Cổ phiếu PNJ quay đầu tăng trần ngày 14/7, vùng đáy đã hình thành?

Sau chuỗi ngày chìm trong áp lực bán, cổ phiếu Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HoSE: PNJ) bước vào phiên giao dịch ngày 14/7 với trạng thái hoàn toàn khác. Thay vì tiếp tục bị ghìm tại vùng giá thấp, PNJ chốt phiên ở mức giá trần 46.900 đồng/cổ phiếu. Thanh khoản trong phiên đạt 5,65 triệu cổ phiếu, tương đương hơn 257 tỷ đồng.

Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý khi chỉ trong chưa đầy hai tuần trước đó, PNJ đã trải qua một trong những nhịp điều chỉnh mạnh nhất kể từ khi niêm yết. Từ mức đóng cửa 63.100 đồng/cổ phiếu ngày 2/7, PNJ rơi về 43.850 đồng vào ngày 13/7, tương đương mất 30,5% thị giá. Nếu tính theo mức thấp nhất trong phiên 13/7 là 43.750 đồng, biên độ giảm cực đại lên tới 30,7%.

Với gần 512 triệu cổ phiếu đang lưu hành, vốn hóa PNJ theo đó co lại từ khoảng 32.300 tỷ đồng xuống còn 22.450 tỷ đồng. Gần 10.000 tỷ đồng giá trị thị trường đã bị "thổi bay" chỉ trong một thời gian ngắn. Việc cổ phiếu tăng trần ngày 14/7 vì thế cho thấy lực bán bằng mọi giá đã suy yếu đáng kể.

Cú sốc niềm tin từ P-Lab

Áp lực bán bùng phát sau thông tin ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc P-Lab, bị điều tra trong vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. Trong thông báo phát đi ngày 7/7, PNJ cho biết vụ việc thuộc trách nhiệm pháp lý cá nhân của ông Thảo.

Doanh nghiệp đồng thời nhấn mạnh P-Lab là pháp nhân độc lập, có vốn điều lệ 10 tỷ đồng và chỉ thực hiện chức năng kiểm định, không tham gia hoạt động kinh doanh kim cương.

Tại buổi đối thoại với nhà đầu tư, ban lãnh đạo PNJ cũng khẳng định sự việc không ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh cốt lõi. Theo giải trình của doanh nghiệp, kim cương bán tại hệ thống PNJ được nhập khẩu chính ngạch hoặc mua lại từ khách hàng theo chính sách nội bộ.

Dù vậy, phản ứng của thị trường không chỉ dựa trên quy mô thiệt hại pháp lý trực tiếp. Điều nhà đầu tư lo ngại lớn hơn là tác động đối với uy tín thương hiệu, hệ thống kiểm soát nội bộ và niềm tin của khách hàng đối với mảng trang sức kim cương.

Trong 3 phiên 3/7, 6/7 và 7/7, PNJ giảm sàn liên tiếp. Cuối phiên 3/7, lượng cổ phiếu dư bán tại giá sàn lên tới hơn 12,5 triệu đơn vị. Đến ngày 6/7, con số này vẫn còn trên 11,4 triệu cổ phiếu.

Việc nhiều công ty chứng khoán đồng loạt hạ tỷ lệ cho vay hoặc cắt margin đối với PNJ càng khiến áp lực bán tăng mạnh. Khi giá giảm sâu, nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy có thể bị yêu cầu bổ sung tài sản bảo đảm hoặc buộc phải bán cổ phiếu, tạo ra vòng xoáy giảm giá mới.

Sau ba phiên gần như bị đóng băng ở mức giá sàn, bước ngoặt đầu tiên xuất hiện trong phiên 8/7. PNJ tiếp tục bị ép xuống giá sàn đầu phiên, nhưng lượng cổ phiếu chào bán sau đó được hấp thụ mạnh. Có thời điểm, gần 11 triệu cổ phiếu chờ mua tại mức giá khoảng 49.800 đồng. Tổng khối lượng khớp lệnh trong phiên đạt 25,6 triệu đơn vị, mức cao nhất trong chuỗi biến động và cũng là kỷ lục thanh khoản của cổ phiếu này.

Phiên 8/7 đánh dấu thời điểm thị trường chuyển từ trạng thái gần như không có lực đỡ sang giai đoạn xuất hiện dòng tiền chấp nhận bắt đáy. Tuy nhiên, lượng cầu lớn chưa thể lập tức xác nhận đáy. PNJ tiếp tục giảm xuống 50.000 đồng ngày 9/7, còn 46.600 đồng ngày 10/7 và chạm mức đóng cửa 43.850 đồng vào ngày 13/7.

Theo báo cáo công bố ngày 10/7, nhóm quỹ do VinaCapital quản lý đã bán hơn 3,08 triệu cổ phiếu PNJ trong ngày 8/7. Sau giao dịch, tỷ lệ sở hữu gộp của nhóm quỹ và các bên liên quan giảm xuống 4,9999%, khiến VinaCapital không còn là cổ đông lớn của PNJ.

Xét về mặt kỹ thuật, giao dịch của VinaCapital có thể là một phần nguyên nhân giúp thanh khoản phiên 8/7 tăng đột biến. Tuy nhiên, ở góc độ tâm lý, việc một nhóm quỹ ngoại lớn hạ sở hữu xuống dưới ngưỡng 5% lại củng cố cảm giác rằng dòng vốn tổ chức đang lựa chọn thu hẹp rủi ro.

Những động lực phía sau nhịp hồi ngày 14/7 của PNJ

Sau khi giá cổ phiếu giảm hơn 30%, khoảng cách giữa thị giá và giá trị doanh nghiệp theo dự báo của các công ty chứng khoán đã thu hẹp nhanh chóng. Chứng khoán Vietcap hạ giá mục tiêu PNJ xuống 46.500 đồng/cổ phiếu, khá sát vùng thị giá sau đợt điều chỉnh.

Dù điều chỉnh quan điểm định giá, Vietcap vẫn dự báo PNJ có thể đạt doanh thu thuần 45.913 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 3.136 tỷ đồng trong năm 2026. P/E dự phóng của cổ phiếu được đưa về khoảng 8,2 lần, thấp hơn đáng kể so với mức 10,1 lần được ghi nhận vào giữa tháng 6.

Một yếu tố đáng chú ý nữa là các tín hiệu đồng hành từ người nội bộ và người có liên quan. Ông Cao Ngọc Duy, em trai Chủ tịch HĐQT PNJ Cao Thị Ngọc Dung, đăng ký mua 300.000 cổ phiếu trong thời gian từ ngày 10/7 đến ngày 7/8. Nếu giao dịch hoàn tất, tỷ lệ sở hữu của ông Duy dự kiến tăng từ 2,64% lên 2,70% vốn điều lệ.

Tiếp đó, Tổng giám đốc PNJ Phan Quốc Công đăng ký mua một triệu cổ phiếu trong thời gian từ ngày 17/7 đến ngày 14/8. Trước giao dịch, ông Công chưa sở hữu cổ phiếu PNJ. Nếu hoàn tất, lượng cổ phiếu này tương đương khoảng 0,2% vốn điều lệ doanh nghiệp.

Song song với các giao dịch đăng ký mua, PNJ cũng triển khai thủ tục lấy ý kiến cổ đông về phương án mua lại cổ phiếu. Trước đó, HĐQT doanh nghiệp đã thông qua việc bán toàn bộ 169.559 cổ phiếu quỹ hiện có nhằm đáp ứng quy định pháp lý trước khi có thể thực hiện phương án mua lại mới.

Các kế hoạch trên chưa đồng nghĩa cổ phiếu đã thực sự được mua vào. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị giá lao dốc và niềm tin bị tổn thương, chúng tạo ra một "neo tâm lý", cho thấy ban lãnh đạo và người liên quan không đứng ngoài khi cổ phiếu rơi xuống vùng giá thấp.

Một điểm đáng chú ý trong các phiên gần đây là việc cấu trúc cung cầu đã bớt mất cân đối. Trong ba phiên giảm sàn đầu tiên, bên mua gần như rút lui hoàn toàn. Sau phiên thanh khoản kỷ lục ngày 8/7, cổ phiếu dù tiếp tục giảm nhưng đã chuyển sang trạng thái giao dịch hai chiều.

Điều này cho thấy một phần lượng cổ phiếu muốn bán bằng mọi giá đã được hấp thụ. Các nhịp điều chỉnh ngày 10-13/7 khiến áp lực cung tại vùng giá thấp giảm dần. Khi xuất hiện thêm thông tin hỗ trợ từ giao dịch đăng ký mua của Tổng giám đốc và nhận định rằng sự cố P-Lab không gây ảnh hưởng trọng yếu đến hoạt động cốt lõi, PNJ có điều kiện bật tăng nhanh trong phiên 14/7.

Phiên tăng mạnh ngày 14/7 mang đến tín hiệu tích cực cho diễn biến của PNJ, song còn quá sớm để kết luận cổ phiếu đã hoàn tất quá trình tạo đáy. Để xác nhận xu hướng hồi phục bền vững, thị trường sẽ cần thêm các tín hiệu như diễn biến giá ổn định trong những phiên tiếp theo, thanh khoản được duy trì và dòng tiền tiếp tục cải thiện.