'Chiến trận' tỷ giá: Cân bằng giữa nội công, ngoại kích
Minh Dũng -
02/12/2022 22:29 (GMT+7)
(VNF) - Đồng USD tăng mạnh trong bối cảnh thị trường vốn trong nước gặp nhiều khó khăn, thanh khoản cạn kiệt gây ra nhiều sức ép cho cả nhà điều hành lẫn doanh nghiệp.
'Chiến trận' tỷ giá: Cân bằng giữa nội công, ngoại kích
Ghìm cương tỷ giá
Bất chấp Ngân hàng Nhà nước nới biên độ giao dịch tỷ giá từ +/-3% lên +/-5% và tăng lãi suất điều hành, tỷ giá vẫn liên tục được giao dịch ở mức kịch trần suốt đầu tháng 11/2022, buộc NHNN phải nhiều lần tăng tỷ giá trung tâm.
TS. Trương Văn Phước, nguyên Quyền chủ tịch Ủy ban giám sát tài chính quốc gia cho rằng các nước đều đưa ra phòng tuyến tỷ giá, vì một khi nội tệ mất giá, lạm phát sẽ tràn vào. Tuy nhiên, không phải quốc gia nào cũng giữ được phòng tuyến này. Nhiều quốc gia, khu vực, đồng nội tệ mất giá tới 30-40%, buộc phải nâng cao lãi suất để vừa để chống lạm phát, vừa để đồng nội tệ không bị mất giá quá sâu so với USD.
“Tuy vậy, do lạm phát tăng nhanh và thế giới bất ổn, dòng vốn đầu tư toàn cầu lại có xu hướng trú ẩn vào USD - đồng tiền có tỷ lệ dự trữ cao nhất thế giới - khiến USD quá mạnh, đồng nội tệ các quốc gia khác đều không thể địch nổi dù có tăng lãi suất. Nói cách khác, đây là cuộc chiến không cân sức giữa USD và các đồng tiền khác trên thế giới. Lý do là dù Mỹ và các nước đều phải đối mặt với tình trạng lạm phát cao, nhưng nền kinh tế Mỹ vẫn vững mạnh, các cân đối vẫn tốt, chưa kể dòng vốn đầu tư toàn cầu cũng đang đổ xô vào USD”, ông Phước lý giải.
Theo phân tích của các chuyên gia, từ đầu năm đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã điều hành tỷ giá khá tốt, nhờ vậy VND nằm trong nhóm đồng tiền giảm giá thấp nhất so với USD. Tuy nhiên, áp lực thời gian tới là rất lớn khi lộ trình tăng lãi suất của Fed chưa dừng lại, cộng thêm dư địa tăng lãi suất trong nước đã đến ngưỡng.
Từ cuối tháng 9/2022 tới nay, NHNN đã hai lần tăng lãi suất điều hành. Lãi suất huy động kỳ hạn dài trên thị trường xấp xỉ 10% trong khi lạm phát năm nay nhiều khả năng dưới 4%. Như vậy người gửi tiền vẫn hưởng lãi suất thực dương. Nếu so sánh với USD đang có mức lãi suất thực âm 5% (lãi suất ở Mỹ là 4% trong khi lạm phát tại Mỹ là 9%) thì chênh lệch lãi suất giữa tiền đồng và USD lên tới 11%. Tuy vậy, dư địa tăng lãi suất để hỗ trợ tỷ giá không còn nhiều. Bởi với lãi suất hiện nay đã bắt đầu quá sức đối với doanh nghiệp.
“Với mức lãi suất đang ở mức quá cao, tăng thêm một chút nữa thôi, sẽ giết chết tăng trưởng”, GS.TS Trần Ngọc Thơ nhận định.
Từ đầu năm đến nay, để ghìm cương tỷ giá, NHNN đã phải sử dụng tổng hòa rất nhiều giải pháp: sử dụng quỹ dự trữ ngoại hối, tăng lãi suất, chuyển phương thức giao dịch ngoại tệ từ bán kỳ hạn 3 tháng sang phương thức bán giao ngay…
Theo số liệu của NHNN, từ đầu năm đến nay, các nước trên thế giới đã giảm 1.000 tỷ USD dự trữ ngoại hối ngoại tệ nhằm giữ đồng tiền khỏi mất giá. Trong khi đó, quỹ dự trữ ngoại hối của Việt Nam ước cũng giảm hơn 20 tỷ USD. Với nguồn dự trữ ngoại hối có hạn cộng với sức ép của thị trường toàn cầu, việc NHNN tăng tỷ giá là khó tránh.
TS. Võ Trí Thành, chuyên gia kinh tế, lại cho rằng trong bối cảnh áp lực lên tỷ giá, lạm phát rất lớn như hiện nay, các giải pháp của NHNN thời gian qua là nhằm giảm áp lực cho thị trường, tìm điểm cân bằng mới thích hợp hơn cho tỷ giá và góp phần cho chính sách tiền tệ linh hoạt và chủ động hơn.
Chấp nhận hi sinh tăng trưởng để ổn định vĩ mô?
Tỷ giá tăng mạnh kéo theo mặt bằng lãi suất liên tục đi lên đang ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng phục hồi của doanh nghiệp. Báo cáo tài chính quý III/2022 cho thấy, hàng loạt doanh nghiệp ghi nhận lỗ hàng nghìn tỷ đồng do biến động tỷ giá.
TS. Võ Trí Thành cho rằng, VND mất giá quá nhiều sẽ chuyển một phần vào chỉ số giá, đẩy lạm phát và lãi suất đi lên. Với xuất khẩu, nếu tỷ giá không đủ linh hoạt, cũng rất khó cạnh tranh. Hơn nữa, xuất khẩu của Việt Nam dựa rất lớn vào nhập khẩu, nên nếu VND mất giá nhiều, thì xuất khẩu cũng chưa chắc được lợi. Chưa kể nợ quốc gia sẽ tăng mạnh khi tỷ giá điều chỉnh.
Thế nhưng, mức độ nới biên độ tỷ giá như hiện nay, theo TS. Thành, đã nằm trong tính toán tác động với nhiều chiều cạnh (lạm phát, lãi suất, xuất khẩu, nhập khẩu, lợi ích người gửi tiền đồng, USD…). “Cách của NHNN là linh hoạt hơn, tìm điểm cân bằng mới với tất cả các chiều cạnh của nền kinh tế để giảm các tác động tiêu cực, trong chừng mực vẫn giữ được ổn định vĩ mô tương đối, hỗ trợ xuất khẩu, mà không tác động quá tiêu cực tới nhập khẩu, lạm phát”, TS. Võ Trí Thành bình luận.
Trên thực tế, áp lực với tỷ giá, lãi suất trong nước không chỉ đơn thuần đến từ sự mạnh lên của đồng USD trên thế giới mà còn xuất phát từ tình hình trong nước, khi thanh khoản hệ thống có dấu hiệu căng thẳng từ cuối tháng 9/2022. Room tín dụng cạn kiệt, thị trường trái phiếu đóng băng, doanh nghiệp buộc phải rút tiền ra khỏi ngân hàng để trang trải chi phí và mua lại trái phiếu trước hạn… khiến huy động tiền gửi ngân hàng 9 tháng chỉ tăng 4,04% trong khi tín dụng tăng gần 11%. Báo cáo tài chính quý III/2022 của các ngân hàng cho thấy, hàng chục ngân hàng đã ghi nhận chỉ số LDR (cho vay/huy động) tăng cao, cho thấy thanh khoản căng thẳng.
PGS-TS. Đinh Trọng Thịnh cho rằng, chỉ số cung tiền (M2) giảm mạnh những tháng gần đây cho thấy, dòng tiền lưu thông trên thị trường đang bị chậm lại. Để gỡ khó cho thanh khoản, khai thông dòng vốn, cần phải lấy lại niềm tin cho thị trường, đặc biệt là thị trường chứng khoán, bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp.
Riêng với tỷ giá, nếu Fed tiếp tục tăng lãi suất, giải pháp bán ngoại tệ từ quỹ dự trữ ngoại hối ra thị trường sẽ như muối bỏ bể. Trong khi đó, việc tăng lãi suất mạnh thêm nữa để ghìm cương tỷ giá vẫn có thể sẽ diễn ra song sẽ không thể quá nhanh, nếu không nền kinh tế sẽ đi vào suy thoái.
“Hơn bao giờ hết, có lẽ vào thời khắc này, nền kinh tế đang rất cần sự hỗ trợ nhiều hơn từ các khoản đầu tư công và sự phối hợp hiệu quả hơn nữa giữa tài khoá và tiền tệ để hoá giải bài toán tỷ giá đang trong tâm bão”, GS.TS Trần Ngọc Thơ đề nghị.
Trong khi đó, để hỗ trợ doanh nghiệp trong vòng xoáy tỷ giá hiện nay, TS. Trương Văn Phước đề xuất: Nhanh chóng triển khai gói hỗ trợ phục hồi kinh tế 350.000 tỷ đồng; khẩn cấp khơi thông thị trường vốn sau khi chấn chỉnh như trái phiếu doanh nghiệp, chứng khoán… Đồng thời, dù nỗ lực chống lạm phát, nhưng cũng cần phải duy trì lãi suất và tỷ giá phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi.
(VNF) - Theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, nếu người dân không tin tưởng vào sự an toàn của giao dịch số, không tin rằng dữ liệu cá nhân của họ được bảo vệ, không tin rằng các quyết định tài chính được đưa ra minh bạch, công bằng và có trách nhiệm thì mọi thành tựu công nghệ đều khó phát huy đầy đủ giá trị.
(VNF) - Chỉ trong 3 tháng đầu năm, có tới hơn 4.200 nhân sự nghỉ việc cho thấy cuộc 'đại tinh gọn' nhân sự trong ngành ngân hàng để thích nghi với mô hình ngân hàng số.
(VNF) - Thay vì "đánh đồng" chung một mức hệ số rủi ro, các chuyên gia đề xuất cần phân tách rõ ràng và chi tiết hệ số rủi ro dựa trên mục đích sử dụng và từng phân khúc sản phẩm bất động sản cụ thể.
(VNF) - Deutsche Bank ghi nhận lợi nhuận kỷ lục trong quý I/2026, bất chấp phải tăng mạnh dự phòng rủi ro liên quan đến chiến tranh Iran và những lo ngại ngày càng lớn về sức khỏe của thị trường tín dụng tư nhân.
(VNF) - Ngày 6/5, Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s Ratings (Moody’s) vừa công bố nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn và xếp hạng nhà phát hành của Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB; HoSE: MBB) từ Ba3 lên Ba2.
(VNF) - Nhiều ngân hàng liên tục đưa các xe chuyên dụng chở tiền ra đấu giá với mức giá khởi điểm chỉ từ vài chục triệu đồng mỗi chiếc, ngang giá xe máy tay ga.
(VNF) - Tăng trưởng tiền gửi khách hàng tại 27 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán chỉ "nhích nhẹ" trong quý I/2026 trong khi cầu tín dụng đang dần phục hồi. Điều này cho thấy nguồn vốn đang trở thành điểm nóng của ngành ngân hàng.
(VNF) - Ngân hàng UOB ghi nhận lợi nhuận ròng quý I/2026 đạt 1,44 tỷ SGD (tương đương khoảng 1,14 tỷ USD), phù hợp kỳ vọng thị trường nhờ tăng trưởng cho vay và quản lý tài sản ổn định giữa bối cảnh lãi suất giảm.
(VNF) - Fintech Kredivo (Indonesia) đã hoàn tất việc mua lại 100% ngân hàng số Timo, nhằm phát triển hệ sinh thái tài chính gồm tín dụng, thanh toán và tiết kiệm.
(VNF) - Lợi nhuận ngành ngân hàng quý I tăng trưởng nhưng phân hóa mạnh. Trong khi nhóm dẫn đầu tăng trưởng mạnh thì nhiều ngân hàng ghi nhận lợi nhuận đi lùi.
(VNF) - KB Financial Group - công ty mẹ của Ngân hàng Kookmin - ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong bối cảnh biến động tỷ giá và môi trường vĩ mô nhiều thách thức.
(VNF) - Dự thảo thay thế Thông tư 22 không đơn thuần là một thay đổi kỹ thuật trong cách tính tỷ lệ an toàn thanh khoản. Điểm quan trọng hơn là quy định mới đang buộc hệ thống ngân hàng phải nhìn lại chất lượng nguồn vốn thực sự đằng sau tăng trưởng tín dụng. Khi tiền gửi liên ngân hàng bị loại khỏi mẫu số, những ngân hàng phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn ngắn hạn này sẽ chịu áp lực lớn hơn, trong khi nhóm có nền tảng huy động bền vững sẽ thể hiện rõ lợi thế.
(VNF) - Hệ thông SIMO đã hỗ trợ cảnh báo đến hơn 3,8 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,2 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 4,3 nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Ngân hàng này giảm hơn 2.700 nhân sự trong quý đầu năm, là đợt cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay. Nhiều nhà băng khác cũng mạnh tay tinh gọn nhân sự nhờ sử dụng AI.
(VNF) - Dù cùng duy trì vị thế là những đơn vị có dư nợ bất động sản lớn, nhưng báo cáo quý I/2026 cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong chiến lược tín dụng của Techcombank và VPBank
(VNF) - Theo ông Phan Lê Thành Long, CEO AFA Group, lạm phát cao tác động trực tiếp và làm triệt tiêu khả năng giảm lãi suất trong 6 tháng cuối năm 2026.
(VNF) - Trong bối cảnh ngành ngân hàng bước vào giai đoạn cạnh tranh bằng trải nghiệm và sự đồng hành dài hạn, ABBank lựa chọn cách tiếp cận mới: đặt tinh thần “phụng sự khách hàng” làm trung tâm chiến lược. Không chỉ cung cấp sản phẩm tài chính, ngân hàng hướng đến việc tham gia sâu hơn vào hành trình phát triển của khách hàng và cộng đồng.
(VNF) - Tổ chức xếp hạng tín nhiệm toàn cầu Moody’s Ratings vừa công bố kết quả rà soát định kỳ đối với Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank, HoSE: HDB), trong đó duy trì các mức xếp hạng chủ chốt và nâng triển vọng xếp hạng từ “Ổn định” lên “Tích cực”.
(VNF) - Ngân hàng cảnh báo 6 hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động thanh toán. Người vi phạm đối mặt mức phạt tới 150 triệu và nguy cơ truy cứu trách nhiệm hình sự.
(VNF) - Dù lãi suất huy động đã được điều chỉnh giảm khá nhanh trong thời gian gần đây, nhưng mặt bằng lãi suất cho vay vẫn gần như “đứng yên”, thậm chí neo ở mức cao khiến doanh nghiệp và người vay vốn rơi vào thế khó.
(VNF) - Ngân hàng tư nhân là Techcombank và VPBank đang nắm giữ hơn 1,07 triệu tỷ đồng tài sản thế chấp bằng bất động sản, phản ánh quy mô lớn của dòng vốn gắn với lĩnh vực này.
(VNF) - Theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, nếu người dân không tin tưởng vào sự an toàn của giao dịch số, không tin rằng dữ liệu cá nhân của họ được bảo vệ, không tin rằng các quyết định tài chính được đưa ra minh bạch, công bằng và có trách nhiệm thì mọi thành tựu công nghệ đều khó phát huy đầy đủ giá trị.
(VNF) - Có tổng chiều dài hơn 76km và tổng mức đầu tư trên 75.300 tỷ đồng, dự án đường Vành Đai 3 đi qua TP.HCM và các tỉnh Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Dương (cũ). Theo kế hoạch, công trình dự kiến về đích vào giữa năm 2026, nhưng những khí khăn từ thực tế buộc đơn vị quản lý phải điều chỉnh thời hạn hoàn thành.