Thực phẩm chức năng: Quảng cáo 'lên trời', hậu kiểm hụt hơi
Tiểu Vy -
03/06/2025 12:00 (GMT+7)
(VNF) - Thị trường thực phẩm chức năng bùng nổ với tốc độ chóng mặt, nhưng trong khi quảng cáo ngày càng mạnh tay, cơ chế kiểm soát chất lượng lại chưa theo kịp. Hậu kiểm lỏng lẻo, hàng giả lẫn lộn, niềm tin người tiêu dùng đứng trước nguy cơ bị bào mòn.
Thực phẩm chức năng (TPCN) không còn xa lạ với người tiêu dùng Việt, vừa là cơ hội lớn vừa là thử thách không nhỏ cho doanh nghiệp. Từ phòng khám đến phòng họp, từ nhà thuốc đến sàn số, cuộc chơi TPCN giờ đây không chỉ là bán một viên uống mà là bán niềm tin, công nghệ và trách nhiệm.
Tăng trưởng đều đặn nhưng….
Theo khảo sát từ Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam, các sản phẩm thực phẩm chức năng ngày càng trở nên quen thuộc và được ưa chuộng tại Việt Nam, với tốc độ tăng trưởng đều đặn khoảng 15% mỗi năm.
Không chỉ là sân chơi của những tên tuổi lớn trong ngành dược như Traphaco, Dược Hậu Giang hay Đông Nam Dược, thị trường TPCN còn chứng kiến làn sóng gia nhập mạnh mẽ từ các công ty trẻ, startup công nghệ, doanh nghiệp đa cấp và cả các cá nhân kinh doanh online. Điểm khác biệt của TPCN so với thuốc điều trị nằm ở cam kết hỗ trợ sức khỏe toàn diện từ trẻ hóa, giảm cân đến tăng cường đề kháng điều khiến sản phẩm dễ dàng tạo được sự đồng cảm với người tiêu dùng, nhưng đồng thời cũng dễ bị lạm dụng trong truyền thông thiếu kiểm soát.
Nếu như trước kia, TPCN chủ yếu được phân phối qua các hiệu thuốc truyền thống, thì từ sau đại dịch COVID-19, hành vi mua sắm đã thay đổi rõ rệt. Người tiêu dùng giờ đây không ngần ngại đặt mua qua livestream, tin vào một đoạn clip TikTok, hay "chốt đơn" từ một bài post bắt trend trên mạng xã hội. Các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, TikTok Shop dần trở thành những kênh phân phối chủ lực.
Sản phẩm Natto Kinase 4000fu được kinh doanh trên Shopee. (Ảnh: Cục An toàn thực phẩm)
Đặc biệt, mô hình D2C (Direct to Consumer) bán trực tiếp tới người dùng thông qua nền tảng số như website, ứng dụng, fanpage đang phát huy hiệu quả rõ rệt.
Mô hình này không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát toàn bộ hành trình trải nghiệm khách hàng mà còn thu thập dữ liệu để thiết kế các liệu trình cá nhân hóa. Nhiều thương hiệu đã áp dụng các bài quiz tư vấn sức khỏe online để đề xuất sản phẩm phù hợp với từng người một chiến lược đang chứng minh hiệu quả rõ nét, đặc biệt trong các dòng sản phẩm làm đẹp, hỗ trợ giấc ngủ và giảm cân.
...dần đánh mất niềm tin người tiêu dùng
So với ngành dược phẩm nơi mỗi sản phẩm cần trải qua hàng chục năm nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng khắt khe trước khi được cấp phép thì thực phẩm chức năng có quy trình phát triển nhanh hơn rất nhiều. Vòng đời sản phẩm ngắn, yêu cầu kiểm nghiệm đầu vào không quá nghiêm ngặt đã khiến không ít doanh nghiệp chọn một hướng đi dễ thở hơn: rút gọn đầu tư cho R&D và dồn lực cho marketing.
Theo nhiều thống kê không chính thức, có những thương hiệu sẵn sàng chi tới 60% doanh thu vào hoạt động truyền thông từ việc booking KOLs, tài trợ chương trình cho đến chạy quảng cáo dày đặc trên các nền tảng mạng xã hội. Khi truyền thông lên ngôi, ranh giới giữa thông tin chính thống và thao túng cảm xúc dần trở nên mờ nhạt. Việc quảng cáo thiếu kiểm soát trở thành con dao hai lưỡi từ việc sử dụng hình ảnh bác sĩ giả mạo, tung ra những lời hứa “tác dụng thần kỳ” cho đến việc khiến người tiêu dùng đánh đồng TPCN với thuốc điều trị.
Một minh chứng điển hình là vụ việc liên quan đến sản phẩm viên uống giảm cân Hồng Hạc Phục Linh. Theo kết luận từ Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), sản phẩm này chứa tới ba chất cấm là sibutramine, desmethylsibutramine và didesmethylsibutramine những hoạt chất từng bị cấm lưu hành vì nguy cơ gây rối loạn tim mạch nghiêm trọng. Đáng lo ngại hơn, cả đơn vị phân phối và cơ sở sản xuất ghi trên bao bì đều phủ nhận có liên quan, làm dấy lên nghi vấn đây là một sản phẩm bị làm giả hoàn toàn. Và đó mới chỉ là một lát cắt nhỏ.
Sản phẩm viên uống giảm cân Hồng Hạc Phục Linh.
Chỉ trong tháng 5/2025, một loạt quyết định thu hồi sản phẩm đã được Cục An toàn thực phẩm ban hành, bao gồm: 14 sản phẩm của Công ty Cổ phần Dược phẩm Thành Phát; 21 sản phẩm của Công ty Cổ phần Đầu tư & Thương mại IAP; Viên sủi giải rượu ABDK của Công ty TNHH ABDK Australia; Các sản phẩm HAKI Slim Diet, Dạ dày Tâm An, SADI Slim Plus, CHOCODIET...
Ngành TPCN đang rơi vào một nghịch lý khó xử tiềm năng phát triển thì rất lớn, nhưng rủi ro cũng tỉ lệ thuận nếu thiếu đi một cơ chế kiểm soát đủ mạnh. Trong khi nhiều doanh nghiệp làm ăn bài bản, đầu tư vào hệ sinh thái sản phẩm từ tem chống giả, phần mềm xác thực, cho đến các liệu trình cá nhân hóa thì ở chiều ngược lại, vẫn có không ít cá nhân chọn lối đi ngắn hạn: tận dụng xu hướng, viral nhanh, bán được vài chục nghìn đơn rồi... biến mất khỏi thị trường.
PGS.TS Trần Đáng, Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam, đã thẳng thắn chỉ ra lỗ hổng hiện nay:
“Hiện vẫn chưa có tiêu chuẩn quốc gia cụ thể về kiểm nghiệm định kỳ đối với sản phẩm TPCN sau khi được cấp phép. Việc hậu kiểm chủ yếu mang tính hình thức, chỉ khi có sự cố thì cơ quan chức năng mới vào cuộc. Trong khi đó, TPCN lại đang được tiêu thụ như hàng tiêu dùng phổ biến, nên nếu không giám sát chặt chẽ, hậu quả có thể lan rộng theo cấp số nhân.”
Ông cũng cảnh báo về một vòng luẩn quẩn đáng báo động: sản phẩm giả tiếp tục hoành hành, người tiêu dùng hoang mang mất niềm tin, còn doanh nghiệp làm thật lại bị tổn hại. Trong khi đó, cơ quan quản lý vẫn thiếu công cụ đủ mạnh để xử lý triệt để.
Ngành TPCN đang rơi vào một nghịch lý khó xử tiềm năng phát triển thì rất lớn, nhưng rủi ro cũng tỉ lệ thuận nếu thiếu đi một cơ chế kiểm soát đủ mạnh.
Theo ông Đáng, ba hành vi vi phạm đạo đức phổ biến trong lĩnh vực quảng cáo TPCN hiện nay gồm: Quảng cáo sai sự thật, đánh tráo khái niệm; Phóng đại công dụng hoặc mập mờ khiến người dùng hiểu nhầm là thuốc; Lợi dụng hình ảnh bác sĩ, nghệ sĩ hoặc các cơ sở y tế để tạo niềm tin giả
“Có đến 80% quảng cáo các sản phẩm phòng và hỗ trợ điều trị bệnh trên mạng xã hội thực chất là thực phẩm chức năng ‘trá hình’. Không ít người bệnh vì tin vào những lời quảng cáo đó mà tiền mất, tật mang,” ông Đáng nhấn mạnh.
Thị trường thực phẩm chức năng tại Việt Nam hiện chưa có một “ông trùm” thực thụ, nhưng lại không thiếu “kẻ thừa cơ”. Mỗi nhóm doanh nghiệp từ thương hiệu dược truyền thống, các nhãn hàng ngoại nhập đến startup công nghệ đều có ưu thế riêng. Song điều tạo nên sức bền không nằm ở việc bán được bao nhiêu sản phẩm, mà là giữ được bao nhiêu niềm tin và giữ được bao lâu. Trong bối cảnh niềm tin đang dần bị bào mòn bởi hàng giả và truyền thông sai lệch, thì người thắng cuộc thực sự sẽ không phải là kẻ đi nhanh nhất mà là người đủ kiên định với sự tử tế.
(VNF) - Với hơn 2 tỷ người tiêu dùng tại hơn 110 quốc gia và vùng lãnh thổ, Halal đang trở thành một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Tuy nhiên, để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng Halal toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cần chứng nhận mà còn phải đầu tư dài hạn vào nguyên liệu, quy trình sản xuất, quản trị và chiến lược tiếp cận thị trường.
(VNF) - Đó là giải pháp được ông Đỗ Văn Năm, thành viên Hội đồng Thành viên (HĐTV), Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) gợi ý, nhằm đảm bảo nguồn cung ứng điện cho sản xuất, sinh hoạt, đặc biệt trong mùa khô sắp tới.
(VNF) - Mít Việt Nam đang ghi nhận đà tăng trưởng mạnh trong xuất khẩu, trong bối cảnh Trung Quốc chuẩn bị mở cửa nhập khẩu chính ngạch từ ngày 1/6/2026. Động thái này được kỳ vọng sẽ tạo “cú hích” lớn, giúp loại trái cây này mở rộng thị trường và tiến gần hơn mục tiêu xuất khẩu tỷ USD.
(VNF) - Trong bối cảnh Đà Nẵng nghiên cứu phát triển khu thương mại tự do (FTZ) như một cực tăng trưởng mới, hội thảo “Mô hình phát triển Khu kinh tế tự do - Kinh nghiệm thế giới và bối cảnh Việt Nam” diễn ra ngày 13/6 tới đây tiếp tục quy tụ các chuyên gia, tổ chức và doanh nghiệp cùng đóng góp giải pháp cho một trong những định hướng phát triển quan trọng của thành phố.
(VNF) - Igloo – công ty công nghệ bảo hiểm (insurtech) ứng dụng AI toàn diện (AI full stack) tại Đông Nam Á, chuyên phát triển nền tảng vận hành cho ngành bảo hiểm – vừa công bố thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Chubb Việt Nam và Công ty Bảo hiểm Nhân thọ PT Chubb Indonesia (gọi chung là “Chubb Life”).
(VNF) - Bộ Công Thương đang nghiên cứu điều chỉnh khung giờ cao điểm trong cơ chế giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng (TOU), theo hướng tập trung toàn bộ thời gian cao điểm vào buổi tối.
(VNF) - Chỉ trong chưa đầy một tuần lễ, giá vàng đã liên tục "thủng" các mốc kháng cự tâm lý quan trọng là 150 triệu đồng/lượng và 140 triệu đồng/lượng.
(VNF) - Financial Times mới đây ghi nhận làn sóng thu gom phế liệu vonfram trên toàn cầu, phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với nguồn cung vật liệu chiến lược này. Khi nhu cầu từ quốc phòng, hàng không vũ trụ và công nghệ cao tiếp tục tăng, thị trường đang bắt đầu nhìn nhận hoạt động tái chế không chỉ là giải pháp môi trường mà còn là một nguồn cung chiến lược có giá trị tương đương với các mỏ khai thác mới.
(VNF) - Sau hơn một tuần triển khai trên phạm vi toàn quốc, xăng sinh học E10 đang được thị trường đón nhận tích cực hơn, nguồn cung được bảo đảm và hoạt động kinh doanh cơ bản ổn định. Bộ Công Thương đánh giá đây là tín hiệu tích cực cho lộ trình chuyển đổi sang các loại nhiên liệu xanh trong thời gian tới.
(VNF) - Thị trường vàng trong nước vừa chứng kiến một đợt điều chỉnh mạnh khi giá vàng miếng và vàng nhẫn đồng loạt giảm sâu, mất tới 7 triệu đồng/lượng chỉ trong một ngày giao dịch. Tuy nhiên, trái ngược với những đợt tăng giá trước đó, sức mua trên thị trường lại khá trầm lắng.
(VNF) - Sau nhiều năm liên tiếp duy trì trạng thái xuất siêu, cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam đã chuyển sang nhập siêu 15,36 tỷ USD tính đến ngày 7/6/2026.
(VNF) - TP.HCM, ngày 09/6/2026, Tập đoàn Vingroup công bố phát triển 4.500 căn nhà ở cho thuê tại xã Bà Điểm, thành phố Hồ Chí Minh nhằm hưởng ứng chủ trương mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người có thu nhập thấp của Đảng và Nhà nước.
(VNF) - Ngành thép Việt Nam đang đối mặt với thách thức mới khi Liên minh châu Âu (EU) quyết định siết chặt các biện pháp bảo hộ đối với thép nhập khẩu nhằm ứng phó với tình trạng dư cung toàn cầu.
(VNF) - Sau thời gian thí điểm mô hình, sáng 9/6/2026, Sở Công thương TP.HCM cùng các cơ quan địa phương và hiệp hội liên quan tiến hành khai trương 02 cửa hàng tick xanh tham gia mua thịt heo mảnh BAF qua Sàn giao dịch – mô hình được kỳ vọng sẽ thúc đẩy minh bạch hóa thị trường thực phẩm thiết yếu trong bối cảnh người tiêu dùng đặc biệt quan tâm đến vấn đề an toàn thực phẩm.
(VNF) - Loạt mẫu xe nằm trong phân khúc MPV đa dụng gồm Hyundai Stargazer, Toyota Veloz, Mitsubishi Xpander, Honda BR-V đang được giảm giá bán hàng chục triệu đồng để "kích cầu".
(VNF) - Giá vàng trong nước lao dốc không phanh, thu hẹp khoảng cách với giá vàng thế giới. Mức chênh chỉ còn hơn 7 triệu đồng/lượng là hiếm thấy trên thị trường vàng trong vài năm lại đây. Điều này khiến dân đầu tư chịu hậu quả nặng nề hơn khi giá trong nước rơi nhanh hơn đà mất giá thế giới.
(VNF) - Chính phủ mới ban hành nghị định về lệ phí trước bạ, trong đó tiếp tục áp dụng mức thu lệ phí trước bạ lần đầu 0% đối với ô tô điện chạy pin đến hết năm 2030.
(VNF) - Liên tiếp được vinh danh tại AGM Awards 2026, VIX50 và VIE50, DPM cho thấy những kết quả tích cực trong nâng cao chất lượng quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và duy trì hiệu quả hoạt động, qua đó tiếp tục củng cố niềm tin của nhà đầu tư và thị trường.
(VNF) - Chỉ còn ít ngày nữa, Diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân Venture Forum 2026 sẽ diễn ra tại TP. HCM. Sự kiện được kỳ vọng trở thành điểm hẹn “vàng” của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực châu Á, khi thị trường Việt Nam ngày càng thu hút sự quan tâm của các quỹ ngoại và doanh nghiệp tăng trưởng vượt bậc.
(VNF) - Chỉ sau 5 tháng đi vào vận hành, tòa nhà trung tâm thương mại và văn phòng hạng A ROX Tower Goldmark City, đã nhanh chóng ghi dấu ấn như một điểm đến thương mại - dịch vụ sôi động mới tại khu Tây Hà Nội.
(VNF) - Subaru Việt Nam vừa lên tiếng trấn an khách hàng về đợt triệu hồi xe Subaru Forester 2.5L (bản chạy xăng) và Forester e-Boxer hybrid đời 2026 lỗi cửa sổ trời đang diễn ra tại Hoa Kỳ.
(VNF) - Với hơn 2 tỷ người tiêu dùng tại hơn 110 quốc gia và vùng lãnh thổ, Halal đang trở thành một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Tuy nhiên, để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng Halal toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cần chứng nhận mà còn phải đầu tư dài hạn vào nguyên liệu, quy trình sản xuất, quản trị và chiến lược tiếp cận thị trường.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.