Vì sao dòng vốn lớn đổ vào PC1 sau khi cả dàn lãnh đạo bị bắt?

Diễn biến tại PC1 gần đây tạo ra một nghịch lý đáng chú ý. Một mặt, PC1 chịu cú sốc nhân sự cấp cao, chậm công bố báo cáo tài chính và phải xử lý lô trái phiếu 900 tỷ đồng do sử dụng một phần vốn không đúng mục đích. Mặt khác, dòng tiền tổ chức lại xuất hiện sau khi các rủi ro đã được công khai, cho thấy đây có thể là quyết định đầu tư dựa trên định giá, chất lượng tài sản và cơ hội tham gia vào quá trình tái định hình doanh nghiệp.

Khoảng trống sau biến cố pháp lý tại PC1

Theo công bố bất thường của PC1 ngày 16/5/2026, doanh nghiệp đã nhận được thông tin về các quyết định khởi tố và lệnh bắt tạm giam đối với 7 cá nhân nội bộ.

Tác động đối với bộ máy PC1 diễn ra gần như tức thời. Có tới 4 thành viên HĐQT bị tạm giam, khiến hội đồng chỉ còn một người, thấp hơn mức tối thiểu theo quy định.

Trước khi thông tin pháp lý được công bố chính thức, cổ phiếu PC1 đã chịu áp lực bán mạnh. Trong hai phiên 23 và 24/4, mã này liên tiếp giảm sàn, từ 24.100 đồng xuống 22.450 đồng/cổ phiếu. Tại một thời điểm, lượng dư bán sàn vượt 22,5 triệu đơn vị.

Sau các văn bản nhắc nhở của HoSE về việc chậm công bố báo cáo tài chính, mã PC1 tiếp tục giảm xuống 16.650 đồng trong phiên 18/5, mức thấp nhất kể từ cuối tháng 8/2023. So với vùng giá trên 31.000 đồng trước đó, thị giá doanh nghiệp đã giảm gần một nửa.

Tuy nhiên, ngay sau cú rơi mạnh, cổ phiếu bắt đầu bước vào giai đoạn tái định giá. PC1 tăng trần trong phiên 19/5 và dần phục hồi lên khoảng 21.600 đồng vào giữa tháng 7. Đáng chú ý, dòng tiền tổ chức xuất hiện khi phần lớn rủi ro pháp lý đã được thị trường nhận diện.

Về tình hình kinh doanh, PC1 đối diện một số áp lực tài chính. Cuối năm 2025, tổng nợ phải trả của doanh nghiệp đạt 15.685 tỷ đồng, tương đương 64% tổng nguồn vốn. Vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn tăng 44% lên 4.263 tỷ đồng, trong khi chi phí lãi vay và phát hành trái phiếu đạt 682 tỷ đồng.

Các khoản phải thu ngắn hạn tăng 42% lên hơn 4.400 tỷ đồng, phản ánh áp lực vốn lưu động tại mảng xây lắp điện. Đầu tháng 7, PC1 còn phải xử lý việc thu hồi lô trái phiếu 900 tỷ đồng sau khi cơ quan quản lý xác định doanh nghiệp đã sử dụng 90 tỷ đồng để trả khoản vay ngắn hạn tại VietinBank, không phù hợp với mục đích huy động đã công bố.

Dù vậy, khả năng tạo tiền từ hoạt động cốt lõi chưa có dấu hiệu suy giảm mang tính cấu trúc. Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh năm 2025 đạt 2.273 tỷ đồng, hơn gấp đôi năm trước. Tiền và tương đương tiền tăng 67% lên 3.811 tỷ đồng, trong khi khả năng thanh toán lãi vay được cải thiện.

Xuất hiện liên tiếp các dòng vốn lớn vào PC1?

Động thái nổi bật nhất đến từ Công ty CP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM và công ty con CII Invest. Cuối năm 2025, CII trực tiếp sở hữu khoảng 17,35 triệu cổ phiếu PC1, tương đương 4,22% vốn. Đầu tháng 6/2026, CII Invest mua gần 3,89 triệu cổ phiếu, đưa tổng sở hữu của nhóm vượt ngưỡng 5% và chính thức trở thành cổ đông lớn.

Sau đó, CII và CII Invest liên tục mua thêm cổ phiếu trong các phiên cuối tháng 6 và đầu tháng 7. Đến ngày 13/7, nhóm này sở hữu hơn 10% vốn PC1. CII giải thích quyết định đầu tư dựa trên sức hấp dẫn của danh mục năng lượng PC1, bao gồm các dự án điện mặt trời đang hưởng cơ chế giá FIT và các dự án dự kiến vận hành trong thời gian tới.

Doanh nghiệp hạ tầng TP.HCM khẳng định đây là khoản đầu tư tài chính, không có chủ trương tham gia điều hành hay đề cử nhân sự vào HĐQT và Ban kiểm soát PC1. Tuyên bố này phần nào loại trừ kịch bản thâu tóm công khai. Dù vậy, với tỷ lệ sở hữu trên 10%, CII đã trở thành một trong những cổ đông có tiếng nói đáng kể tại các kỳ đại hội của PC1.

Một tổ chức khác cũng tăng tốc mua vào là Công ty TNHH MTV Quản lý Quỹ Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam. Ngày 9/7, pháp nhân này mua thêm 14,1 triệu cổ phiếu PC1, nâng lượng sở hữu từ 16,9 triệu lên 31 triệu đơn vị, tương đương 7,54% vốn điều lệ. Giao dịch giúp VietinBank Fund Management trở thành cổ đông lớn chỉ sau một lần mua với khối lượng đáng kể.

Tuy nhiên, tài liệu công khai chưa cho biết số cổ phiếu này được mua cho quỹ nào hoặc thuộc danh mục ủy thác nào. Như vậy, không thể đồng nhất giao dịch của công ty quản lý quỹ với một khoản đầu tư trực tiếp của ngân hàng VietinBank.

Ngoài hai nhóm trên, quỹ DCDS thuộc Dragon Capital cũng mua mới gần 3 triệu cổ phiếu PC1 trong tháng 5, sau khi đã bán hết vị thế vào tháng trước. Quy mô khoản đầu tư không lớn so với tổng tài sản của quỹ, nhưng cho thấy nhiều dòng vốn chuyên nghiệp đã quay trở lại PC1 sau cú sốc.

Tính đến giữa tháng 7, PC1 hình thành ba cực sở hữu đáng chú ý. Ông Trịnh Văn Tuấn nắm 21,38% vốn theo số liệu cuối năm 2025, nhóm CII sở hữu khoảng 10,07%, VietinBank Fund Management nắm 7,54%. Ba đầu mối này cộng lại kiểm soát gần 39% vốn PC1. So với thời điểm cuối năm 2025, khi doanh nghiệp chỉ có một cổ đông lớn, cấu trúc quyền lực đã thay đổi rõ rệt.

Lý giải dễ thấy nhất cho làn sóng mua vào là mức định giá đã trở nên hấp dẫn sau khi cổ phiếu giảm sâu. Trước biến cố, một số báo cáo phân tích từng định giá PC1 quanh mức 32.000 đồng/cổ phiếu. Sau khi rơi xuống 16.650 đồng, thị giá doanh nghiệp chỉ còn tương đương khoảng một nửa mức định giá này.

Dữ liệu cuối tháng 6 cho thấy PC1 giao dịch với P/E khoảng 8,7 lần và P/B khoảng 1,3 lần. Với các tổ chức có tầm nhìn dài hạn, đây có thể là cơ hội mua một doanh nghiệp sở hữu tài sản hạ tầng thực, trong lúc thị trường đang áp mức chiết khấu cao do rủi ro pháp lý và quản trị.

Danh mục tài sản của PC1 cũng là yếu tố khó bỏ qua. Năm 2025, doanh nghiệp đạt doanh thu 13.085 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.356 tỷ đồng, đều là mức cao nhất trong lịch sử hoạt động.

Hợp đồng ký mới, giá trị công việc chưa thực hiện, sản lượng phát điện và quỹ đất đều ở vùng cao. Mảng tổng thầu công trình điện tăng trưởng mạnh, trong khi các dự án thủy điện Bảo Lạc A và Thượng Hà đang được thúc đẩy để vận hành trong năm 2026. Với một nhà đầu tư hạ tầng như CII, PC1 có thể được nhìn nhận trên chu kỳ dòng tiền nhiều năm, thay vì qua biến động trong vài tuần.

Một động lực khác nằm ở chính khoảng trống quản trị. Khi 4 trong số 5 thành viên HĐQT bị tạm giam và doanh nghiệp phải tổ chức đại hội bất thường để bầu nhân sự mới, việc nâng tỷ lệ sở hữu lên 7% hoặc 10% không chỉ có ý nghĩa về lợi nhuận tài chính.

Các cổ đông mới có thể gia tăng tiếng nói trong quá trình kiện toàn HĐQT, nâng chuẩn minh bạch và củng cố hệ thống kiểm soát nội bộ. Việc nắm giữ tỷ lệ đáng kể trong thời điểm cơ cấu quản trị đang được tái thiết vẫn mang lại cho các cổ đông mới một "quyền chọn" ảnh hưởng đối với định hướng tương lai của PC1.