF.

Sau giai đoạn hút ròng từ tháng 12/2025, nhóm quỹ ETF ghi nhận rút ròng trở lại hơn 3,2 nghìn tỷ đồng trong tháng 3/2026 - mức cao nhất kể từ tháng 8/2025. Áp lực rút vốn tập trung chủ yếu tại quỹ ngoại VanEck Vietnam ETF (-1,9 nghìn tỷ đồng), ghi nhận mức rút ròng kỷ lục, và quỹ nội DCVFMVN DIAMOND ETF (-1 nghìn tỷ đồng), sau khi vào ròng hơn 163 tỷ đồng trong tháng trước.

Ở chiều ngược lại, các quỹ mở có quy mô tài sản lớn ghi nhận dòng tiền vào ròng trong tháng 3/2026. Nổi bật là các quỹ EVESG và DCDS với hai tháng liên tiếp hút vốn. Trong khi đó, quy mô rút ròng tại nhóm quỹ đóng tiếp tục thu hẹp, với tổng giá trị rút ròng hơn 1 nghìn tỷ đồng trong tháng 3, giảm 23% so với tháng trước. Đáng chú ý, quỹ VEIL giảm mạnh quy mô rút ròng 31% so với tháng 2, xuống còn hơn 674 tỷ đồng.

Đối với nhóm quỹ trái phiếu, sau hai tháng rút ròng ở mức vừa phải, áp lực rút vốn tăng mạnh trở lại trong tháng 3/2026, với hơn 2 nghìn tỷ đồng, tăng 78% so với tháng trước. Áp lực này tập trung chủ yếu tại quỹ TCBF (-1,5 nghìn tỷ đồng), khiến giá trị tài sản ròng (NAV) giảm xuống còn 6,8 nghìn tỷ đồng vào cuối tháng 3/2026 – thấp hơn 44% so với cuối tháng 11/2025 (dù NAV/share vẫn tăng 2,5%).

Tính chung quý I/2026, nhóm quỹ trái phiếu ghi nhận rút ròng hơn 4,5 nghìn tỷ đồng, đánh dấu quý thứ hai liên tiếp dòng vốn âm, dù mức rút đã giảm nhẹ 23% so với quý IV/2025. Các quỹ có quy mô lớn (NAV trên 1 nghìn tỷ đồng) như TCBF, DCBF và DCIP tiếp tục đóng góp phần lớn vào quy mô rút ròng.

Chiến lược thận trọng, dòng tiền dịch chuyển sang Midcaps

Trong tháng 3/2026, xu hướng giảm giải ngân quay trở lại tại phần lớn các quỹ mở cổ phiếu (20/36 quỹ), sau giai đoạn tăng tỷ trọng cổ phiếu trong tháng 2. Diễn biến này phản ánh tâm lý thận trọng gia tăng của các nhà quản lý quỹ trong bối cảnh VN-Index giảm khoảng 11% so với tháng trước.

Đáng chú ý, xu hướng gia tăng tỷ trọng tiền mặt chủ yếu diễn ra ở các quỹ quy mô lớn (NAV khoảng 5–8 nghìn tỷ đồng), trong khi các quỹ quy mô nhỏ hơn lại có xu hướng giảm tỷ trọng tiền. Diễn biến này ghi nhận tại một số quỹ đáng chú ý như DCDS, VINACAPITAL-VMEEF. Đây cũng là hai quỹ ghi nhận đã huy động được gần 197 tỷ đồng và 111 tỷ đồng trong tháng 3/2026.

Về danh mục đầu tư, hoạt động mua vào của các quỹ cho thấy sự dịch chuyển rõ nét sang nhóm cổ phiếu vốn hóa trung bình (midcaps) và nhóm các doanh nghiệp có câu chuyện riêng. Dẫn đầu danh sách mua ròng là cổ phiếu HPG, với lực cầu chủ yếu đến từ quỹ mở PYN Elite và ETF ngoại Fubon FTSE Vietnam.

Nhóm tài chính (VCI, VIB, VIX, EVF, EIB, MIG) cũng được mua ròng mạnh, trong đó VCI là cổ phiếu có nhiều quỹ tham gia nhất (39 quỹ), bao gồm Fubon FTSE Vietnam ETF và các quỹ mở như VFMVSF, VLGF. Bên cạnh đó, nhóm bất động sản như IDC và HDG cũng nằm trong danh sách được mua ròng đáng kể, với sự tham gia của các quỹ mở như DCDS, DCDE và VINACAPITAL-VMEEF.

Ở chiều ngược lại, cổ phiếu BSR đứng đầu danh sách bị bán ròng mạnh trong tháng 3/2026, chủ yếu do hoạt động cơ cấu danh mục của Fubon FTSE Vietnam ETF và các quỹ mở như DCDS, EVESG. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc rổ VN30 cũng chịu áp lực bán ròng đáng kể, đặc biệt ở các ngân hàng như STB, ACB, MBB và TCB; trong đó, STB và MBB bị PYN Elite Fund giảm tỷ trọng mạnh. Ngoài ra, VIC tiếp tục bị bán ròng tháng thứ ba liên tiếp, chủ yếu do hoạt động tái cơ cấu danh mục quý I/2026 của các ETF ngoại như Fubon FTSE Vietnam ETF và VanEck Vietnam ETF.