Cạnh tranh giá vé máy bay nội địa có thiếu lành mạnh?
Mai Hà - Hà Mai -
29/06/2021 07:33 (GMT+7)
Cuộc đua giảm giá vé máy bay của các hãng đang mang lại lợi ích trực tiếp cho người tiêu dùng, song cũng có lo ngại giảm giá theo kiểu “kéo nhau cùng chết” có thể làm méo mó thị trường về lâu dài.
Các hãng thường xuyên giảm giá vé máy bay để kích cầu tiêu dùng
Liên bộ kiểm tra giá vé
Cuối tuần trước, Bộ trưởng Giao thông Vận tải (GTVT) đã ra quyết định lập tổ công tác làm việc với các hãng hàng không Việt Nam về việc chấp hành các quy định pháp luật về Luật Cạnh tranh, Luật Giá với giá dịch vụ vận chuyển hàng không nội địa. Theo đó, tổ công tác sẽ xây dựng kế hoạch, nội dung và làm việc với các hãng hàng không Việt Nam, kịp thời chấn chỉnh, xử lý vi phạm hoặc đề xuất xử lý, báo cáo lên Bộ GTVT trong quý III/2021.
Không phải cứ bán giá thấp thì gọi là phá giá. Trường hợp sản phẩm của anh giá thành 5 đồng, anh phải bán hơn 5 đồng mới có lãi, nhưng anh chấp nhận bán giá dưới 4 đồng, liên tục kéo dài như vậy để “giết chết” đối thủ, như vậy mới là phá giá, cạnh tranh không lành mạnh.
Do đó, để xác định doanh nghiệp hàng không có vi phạm về Luật Cạnh tranh, Luật Giá đối với giá vé máy bay hay không, cần phân tích cụ thể từng thời điểm, từng vấn đề mới có thể kết luận được.
TS Ngô Trí Long
Trả lời phóng viên, đại diện tổ công tác không tiết lộ cụ thể các nội dung dự kiến làm việc với các hãng hàng không. Tuy nhiên, trong văn bản đề nghị các bộ ngành cử cán bộ tham gia tổ công tác, Bộ GTVT cho biết căn cứ thành lập tổ công tác nhằm thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Lê Minh Khái tại Thông báo số 48/TB-VPCP ngày 24/5 của Văn phòng Chính phủ về việc triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho Vietnam Airlines (VNA).
Trong đó có việc giao Bộ GTVT chủ trì phối hợp Bộ Công Thương, Bộ Tài chính làm việc với các hãng hàng không tại Việt Nam về việc chấp hành các quy định của Luật Cạnh tranh, Luật Giá về giá vé máy bay.
Trên thực tế, thị trường hàng không nội địa luôn tồn tại “sóng ngầm” liên quan vấn đề giá vé, khi có quan điểm cho rằng việc cạnh tranh giảm giá vé quá thấp so với giá thành, khiến thị trường thiếu lành mạnh. Trước đó, tại một cuộc làm việc với Cục Hàng không Việt Nam hồi tháng 4, Vietnam Airlines đã nêu lại kiến nghị tăng giá trần và áp giá sàn vé máy bay.
Trả lời phóng viên, đại diện VNA cho biết: “VNA chưa bao giờ bán vé 0 đồng và không ủng hộ cạnh tranh bằng cách phá giá, mà cạnh tranh bằng chất lượng dịch vụ”. Hãng này cũng cho rằng để đảm bảo cạnh tranh lành mạnh giữa các hãng hàng không, đảm bảo tài chính cho các hãng trong nước để cạnh tranh với các hãng nước ngoài, ngành hàng không cần có cơ chế giám sát, quản lý để thực hiện các giải pháp chống bán phá giá.
Hiện với giá dịch vụ vận chuyển hàng không nội địa, các hãng hàng không đang xây dựng giá vé trên cơ sở khung giá tối đa dịch vụ vận chuyển hàng không nội địa theo quy định tại Thông tư 17/2019/TT-BGTVT của Bộ GTVT. Theo đó, các hãng hàng không được bán vé máy bay theo cơ chế giá linh hoạt, xây dựng nhiều dải giá từ thấp đến cao, không áp giá sàn, riêng giá trần từ 1,6 - 3,75 triệu đồng tùy từng chặng.
Ngoài tranh cãi có nên áp giá sàn hay bỏ giá trần, các thời điểm thị trường hàng không “nóng” thì cũng luôn phát sinh các vấn đề các hãng bán số lượng vé vượt quá slot bay (lượt cất, hạ cánh) được cấp, làm tăng tình trạng chậm, hủy chuyến.
Có hay không bán phá giá?
TS Nguyễn Đức Kiên, Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, nhận định dịch Covid-19 là tác nhân gây ra sự sụt giảm doanh thu nghiêm trọng, nhưng cũng làm lộ ra những điểm yếu bên trong quá trình vận hành của nhiều hãng hàng không thế giới. Tính đến tháng 4, giá vé máy bay bình quân trên thị trường chỉ bằng 55% so cùng kỳ 2019.
Giá vé giảm có thể đến từ các chương trình kích thích tiêu dùng của các hãng trong bối cảnh dịch bệnh, hoặc cũng có thể đến từ tình trạng dư thừa nguồn cung. Tuy nhiên, việc giá vé giảm quá mạnh sẽ gây ra những méo mó bức tranh thị trường, gây mất cân đối giữa giá thành và giá bán.
Hàng không sẽ phục hồi từ giữa quý III
Báo cáo Bộ GTVT, Cục Hàng không Việt Nam cho biết do 2 đợt dịch bùng phát mạnh vào đúng thời điểm bắt đầu giai đoạn cao điểm nội địa là Tết Nguyên đán và nghỉ hè, đặc biệt từ ngày 31/5 khi TP. HCM thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 15, vận chuyển hành khách nội địa bằng đường hàng không đã sụt giảm nghiêm trọng. Sản lượng hằng ngày sụt giảm chỉ còn 20 - 30% so với giai đoạn tháng 3 - tháng 4, thậm chí, sản lượng khách 2 tuần đầu tháng 6 chỉ đạt tỷ lệ 5 - 10% lượng vận chuyển trung bình tháng 4 trước đó.
Đến thời điểm hiện tại, chỉ còn khoảng 30 hãng hàng không nước ngoài từ các nước Đông Bắc Á, Đông Nam Á, Trung Đông và Pháp khai thác các chuyến bay chở hàng hóa, nhà ngoại giao, chuyên gia, nhà đầu tư, người lao động tay nghề cao, sinh viên nước ngoài... đi/đến Việt Nam.
Tuy nhiên, Cục Hàng không Việt Nam cũng đưa ra dự báo tình hình năm 2021 sẽ cải thiện so với năm 2020, đặc biệt vào nửa cuối năm 2021 khi việc tiêm vắc xin phòng Covid-19 được đẩy nhanh tại Việt Nam và thế giới. Đặc biệt, tại nhiều thị trường trọng điểm như Đông Bắc Á, châu Âu sẽ đủ điều kiện tạo miễn dịch cộng đồng, làm cơ sở từng bước mở lại thị trường quốc tế quý III, đầu quý IV năm nay. Dự báo thị trường hàng không Việt Nam sẽ bắt đầu phục hồi từ giữa quý III/2021 với sản lượng thông qua các cảng hàng không năm 2021 ước đạt trên 70 triệu lượt hành khách.
Mai Hà
Đáng lưu ý, việc “bán phá giá” vé máy bay trong bối cảnh các hãng hàng không đang gặp áp lực lớn về tài chính hoàn toàn có thể gây ra sự sụt giảm doanh thu trầm trọng, mà tồi tệ hơn là đẩy hãng hàng không vào tình trạng phá sản, khi doanh thu không bù đắp nổi các chi phí hiện hữu.
Trong ngắn hạn, người tiêu dùng có thể được lợi khi giá vé giảm, nhưng trong dài hạn thì nếu diễn ra tình trạng độc quyền dù chỉ ở một vài phân khúc, các doanh nghiệp sẽ phải tăng mạnh giá bán để bù đắp tổn thất. Như thế, người tiêu dùng sẽ chịu thiệt thòi.
Ông Kiên cũng khuyến nghị cơ quan quản lý cần nghiên cứu điều chỉnh các vấn đề về giá trần, giá sàn phù hợp với cung cầu thị trường và lợi ích của các hãng hàng không theo hướng hỗ trợ đặc biệt các doanh nghiệp hàng không trong thời điểm khó khăn này.
Ngoài ra, cần phải có biện pháp cân đối giá vé hàng không với giá các loại hình vận tải như vận tải đường thủy hoặc đường sắt. Chính phủ cần giao Bộ Công Thương và Bộ GTVT điều tra, xử lý làm rõ vấn đề giảm giá vé để cạnh tranh có phải là hành vi bán phá giá không.
Trong khi đó, PGS.TS Ngô Trí Long, nguyên Viện phó Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), cho rằng đối với những thị trường vẫn còn những doanh nghiệp giữ vị trí thống lĩnh thị trường như hàng không, nhà nước vẫn phải quy định giá trần.
Có thể nghiên cứu thay đổi giá trần vé máy bay, điều chỉnh linh hoạt dựa theo chi phí đầu vào, khó khăn vì dịch bệnh, nhưng không nên áp giá sàn vì sẽ làm mất tính cạnh tranh, người tiêu dùng mất cơ hội mua vé máy bay giá rẻ.
Dù vậy, ông Long đánh giá hiện chưa có các dấu hiệu bất thường như cố tình hạ giá, bán phá giá để cạnh tranh không lành mạnh đối với giá vé máy bay. Việc một số hãng hàng không tổ chức bán vé 0 đồng hoặc bán vé giá rẻ đã diễn ra từ lâu, không phải hiện tượng đột biến mới xuất hiện. Cùng với vé rẻ, khách hàng sẽ bị giảm bớt các dịch vụ như phục vụ ăn uống, không được đổi, hoàn vé…
(VNF) - Vì sao một vùng đất sở hữu di sản thiên nhiên nổi tiếng thế giới như Hạ Long nhiều năm qua chưa thể khai thác hết tiềm năng kinh tế đêm? Đâu là mô hình đủ khác biệt để biến Bãi Cháy thành đô thị du lịch - giải trí đẳng cấp quốc tế? Những câu hỏi ấy đang dần được giải đáp với sự hiện diện của các sản phẩm du lịch mới mẻ và hệ sinh thái tiện ích, dịch vụ đa dạng.
(VNF) - Trong chiến lược mở rộng hoạt động đầu tư theo hướng phát triển bền vững, Tập đoàn Taseco đánh dấu bước tiến sang lĩnh vực năng lượng tái tạo khi ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) với UBND tỉnh Lai Châu để nghiên cứu, khảo sát và đề xuất đầu tư các dự án điện mặt trời trên địa bàn tỉnh.
(VNF) - Sau gần một tháng triển khai trên toàn quốc, xăng E10 đã tiêu thụ khoảng 800 triệu lít, chiếm hơn 94% lượng xăng sinh học bán ra. Bộ Công Thương cho biết nguồn cung ổn định, thị trường vận hành thông suốt và người dân đang thích nghi khá nhanh với loại nhiên liệu mới.
(VNF) - Những chuyến làm việc liên tiếp của lãnh đạo T&T Group tại hàng loạt địa phương thời gian qua không đơn thuần là các cuộc xúc tiến đầu tư. Bắc Ninh, Quảng Trị, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long đang dần hiện lên một bản đồ phát triển, nơi mỗi vùng đất được nhìn nhận như một mắt xích trong chiến lược xây dựng các hệ sinh thái tăng trưởng dài hạn của T&T.
(VNF) - Từ 1/7, thay đổi về thông tin quản lý, thay đổi biển số xe, chủ phương tiện không phải thực hiện kiểm định lại mà chỉ cần đưa xe đến cơ sở đăng kiểm để kiểm tra, đối chiếu và cập nhật dữ liệu vào hồ sơ phương tiện.
(VNF) -Một chu kỳ phát triển mới đang mở ra với Vĩnh Long, nhưng cơ hội không mặc nhiên trở thành lợi thế cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, bài toán kiến tạo những đô thị có khả năng dẫn dắt tăng trưởng và hình thành chuẩn sống mới sẽ là chủ đề xuyên suốt của hội thảo "Vĩnh Long trong không gian phát triển mới: Động lực đô thị hóa và cơ hội kiến tạo chuẩn sống thế hệ mới" diễn ra ngày 3/7 tới đây.
(VNF) - Tối 17/6 vừa qua tại Singapore, Home Credit Việt Nam đã nhận giải Bạc tại CX Asia Excellence Awards 2026 ở hạng mục "Ứng dụng dữ liệu & thấu hiểu Khách hàng hiệu quả nhất" (Best Use of Data and Customer Insights). Giải thưởng ghi nhận nỗ lực nâng chuẩn trải nghiệm và chiến lược luôn đặt khách hàng làm trọng tâm của doanh nghiệp.
(VNF) - Ngày 27/6/2026, tại tỉnh Đắk Lắk, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo -Phú Mỹ) và UBND tỉnh Đắk Lắk đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác (MOU) về việc nghiên cứu, khảo sát cơ hội đầu tư Dự án Trung tâm Đổi mới sáng tạo Nông nghiệp Công nghệ cao trên địa bàn tỉnh.
(VNF) - Không chỉ là dự án hợp tác đầu tiên giữa T&T Retail và Công ty Cổ phần Cao Nguyên Thịnh Vượng, Little Hong Kong còn tiếp tục khẳng định chiến lược phát triển những điểm đến thương mại - dịch vụ mang bản sắc riêng, góp phần gia tăng sức sống và giá trị bền vững cho các khu đô thị của T&T Group.
(VNF) - Giá vàng trong nước khởi động tuần mới "bình lặng" trong mối lo tiếp tục tụt dốc khi giá vàng miếng lẫn vàng nhẫn không có nhiều động lực đi lên trong cả tuần trước.
(VNF) - Trong bối cảnh nhu cầu về một mẫu xe đa dụng dành cho gia đình và kinh doanh ngày càng tăng, MG G50 đang nổi lên như một lựa chọn đáng chú ý trong phân khúc MPV nhờ sở hữu không gian rộng rãi, động cơ tăng áp mạnh mẽ cùng mức giá cạnh tranh.
(VNF) - Xét về triển vọng dài hạn, giới phân tích vẫn giữ cái nhìn lạc quan về đà tăng của giá bạc nhờ cán cân cung - cầu cơ bản trên thị trường vật chất đang thắt chặt.
(VNF) - Góp ý dự thảo lộ trình phát triển thị trường bán lẻ điện cạnh tranh, VCCI đề xuất tách bạch hoạt động quản lý lưới điện và kinh doanh bán lẻ điện, đồng thời đơn giản hóa thủ tục chuyển đổi nhà cung cấp và nới điều kiện bảo đảm tài chính nhằm tạo sân chơi bình đẳng, thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia thị trường.
(VNF) - Chính phủ vừa sửa đổi quy định về điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, cho phép các hệ thống được bán tối đa 50% sản lượng điện dư lên lưới, đồng thời mở cơ chế bán vượt mức này đến hết năm 2030 nếu lưới điện đủ khả năng tiếp nhận.
(VNF) - Bước vào phân khúc xe sang với không ít hoài nghi từ thị trường, Mazda CX-90 vẫn sở hữu những lợi thế riêng về sản phẩm và chiến lược tiếp cận khách hàng, giúp mẫu SUV này có cơ hội thoát khỏi “vết xe đổ” của KIA Quoris.
(VNF) - Sau hơn 5 tháng kể từ báo cáo định giá tháng 1/2026, Vietcap tiếp tục nâng giá mục tiêu của F88 lên 98.000 đồng/cổ phiếu và nâng khuyến nghị từ Outperform lên Buy, sau khi điều chỉnh tăng khoảng 18% dự báo lợi nhuận giai đoạn 2026 – 2030. Điểm mấu chốt là F88 không chỉ tăng trưởng nhanh hơn, mà còn tạo ra nhiều lợi nhuận hơn trên cùng một nền tảng hoạt động.
(VNF) - Bộ Công Thương vừa gửi Bộ Tư pháp hồ sơ thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất đổi mới cơ chế giá bán lẻ điện đối với khách hàng sử dụng điện sinh hoạt.
(VNF) - VinFast Minio Green thu hút người dùng phổ thông muốn chuyển từ xe 2 bánh lên 4 bánh nhờ giá bán hợp lý, kích thước nhỏ gọn và công năng phù hợp nhịp sống đô thị.
(VNF) - Ngày 26/6/1986, dòng dầu thương mại đầu tiên từ mỏ Bạch Hổ được khai thác, mở ra một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử ngành dầu khí Việt Nam. Bốn thập niên sau, Bạch Hổ không chỉ được biết đến là mỏ dầu lớn nhất cả nước, mà còn trở thành biểu tượng của tầm nhìn chiến lược, năng lực khoa học - công nghệ và khát vọng làm chủ biển của người Việt Nam.
(VNF) - Vì sao một vùng đất sở hữu di sản thiên nhiên nổi tiếng thế giới như Hạ Long nhiều năm qua chưa thể khai thác hết tiềm năng kinh tế đêm? Đâu là mô hình đủ khác biệt để biến Bãi Cháy thành đô thị du lịch - giải trí đẳng cấp quốc tế? Những câu hỏi ấy đang dần được giải đáp với sự hiện diện của các sản phẩm du lịch mới mẻ và hệ sinh thái tiện ích, dịch vụ đa dạng.
(VNF) - Siêu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long đang dần thành hình với quy mô 18 tỷ USD, rộng hơn 6.000 hecta, hứa hẹn trở thành “thành phố kỳ quan” với cơ hội đầu tư hấp dẫn tại Quảng Ninh.