TP.HCM muốn lập trung tâm tái chế pin, tham gia chuỗi cung ứng xanh toàn cầu

Chia sẻ tại Diễn đàn “Chuyển đổi xanh và Ngày hội tái chế 2025” ngày 31/7, Chủ tịch UBND TP. HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, chuyển đổi xanh chính là chiến lược để đảm bảo an ninh kinh tế, đảm bảo thu hút đầu tư, thu hút đơn hàng xuất khẩu. Đồng thời, quá trình này còn là tiền đề đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì vị thế đầu tàu kinh tế của TP.HCM.

Từ góc độ này, TP.HCM phải có một tư duy hành động mới, không chỉ dừng lại ở những dự án riêng lẻ mà phải là những mảnh ghép chiến lược cho một bức tranh tổng thể toàn diện hơn.

Đối với hạ tầng, TP. HCM chuyển đổi từ tư duy xây dựng sang kiến tạo hệ sinh thái thông minh và bền vững.

“Tuyến metro số 1 không chỉ là một công trình giao thông. Nó phải được xem là xương sống của một mạng lưới giao thông công cộng đa phương thức, kết nối với xe buýt điện, giao thông đường thủy và các giải pháp di chuyển cá nhân thân thiện môi trường trong tiến trình chuyển đổi xanh, chuyển đổi giao thông xanh”, ông Được nhấn mạnh.

Về tư duy tuần hoàn, phải chuyển từ tư duy xử lý sang tái tạo giá trị. Trong bối cảnh mới, rác thải cũng là tài nguyên nên việc giảm thiểu, tăng cường tái sử dụng và phân loại chất thải tại nguồn là yếu tố tiên quyết. Bên cạnh đó, các nhà máy đốt rác phát điện không chỉ để xử lý ô nhiễm, mà còn tạo ra năng lượng và là bước khởi đầu cho một ngành công nghiệp tái chế hiện đại.

Đặc biệt, kế hoạch xây dựng trung tâm tái chế pin xe điện là một bước đi đón đầu, biến thành phố thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng của nền kinh tế xanh toàn cầu.

Ngoài ra, Chủ tịch UBND TP. HCM cho biết thành phố sẽ ưu tiên nguồn lực cho các trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế (CoE), các startup phát triển giải pháp công nghệ trong lĩnh vực môi trường, năng lượng và vật liệu mới. Đồng thời, cộng đồng doanh nghiệp hãy xem việc tuân thủ các quy định về môi trường, các tiêu chuẩn xanh không phải là rào cản mà là cơ hội để đổi mới sản phẩm, chinh phục thị trường và nâng tầm thương hiệu.

Trên thực tế, hành trình chuyển đổi xanh của doanh nghiệp TP. HCM vẫn đối mặt với nhiều thách thức.

Ông Đinh Hồng Kỳ – Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Xanh TP. HCM (HGBA) nhận định: hàng loạt quy định khắt khe từ các thị trường quốc tế như CBAM, tiêu chuẩn ESG, yêu cầu về phát thải và minh bạch chuỗi cung ứng đang dần siết chặt tại EU, Mỹ, Nhật Bản… tạo nên một ranh giới lớn cho doanh nghiệp Việt.

Cùng với đó là tình trạng “xanh giả” (greenwashing) khi nhiều doanh nghiệp công bố các cam kết ESG, trung hòa carbon… nhưng thiếu minh chứng cụ thể, thiếu dữ liệu minh bạch. Kéo theo đó, thị trường rơi vào trạng thái méo mó và bất công, gây tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin chung vào chuyển đổi xanh, người tiêu dùng và nhà đầu tư dễ bị đánh lừa.

Bên cạnh đó, về vấn đề công nghệ, ông Kỳ cho hay công nghệ như AI, IoT, blockchain hay năng lượng tái tạo được xem là công cụ không thể thiếu trong quá trình xanh hóa. Tuy nhiên, chi phí đầu tư lớn lại trở thành rào cản đáng kể, đặc biệt với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs). Thậm chí, AI còn tạo ra những nghịch lý: giúp vận hành hiệu quả hơn nhưng đồng thời có thể dẫn đến cắt giảm lao động, sai lệch dữ liệu và nếu thiếu sự tích hợp, kiểm soát chặt chẽ, nó có thể đi ngược lại chính mục tiêu chuyển đổi xanh.

Ông Đinh Hồng Kỳ cũng chỉ ra thực trạng đáng lo ngại khi có đến 90% doanh nghiệp trong nước vẫn chưa thực sự sẵn sàng cho hành trình này. Đa phần gặp khó khăn về vốn, thiếu hụt nguồn nhân lực chuyên môn và đặc biệt yếu ở năng lực thu thập, xử lý dữ liệu – yếu tố quan trọng trong việc triển khai ESG.