Công an tỉnh Thanh Hóa vừa triệt phá một đường dây thu thập và mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng quy mô lớn trên nhiều tỉnh thành. Từ tháng 9/2025 đến tháng 6/2026, đường dây này đã xử lý hơn 1.000 tài khoản ngân hàng, thu lợi bất chính hàng tỷ đồng phục vụ cho các hoạt động đánh bạc và rửa tiền.
Trong vụ án này, tội phạm đã sử dụng một phần mềm chuyên dụng để đánh lừa hệ thống xác thực khuôn mặt (sinh trắc học) của ngân hàng bằng cách can thiệp trực tiếp vào hệ điều hành của thiết bị di động.
Trao đổi với báo chí, Đại tá Nguyễn Quang Thủy - Trưởng phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, các đối tượng chuẩn bị sẵn một tấm hình chụp khuôn mặt của chủ tài khoản. Sau đó, chúng xử lý và biến tấm hình tĩnh này thành một đoạn video. Khi hệ thống ngân hàng yêu cầu xác thực sinh trắc học, thay vì để camera quét trực tiếp khuôn mặt thật của người dùng tại thời điểm giao dịch, phần mềm sẽ được sử dụng để chọn và đẩy đoạn video đã làm sẵn lên hệ thống.
Nhờ thủ đoạn tinh vi này, hệ thống nhận diện của ngân hàng đã bị đánh lừa khi tiếp nhận đoạn video được chuẩn bị sẵn thay vì quét khuôn mặt thực tế, từ đó giúp các đối tượng vô hiệu hóa thành công lớp bảo mật sinh trắc học.
Trước đó không lâu, vụ việc một khách hàng mất 5 tỷ đồng tại ngân hàng K cũng gây xôn xao dư luận.
Diễn biến vụ việc bắt đầu vào ngày 12/12/2025, khi khách hàng mở tài khoản tại ngân hàng K theo hình thức eKYC, sau đó gửi tiền trực tiếp tại quầy và chuyển thêm từ ngân hàng khác vào, tổng cộng 5 tỷ đồng. Đến 1 giờ 19 phút rạng sáng hôm sau, toàn bộ số tiền bị rút sạch qua 11 lệnh liên tiếp, mỗi lệnh có giá trị từ 100 đến 490 triệu đồng, thực hiện dồn dập trong khoảng thời gian rất ngắn. Camera an ninh ghi lại hình ảnh khách hàng tại thời điểm đó ở một địa điểm khác, tay xách cặp tay cầm ví, tức không thể đồng thời thao tác điện thoại.
Một điểm bất thường là với 11 giao dịch, theo nguyên tắc bảo mật thông thường lẽ ra phải có 11 mã xác thực được gửi về số điện thoại đăng ký. Song, dữ liệu đối soát từ nhà mạng Viettel cho thấy chỉ có đúng một tin nhắn SMS được gửi đến trong toàn bộ khoảng thời gian đó nhưng tiền trong tài khoản vẫn bị rút.
Không chỉ vậy, theo thông tin khách hàng thu thập được từ chính tài liệu kỹ thuật do ngân hàng cung cấp và ký xác nhận, dữ liệu sinh trắc học được ngân hàng ghi nhận trong toàn bộ chuỗi giao dịch, từ khởi tạo tài khoản, cấp quyền thiết bị đến thực hiện rút tiền, đều là ảnh tĩnh, không phải dữ liệu Liveness Detection động theo đúng yêu cầu bắt buộc của Quyết định 2345 đối với giao dịch lần đầu trên thiết bị mới.
Hiện tại, vụ việc hiện đang được PC02 Công an Hà Nội thụ lý.
Qua trao đổi, các chuyên gia bảo mật công nghệ nhấn mạnh có 3 thời điểm đặc biệt quan trọng cần được làm rõ bằng dữ liệu sinh trắc học động (liveness):
Thứ nhất, thời điểm mở tài khoản eKYC. Ngay khi khách hàng hoàn tất eKYC, hệ thống đã ghi nhận sự xuất hiện của một thiết bị thứ hai với dấu thời gian trùng khít tuyệt đối đến từng micro giây. Cần làm rõ hệ thống đã sử dụng dữ liệu xác thực nào để ghi nhận và gắn thiết bị này với tài khoản.
Thứ hai, thời điểm đổi hoặc cấp quyền cho thiết bị thứ hai. Đây là thời điểm phát sinh thay đổi có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền truy cập tài khoản, nhưng đến nay khách hàng vẫn chưa được cung cấp dữ liệu sinh trắc học động chứng minh việc cấp quyền này được thực hiện bởi chính chủ tài khoản.
Thứ ba, thời điểm phát sinh chuỗi 11 giao dịch gần 5 tỷ đồng từ 01h19 đến 01h33 ngày 13/12/2025. Đây là thời điểm quan trọng nhất, bởi nếu các giao dịch được ngân hàng khẳng định là hợp lệ thì cần chỉ rõ hệ thống đã sử dụng dữ liệu xác thực nào để phê duyệt từng giao dịch. Tuy nhiên, theo tài liệu công khai, đến nay ngân hàng mới chỉ cung cấp 04 ảnh tĩnh được tạo lập từ trước, chưa cung cấp dữ liệu sinh trắc học động phản ánh sự hiện diện thực tế của chủ tài khoản tại thời điểm tiền được chuyển đi.
Ba thời điểm trên tạo thành một chuỗi xác thực liên tục của hệ thống. Nếu một mắt xích trong chuỗi này không được làm rõ bằng dữ liệu kỹ thuật khách quan thì toàn bộ quá trình xác thực của hệ thống đối với vụ việc cần được kiểm tra và đối chất độc lập. Đến giờ sau rất nhiều lần chính chủ tài khoản yêu cầu được cung cấp, đối chiếu, đối soát các dữ liệu này, nhưng ngân hàng đều không cung cấp được!
Nhiều năm qua, bảo mật của ngân hàng số tại Việt Nam đi theo một quỹ đạo, từ mật khẩu đến OTP, Smart OPT và mới nhất là sinh trắc học.
Mật khẩu tĩnh sụp đổ vì tính tái sử dụng, tức cùng một chuỗi ký tự có thể bị đoán, bị mua lại từ các vụ rò rỉ dữ liệu. Trong khi đó, OTP qua SMS thêm được chiều thứ hai nhưng lại phụ thuộc vào kênh nằm ngoài tầm kiểm soát của ngân hàng, chẳng hạn như SIM bị hoán đổi, malware đọc tin nhắn thời gian thực, hoặc nạn nhân bị dẫn dụ tự tay nhập mã vào trang giả mạo.
Smart OTP sau đó đã đưa toàn bộ quy trình vào trong hệ sinh thái của ngân hàng, cắt đứt sự phụ thuộc vào mạng di động, nhưng vẫn không đủ an toàn khi chính thiết bị bị kiểm soát hay khi người dùng bị thao túng xác nhận giao dịch giả.
Sinh trắc học là bước nhảy về bản chất. Thay vì xác thực bằng thứ người dùng biết hay đang có, hệ thống neo định danh vào chính cơ thể vật lý của chủ tài khoản, thứ không thể đoán, không thể đọc trộm qua kênh truyền tin, và không thể chuyển giao.
Về mặt kỹ thuật, hệ thống sinh trắc học ngân hàng hoạt động theo chuỗi xác thực gồm ba lớp chồng nhau. Lớp đầu tiên là đọc và đối chiếu dữ liệu từ chip CCCD gắn NFC, trong đó hệ thống kết nối với Bộ Công an qua API để xác thực thông tin đọc được từ chip là do cơ quan công an phát hành.
Lớp thứ hai là so khớp khuôn mặt. Đây là khâu ngân hàng thực hiện theo hai phương thức: đối chiếu với ảnh lưu trong chip CCCD, hoặc đối chiếu với dữ liệu sinh trắc học đã thu thập trước đó trong cơ sở dữ liệu của ngân hàng.
Lớp thứ ba và là lớp then chốt phân biệt hệ thống hiện đại với hệ thống lạc hậu là Liveness Detection (phát hiện sinh thể sống). Công nghệ này hỗ trợ cả hai phương thức Active Liveness Detection và Passive Liveness Detection để xác định người đang thực hiện giao dịch là người thật và cũng là người trong giấy tờ tùy thân, chứ không phải một bức ảnh, video clip hay mặt nạ 3D.
Ba lớp xác thực đó, trên lý thuyết, tạo thành một chuỗi kiểm soát chặt chẽ. Nhưng những gì xảy ra tại Thanh Hóa và ngân hàng K cho thấy khoảng cách giữa thiết kế kỹ thuật và thực tế vận hành có thể rất lớn. Đồng thời điều này cũng đặt ra câu hỏi: liệu sinh trắc học có đủ an toàn không?
Câu trả lời cần được phân tách thành hai bình diện: rủi ro từ bên ngoài hệ thống và rủi ro từ bên trong hệ thống.
Loại rủi ro thứ nhất là rủi ro từ bên ngoài khi tội phạm chủ động tìm kiếm và khai thác điểm yếu kỹ thuật của lớp bảo mật sinh trắc học. Đơn cử như vụ việc tại Thanh Hóa vừa qua, công cụ mà nhóm tội phạm sử dụng về bản chất là tấn công vào điểm đầu vào của camera, thay thế hình ảnh thật bằng ảnh giả trước khi hệ thống kịp xử lý. Đây là dạng tấn công injection, không phá khóa mà giả mạo chìa. Công nghệ Liveness Detection sinh ra để ngăn chặn đúng loại tấn công này, bằng cách phân tích chuyển động, phản ứng vật lý và các dấu hiệu của sinh thể sống thay vì chỉ so khớp hình ảnh tĩnh. Nhưng Liveness Detection chỉ có tác dụng khi nó thực sự đang chạy, còn nếu bị tạm tắt thì không có tác dụng và có thể thành kẻ hở cho tội phạm lợi dụng.
Loại rủi ro thứ hai là rủi ro từ bên trong ngân hàng. Đây là loại rủi ro nguy hiểm hơn vì khó nhận diện hơn. Không phải tội phạm từ ngoài vào phá khóa, mà là bản thân hệ thống của ngân hàng có thể thực hiện giao dịch ngay cả khi điều kiện xác thực chưa được đáp ứng. Nếu log hệ thống có thể ghi nhận hai thiết bị tại cùng một timestamp, nếu quyền thiết bị có thể được cấp mà không cần sinh trắc học, nếu giao dịch hàng trăm triệu đồng có thể hoàn tất chỉ với một OTP duy nhất thay vì mười một thì rõ ràng, sinh trắc học đang tồn tại như một thủ tục trên giấy tờ, không phải một cơ chế kiểm soát thực chất.
Quyết định 2345 đặt ra tiêu chuẩn rõ ràng là sinh trắc học động bắt buộc tại mốc thiết bị mới, OTP riêng biệt cho mỗi giao dịch, lưu log đủ để đối soát độc lập. Nếu bất kỳ mắt xích nào trong chuỗi đó bị bỏ qua, dù do lỗi kỹ thuật, thiếu đầu tư, hay quyết định vận hành, lớp bảo mật được thiết kế để bảo vệ người dùng sẽ trở thành lớp giấy.
Từ những vụ việc mất tiền kể trên, khi lớp bảo mật được quảng bá là tiên tiến nhất lại có thể bị vô hiệu hóa một cách dễ dàng, câu hỏi cần đặt ra không phải là công nghệ có đủ tốt không mà là ai đang chịu trách nhiệm khi nó không chạy đúng cách, và người gửi tiền vào ngân hàng có đang được bảo vệ thực sự hay chỉ được bảo vệ trên giấy tờ?
Trở lại vụ việc mất 5 tỷ trong tài khoản ở ngân hàng K, chuyên gia bảo mật công nghệ Hiếu PC khi trao đổi với báo chí cho rằng, về mặt kỹ thuật, nếu 11 giao dịch giá trị lớn chỉ được chứng minh bằng 4 ảnh tĩnh, thì chưa thể gọi đó là xác thực sinh trắc học an toàn.
Sinh trắc học trong giao dịch ngân hàng phải chứng minh được người thật đang hiện diện tại thời điểm giao dịch, có thao tác xác thực sống liveness, có dấu thời gian, có kết quả chống giả mạo và gắn với từng giao dịch cụ thể. Nguồn công khai cho thấy vụ việc có 11 giao dịch trong khoảng 14 phút với tổng 5 tỷ đồng, và khách hàng đã yêu cầu ngân hàng cung cấp dữ liệu sinh trắc học động tương ứng từng giao dịch. Ở đây có dấu hiệu cần làm rõ: lớp sinh trắc học có được kích hoạt đúng lúc hay không, dữ liệu xác thực sống của từng giao dịch ở đâu, vì sao giao dịch lớn diễn ra liên tiếp trong thời gian rất ngắn mà hệ thống không chặn hoặc yêu cầu xác minh bổ sung. Phía ngân hàng nói đã rà soát OTP, thiết bị, IP và sinh trắc học, nhưng vụ việc vẫn cần kết luận độc lập từ cơ quan điều tra.
Tags:
(VNF) - Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong năm 2026 tiếp tục nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại vào nguồn vốn huy động của các ngân hàng thương mại để bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
(VNF) - Các đối tượng lừa đảo đã đầu tư một công cụ phần mềm đặc biệt để giả mạo dữ liệu khuôn mặt, từ đó qua mặt được cơ chế xác thực sinh trắc học của ngân hàng.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) và hệ sinh thái – đại diện là Công ty Cổ phần Bảo hiểm Nhân thọ Kỹ Thương (Techcom Life) vừa xuất sắc nhận 3 giải thưởng uy tín từ The Asian Banker - tổ chức đánh giá và xếp hạng uy tín hàng đầu trong lĩnh vực tài chính ngân hàng tại châu Á.
(VNF) - Ngày 24/06/2026, tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) và Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) đã ký kết Thỏa thuận hợp tác toàn diện giai đoạn 2026 – 2031, mở ra giai đoạn phát triển mới trong quan hệ hợp tác giữa hai định chế tài chính lớn của Việt Nam.
(VNF) - Sau nhiều năm được định giá dựa trên tốc độ tăng trưởng tín dụng và lợi nhuận, cổ phiếu ngân hàng đang bước vào một giai đoạn khác.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) vừa công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 với lợi nhuận trước thuế đạt gần 1.704 tỷ đồng, hoàn thành vượt kế hoạch Đại hội đồng cổ đông đề ra. Thành quả bứt phá đến từ công tác xử lý nợ, kết hợp cùng đà tăng trưởng ổn định ở các mảng kinh doanh cốt lõi, từ đó tạo nguồn lực quan trọng để củng cố toàn diện nền tảng tài chính.
(VNF) - Theo Thông tư 77 của Ngân hàng Nhà nước, từ ngày 1/7, doanh nghiệp, hộ kinh doanh khi thực hiện chuyển khoản từ 10 triệu đồng sẽ phải xác thực khuôn mặt.
(VNF) - Theo ông Trần Tuấn Minh, chuyên gia tư vấn Chứng khoán SSI, cơ chế miễn room tín dụng dành cho loạt dự án trọng điểm sẽ tạo ra những thay đổi mang tính đột phá và mở ra hành lang tăng trưởng cực kỳ quan trọng cho ngành ngân hàng trong chu kỳ tới.
(VNF) - Giá USD trên thị trường tự do hôm nay đảo chiều tăng hơn 100 đồng sau khi giảm gần 300 đồng vào phiên trước. Giá USD tại các ngân hàng và trên thị trường thế giới tiếp tục đi lên.
(VNF) - Các ngân hàng cho các cá nhân, doanh nghiệp vay hơn 1,26 triệu tỷ đồng trong chưa đầy 6 tháng đầu năm. Dòng vốn chủ yếu chảy vào sản xuất, kinh doanh nhằm thúc đẩy tăng trưởng.
(VNF) - Trong bối cảnh áp lực thanh khoản vẫn chưa hạ nhiệt, mặt bằng lãi suất huy động được dự báo khó giảm trong thời gian tới, ít nhất là từ nay đến cuối năm 2026.
(VNF) - Ngân hàng Phương Đông (OCB) vừa triển khai sản phẩm cấp tín dụng dành cho phân khúc doanh nghiệp siêu nhỏ (MSME), đồng thời hướng đến hỗ trợ nhóm khách hàng chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, giúp quá trình tiếp cận vốn trở nên thuận tiện và dễ dàng hơn.
(VNF) - Cổ phiếu NVB của Ngân hàng Quốc Dân (NCB) tăng kịch trần 9,38% trong phiên giao dịch 24/6 trong bối cảnh ngân hàng này đang triển khai đợt chào bán cổ phiếu riêng lẻ với quy mô lớn.
(VNF) - Trải qua 32 năm phát triển, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) từng bước mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả hoạt động, qua đó khẳng định vị thế trong hệ thống ngân hàng Việt Nam. Đáng chú ý, trong giai đoạn 2020 - 2025, tổng nộp ngân sách Nhà nước của Ngân hàng đạt gần 5.300 tỷ đồng và quy mô tài sản tăng gấp hơn 4,6 lần, phản ánh rõ nét chiến lược phát triển bền vững gắn với hiệu quả, tuân thủ và đóng góp cho sự phát triển của đất nước.
(VNF) - Cuối năm 2022, quy mô dự trữ ngoại hối nhà nước có 86,7 tỷ USD. Đến 18/6/2026, quy mô dự trữ ngoại hối nhà nước ở mức gần 87,6 tỷ USD.
(VNF) - Nhiều ngân hàng đã sẵn sàng tuân thủ đúng Thông tư 77/2025/TT-NHNN có hiệu lực từ 1/7. Khách hàng cần chú ý khi chuyển khoản từ 10 triệu đồng.
(VNF) - Quản lý chi phí hiệu quả trong khi vẫn đảm bảo tăng trưởng là thách thức với nhiều doanh nghiệp. Thẻ TPBank Visa FlashBiz với thiết kế 2 trong 1 ra mắt nhằm giải quyết bài toán này, giúp doanh nghiệp linh hoạt nguồn chi và quản lý chi tiêu hiệu quả đến từng thành viên.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) vừa công bố triển khai chào bán 30 triệu trái phiếu đợt 1/2026 ra công chúng với tổng giá trị 3.000 tỷ đồng.
(VNF) - Bộ Công an và NHNN ký quy chế phối hợp phòng, chống lừa đảo trực tuyến. Trên cơ sở thống nhất với NHNN, Bộ Công an ban hành Quyết định thành lập Tổ Công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến.
(VNF) - Để giải quyết áp lực thiếu hụt vốn và đáp ứng nhu cầu tín dụng, các ngân hàng đang đẩy mạnh phát hành trái phiếu với mức lãi suất hấp dẫn lên tới 9%/năm, bỏ xa mặt bằng lãi suất tiết kiệm.
(VNF) - Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và các nền tảng bán hàng trực tuyến đang mở ra những cơ hội tăng trưởng mới cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cộng đồng nhà bán hàng tại Việt Nam. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng các giải pháp tài chính phù hợp với nhu cầu của nền kinh tế số ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với các tổ chức tài chính.
(VNF) - Theo công bố mới của LPBank, cổ đông Phạm Nhật Vượng sở hữu 146,2 triệu cổ phiếu LPB, tương ứng 4,894% vốn điều lệ của ngân hàng này.
(VNF) - Nhiều ngân hàng chủ động đa dạng hóa nguồn vốn bằng việc xây dựng hệ sinh thái tài chính, nâng cao chất lượng dịch vụ, thúc đẩy ngân hàng số, đẩy mạnh phát hành trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi...
(VNF) - Ngày 22/6, tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã tham gia Lễ ký kết Biên bản phối hợp Tổ chức vận hành Sàn giao dịch Các-bon trong nước giữa các cơ quan quản lý và các thành viên thị trường để tổ chức vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước.
(VNF) - Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong năm 2026 tiếp tục nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại vào nguồn vốn huy động của các ngân hàng thương mại để bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
(VNF) -Sau nhiều năm đình trệ vì vướng mắc giải phóng mặt bằng, dự án nút giao Phạm Tu - đường 70 tại Hà Nội đang được tái khởi động với không khí thi công khẩn trương.
