Không ai ngờ rằng một loại trái cây từng gắn với tiếng "kén người ăn" lại trở thành đại diện sáng giá cho nông sản Việt trên bản đồ thế giới. Sầu riêng là loại trái cây nhiệt đới có nguồn gốc từ Đông Nam Á, nổi tiếng với biệt danh là "vua của các loại trái cây". Loại quả này được sử dụng rộng rãi ở nhiều quốc gia trong khu vực, như Việt Nam, Thái Lan, Malaysia và Indonesia.
Việt Nam có điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng thuận lợi để phát triển sầu riêng chất lượng cao. Các giống nổi bật như Ri6, Monthong, Musang King được trồng rộng rãi, cho năng suất cao. Đặc biệt, nhờ kỹ thuật canh tác tiên tiến, sầu riêng Việt có thể thu hoạch quanh năm lợi thế lớn so với các nước chỉ có mùa vụ nhất định như Thái Lan hay Malaysia. Nhiều thời điểm, sầu riêng Việt Nam "một mình một chợ" giữ được giá cao và ổn định.
Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2023 cả nước có 150.000 ha trồng sầu riêng, gấp 10 lần năm 2015. Trong số 76.000 ha đang cho thu hoạch, sản lượng đạt gần 1,2 triệu tấn, khoảng 50% xuất khẩu sang Trung Quốc. Đến 2024, diện tích cả nước đạt 169.000 ha, vượt hơn gấp đôi quy hoạch đến năm 2030. Riêng Đắk Lắk có từ 34.000 - 35.000 ha lớn nhất Tây Nguyên và cả nước.
Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng Việt Nam đạt kỷ lục 3,3 tỷ USD chiếm gần một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả, vượt gạo để trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Bên cạnh Trung Quốc, nhiều thị trường khác như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, Mỹ cũng ghi nhận lượng nhập khẩu tăng trưởng mạnh.
Ngoài sầu riêng tươi, sầu riêng đông lạnh cũng đang dần trở thành sản phẩm xuất khẩu chủ lực. Từ năm 2023, Việt Nam xúc tiến đàm phán với Ấn Độ thị trường tỷ dân đầy tiềm năng. Sau hơn một năm, hai bên thống nhất danh mục sâu bệnh cần kiểm soát và thiết lập hành lang thương mại thông thoáng. Sầu riêng xuất sang Ấn Độ chủ yếu qua đường biển chi phí thấp, phù hợp với nhu cầu tiêu dùng tăng cao của nước này.
Tại Tây Nguyên vùng trồng sầu riêng lớn nhất cả nước, lợi nhuận từ loại quả này đang tạo nên một làn sóng đầu tư mạnh mẽ. Trước năm 2015, lợi nhuận bình quân từ mỗi ha sầu riêng khoảng 300 - 400 triệu đồng/năm. Từ năm 2016, khi cây tiêu rớt giá, sầu riêng tăng giá mạnh, nâng lợi nhuận lên hơn 500 triệu đồng/ha/năm. Hiện tại, với giá bán 60.000 - 70.000 đồng/kg, nhiều hộ dân đạt doanh thu bình quân 1,3 tỷ đồng/ha/năm, lợi nhuận ròng từ 800 - 900 triệu đồng.
Về doanh nghiệp, tại đại hội cổ đông năm 2023, Ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch HAGL cho biết: “Ngay cả khi bán sầu riêng giá 20.000 đồng/kg vẫn có lãi”, nhờ chi phí sản xuất thấp (5.000 - 10.000 đồng/kg). Với 1.200 ha sầu riêng tại Việt Nam và Lào, HAGL đang là đơn vị sở hữu vườn sầu riêng lớn nhất Đông Nam Á.
Theo Cục Bảo vệ thực vật, từ năm 2019 đến nay, sầu riêng tươi của Việt Nam đã hiện diện tại 24 thị trường trên thế giới, với sản lượng xuất khẩu hằng năm dao động từ 10.000 đến 15.000 tấn. Trong hành trình đó, Trung Quốc, quốc gia láng giềng có truyền thống tiêu thụ nông sản Việt đã và đang đóng vai trò then chốt trong việc đưa sầu riêng Việt vươn xa.
Bước ngoặt lịch sử đến vào tháng 9/2022, khi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam ký kết Nghị định thư với Tổng cục Hải quan Trung Quốc về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với sầu riêng tươi. Ngay sau đó, lô hàng sầu riêng đầu tiên của Việt Nam chính thức xuất khẩu chính ngạch vào thị trường Trung Quốc.
Vốn là đối tác nhập khẩu lớn với các mặt hàng nông sản như gạo và thủy sản, Trung Quốc hiện chiếm tới 65% thị phần trái cây rau củ nhập khẩu từ Việt Nam. Sau khi cánh cửa xuất khẩu chính ngạch sầu riêng được mở, Trung Quốc nhanh chóng trở thành điểm đến của tới 90% sản lượng sầu riêng xuất khẩu của Việt Nam.
Thị trường gần 1,5 tỷ dân này đặc biệt yêu thích trái sầu riêng loại quả đặc trưng của xứ nhiệt đới. Tại Trung Quốc, sầu riêng Việt Nam không chỉ phổ biến trong siêu thị, chợ đầu mối mà còn liên tục lọt top tìm kiếm trên các sàn thương mại điện tử như Taobao, với mức tăng tới 418% trong một số thời điểm.
Theo thống kê từ nền tảng Meituan, nhu cầu tiêu thụ sầu riêng năm 2023 tại Trung Quốc tăng tới 700% so với năm 2022. Cùng năm đó, lượng xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam sang Trung Quốc cũng ghi nhận mức tăng kỷ lục tăng 1.400% so với cùng kỳ năm trước, đưa sầu riêng trở thành mặt hàng chiếm gần 40% kim ngạch xuất khẩu trái cây của Việt Nam.
Về giá trị xuất khẩu, năm 2023, Trung Quốc đã chi khoảng 2,1 tỷ USD để nhập khẩu gần 493.000 tấn sầu riêng từ Việt Nam mức tăng trưởng ấn tượng với hơn 1.100% về sản lượng và 1.030% về giá trị so với năm 2022.
Bước sang năm 2024, Trung Quốc tiếp tục nhập khoảng 738.000 tấn sầu riêng Việt Nam, với tổng kim ngạch đạt gần 2,94 tỷ USD tương ứng với mức tăng 49,4% về lượng và 37,5% về giá trị so với năm trước.
Tính trong hai năm 2023 - 2024, Trung Quốc đã chi tổng cộng gần 5 tỷ USD cho sầu riêng Việt Nam một minh chứng rõ nét cho vị thế ngày càng vững chắc của loại trái cây này trong thị trường tỷ dân nhiều tiềm năng.
Dù chi tiêu mạnh tay như vậy, nhưng theo thống kê, chỉ khoảng 10% người dân Trung Quốc từng được ăn sầu riêng, chủ yếu do giá bán vẫn còn cao.
Các chuyên gia nhận định, trong vòng 10 năm tới, Trung Quốc vẫn sẽ là thị trường tiêu thụ sầu riêng lớn nhất thế giới, với dung lượng có thể chạm mốc 20 tỷ USD vào năm 2025. Và nếu Việt Nam tiếp tục giữ vững chất lượng, mở rộng mã số vùng trồng, thì “vua trái cây” hoàn toàn có thể vươn xa hơn nữa trong cuộc chơi tỷ đô này.
Trong cuộc đua tại thị trường Trung Quốc, Việt Nam hiện là đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Thái Lan quốc gia từng giữ ngôi đầu. Malaysia, Philippines, Campuchia chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ. Malaysia chủ yếu trồng giống Musang King chín rụng khó xuất tươi; Philippines năng suất chỉ 5 tấn/ha trong khi Việt Nam đạt hơn 20 -30 tấn/ha.
Sầu riêng Việt có thể thu hoạch quanh năm, thời gian vận chuyển sang Trung Quốc chỉ mất 1,5 ngày nhanh hơn nhiều so với Thái Lan (6 - 8 ngày). Nhờ đó, quả đến tay người tiêu dùng luôn tươi và chi phí thấp.
Giá bán trung bình tại thị trường Trung Quốc cũng phản ánh rõ nét mức độ cạnh tranh giữa các quốc gia xuất khẩu sầu riêng. Sản phẩm từ Việt Nam hiện có giá khoảng 3.962 USD mỗi tấn, tương đương 33,5 NDT/kg, cho thấy lợi thế đáng kể về giá. Trong khi đó, sầu riêng Thái Lan vốn có thương hiệu mạnh được bán với mức giá cao hơn, khoảng 4.947 USD/tấn, tương đương 34,1 NDT/kg. Sầu riêng Philippines tuy có mức giá thấp nhất, khoảng 2.628 USD/tấn (tương đương 27,6 NDT/kg), nhưng vẫn gặp khó trong việc mở rộng thị phần do chất lượng chưa đồng đều.
Liệu Trung Quốc có tự trồng sầu riêng? Câu trả lời là: có, nhưng chưa đủ. Năm 2023, Trung Quốc trồng thử nghiệm hơn 30.000 mẫu tại Hải Nam, nhưng sản lượng thực tế chỉ đạt 50 tấn chiếm 0,005% nhu cầu tiêu thụ. Các chuyên gia nhận định phải mất ít nhất 10 năm để Trung Quốc đủ điều kiện tự cung cấp, do cây sầu riêng kén thời tiết, đất đai và dễ bị ảnh hưởng bởi bão.
Không chỉ Trung Quốc, Việt Nam còn rất nhiều thị trường tiềm năng nhờ các hiệp định FTA thế hệ mới: CPTPP, EVFTA, RCEP, UKVFTA…
Tại Anh, với thuế nhập khẩu 0%, sầu riêng Việt có lợi thế rõ rệt so với sản phẩm từ nước khác chịu thuế 8%. Trong bối cảnh lạm phát, giá rẻ là yếu tố quyết định đối với nhà nhập khẩu và người tiêu dùng.
Phát biểu tại Diễn đàn xuất khẩu sầu riêng, Bộ trưởng NN&PTNT Lê Minh Hoan cho rằng: để phát triển bền vững, ngành sầu riêng cần tổ chức lại cấu trúc ngành hàng từ sản xuất đến tiêu thụ. Điều quan trọng là nông dân và doanh nghiệp phải cùng hợp tác, xây dựng thương hiệu quốc gia.
Bên cạnh đó, cần đảm bảo chất lượng trái khi xuất khẩu: thu hoạch đúng độ chín, không tồn dư hóa chất, xử lý hậu cần hợp lý. Chính phủ cũng cần tích cực hỗ trợ mở rộng thị trường để sầu riêng Việt Nam thật sự vươn xa, vươn cao.
Tags:
(VNF) - Giá vật liệu xây dựng leo thang, đấu giá khoáng sản bất cập và áp lực hoàn thiện giấy phép môi trường đang trở thành những “nút thắt” lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp Đà Nẵng.
(VNF) - Duy trì thị giá quanh mức 38.500 đồng/cổ phiếu, tương đương mức vốn hóa xấp xỉ 8.000 tỷ đồng, cổ phiếu Regal Group (HoSE:RGG) đang thu hút sự chú ý của dòng tiền trên thị trường. Dù các chỉ số định giá cơ bản hiện tại ở mức cao, nhiều đánh giá cho rằng giới đầu tư đang trả giá cho kỳ vọng về điểm rơi lợi nhuận của doanh nghiệp trong giai đoạn 2026 - 2028.
(VNF) - Sau khi Hà Nội có quyết định bỏ quy định xe bán tải vào nội đô, Ford Ranger Raptor mới vừa ra mắt tăng giá bán hàng trăm triệu đồng so với đời cũ.
(VNF) - Biến động địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu thế giới tăng vọt, buộc loạt “ông lớn” xăng dầu Việt Nam tăng tốc tích trữ hàng hóa và đẩy tồn kho lên mức kỷ lục.
(VNF) - Ferrari vừa công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 vượt kỳ vọng của Phố Wall đồng thời tái khẳng định mục tiêu cho cả năm 2026, chỉ vài tuần trước khi hãng chuẩn bị ra mắt mẫu xe điện hoàn toàn đầu tiên của mình.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được các thương hiệu điều chỉnh tăng mạnh, tới 1,5 triệu đồng/lượng chỉ sau một đêm.
(VNF) - Trước đề xuất đưa hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, Thaco, VinFast và TC Group đã đồng loạt kiến nghị cơ quan quản lý cân nhắc thận trọng.
(VNF) - Từ các định hướng chính sách, dòng vốn đã bắt đầu thực sự chảy vào ngành khoáng sản chiến lược. Sau khi các sáng kiến như Project Vault được triển khai, thị trường nhanh chóng ghi nhận những thương vụ quy mô lớn.
(VNF) - Sau nhiều phiên lao dốc, giá vàng trong nước đã bắt đầu "chững lại" khi vàng miếng tiếp tục neo ở mức 165 triệu đồng/lượng.
(VNF) - CTCP Sản xuất thương mại và Dịch vụ Ô tô PTM, doanh nghiệp phân phối dòng xe “bình dân” Trung Quốc MG, ghi nhận lợi nhuận sau thuế trong quý I “lao dốc” tới 97% xuống chỉ còn hơn 372 triệu đồng.
(VNF) - Dù đã có những động thái cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, VCCI cho rằng cách tiếp cận hiện nay của Bộ Công Thương về quá trình cắt giảm điều kiện kinh doanh xăng dầu vẫn chưa chạm tới các rào cản cốt lõi, khiến hiệu quả cải cách còn hạn chế và chưa tương xứng với tiềm năng mở rộng cạnh tranh, thu hút thêm doanh nghiệp tham gia thị trường.
Thị trường pickleball tại Hà Nội đang chứng kiến một cuộc thanh lọc sân bãi mạnh mẽ, khi những tính toán sai lầm đẩy nhiều nhà đầu tư vào kịch bản trắng tay.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được các thương hiệu điều chỉnh giảm 1,3 triệu đồng/lượng, xuống mức thấp nhất là 161,5 triệu đồng/lượng chiều mua vào.
(VNF) - Thương hiệu điều hòa Sanyo của Panasonic vẫn giữ được vị thế tại thị trường dù đã vắng bóng gần một thập kỷ.
(VNF) - Quý I/2026, Tổng công ty Phát điện 3 – CTCP (EVNGENCO3, HoSE: PGV) ghi nhận kết quả sản xuất điện ổn định và lợi nhuận tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ chi phí sản xuất điện giảm và biến động tỷ giá theo hướng thuận lợi.
(VNF) - Dù nhanh gọn và có tỷ giá hấp dẫn, việc đổi ngoại tệ tại tiệm vàng không phép hay trên “chợ đen” đang tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn.
(VNF) - TP.HCM và Đà Nẵng đã ghi nhận kết quả sơ bộ của đợt cao điểm 9 ngày vừa qua với việc thu hút hàng triệu khách du lịch, doanh thu đạt hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Giá vàng trong nước bất ngờ được điều chỉnh tăng nhẹ sau nhiều ngày đi ngang. Hiện giá vàng miếng SJC đang tiến gần tới mốc 167 triệu đồng/lượng.
(VNF) - Tasco ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc trong quý I/2026 khi doanh thu hợp nhất đạt hơn 11.000 tỷ đồng. Đà tăng trưởng đến từ các mảng cốt lõi như phân phối ô tô, bảo hiểm và dịch vụ thu phí không dừng, cùng đóng góp từ mảng nước sạch và sản xuất sau khi hợp nhất DNP.
(VNF) - 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận nhập siêu 7,11 tỷ USD trong bối cảnh nhập khẩu tăng mạnh hơn xuất khẩu. Dù tổng kim ngạch thương mại tiếp tục tăng trưởng cao, cán cân thương mại đã đảo chiều so với cùng kỳ năm trước.
(VNF) - Trong tuần qua, giá bạc trong nước liên tục biến động khi giảm mạnh trong nửa đầu tuần và phục hồi dần về cuối tuần.
(VNF) - Một vụ án trốn thuế quy mô lớn trong lĩnh vực kinh doanh hàng hiệu online vừa được Viện Kiểm sát Nhân dân Hà Nội truy tố, với số tiền doanh thu bị che giấu lên tới 835 tỷ đồng trong hơn 5 năm.
(VNF) - Giá vàng trong nước liên tục "đổ đèo", kéo theo người mua vàng nhẫn đã lỗ tới 11,6 triệu đồng/lượng sau một tháng.
(VNF) - Chi tiêu trực tuyến tại Việt Nam tiếp tục bùng nổ trong những tháng đầu năm 2026, phản ánh rõ xu hướng dịch chuyển mạnh sang mua sắm số. Dữ liệu từ các nền tảng cho thấy mỗi ngày người tiêu dùng chi gần 1.700 tỷ đồng và thực hiện khoảng 13 triệu đơn hàng trên các sàn thương mại điện tử, đưa quy mô thị trường lên mức kỷ lục và duy trì tốc độ tăng trưởng vượt xa kênh bán lẻ truyền thống.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc tiếp tục cắt giảm các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong đó có đề xuất đáng chú ý là bỏ yêu cầu giấy phép đối với một số lĩnh vực như casino, karaoke và vũ trường.
(VNF) - Giá vật liệu xây dựng leo thang, đấu giá khoáng sản bất cập và áp lực hoàn thiện giấy phép môi trường đang trở thành những “nút thắt” lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp Đà Nẵng.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
