Tính ‘xử đẹp’ Nga bằng đòn giáng kinh tế, phương Tây nhận về thất vọng
Minh Đăng -
17/08/2023 14:33 (GMT+7)
(VNF) - Ngay khi Nga bắt đầu tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine hồi tháng 2/2022, Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và các đồng minh đã nuôi hy vọng rằng loạt lệnh trừng phạt quy mô lớn sẽ khiến kinh tế Nga rơi vào khủng hoảng ngay lập tức và chiến sự nhanh chóng kết thúc. Tuy nhiên, những gì đang diễn ra lại chứng minh cho điều ngược lại. Chiến sự hiện đã kéo dài sang tháng thứ 18 và chưa có dấu hiệu sớm dừng lại trong khi kinh tế Nga vẫn đang phục hồi và tăng trưởng.
Các biện pháp trừng phạt của phương Tây làm tổn hại đến cán cân thương mại của Nga.
Hứng trừng phạt trên diện rộng
Tính đến tháng 7, Mỹ đã tung đòn trừng phạt lên hơn 3.600 cá nhân, tổ chức, tàu và máy bay của Nga. Các mục tiêu trừng phạt của Mỹ bao gồm 10 ngân hàng hàng đầu thuộc sở hữu của nhà nước Nga, các nhà sản xuất quân sự và loạt quan chức chính phủ, bao gồm cả Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Số lệnh trừng phạt của EU cũng đã vượt quá con số 1.800. Các quốc gia khác có lệnh trừng phạt chống Nga bao gồm Thụy Sĩ, Canada, Anh và Úc…
Biện pháp trừng phạt được xem là có phạm vi rộng nhất và gây hậu quả nghiêm trọng nhất tới Nga là việc các chính phủ phương Tây phối hợp “đóng băng” khoảng 300 tỷ USD tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga được giữ ở nước ngoài.
Bên cạnh đó là lệnh cấm vận chuyển dầu thô của Nga bằng các dịch vụ của phương Tây, chẳng hạn như bảo hiểm hoặc vận chuyển, trừ khi nó được bán bằng hoặc dưới mức giá trần 60 USD/thùng.
Ngoài ra còn có các hạn chế xuất khẩu đối với công nghệ được sử dụng cho mục đích quân sự. Các biện pháp trừng phạt bổ sung bao gồm đóng băng tài sản, hạn chế hoạt động ngân hàng và thương mại cũng như các hình phạt tài chính khác đối với các cá nhân và tổ chức của Nga.
Mỹ và các nước phương Tây cũng đã thay đổi quan điểm về cách thức trừng phạt khi chuyển sang các lệnh hạn chế dài hơi đối với hàng nhập khẩu thiết yếu của Nga, nhằm buộc Tổng thống Nga Vladimir Putin phải quyết định giữa việc tiếp tục chiến sự hay giải cứu nền tinh tế của mình.
Nền kinh tế chao đảo
Các biện pháp trừng phạt của phương Tây làm tổn hại đến cán cân thương mại của Nga, còn chi tiêu quân sự tăng vọt cũng đã biền thành trận chiến tiêu hao chưa biết hồi kết.
Thâm hụt ngân sách và thiếu lao động nghiêm trọng cũng góp phần làm tăng lạm phát. Ngoài tác động về kinh tế, Nga còn phải vật lộn để tiếp tế cho quân đội, một phần vì thiếu vũ khí và đạn dược, trong khi đối mặt với tình trạng thiếu lao động trầm trọng sau lệnh gọi quân nhân tham chiến ở Ukraine.
Theo một cuộc khảo sát gần đây, hơn 40% các doanh nghiệp công nghiệp của Nga báo cáo tình trạng thiếu lao động trong bối cảnh nhiều nam giới phải nhập ngũ.
Ông Oleg Itskhoki, giáo sư kinh tế tại UCLA, cho rằng dù Nga vẫn có thặng dư thương mại khá mạnh, nhưng chưa đủ để bù đắp tình trạng rút vốn ngoại và ổn định tỷ giá hối đoái.
Doanh thu từ dầu mỏ của Nga tính đến tháng 7 thấp hơn 41% so với một năm trước đó. Thặng dư tài khoản vãng lai của Nga cũng đã giảm hơn 140 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7 năm nay so với cùng kỳ năm 2022.
Đồng ruble cũng đang là một trong những đồng tiền của các nền kinh tế mới nổi mất giá mạnh nhất năm 2023 do chi tiêu quá lớn của chính phủ trong bối cảnh mất cân bằng thương mại. Kể từ đầu năm đến nay, đồng ruble đã sụt giảm tới 30%, hiện ở mức khoảng 101,04 ruble đổi 1 USD.
Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) ngày 15/8 đã mạnh tay nâng lãi suất và tuyên bố khả năng tiếp tục tăng lãi suất thêm nữa, nhưng động thái này chưa đủ để đồng ruble đảo ngược xu thế giảm.
Nước Nga đã vượt qua như thế nào?
Sự kiểm soát của Nga đối với các nguồn tài nguyên thiên nhiên quan trọng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt, đã mang lại doanh thu lớn cho nước này. Vận dụng các bài học rút ra từ lệnh trừng phạt năm 2014, các nhà kỹ trị thân cận với Tổng thống Putin đã củng cố nền kinh tế bằng cách tiết kiệm doanh thu năng lượng "trời cho" và khiến Nga bớt phụ thuộc vào một số mặt hàng nhập khẩu.
Theo Cơ quan Thống kê Liên bang Nga (Rosstat), nền kinh tế của nước này chỉ suy giảm 2,1% trong năm 2022. Kết quả này được đánh giá là tốt hơn so với dự báo trong bối cảnh Moscow bị phương Tây áp đặt các biện pháp trừng phạt liên quan đến cuộc xung đột Ukraine.
Chuyên gia kinh tế cao cấp tại Capital Economics, ông Liam Peach cho rằng đây là một bằng chứng cho thấy nền kinh tế Nga đã ổn định sau tác động ban đầu từ loạt lệnh trừng phạt mạnh tay của phương Tây.
Bên cạnh đó, việc đồng ruble yếu cũng đang hỗ trợ rất lớn cho xuất khẩu. Theo báo cáo mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), dầu của Nga đã được bán trên mức giá trần 60 USD/thùng mà nhóm G7 đưa ra trong suốt tháng 7, giúp Nga đạt doanh thu từ dầu mỏ cao nhất trong 8 tháng.
Theo các nhà phân tích, giá dầu thô cao hơn, kết hợp với việc thu hẹp chiết khấu đối với các loại dầu của Nga đã thúc đẩy doanh thu xuất khẩu của Nga đạt 15,3 tỷ USD trong tháng 7, tăng 20% so với tháng trước đó.
Theo dữ liệu của Cục Thống kê Liên bang Nga (Rosstat), GDP của Nga trong quý II vừa qua đã tăng 4,9% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn mức dự báo tăng 3,9%. Đây được xem là một đòn giáng mạnh vào nỗ lực áp đặt các biện pháp trừng phạt của phương Tây. Có thể thấy, Nga đã không rơi vào thảm họa kinh tế như Phương Tây dự tính mà còn đang phục hồi và tăng trưởng.
(VNF) - Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc đàm phán thứ 2 giữa Washington và Tehran có thể diễn ra “trong 2 ngày tới”, giá dầu thế giới tiếp tục giảm trong phiên thứ 2 liên tiếp.
(VNF) - Từng là biểu tượng của cơn sốt bất động sản Trung Quốc, đế chế China Evergrande Group nay chỉ còn những công trình dang dở. Sự sụp đổ ấy không chỉ cuốn phăng một “gã khổng lồ” bất động sản mà còn đẩy nhà sáng lập Hui Ka Yan (Hứa Gia Ấn) từ đỉnh cao danh vọng đến vòng xoáy pháp lý.
(VNF) - Giữa lúc xung đột Iran làm gián đoạn nguồn cung dầu khí và đẩy giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh, các quốc gia ồ ạt chuyển sang năng lượng tái tạo để giảm phụ thuộc. Trong làn sóng đó, một quốc gia gần như không hiện diện trên chiến trường lại nổi lên như bên hưởng lợi lớn nhất, nhờ nắm giữ chuỗi cung ứng công nghệ sạch đang trở thành “chìa khóa” của an ninh năng lượng mới.
(VNF) - Niềm tin AI Agent (tác nhân AI) sẽ thay thế phần mềm truyền thống khiến cổ phiếu lĩnh vực này giảm mạnh nhất từ trước tới nay, cho thấy thái độ "quay lưng" của các nhà đầu tư. Tuy nhiên, Ngân hàng Goldman Sachs cho rằng thị trường đã đánh giá không đúng tác động.
(VNF) - Giá vàng và bạc đồng loạt giảm mạnh tới 3% trong phiên giao dịch đầu tuần, khi lo ngại lạm phát gia tăng sau thất bại của các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, đồng thời kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ làm dấy lên nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Các thị trường châu Á - Thái Bình Dương đồng loạt mở cửa trong sắc đỏ phiên đầu tuần sau khi các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran không đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông.
(VNF) - Giá dầu thế giới tăng vọt gần 8% lên trên 100 USD/thùng khi Mỹ - Iran đàm phán không thành. Diễn biến này khiến thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh, dòng tiền đổ vào USD như tài sản trú ẩn, trong khi chứng khoán và các đồng tiền rủi ro đồng loạt suy yếu.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phát đi tín hiệu cứng rắn khi đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, dù trước đó nhiều lần yêu cầu Iran phải mở cửa tuyến hàng hải này vô điều kiện.
(VNF) - Sự phát triển nhanh chóng của tín dụng tư nhân đang làm thay đổi cục diện ngành tài chính toàn cầu, mang lại nguồn vốn linh hoạt cho doanh nghiệp và lợi nhuận hấp dẫn cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, đi kèm là những lo ngại ngày càng lớn về mối liên kết chặt chẽ với hệ thống ngân hàng truyền thống.
(VNF) - Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz sau khi các cuộc đàm phán tại Pakistan nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran đổ vỡ.
(VNF) - Cuộc đàm phán hòa bình Mỹ - Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào khi các phái đoàn rời Pakistan. Iran cho rằng Mỹ đã thất bại trong việc giành được lòng tin của Tehran.
Trong khi Mỹ đã nêu rõ "giới hạn đỏ" của mình trong các cuộc đàm phán ở Islamabad.
(VNF) - Từ việc đe dọa nhà báo để xoay kết quả cá cược đến nguy cơ thao túng “sự thật”, Polymarket đang phơi bày mặt tối của một thị trường nơi chiến tranh, chính trị và cả tin tức đều có thể bị biến thành công cụ kiếm tiền.
(VNF) - Đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad tạm dừng sau nhiều giờ thương lượng, khi bất đồng về ngừng bắn, eo biển Hormuz và những điều kiện hậu chiến vẫn chưa được giải quyết.
(VNF) - Các tín hiệu hạ nhiệt giữa Mỹ và Iran đang dần xuất hiện khi hai bên khởi động đàm phán, lập tức kéo theo những chuyển động đầu tiên trên tuyến vận tải năng lượng huyết mạch tại eo biển Hormuz.
(VNF) - Các phái đoàn cấp cao của Mỹ và Iran đã gặp nhau tại Islamabad (Pakistan) để tìm giải pháp chấm dứt cuộc chiến kéo dài 6 tuần, nhưng tiến trình đàm phán đang vấp phải nhiều bất đồng lớn, đặc biệt liên quan đến Lebanon, các lệnh trừng phạt và quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
(VNF) - Hãng tin Reuters dẫn lời một nguồn tin cấp cao của Iran ngày 11/4 cho biết Mỹ đã đồng ý giải phóng các tài sản bị phong tỏa của nước này tại Qatar và một số ngân hàng nước ngoài khác. Động thái này được phía Iran hoan nghênh như một dấu hiệu cho thấy Washington đang thể hiện “sự nghiêm túc” trong nỗ lực đạt được thỏa thuận trong các cuộc đàm phán diễn ra tại Islamabad.
(VNF) - Một tòa án thương mại của Mỹ dự kiến sẽ xem xét tính hợp pháp của mức thuế nhập khẩu toàn cầu 10% do chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt, trong bối cảnh nhiều bang và các doanh nghiệp nhỏ cho rằng chính sách này đã “lách” một phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao Mỹ vốn bác bỏ phần lớn các mức thuế mà ông từng ban hành.
(VNF) - Đằng sau thương vụ hồi hương 129 tấn vàng của Pháp không chỉ là một quyết định tối ưu hóa danh mục dự trữ, mà còn phản ánh những dịch chuyển sâu sắc trong tư duy quản lý tài sản của các quốc gia.
(VNF) - Giá dầu thế giới đã bật tăng trở lại khi những nghi ngờ bắt đầu xuất hiện xung quanh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, vốn chỉ mới được công bố vài ngày trước đó.
(VNF) - Việc Thổ Nhĩ Kỳ đẩy mạnh bán vàng đang góp phần khiến thị trường kim loại quý trở nên ảm đạm hơn, trong bối cảnh các ngân hàng trung ương toàn cầu có dấu hiệu thay đổi chiến lược dự trữ.
(VNF) - Tăng trưởng khu vực Đông Á và Thái Bình Dương được dự báo chậm lại trong năm 2026 do cú sốc bên ngoài nhưng Ngân hàng Thế giới (WB) điều chỉnh tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2026 lên 6,3%, tăng so với mức 6,1% được dự đoán vào tháng 10/2025.
(VNF) - Giá dầu tăng trở lại trong phiên giao dịch ngày 9/4, sau khi Iran cáo buộc Mỹ vi phạm một số điều khoản trong thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần, làm dấy lên lo ngại căng thẳng có thể leo thang trở lại và gây gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc đàm phán thứ 2 giữa Washington và Tehran có thể diễn ra “trong 2 ngày tới”, giá dầu thế giới tiếp tục giảm trong phiên thứ 2 liên tiếp.
(VNF) - Năm năm trước, khi Phú Quốc rục rịch trở thành Thành phố đảo đầu tiên trong cả nước, nơi đây đã là một đại công trường với hàng trăm dự án BĐS nghỉ dưỡng được ồ ạt đầu tư. Thì nay, để chuẩn bị cho Hội nghị APEC 2027, Phú Quốc hiện là một… siêu đại công trường với nhiều dự án hạ tầng giao thông, khu trung tâm sự kiện…