Vùng ĐBSCL: 'Soi' điểm sáng và mảng tối để tăng cường thu hút FDI
TS. Trần Hữu Hiệp -
17/11/2019 16:02 (GMT+7)
(VNF) - Theo số liệu thống kê từ Cục Đầu tư nước ngoài, trong 9 tháng đầu năm 2019, toàn vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thu hút 151 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), với tổng vốn đăng ký 1.126 triệu USD, chiếm 5,4% số dự án và 10,26% tổng vốn đăng ký mới của cả nước.
Nhiều năm liền, vốn FDI chủ yếu tập trung vào các tỉnh Long An, Tiền Giang, chiếm 75,2% tổng số dự án và 45,5% tổng vốn FDI của toàn vùng ĐBSCL.
So với cùng kỳ năm 2018, số dự án tăng 52 dự án, nhưng vốn đăng ký chỉ bằng khoảng 75%. Lũy kế đến nay, toàn vùng ĐBSCL có 1.662 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 22.634 triệu USD, chiếm 5,56% số dự án và 6,32% tổng vốn FDI đăng ký của cả nước, xếp thứ 4/6 vùng kinh tế, chỉ cao hơn Tây Nguyên và Tây Bắc, nhưng thấp hơn nhiều so với Đông Nam Bộ (chiếm khoảng 42%), Đồng bằng sông Hồng (chiếm 30%) và Bắc Trung bộ, duyên hải miền Trung (khoảng 17%).
Điểm sáng “Cửa ngõ miền Tây” và “nơi khuất nẻo”
Nhiều năm liền, vốn FDI chủ yếu tập trung vào các tỉnh Long An, Tiền Giang, chiếm 75,2% tổng số dự án và 45,5% tổng vốn FDI của toàn vùng ĐBSCL. Các tỉnh “Cửa ngõ Miền Tây” này được hưởng lợi nhờ giao thông thuận tiện, liền kề thành phố Hồ Chí Minh, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, đón nhận sự dịch chuyển vốn đầu tư, tác động lan tỏa của TP. HCM. Đây cũng là các tỉnh có sự bứt phá tăng trưởng về số lượng doanh nghiệp, tăng nhanh xuất khẩu, các chỉ số tăng trưởng công nghiệp, GRDP cũng thuộc nhóm cao nhất vùng.
Điểm sáng kế tiếp đáng ghi nhận là sự nỗ lực của số tỉnh “khuất nẻo” Trà Vinh và Bến Tre. Đây cũng là những địa phương có nhiều bứt phá khi hạ tầng giao thông như cao tốc TPHCM - Trung Lương, cầu Rạch Miễu và các tuyến giao thông liên kết vùng, gắn kết với TP. Hồ Chí Minh và vùng trọng điểm phía Nam được đầu tư. Trà Vinh đã vươn lên vị trí 3, chỉ sau Long An và Kiên Giang với tổng vốn đầu tư FDI thu hút được hơn 3.234 triệu USD, chiếm 14,3% tổng vốn FDI toàn vùng. Bến Tre cũng có nhiều bứt phá lên vị trí thứ 5 với tổng vốn FDI đăng ký đạt 1.079 triệu USD. Đây cũng là những điểm sáng trong bản đồ PCI quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.
Vùng kinh tế trọng điểm vùng ĐBSCL gồm 4 địa phương: Cần Thơ, An Giang, Kiên Giang và Cà Mau, thu hút FDI tuy còn thấp hơn Long An và Tiền Giang, nhưng cũng chiếm 25,7% tổng vốn đầu tư đăng ký toàn vùng, đặc biệt là vai trò của Kiên Giang với sự đóng góp đáng kể trong thu hút vốn FDI của đảo ngọc Phú Quốc.
“Mảng tối” trên bản đồ FDI
Vai trò “đầu tàu” trong thu hút FDI của “Tứ giác động lực” gồm Cần Thơ, An Giang, Kiên Giang và Cà Mau chưa rõ do có sự phát triển không đều giữa 4 địa phương. Tỉnh Kiên Giang nổi trội, xếp thứ 2 chỉ sau Long An, thu hút hơn 4.739 triệu USD, chiếm gần 21% tổng vốn FDI đăng ký toàn vùng. Trong khi Cần Thơ là trung tâm vùng ĐBSCL xếp thứ 6/13 tỉnh thành, chỉ thu hút được hơn 726 triệu USD, chiếm 3,2% tổng vốn toàn vùng. An Giang với nhiều lợi thế về biên mậu, nhưng đến nay mới thu hút 208 triệu USD vốn FDI, chiếm 0,9% tổng vốn toàn vùng, xếp thứ 11/13. Cà Mau xếp cuối bảng, mới thu hút hơn 149 triệu USD, chiếm 0,66% tổng vốn toàn vùng. Đây cũng là 2 tỉnh xếp thứ 50 và 54/63 tỉnh, thành cả nước thu hút vốn FDI.
Dù có nhiều đóng góp quan trọng cho cả nước, nhưng thu hút FDI của ĐBSCL chưa tương xứng với tiềm năng, vai trò, vị trí của vùng do những trở ngại về hạ tầng giao thông, nguồn lực đầu tư công hạn chế, thiếu động lực, lao động qua đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu nhà đầu tư, thiếu liên kết vùng. Vì vậy, mặc dù là “điểm sáng” ở thời kỳ đầu, nhưng ĐBSCL trong nhiều năm lại là “vùng trũng” trên bản đồ thu hút đầu tư nước ngoài của cả nước.
Kết quả thu hút FDI những năm gần đây của ĐBSCL đã có những khởi sắc nhờ những cải thiện về cơ sở hạ tầng, tập trung đầu tư phát triển 3 khâu đột phá là: giao thông, thủy lợi, giáo dục - đào tạo và dạy nghề. Tuy nhiên, nhìn chung vẫn còn thấp, chưa tương xứng với vai trò của vùng trọng điểm nông nghiệp số 1. Là điểm sáng PCI cả nước, nhưng thu hút FDI của 13 tỉnh, thành trong năm 2018 chưa bằng một tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (1,5 tỷ USD so với 1,8 tỷ USD).
Cần chiến lược mới về thu hút đầu tư
Để tạo động lực mới cho các luồng vốn FDI vào khu vực ĐBSCL nhiều hơn và phù hợp với định hướng trên rất cần có các giải pháp mạnh mẽ và phù hợp hơn nữa. Cụ thể là nên tập trung vào 3 giải pháp quan trọng sau:
Một là, xây dựng chiến lược FDI của vùng. Cùng với việc điều chỉnh quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội vùng ĐBSCL theo Nghị quyết 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển vùng ĐBSCL thích ứng BĐKH, cần đẩy mạnh đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, thủy lợi, nguồn nhân lực tương xứng.Việc thiếu một chiến lược, lúng túng trong việc tiếp cận các đối tác, nôn nóng muốn vượt lên thoát khỏi “vùng trũng”… là nguyên nhân tụt hậu của vùng này. Trong khi dòng vốn đầu tư FDI đang có sự dịch chuyển giữa các quốc gia do tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, vùng ĐBSCL cần chuẩn bị môi trường đầu tư tốt nhất để thu hút các dòng vốn sạch, tránh tình trạng vì “khát vốn, sốt ruột” mà thu hút các dự án đầu tư gây tác động môi trường.
Hai là, tăng cường liên kết vùng, xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy liên kết vùng trong thu hút vốn, tạo môi trường đầu tư chung, cơ sở hạ tầng dùng chung, “phân công, phân vai” giữa các địa phương trong vùng cùng với liên kết sức mạnh cộng đồng doanh nghiệp ĐBSCL. Liên kết vùng được xem là giải pháp có tính chiến lược nhằm đẩy mạnh thu hút có chọn lọc nguồn vốn FDI vào ĐBSCL.
Ba là, cần đổi mới công tác vận động, xúc tiến đầu tư, tránh tình trạng mỗi tỉnh làm xúc tiến đầu tư riêng lẻ, mạnh ai nấy làm. Đưa công tác vận động, xúc tiến thu hút đầu tư nước ngoài theo chiến lược vùng, quy hoạch chung, sự liên kết theo từng chuyên đề, lĩnh vực và theo vùng.
Lợi thế của ĐBSCL không chỉ với các sản phẩm nông nghiệp, mà còn từ vị trí địa lý chiến lược trong cục diện mới. Đó là thế mạnh để phát triển kinh tế biển; từ đảo ngọc Phú Quốc đến tuyến hàng hải quốc tế rất gần, tuyến hành lang kinh tế trong Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng; từ thế tựa lưng với TP.HCM, hướng ra biển Đông, kề vai tuyến biên giới Tây Nam, nằm trong bán kính 500km của ASEAN mà vùng châu thổ này là tâm điểm, tạo ra thế địa kinh tế đặc biệt. Sự tiên phong về tư duy phát triển, gắn kết được quá trình liên kết các chuỗi giá trị kinh tế sẽ là khâu đột phá để ĐBSCL trở thành cực thu hút đầu tư và tăng trưởng trong thập niên tới.
(VNF) - Góp ý dự thảo lộ trình phát triển thị trường bán lẻ điện cạnh tranh, VCCI đề xuất tách bạch hoạt động quản lý lưới điện và kinh doanh bán lẻ điện, đồng thời đơn giản hóa thủ tục chuyển đổi nhà cung cấp và nới điều kiện bảo đảm tài chính nhằm tạo sân chơi bình đẳng, thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia thị trường.
(VNF) - VinFast Minio Green thu hút người dùng phổ thông muốn chuyển từ xe 2 bánh lên 4 bánh nhờ giá bán hợp lý, kích thước nhỏ gọn và công năng phù hợp nhịp sống đô thị.
(VNF) - Ngày 26/6/1986, dòng dầu thương mại đầu tiên từ mỏ Bạch Hổ được khai thác, mở ra một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử ngành dầu khí Việt Nam. Bốn thập niên sau, Bạch Hổ không chỉ được biết đến là mỏ dầu lớn nhất cả nước, mà còn trở thành biểu tượng của tầm nhìn chiến lược, năng lực khoa học - công nghệ và khát vọng làm chủ biển của người Việt Nam.
(VNF) - Theo Agoda, lượng du khách quốc tế tìm kiếm khách sạn và nơi lưu trú tại Việt Nam trong năm 2025 đã tăng gần 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Xu hướng này phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của Việt Nam trên bản đồ du lịch toàn cầu, nhờ sự cộng hưởng giữa cải cách chính sách thị thực, mở rộng kết nối hàng không và đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng du lịch.
(VNF) - Sau gần 14 năm vận hành thị trường điện cạnh tranh, Bộ Công Thương cho rằng mô hình "một người mua duy nhất" vẫn đang là rào cản lớn đối với quá trình phát triển thị trường điện. Cơ quan này đề xuất từng bước chuyển các hợp đồng mua bán điện khỏi EVN để mở rộng cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo nền tảng cho thị trường bán lẻ điện cạnh tranh trong tương lai.
(VNF) - Tổng Công ty CP Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) là đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), trong đó Petrovietnam sở hữu 54,47% vốn điều lệ.
(VNF) - Ngày 18/6, WinMart+ đưa vào vận hành cửa hàng thứ 5.000 trên toàn quốc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang. Không đơn thuần là một cột mốc tăng trưởng. Đây là dấu ấn cho thấy bán lẻ hiện đại đang dịch chuyển từ các đô thị lớn đến những khu vực trước đây ít được phục vụ, mở ra một chương mới trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng thương mại Việt Nam.
(VNF) - Tại kỳ điều hành ngày 25/6, giá xăng dầu tiếp tục được điều chỉnh giảm mạnh. Trong đó, dầu diesel giảm tới 1.668 đồng/lít, còn giá xăng E5 và E10 cùng lùi gần 1.000 đồng/lít, đưa mặt bằng giá nhiên liệu trong nước xuống mức thấp nhất trong nhiều tháng qua.
(VNF) - Danh mục sản phẩm của Toyota Việt Nam có nhiều biến động lớn khi mẫu sedan hạng C Toyota Altis ngưng phân phối, trong khi đó hai dòng xe ăn khách Camry và Fortuner bị cắt giảm phiên bản.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Chính phủ nhằm kéo dài thời gian áp dụng các chính sách ưu đãi thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay thêm 3 tháng, đến hết ngày 30/9/2026.
(VNF) - Sáng 24/6, Vietravel Airlines chính thức đón thêm một tàu bay mới thuộc sở hữu của hãng. Đây là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực khai thác, phục vụ tối đa nhu cầu đi lại tăng cao của hành khách trong giai đoạn cao điểm hè 2026 và giai đoạn thị trường hàng không khôi phục mạnh mẽ.
(VNF) - Sở hữu tọa độ kim cương ngay mặt tiền đường Trần Phú, “động mạch chủ” của nền kinh tế du lịch Nha Trang, khu Lam Ngọc tại Vinhomes Pearl Bay không chỉ là “báu vật” cuối cùng còn sót lại, mà còn là tài sản tạo dòng tiền bền vững, đón trọn dòng khách quốc tế và sức sống thương mại sôi động của một trong những vịnh biển đẹp nhất hành tinh.
(VNF) - Khi được chẩn đoán ung thư đã xâm lấn sang bàng quang, bệnh nhân 61 tuổi đã nghĩ đến kịch bản xấu nhất. Nhưng tại Vinmec Cần Thơ, các bác sĩ không lựa chọn phẫu thuật ngay mà quyết định điều trị theo một hướng hoàn toàn khác. Và chính quyết định tưởng chừng trái ngược ấy lại trở thành bước ngoặt giúp người bệnh vượt qua “cửa tử”.
(VNF) - Hà Nội, ngày 23/06/2026 - Công ty Cổ phần Vinpearl công bố đã hoàn tất khoản đầu tư chiến lược trị giá 255 triệu USD từ SeaTown Private Credit Fund III, một quỹ đầu tư do SeaTown Holdings International (SeaTown) quản lý, cùng với Cơ quan Đầu tư Oman (OIA), Quỹ Đầu tư Việt Nam Ô Man (VOI). Khoản đầu tư là sự ghi nhận từ các định chế tài chính quốc tế hàng đầu đối với vị thế, tiềm năng và định hướng phát triển dài hạn của Vinpearl.
(VNF) - Theo đánh giá của Công ty Chứng khoán Vietcap, các chính sách mới của Trung Quốc đối với ngành PVC đang tạo ra bước ngoặt mang tính cấu trúc cho thị trường toàn cầu, mở ra chu kỳ phục hồi giá PVC sau nhiều năm dư cung. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động đáng kể đến các doanh nghiệp sử dụng PVC làm nguyên liệu đầu vào.
(VNF) - Hà Nội, ngày 23/6, tại Hội nghị ký kết và triển khai Kế hoạch thực hiện Quy chế phối hợp giữa Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) vinh dự là một trong những đơn vị được Bộ trưởng Bộ Công an trao tặng Bằng khen bởi những đóng góp trong việc nghiên cứu, phối hợp triển khai thử nghiệm các giải pháp phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.
(VNF) - Ngày 23/6/2026, Sun PhuQuoc Airways (SPA) - hãng hàng không thành viên của Tập đoàn Sun Group - chính thức tiếp nhận tàu bay thứ 11, tiếp tục bổ sung thêm một tàu bay Airbus A320neo vào đội hình khai thác. Sự kiện đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược tăng cường năng lực đội tàu, tạo nền tảng để hãng mở rộng mạnh mẽ mạng bay nội địa và quốc tế ngay trong giai đoạn cao điểm hè 2026.
Xe máy điện Honda CUV e: giá bán đắt đỏ nhưng sạc pin lại vô cùng bất tiện. Mỗi lần sạc pin giống như một “cực hình”. Hết pin giữa đường chỉ còn nước dắt bộ.
(VNF) - Vietnam Airlines đã nhận Cam kết bảo lãnh sơ bộ (Preliminary Commitment) từ Ngân hàng Xuất – Nhập khẩu Hoa Kỳ (EXIM) với hạn mức bảo lãnh tối đa hơn 2,9 tỷ USD cho khoản vay của dự án đầu tư 50 tàu bay thân hẹp Boeing 737 MAX 8. Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình thu xếp nguồn vốn cho dự án, tạo nền tảng thuận lợi để Hãng tiếp tục làm việc với các tổ chức tín dụng quốc tế và triển khai chiến lược phát triển đội bay trong dài hạn.
(VNF) - Keppel Ltd., thông qua Bộ phận Hạ tầng (Keppel), đã ký kết Ý Định Thư (Letter of Intent – LOI) với Sun Group nhằm thiết lập quan hệ hợp tác chiến lược thúc đẩy triển khai hạ tầng bền vững tại các dự án trọng điểm của Sun Group.
(VNF) - Góp ý dự thảo lộ trình phát triển thị trường bán lẻ điện cạnh tranh, VCCI đề xuất tách bạch hoạt động quản lý lưới điện và kinh doanh bán lẻ điện, đồng thời đơn giản hóa thủ tục chuyển đổi nhà cung cấp và nới điều kiện bảo đảm tài chính nhằm tạo sân chơi bình đẳng, thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia thị trường.
(VNF) -Sau nhiều năm đình trệ vì vướng mắc giải phóng mặt bằng, dự án nút giao Phạm Tu - đường 70 tại Hà Nội đang được tái khởi động với không khí thi công khẩn trương.