TS Vũ Đình Ánh: ‘Việt Nam không có thị trường xăng dầu vì bị can thiệp rất nhiều’
Kỳ Thư -
06/03/2023 16:30 (GMT+7)
(VNF) - Bình luận về thị trường xăng dầu ở thời điểm hiện tại, TS Vũ Đình Ánh, chuyên gia kinh tế nói rằng: “Chúng ta không có thị trường xăng dầu vì chúng ta can thiệp rất nhiều. Chúng ta xác định giá cơ sở, từ đó xác định giá bán lẻ, đầu mối nắm quyền quyết định, còn lại bao nhiêu phía dưới điều chỉnh. Điều này mang tính độc quyền nhóm, chưa phù hợp với luật cạnh tranh”.
Tại Tọa đàm “Kinh doanh xăng dầu và bài toán đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia - Tiếng nói người trong cuộc”, nhiều doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu đã tiếp tục phàn nàn về việc họ bị thu lỗ trong một thời gian dài. Cùng với đó, họ cũng kiến nghị các cơ quan làm chính sách quy định có chiết khấu 5-6% giá bán lẻ; cho doanh nghiệp được lấy nhiều đầu mối, giảm bớt thủ tục hành chính...
Bình luận về thị trường xăng dầu trong năm qua, chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh cho rằng vấn đề lớn nhất của thị trường xăng dầu hiện nay là tạo ra sự đối đầu giữa đầu mối và phân phối - bán lẻ. Cốt lõi vấn đề thời gian qua là xung đột lợi ích. Vấn đề này phải khắc phục ngay dù sửa hay không sửa Nghị định 83, 95.
Một vấn đề khác, theo ông Ánh là “chúng ta chưa đặt ra việc có muốn xây dựng một thị trường xăng dầu hay không? Có thực sự muốn hay không? Hay như hiện tại là được rồi, sửa một ít thôi”.
“Hiện chúng ta chỉ kinh doanh xăng dầu, chưa có thị trường xăng dầu, nhưng lại đặt ra các vấn đề trên cơ sở đã có thị trường. Vấn đề hiện nay là giá. Chúng ta đang có sự lầm tưởng giữa giá và chiết khấu. Tiếp đến, vấn đề tôi quan tâm là hệ thống kinh doanh xăng dầu đã ổn chưa? Chúng ta luôn đề cập đến 3 bộ phận (đầu mối - phân phối - bán lẻ) nhưng bỏ quên lọc dầu Nghi Sơn và Dung Quất, chiếm 70% hệ thống. Tôi cho rằng chỉ nên có hai bộ phận: một là đầu mối, còn lại là phân phối. Nhìn nhận lại vai trò của từng bộ phận, chúng ta sẽ tư duy khác”, ông Ánh chia sẻ.
TS Vũ Đình Ánh cho rằng, khi quy định về chiết khấu, vô hình trung coi bán lẻ nằm trong chuỗi của đầu mối, phụ thuộc đầu mối. Dù luật gọi là quan hệ dân sự, có thể tiếp cận nhiều đầu mối, nhưng thủ tục pháp lý phức tạp, nên thực chất vẫn là đại lý độc quyền.
“Tôi cho rằng phải đảm bảo tính độc lập của bên phân phối, không nên bàn về chiết khấu nữa, thay vào đó tạo điều kiện cho họ tiếp cận thị trường, kinh doanh trên thị trường”, ông Ánh nêu và cho rằng cơ quan có thẩm quyền phải xem xét thêm quyền ra khỏi thị trường đối với bên phân phối.
Ông Vũ Đình Ánh cũng cho rằng, doanh nghiệp thua lỗ thì có quyền được ra khỏi thị trường. “Chúng ta không có thị trường xăng dầu vì chúng ta can thiệp rất nhiều. Chúng ta xác định giá cơ sở, từ đó xác định giá bán lẻ, đầu mối nắm quyền quyết định, còn lại bao nhiêu phía dưới điều chỉnh. Điều này mang tính độc quyền nhóm, chưa phù hợp với luật cạnh tranh”, ông Ánh chia sẻ.
TS Vũ Đình Ánh cho rằng, cơ quan quản lý đưa ra mức trần để các doanh nghiệp điều chỉnh cho phù hợp để cạnh tranh với nhau. Nhưng những năm qua, không ai cạnh tranh giá cả, mà nghiễm nhiên lấy mức trần.
“Quy định công khai rõ ràng về công thức xác định giá, tuy nhiên quy định vẫn đứng về phía doanh nghiệp đầu mối, chưa tính đến quyền của bên phân phối. Giá phải căn cứ vào tính chất hàng hóa - đó là xăng dầu. Phải tạo được tính độc lập cho bên phân phối, giảm sự phụ thuộc vào đầu mối”, ông Ánh nói.
TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, chia sẻ: “Chúng ta cứ nói về khái niệm chiết khấu này, chiết khấu kia, tôi nghĩ rằng thuật ngữ này không chính xác, hãy để các doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối xăng dầu tự thỏa thuận với nhau về lợi ích, để họ tự phân chia lợi ích thì thị trường sẽ dần hài hòa”.
Theo ông Cung, cần phải thừa nhận rằng những công cụ quản lý của nhà nước đối với thị trường xăng dầu hiện tại đã không còn phù hợp, mà hệ quả là sự thua lỗ của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. Do đó, các doanh nghiệp cần phải ngồi lại, cùng nhau đưa ra vấn đề để hướng tới thay đổi chính sách.
“Tóm lại, trong bối cảnh hiện tại, các bên không nên đổ lỗi cho nhau, không chia chiến tuyến”, ông Cung nói.
(VNF) - HSBC và J.P. Morgan lần lượt đưa ra giá mục tiêu 110.000 đồng/cổ phiếu đối với Masan Group (HoSE: MSN). Điểm chung trong đánh giá của hai tổ chức là gì khi MSR tăng trưởng mạnh và các mảng tiêu dùng tiếp tục mở rộng?
(VNF) - Trong báo cáo phân tích lần đầu về Công ty Cổ phần Hàng tiêu dùng Masan (Masan Consumer, HoSE: MCH), Techcom Securities (TCBS) nhận định đây là cơ hội đầu tư dài hạn hấp dẫn với mức định giá hợp lý 168.200 đồng/cổ phiếu ở kịch bản cơ sở, tương ứng mức sinh lời kỳ vọng 25%.
(VNF) - Chính phủ tiếp tục miễn thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng (VAT) và duy trì thuế nhập khẩu ưu đãi đối với xăng dầu thêm 3 tháng, đến hết ngày 31/12, nhằm hạn chế áp lực lên giá bán lẻ và góp phần ổn định thị trường.
(VNF) - Chính sách sạc miễn phí, bảo hành dài hạn cùng mạng lưới xưởng dịch vụ phủ rộng là những yếu tố tạo sự an tâm cho người dùng VinFast VF 2. Từ nay tới 19/12, mẫu xe này được ưu đãi thêm 3%, đưa mức giá lăn bánh về dưới 200 triệu đồng.
(VNF) - Dự thảo nghị định mới đề xuất chuyển giá xăng dầu sang cơ chế thị trường, trong đó doanh nghiệp tự quyết định giá bán thay vì nhà nước quy định giá bán lẻ tối đa theo từng kỳ điều hành. Theo đó, mỗi cây xăng có thể áp dụng một mức giá khác nhau, thậm chí giá có thể thay đổi ngay trong ngày.
(VNF) - Aeon, nhà bán lẻ lớn nhất Nhật Bản, đang đặt cược lớn vào Việt Nam, xác định đây là một trong những thị trường ưu tiên hàng đầu nhờ tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và quá trình hiện đại hóa nhanh chóng của ngành bán lẻ.
(VNF) - Huinno, doanh nghiệp công nghệ y tế số của Hàn Quốc, vừa ký thỏa thuận phân phối độc quyền giải pháp theo dõi điện tâm đồ dài hạn MEMO CARE tại Việt Nam.
(VNF) - Đến tháng 9, còn 46 dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp chưa thống nhất được giá điện chính thức với EVN, trong đó 32 dự án chưa gửi hồ sơ đàm phán.
(VNF) - Volvo ES90 được định vị ở phân khúc sedan thuần điện hạng sang, cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ như BMW i5, Mercedes-Benz EQE/ EQS hay Lexus ES 500e. Trong khi đó, EX90 cạnh tranh với Mercedes EQE.
(VNF) - Bộ Công Thương đề xuất chuyển toàn bộ số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ các doanh nghiệp đầu mối về tài khoản riêng tại Kho bạc Nhà nước, đồng thời kiểm toán độc lập để xác định chính xác số dư trước khi xử lý.
(VNF) - MyTV chính thức sở hữu bản quyền phát sóng FIFA ASEAN Cup 2026, mang đến cho khán giả cơ hội theo dõi trực tiếp và trọn vẹn các trận đấu của giải, đặc biệt là hành trình của Đội tuyển Việt Nam.
(VNF) - Sau sáp nhập, Quảng Ngãi hình thành không gian du lịch đặc biệt, kéo dài từ đại ngàn Măng Đen đến biển đảo Lý Sơn. Tuy nhiên, để biến lợi thế “rừng - biển” thành động lực tăng trưởng, địa phương được khuyến nghị phải thay đổi tư duy phát triển, tái cấu trúc sản phẩm và tăng cường liên kết vùng.
(VNF) - Giá vàng thế giới trải qua một tuần khó khăn khi mọi nỗ lực trụ vững trên mốc 4.350 USD/ounce đều thất bại trước áp lực từ lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, kỳ vọng Fed giữ lập trường cứng rắn.
(VNF) - Chỉ hơn một giờ trước khi đội tuyển Việt Nam bước vào trận ra quân tại FIFA ASEAN Cup 2026, bài toán bản quyền truyền hình của giải đấu tại thị trường Việt Nam mới có lời giải. Thương vụ được chốt sau nhiều tuần giằng co quanh mức giá từng được chào lên tới khoảng 3 triệu USD, tương đương gần 80 tỷ đồng.
(VNF) - HSBC và J.P. Morgan lần lượt đưa ra giá mục tiêu 110.000 đồng/cổ phiếu đối với Masan Group (HoSE: MSN). Điểm chung trong đánh giá của hai tổ chức là gì khi MSR tăng trưởng mạnh và các mảng tiêu dùng tiếp tục mở rộng?