Thực phẩm chức năng: Quảng cáo 'lên trời', hậu kiểm hụt hơi
Tiểu Vy -
03/06/2025 12:00 (GMT+7)
(VNF) - Thị trường thực phẩm chức năng bùng nổ với tốc độ chóng mặt, nhưng trong khi quảng cáo ngày càng mạnh tay, cơ chế kiểm soát chất lượng lại chưa theo kịp. Hậu kiểm lỏng lẻo, hàng giả lẫn lộn, niềm tin người tiêu dùng đứng trước nguy cơ bị bào mòn.
Thực phẩm chức năng (TPCN) không còn xa lạ với người tiêu dùng Việt, vừa là cơ hội lớn vừa là thử thách không nhỏ cho doanh nghiệp. Từ phòng khám đến phòng họp, từ nhà thuốc đến sàn số, cuộc chơi TPCN giờ đây không chỉ là bán một viên uống mà là bán niềm tin, công nghệ và trách nhiệm.
Tăng trưởng đều đặn nhưng….
Theo khảo sát từ Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam, các sản phẩm thực phẩm chức năng ngày càng trở nên quen thuộc và được ưa chuộng tại Việt Nam, với tốc độ tăng trưởng đều đặn khoảng 15% mỗi năm.
Không chỉ là sân chơi của những tên tuổi lớn trong ngành dược như Traphaco, Dược Hậu Giang hay Đông Nam Dược, thị trường TPCN còn chứng kiến làn sóng gia nhập mạnh mẽ từ các công ty trẻ, startup công nghệ, doanh nghiệp đa cấp và cả các cá nhân kinh doanh online. Điểm khác biệt của TPCN so với thuốc điều trị nằm ở cam kết hỗ trợ sức khỏe toàn diện từ trẻ hóa, giảm cân đến tăng cường đề kháng điều khiến sản phẩm dễ dàng tạo được sự đồng cảm với người tiêu dùng, nhưng đồng thời cũng dễ bị lạm dụng trong truyền thông thiếu kiểm soát.
Nếu như trước kia, TPCN chủ yếu được phân phối qua các hiệu thuốc truyền thống, thì từ sau đại dịch COVID-19, hành vi mua sắm đã thay đổi rõ rệt. Người tiêu dùng giờ đây không ngần ngại đặt mua qua livestream, tin vào một đoạn clip TikTok, hay "chốt đơn" từ một bài post bắt trend trên mạng xã hội. Các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, TikTok Shop dần trở thành những kênh phân phối chủ lực.
Sản phẩm Natto Kinase 4000fu được kinh doanh trên Shopee. (Ảnh: Cục An toàn thực phẩm)
Đặc biệt, mô hình D2C (Direct to Consumer) bán trực tiếp tới người dùng thông qua nền tảng số như website, ứng dụng, fanpage đang phát huy hiệu quả rõ rệt.
Mô hình này không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát toàn bộ hành trình trải nghiệm khách hàng mà còn thu thập dữ liệu để thiết kế các liệu trình cá nhân hóa. Nhiều thương hiệu đã áp dụng các bài quiz tư vấn sức khỏe online để đề xuất sản phẩm phù hợp với từng người một chiến lược đang chứng minh hiệu quả rõ nét, đặc biệt trong các dòng sản phẩm làm đẹp, hỗ trợ giấc ngủ và giảm cân.
...dần đánh mất niềm tin người tiêu dùng
So với ngành dược phẩm nơi mỗi sản phẩm cần trải qua hàng chục năm nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng khắt khe trước khi được cấp phép thì thực phẩm chức năng có quy trình phát triển nhanh hơn rất nhiều. Vòng đời sản phẩm ngắn, yêu cầu kiểm nghiệm đầu vào không quá nghiêm ngặt đã khiến không ít doanh nghiệp chọn một hướng đi dễ thở hơn: rút gọn đầu tư cho R&D và dồn lực cho marketing.
Theo nhiều thống kê không chính thức, có những thương hiệu sẵn sàng chi tới 60% doanh thu vào hoạt động truyền thông từ việc booking KOLs, tài trợ chương trình cho đến chạy quảng cáo dày đặc trên các nền tảng mạng xã hội. Khi truyền thông lên ngôi, ranh giới giữa thông tin chính thống và thao túng cảm xúc dần trở nên mờ nhạt. Việc quảng cáo thiếu kiểm soát trở thành con dao hai lưỡi từ việc sử dụng hình ảnh bác sĩ giả mạo, tung ra những lời hứa “tác dụng thần kỳ” cho đến việc khiến người tiêu dùng đánh đồng TPCN với thuốc điều trị.
Một minh chứng điển hình là vụ việc liên quan đến sản phẩm viên uống giảm cân Hồng Hạc Phục Linh. Theo kết luận từ Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), sản phẩm này chứa tới ba chất cấm là sibutramine, desmethylsibutramine và didesmethylsibutramine những hoạt chất từng bị cấm lưu hành vì nguy cơ gây rối loạn tim mạch nghiêm trọng. Đáng lo ngại hơn, cả đơn vị phân phối và cơ sở sản xuất ghi trên bao bì đều phủ nhận có liên quan, làm dấy lên nghi vấn đây là một sản phẩm bị làm giả hoàn toàn. Và đó mới chỉ là một lát cắt nhỏ.
Sản phẩm viên uống giảm cân Hồng Hạc Phục Linh.
Chỉ trong tháng 5/2025, một loạt quyết định thu hồi sản phẩm đã được Cục An toàn thực phẩm ban hành, bao gồm: 14 sản phẩm của Công ty Cổ phần Dược phẩm Thành Phát; 21 sản phẩm của Công ty Cổ phần Đầu tư & Thương mại IAP; Viên sủi giải rượu ABDK của Công ty TNHH ABDK Australia; Các sản phẩm HAKI Slim Diet, Dạ dày Tâm An, SADI Slim Plus, CHOCODIET...
Ngành TPCN đang rơi vào một nghịch lý khó xử tiềm năng phát triển thì rất lớn, nhưng rủi ro cũng tỉ lệ thuận nếu thiếu đi một cơ chế kiểm soát đủ mạnh. Trong khi nhiều doanh nghiệp làm ăn bài bản, đầu tư vào hệ sinh thái sản phẩm từ tem chống giả, phần mềm xác thực, cho đến các liệu trình cá nhân hóa thì ở chiều ngược lại, vẫn có không ít cá nhân chọn lối đi ngắn hạn: tận dụng xu hướng, viral nhanh, bán được vài chục nghìn đơn rồi... biến mất khỏi thị trường.
PGS.TS Trần Đáng, Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam, đã thẳng thắn chỉ ra lỗ hổng hiện nay:
“Hiện vẫn chưa có tiêu chuẩn quốc gia cụ thể về kiểm nghiệm định kỳ đối với sản phẩm TPCN sau khi được cấp phép. Việc hậu kiểm chủ yếu mang tính hình thức, chỉ khi có sự cố thì cơ quan chức năng mới vào cuộc. Trong khi đó, TPCN lại đang được tiêu thụ như hàng tiêu dùng phổ biến, nên nếu không giám sát chặt chẽ, hậu quả có thể lan rộng theo cấp số nhân.”
Ông cũng cảnh báo về một vòng luẩn quẩn đáng báo động: sản phẩm giả tiếp tục hoành hành, người tiêu dùng hoang mang mất niềm tin, còn doanh nghiệp làm thật lại bị tổn hại. Trong khi đó, cơ quan quản lý vẫn thiếu công cụ đủ mạnh để xử lý triệt để.
Ngành TPCN đang rơi vào một nghịch lý khó xử tiềm năng phát triển thì rất lớn, nhưng rủi ro cũng tỉ lệ thuận nếu thiếu đi một cơ chế kiểm soát đủ mạnh.
Theo ông Đáng, ba hành vi vi phạm đạo đức phổ biến trong lĩnh vực quảng cáo TPCN hiện nay gồm: Quảng cáo sai sự thật, đánh tráo khái niệm; Phóng đại công dụng hoặc mập mờ khiến người dùng hiểu nhầm là thuốc; Lợi dụng hình ảnh bác sĩ, nghệ sĩ hoặc các cơ sở y tế để tạo niềm tin giả
“Có đến 80% quảng cáo các sản phẩm phòng và hỗ trợ điều trị bệnh trên mạng xã hội thực chất là thực phẩm chức năng ‘trá hình’. Không ít người bệnh vì tin vào những lời quảng cáo đó mà tiền mất, tật mang,” ông Đáng nhấn mạnh.
Thị trường thực phẩm chức năng tại Việt Nam hiện chưa có một “ông trùm” thực thụ, nhưng lại không thiếu “kẻ thừa cơ”. Mỗi nhóm doanh nghiệp từ thương hiệu dược truyền thống, các nhãn hàng ngoại nhập đến startup công nghệ đều có ưu thế riêng. Song điều tạo nên sức bền không nằm ở việc bán được bao nhiêu sản phẩm, mà là giữ được bao nhiêu niềm tin và giữ được bao lâu. Trong bối cảnh niềm tin đang dần bị bào mòn bởi hàng giả và truyền thông sai lệch, thì người thắng cuộc thực sự sẽ không phải là kẻ đi nhanh nhất mà là người đủ kiên định với sự tử tế.
(VNF) - Ngày 11/5, BIM Group và AEONMALL Vietnam đã ký kết hợp tác phát triển dự án Trung tâm thương mại AEON MALL Đà Nẵng Hòa Xuân với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 4.300 tỷ đồng, đánh dấu bước mở rộng hợp tác giữa hai bên sau dự án AEON MALL Hà Đông.
(VNF) - Ngày 11/05, Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank, HoSE: NAB) và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) đã chính thức ký kết thỏa thuận và khởi động dự án Hỗ trợ kỹ thuật Tài trợ Chuỗi Cung ứng (Supply Chain Finance - SCF), đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược phát triển khách hàng doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp SMEs tại Nam A Bank.
(VNF) - Hai doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu vừa bị xử phạt tổng cộng 320 triệu đồng do không duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu theo quy định, trong bối cảnh cơ quan quản lý tăng cường kiểm tra nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và nguồn cung thị trường.
(VNF) - Ngày 11/05/2026, VinFast được vinh danh với giải thưởng “Nhà sản xuất xe điện của năm” tại Times Drive Auto Summit & Awards 2026. Giải thưởng ghi nhận đà phát triển mạnh mẽ của VinFast trên thị trường với danh mục sản phẩm ngày càng mở rộng.
(VNF) - VietinBank triển khai loạt ưu đãi “kép” cho cả dịch vụ mở tài khoản EKYC, tiền gửi và tài trợ thương mại để chào đón các khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).
(VNF) - Tập đoàn Hoa Sen khẳng định mức biên độ bán phá giá 56,21% đối với sản phẩm tôn mạ xuất khẩu sang Australia chỉ là cáo buộc ban đầu từ phía nguyên đơn, chưa phải kết luận của cơ quan điều tra. Doanh nghiệp cho biết đang phối hợp với phía Australia để cung cấp dữ liệu và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
(VNF) - Mặc dù có giá bán cạnh tranh nhất trong phân khúc MPV đa dụng, tuy nhiên Hyundai không ngại trang bị cho Stargazer loạt tính năng cao cấp như tự động canh làn, Smart Cruise Control, cảnh báo điểm mù.
(VNF) - Tính đến hết tháng 04/2026, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã nhập khẩu 230.000 tấn LNG phục vụ phát điện, đồng thời duy trì nguồn cung LPG khoảng 100.000 tấn/tháng cho thị trường nội địa và xuất khẩu khu vực.
(VNF) - Theo kế hoạch, Công an TP. Hà Nội sẽ tiến hành kiểm tra gần 10.000 hộ, cá nhân kinh doanh về việc chấp hành các quy định pháp luật đối với tổ chức kinh doanh trên địa bàn.
(VNF) - Chịu tác động từ chính sách tăng thuế nhập khẩu ô tô, lợi nhuận ròng của Tập đoàn Toyota Motor giảm tới 19,2% trong năm tài chính 2025 (kết thúc vào tháng 3/2026).
(VNF) - Giá vàng trong nước đã trải qua một tuần nhiều biến động. Tuy nhiên, kết phiên tuần, giá vàng nhẫn và vàng miếng đều tăng 1,5 triệu đồng/lượng so với đầu tuần.
(VNF) - Giá vật liệu xây dựng leo thang, đấu giá khoáng sản bất cập và áp lực hoàn thiện giấy phép môi trường đang trở thành những “nút thắt” lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp Đà Nẵng.
(VNF) - Ngày 07/05/2026, Công ty Cổ phần Vinpearl đã ký kết biên bản ghi nhớ (MoU) với ba doanh nghiệp du lịch lữ hành Ấn Độ là Thomas Cook India, SOTC Travel và MakeMyTrip. Đây là bước đi chiến lược nhằm tiếp cận trực tiếp và toàn diện tới mọi phân khúc khách hàng, góp phần đưa Việt Nam thành “điểm đến ưu tiên” tại thị trường đông dân nhất hành tinh.
(VNF) - Ngày 7/5, Công ty TNHH Khai thác Chế biến Khoáng sản Núi Pháo (Nui Phao Mining), công ty con của Masan High-Tech Materials (UpCOM: MSR) chính thức công bố được cấp phép tiếp tục khai thác phần trữ lượng 28 triệu tấn quặng vonfram đa kim được phê duyệt trong giấy phép cũ. Đồng thời, nhà thầu thực hiện dịch vụ nổ mìn tại mỏ Núi Pháo cũng chính thức được cấp Giấy phép sử dụng vật liệu nổ công nghiệp.
(VNF) - TP. Hải Phòng dự kiến áp dụng thống nhất mức lệ phí trước bạ lần đầu 12% đối với ô tô chở người dưới 9 chỗ trên toàn địa bàn từ ngày 01/7/2026.
(VNF) - Chỉ còn 4 ngày nữa là Ngày của Mẹ (10/5), thế nhưng thương hiệu Ancarat lại tiếp tục gây bão khi là đơn vị duy nhất trên thị trường cung cấp dịch vụ postcard bạc cá nhân hóa (bưu thiếp bằng bạc), đánh dấu sự chuyển dịch trong hành vi tiêu dùng của thế hệ trẻ: ưu tiên giá trị trường tồn thay vì tiêu hao tức thời.
(VNF) - Giá vàng vẫn tiếp tục “bất động” tại các thương hiệu lớn sau khi được điều chỉnh tăng mạnh ở phiên trước đó. Giá vàng nhẫn và vàng miếng SJC tiếp tục neo ở mức 167,5 triệu đồng/lượng trong phiên sáng 8/5.
(VNF) - Duy trì thị giá quanh mức 38.500 đồng/cổ phiếu, tương đương mức vốn hóa xấp xỉ 8.000 tỷ đồng, cổ phiếu Regal Group (HoSE:RGG) đang thu hút sự chú ý của dòng tiền trên thị trường. Dù các chỉ số định giá cơ bản hiện tại ở mức cao, nhiều đánh giá cho rằng giới đầu tư đang trả giá cho kỳ vọng về điểm rơi lợi nhuận của doanh nghiệp trong giai đoạn 2026 - 2028.
(VNF) - Sau khi Hà Nội có quyết định bỏ quy định xe bán tải vào nội đô, Ford Ranger Raptor mới vừa ra mắt tăng giá bán hàng trăm triệu đồng so với đời cũ.
(VNF) - Biến động địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu thế giới tăng vọt, buộc loạt “ông lớn” xăng dầu Việt Nam tăng tốc tích trữ hàng hóa và đẩy tồn kho lên mức kỷ lục.
(VNF) - Ferrari vừa công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 vượt kỳ vọng của Phố Wall đồng thời tái khẳng định mục tiêu cho cả năm 2026, chỉ vài tuần trước khi hãng chuẩn bị ra mắt mẫu xe điện hoàn toàn đầu tiên của mình.
(VNF) - Ngày 11/5, BIM Group và AEONMALL Vietnam đã ký kết hợp tác phát triển dự án Trung tâm thương mại AEON MALL Đà Nẵng Hòa Xuân với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 4.300 tỷ đồng, đánh dấu bước mở rộng hợp tác giữa hai bên sau dự án AEON MALL Hà Đông.
(VNF) - Có tổng chiều dài hơn 76km và tổng mức đầu tư trên 75.300 tỷ đồng, dự án đường Vành Đai 3 đi qua TP.HCM và các tỉnh Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Dương (cũ). Theo kế hoạch, công trình dự kiến về đích vào giữa năm 2026, nhưng những khí khăn từ thực tế buộc đơn vị quản lý phải điều chỉnh thời hạn hoàn thành.