Xung đột Mỹ - Iran leo thang: Kinh tế Việt Nam chịu tác động ra sao?
Tiểu Vy -
02/03/2026 17:38 (GMT+7)
(VNF) - Xung đột Mỹ - Iran leo thang đang làm giá dầu, vàng và thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh. Với độ mở kinh tế lớn, Việt Nam có thể chịu áp lực từ lạm phát, tỷ giá và chi phí nhập khẩu nếu căng thẳng kéo dài.
Căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại tâm điểm bất ổn của thế giới. Các mục tiêu tấn công được cho là liên quan trực tiếp đến tham vọng hạt nhân của Iran, diễn ra ngay sau khi các cuộc đàm phán ngoại giao tại Geneva đổ vỡ. Động thái này được xem là thông điệp cứng rắn từ Washington và Tel Aviv rằng họ không chấp nhận thêm bất kỳ bước tiến nào trong chương trình hạt nhân của Tehran.
Giới quan sát lo ngại nếu Iran mở rộng đáp trả, nguy cơ xung đột khu vực sẽ gia tăng, kéo theo hệ lụy sâu rộng tới kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu. Trong bối cảnh thế giới vốn đã chịu áp lực từ xung đột Nga - Ukraine, căng thẳng tại nhiều điểm nóng khác và chu kỳ thắt chặt tiền tệ kéo dài, cú sốc mới từ Trung Đông có thể trở thành chất xúc tác làm gia tăng biến động.
Thị trường dầu mỏ và tài sản rủi ro trước phép thử lớn
Theo đánh giá của Chứng khoán Maybank, kịch bản thị trường sẽ phụ thuộc lớn vào mức độ và phạm vi đáp trả từ Iran. Nếu phản ứng vẫn được kiểm soát và không leo thang thành chiến tranh khu vực, tác động tới thị trường năng lượng có thể chỉ mang tính ngắn hạn. Trong kịch bản này, giá dầu Brent được dự báo có thể tăng 10–15% do lo ngại gián đoạn nguồn cung, trước khi dần hạ nhiệt khi căng thẳng lắng xuống.
Tuy nhiên, nếu xung đột lan rộng và ảnh hưởng tới các tuyến vận chuyển dầu quan trọng như eo biển Hormuz, thị trường năng lượng sẽ đối mặt với cú sốc cung nghiêm trọng. Khi đó, giá dầu có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài, tạo áp lực lạm phát mới cho nhiều nền kinh tế.
Diễn biến ban đầu trên thị trường tài sản cho thấy tâm lý phòng thủ chưa quá tiêu cực. Bitcoin từng giảm mạnh ngay sau thông tin leo thang nhưng nhanh chóng phục hồi và giao dịch trở lại trạng thái đi ngang. Điều này phản ánh nhà đầu tư vẫn đang chờ đợi thêm tín hiệu rõ ràng thay vì phản ứng hoảng loạn.
Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo thị trường tài chính toàn cầu đang ở trạng thái nhạy cảm cao. TS. Nguyễn Trí Hiếu nhận định giá vàng và dầu thô có thể tăng mạnh khi thị trường mở cửa trở lại, trong khi chứng khoán toàn cầu đối mặt áp lực điều chỉnh. Theo ông, động thái không kích vào cuối tuần cũng phần nào nhằm giảm thiệt hại tức thì, tạo khoảng trống để thị trường tài chính có thời gian hấp thụ thông tin và tái cấu trúc.
Ngoài dầu mỏ, một số nhóm ngành được dự báo chịu tác động rõ rệt. Trung Đông là trung tâm xuất khẩu urê lớn của thế giới, do đó xung đột kéo dài có thể khiến chuỗi cung ứng phân bón gián đoạn, đẩy giá urê và DAP/MAP tăng cao. Điều này có thể mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp phân bón tại những quốc gia không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi chiến sự.
Trong lĩnh vực vận tải biển, bất ổn địa chính trị thường kéo theo phụ phí nhiên liệu và phụ phí rủi ro chiến tranh tăng mạnh. Các doanh nghiệp sở hữu đội tàu tự vận hành có lợi thế hơn nhờ khả năng chuyển chi phí sang khách hàng và tận dụng mặt bằng giá cước cao hơn.
Về kênh trú ẩn, vàng tiếp tục được xem là lựa chọn ưu tiên. Khi niềm tin vào tài sản rủi ro suy giảm, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang kim loại quý nhằm bảo toàn vốn trước các cú sốc khó lường.
Việt Nam trước áp lực lạm phát và rủi ro lan tỏa
Với độ mở kinh tế lớn, Việt Nam khó tránh khỏi tác động dây chuyền nếu xung đột kéo dài. TS. Bùi Trinh, chuyên gia kinh tế độc lập, cho rằng về dài hạn, khả năng các bên mở rộng chiến tranh toàn diện là không cao do lợi ích dầu mỏ đan xen phức tạp. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, biến động giá dầu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí đầu vào của doanh nghiệp và các chỉ số vĩ mô.
Việt Nam hiện nhập khẩu lượng lớn dầu thô từ Trung Đông, trong đó có nguồn cung phục vụ Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn. Khi giá dầu tăng, chi phí xăng dầu trong nước sẽ chịu áp lực lớn, kéo theo tác động tới CPI và lạm phát. Biên lợi nhuận của doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực có thể bị thu hẹp, trong khi người tiêu dùng đối mặt chi phí sinh hoạt cao hơn.
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhận định, ngoài áp lực giá dầu, chi phí logistics cũng có nguy cơ tăng vọt nếu các tuyến vận tải biển qua khu vực chiến sự bị gián đoạn. Cước vận tải và bảo hiểm hàng hải tăng sẽ tác động trực tiếp tới hoạt động xuất nhập khẩu, ảnh hưởng đến kim ngạch thương mại và tăng trưởng.
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh
Bên cạnh đó, khi rủi ro địa chính trị gia tăng, đồng USD thường mạnh lên do nhu cầu trú ẩn, tạo thêm áp lực lên tỷ giá và lạm phát nhập khẩu. Điều này đặt ra bài toán điều hành chính sách tiền tệ thận trọng hơn cho các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam.
Một yếu tố khác đáng lưu ý là thị trường vàng trong nước. Trong bối cảnh giá vàng thế giới tăng mạnh, tâm lý tích trữ có thể gia tăng, làm dấy lên nguy cơ “vàng hóa” và ảnh hưởng đến dòng vốn cho sản xuất – kinh doanh.
Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng khó lường, xung đột Mỹ - Iran không chỉ là vấn đề an ninh khu vực mà còn là phép thử đối với sức chống chịu của các nền kinh tế mở như Việt Nam.
Dù kịch bản leo thang toàn diện chưa phải là cơ sở chính, những biến động ngắn hạn về giá dầu, tỷ giá và dòng vốn vẫn có thể tạo áp lực đáng kể lên ổn định vĩ mô. Điều quan trọng lúc này là theo dõi sát diễn biến thị trường, điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ – tài khóa và kiểm soát tốt kỳ vọng lạm phát, nhằm giảm thiểu tác động từ các cú sốc bên ngoài.
(VNF) - Dịp lễ 30/4 – 1/5, 12 dự án thành phần cao tốc Bắc – Nam phía Đông sẽ được đưa vào khai thác cùng một số đoạn tuyến quan trọng như Cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, góp phần giảm áp lực giao thông và hoàn thiện dần mạng lưới hạ tầng quốc gia.
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh việc điều chỉnh linh hoạt chính sách thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng.
(VNF) - Masan hướng tới mục tiêu trở thành hệ điều hành tiêu dùng lớn nhất Việt Nam, với 13.000 cửa hàng bán lẻ. Năm 2026, Masan nhắm mốc doanh thu gần 100.000 tỷ đồng, lợi nhuận vượt 7.000 tỷ đồng.
(VNF) - Quốc hội đặt mục tiêu GDP tăng bình quân từ 10%/năm đến 2030, nhằm nâng cao thu nhập và đưa Việt Nam vào nhóm các nền kinh tế lớn trên thế giới.
(VNF) - Thành phố Đồng Nai được thành lập từ ngày 30/4 trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số hiện nay, trở thành đô thị trực thuộc Trung ương.
(VNF) - Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cho rằng với sự tin cậy và tình hữu nghị kiên định, Việt Nam và Hàn Quốc có thể cùng nhau tăng trưởng và thiết kế tương lai. "Giờ đây, tương lai của Việt Nam sẽ chính là cơ hội của Hàn Quốc", Tổng thống Hàn Quốc nói.
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất điều chỉnh tăng thêm 8% mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng từ 1/7, thay cho phương án chia nhóm như trước.
(VNF) - Từ 1/9/2026, quy hoạch, giá đất và thu hồi đất sẽ phải công khai rộng rãi theo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), góp phần tăng minh bạch và giúp người dân dễ tiếp cận thông tin.
(VNF) - Luật Thủ đô sau khi được sửa đổi đã trao cho chính quyền Hà Nội 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội, liên quan đến các lĩnh vực như tổ chức bộ máy, phát triển hạ tầng, giao thông, y tế, giáo dục... Đáng chú ý, bổ sung loại hình đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt thuộc TP Hà Nội, bên cạnh xã và phường.
(VNF) - Theo Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn, phương án nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 1 tỷ đồng mỗi năm tức gấp đôi mức hiện hành được tính toán sẽ khiến ngân sách nhà nước giảm thu khoảng hơn 7.000 tỷ đồng mỗi năm.
(VNF) - Sáng 23/4, tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance phối hợp cùng CTCP Đầu tư Thương mại và Phát triển Công nghệ FSI tổ chức Hội thảo: "An toàn dữ liệu tài chính: Lá chắn trong kỷ nguyên AI".
(VNF) - Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ Công an nhanh chóng điều tra sai phạm tại dự án sân bay Long Thành, không làm gián đoạn tiến độ để khai thác vào năm 2026.
(VNF) - Đại biểu Quốc hội cho rằng mặt bằng giá hàng hóa, dịch vụ thiết yếu vẫn chưa giảm tương xứng. Thực tế “giá lên nhanh, xuống chậm” tiếp tục khiến áp lực chi tiêu của người dân, đặc biệt là công nhân lao động, chưa được cải thiện như kỳ vọng.
(VNF) - Tạp chí Đầu tư Tài chính số tháng 4/2026 đã chính thức được phát hành. Với 100 trang nội dung, Tạp chí là ấn phẩm thông tin chất lượng, hữu ích đối với giới chuyên gia, nhà quản lý, cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư cùng đông đảo bạn đọc trên toàn quốc.
(VNF) - Theo Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng cần cân nhắc kỹ để tránh lãng phí đất đai. Việc quy hoạch không sát thực tế có thể dẫn đến đất công nghiệp bỏ trống trong khi diện tích đất lúa bị thu hẹp, ảnh hưởng đến an ninh lương thực.
(VNF) -Bộ Tài chính cho biết cả nước hiện còn khoảng 200.000 ha đất chưa được khai thác hiệu quả, tương ứng giá trị khoảng 3,3 triệu tỷ đồng, gấp ba lần tổng vốn đầu tư công năm 2026. Đây là nguồn lực rất lớn nhưng chưa được chuyển hóa hiệu quả.
(VNF) - Đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng mức lương cơ sở dự kiến 2,53 triệu đồng từ 1/7 chưa bảo đảm đời sống, đề xuất nâng lên 2,65 - 2,7 triệu đồng.
(VNF) - Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh (Gia Lai) cho biết, giá nhà tại các đô thị lớn hiện đã vượt xa khả năng chi trả của người dân, khi cao gấp 25 – 30 lần thu nhập bình quân năm nhà.
(VNF) - Đại biểu Nguyễn Văn Lâm chỉ ra nghịch lý trong nhiều trường hợp, càng tăng đầu tư thì nguy cơ lãng phí càng lớn. Theo ông, tiết kiệm chi nhưng dồn vào dự án chậm triển khai, sự lãng phí còn lớn hơn.
(VNF) - Đại biểu Phạm Trọng Nhân, Đoàn ĐBQH TP. HCM, đề nghị Quốc hội sớm xây dựng một đạo luật nền tảng cho kinh tế tư nhân, nhằm chuyển các chủ trương thành quy định pháp lý cụ thể, tạo điều kiện để khu vực này phát huy vai trò là động lực quan trọng của nền kinh tế.
(VNF) - Số liệu mới công bố cho thấy, trong 3,5 tháng đầu năm 2026, cán cân thương mại của Việt Nam đã chuyển sang trạng thái nhập siêu gần 7,9 tỷ USD, trong bối cảnh xuất khẩu bắt đầu có dấu hiệu chậm lại từ đầu tháng 4.
(VNF) - Dịp lễ 30/4 – 1/5, 12 dự án thành phần cao tốc Bắc – Nam phía Đông sẽ được đưa vào khai thác cùng một số đoạn tuyến quan trọng như Cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, góp phần giảm áp lực giao thông và hoàn thiện dần mạng lưới hạ tầng quốc gia.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.