Mỗi vùng quê gồm nhiều làng quần tụ lại. Chợ của các làng cứ luân phiên nhau ngày chợ phiên, thế nên nếu ai muốn đi chợ lâu, mua nhiều thứ phong phú hơn, mua cây giống, con giống và vật dụng phục vụ việc đồng áng hay việc nhà, nếu không đúng phiên chợ mình làng mình, thì đi sang làng khác gần quanh đấy. Cứ xoay một vòng cả tháng, ngày nào cũng có thể đi chợ làng hay chợ phiên. Từ xa xưa đã thế, đến nay vẫn thế. Hay thật đấy, cái cách đáp ứng, thỏa mãn mọi nhu cầu của con người ở làng quê gắn với chợ làng nơi miền đồng bằng của tôi.
Đi dạo chợ làng sáng sớm ra, vui lắm. Xôn xao những tiếng chào, câu thăm hỏi nhau của người làng, người trong họ mạc. Đi hết một vòng là đầy đủ thông tin, nhà ai có khách, nhà ai có cỗ vui, rồi việc này, việc nọ… Có cả những đưa đẩy, chuyện chưa vui, chuyện lo lắng này khác cũng đến tai mình… Hàng hóa đơn sơ nhưng tươi non mơn mởn, thanh mát, như những gánh rau vừa hái bên sông, như nón chè tươi, buồng cau mới cắt trong vườn, những mớ cá vừa đánh dưới ngòi lên. Rồi bánh đúc, bánh chưng, bánh nếp, bánh đa… bày sàng, nào khoai sắn thơm dẻo, nào các loại hoa quả vừa chín tới…
Đi chợ phiên còn thích mắt lắm hơn, còn phong phú hơn, lại no nê cái cảm giác với những cây giống, con giống, cây cảnh, hoa tươi, đều đẫm mùi vị của cuộc sống nơi đồng ruộng, thôn ổ bao bọc quanh cuộc sống của mình.
***
Hai vợ chồng tôi giờ đã thành khách quen của quán bún trong chợ làng. Mỗi dịp về, khác với ở thành phố thức khuya dậy muộn, thì ở quê là ngủ sớm, ngủ sâu đẫy giấc, sáng ra sảng khoái, dậy sớm, hai vợ chồng dẫn nhau ra chợ. Đi xem chợ xong rồi sà vào một hàng nào đó, ăn sáng no nê, khi trả tiền thì bất ngờ là chỉ bằng tiền trả cho đánh một đôi giày trên phố.
Lần đi dự một trại viết, kể với mấy ông nhà văn đang ở thành phố, rằng: “Chợ làng tôi, ăn bát bún xương chỉ có năm ngàn đồng”. Các bác ấy cứ ngây ra, bảo tôi bịa. Một ông còn nói: “Giá thế thành ra như bán ở thiên đường à. Bát bún bán năm ngàn, không bõ công rửa bát?”.
Thì đây, bữa sáng hai người, hai bát bún mười ngàn, đĩa đậu phụ rán nóng hổi năm ngàn, tổng cổng lại là mười lăm ngàn. Ăn xong còn ngồi chán chê, chè xanh, thuốc lào, chuyện vãn đủ mọi thứ... Có người chạy đến mời quả chuối, người cho mấy múi mít, quả cam, quả ổi...
Ngồi ăn đấy, có người đến chào, rồi nắm tay: “Ông ơi, con đọc Mùa hạ khó quên của ông rồi. Vẫn còn giữ sách đấy”. Có bác khề khà, bảo: “Này, anh tán ra cái nguồn gốc món gỏi lòng Phú La của làng ta, không đâu có, để in báo, kể cũng uyên thâm đới”. Có cụ nhận họ với tôi: “Ông Phong là họ xa với nhà chồng tôi, phải gọi tôi bằng chị”… Đại loại, nhiều chuyện như thế... Lại còn được nghe kể khối những chuyện chỉ có ở làng nữa. Ngồi chợ làng mà biết đủ thông tin trong nước, quốc tế, cơ cấu bố trí nhân sự cấp cao thì đúng như thần, nói đâu trúng đó, thế có vui không cơ chứ!
***
Cái lão chủ quán bún xương ở chợ ấy, nói chuyện cuốn hút lắm. Ngày xưa, lão đi bộ đội, ăn nói có duyên, dáng vóc cao lớn, có bộ dạ tá đóng vào, đi đâu ai cũng tưởng sĩ quan cao cấp, chào hỏi cung kính. Lão từng làm chủ hôn đám cưới, chả cần soạn trước, nếu gia chủ vui vì kén mãi mới được dâu hiền rể thảo, bảo lão cứ nói cho dài cho hay, thì lão nói dài, hay ho, nếu bảo đám này vầy vậy thôi, thì lão nói ngắn, sao cho đủ lệ bộ, tịnh chả đám nào chê trách. Lão làm đủ nghề rồi mới yên vị chủ quán chợ làng gần hai chục năm nay.
Theo lão kể, đứng chân ở đây được lâu thế, không dễ! Cũng có xung đột, cũng phải biết ứng xử với nhiều kẻ tinh tướng, cũng lắm vấn đề… Nhưng cứ từ, chuẩn chỉ, mực thước, mềm nắn rắn buông cho nó hết nhẽ đi, rồi cũng đến lúc ổn. Lão chủ quán đưa ra một câu nhận định làm tôi nghĩ mãi: “Ở làng xã này cũng có vài thằng chẳng ra gì. Tôi từng xuôi Nam ngược Bắc, thì gặp tới cả ngàn thằng như thế. Còn anh, đã từng nước ngoài nước trong thì có khi thấy cả triệu thằng như thế ấy chứ. Thế mà mình vẫn ra gì, vẫn đàng hoàng thì còn sợ gì nữa, nhỉ?”.
Tôi nói lại với lão chuyện mấy ông nhà văn không tin giá bún, giá đậu rán ở đây. Lão thủng thẳng: “Có khối người bảo ăn bát bún năm ngàn của tôi, no quá, muốn mua bát ít hơn, ba ngàn thôi, tôi cũng bán. Có lần, mấy ông đại gia quê làng, có dịp về, quần cộc áo phông ra chợ, bảo tôi mua cái cổ hũ với đoạn phèo ngon nhất chợ cho vào luộc lên, ngồi uống rượu cả buổi. Xong xuôi, thanh toán, tôi bảo hết năm củ, liền móc ví đưa cho tôi tờ 500.000 đồng. Tôi bảo không đủ tiền trả, chỉ có năm mươi ngàn, chứ không phải năm trăm ngàn đâu, sao đưa tiền to ra thế! Mấy ông ấy tròn mắt, tưởng tôi nói đùa. Người từng ở làng này còn như thế, nữa là... Tốt nhất, hôm nào anh dẫn mấy ông nhà văn ấy về đây chơi đi!”.
***
Kể nhiều cái thích, cái vui chợ làng rồi, thì cũng nên kể đến cái tiếc, cái mong khi về chợ làng nữa. Chợ làng tôi, cũng như nhiều chợ làng khác trong vùng, còn đơn sơ, đôi khi nhếch nhác lắm. Bây giờ, chúng ta có điều kiện hơn trong đầu tư xây dựng nông thôn mới. Giá như chú trọng hơn chút nữa, đầu tư cho cái nơi họp chợ làng khang trang lên một chút thì hay biêt bao nhiêu. Mà cũng chỉ cần khang trang lên chút thôi, chứ đừng ngăn ô với xây lớn như chợ phố, thì thành ra không hợp. Chợ làng không chỉ là chợ, là nơi mua bán, trao đổi đơn thuần, nó còn là nơi lưu giữ và biểu hiện ra cái văn hóa, phong tục của mỗi miền quê, mỗi làng quê. Vậy thì y phục phải xứng kỳ đức một chút, phải khang trang lên một chút mà thực hiện cho tốt chức năng ấy.
Nếu được như thế, chợ làng còn hấp dẫn hơn, để những người làng đi làm ở phố, có dịp về quê, càng thích đến chợ làng. Như thế thì lại nâng lên giá trị thương mại, kinh tế và phát triển.
Còn với lớp người như tôi, đã đi công tác nhiều rồi, đã thấy đóng góp đủ rồi, có khi cũng thăng trầm lăn lóc quan trường mãi, chán rồi, thì nên nhanh chuyển về quê mà sống, khỏe re! Mình về quê thì để lại thành phố cho những người trẻ hơn họ sống, sẽ rộng rãi hơn đấy…
Tags:
(VNF) - Bị can Nguyễn Thị Phương Thảo, Viện trưởng Viện Khoa học môi trường và sức khỏe cộng đồng bị cáo buộc đã chỉ đạo chỉnh sửa kết quả quan trắc trong vụ xả thải vượt chuẩn ở khu công nghiệp Quang Minh.
(VNF) - Đề xuất cho phép thí điểm mô hình kinh tế ban đêm tại làng nghề Bát Tràng, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội nhấn mạnh nên phát triển theo hướng phát huy giá trị văn hóa, lịch sử và hệ thống di sản sẵn có.
(VNF) - Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, nếu quá thận trọng trong xây dựng chính sách thì sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển, nhưng nếu nóng vội thì có thể phát sinh những rủi ro trong thực tiễn
(VNF) - Theo quyết định của Bộ Chính trị, các cơ quan, ban đảng, đơn vị sự nghiệp của Đảng, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương có tổng 12.818 biên chế.
(VNF) - TAND KV 4 TP Hải Phòng đang thụ lý vụ án hành chính giữa Công ty Phúc Thành và cơ quan Hải quan liên quan đến lô hàng lúa mì với yêu cầu bồi thường hơn 3,34 tỷ.
(VNF) - TS. Nguyễn Quốc Việt - Giảng viên Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng, việc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ghi nhận lợi nhuận trở lại là tín hiệu tích cực đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, thách thức lớn hơn của ngành điện không nằm ở kết quả kinh doanh của một doanh nghiệp mà ở việc xây dựng một thị trường điện minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo cao để thu hút đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
(VNF) - Trong bối cảnh kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh, thị trường lao động vững vàng và lạm phát có dấu hiệu nóng lên, Fed ngày càng khó đáp ứng mong muốn hạ lãi suất của Tổng thống Donald Trump. Thậm chí, "tin xấu" mà Fed có thể phải mang tới Nhà Trắng trong thời gian tới là lãi suất không những chưa thể giảm mà còn có nguy cơ tăng trở lại.
(VNF) - VFCA và ACM Mercantile Exchange ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giai đoạn 2026 - 2031, tạo khuôn khổ để hai bên thúc đẩy các hoạt động hợp tác trong lĩnh vực hàng hoá phái sinh.
(VNF) - Dù hành lang pháp lý cho cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) đã được thiết lập, đại diện doanh nghiệp cho biết việc tiếp cận nguồn điện sạch vẫn chưa thuận lợi do vướng mắc trong thủ tục cấp phép, quy định đầu tư và cách áp dụng chính sách chưa thống nhất giữa các địa phương.
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu lãnh đạo TKG Taekwang làm rõ một số vấn đề đối với dự án nhà máy nhiệt điện BOT Nam Định 1, trong đó có quyết tâm của doanh nghiệp trong việc tiếp tục triển khai dự án.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, phản ánh những giá trị cốt lõi mà ASEAN đang theo đuổi và định hướng cho tương lai của Hiệp hội trong giai đoạn tới.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đối với Việt Nam, phát triển không chỉ là mục tiêu kinh tế, mà còn là nền tảng để củng cố ổn định xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân. Đây cũng là điểm tương đồng với những yêu cầu đang đặt ra đối với ASEAN trong giai đoạn mới.
Lợi dụng nhu cầu mua nhà ở xã hội, một nhóm đối tượng tại Bắc Ninh đã cấu kết làm giả hàng chục bộ hồ sơ để giúp khách hàng hợp thức hóa điều kiện đăng ký mua nhà.
(VNF) - Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các bộ, ngành và tỉnh Quảng Ninh khẩn trương hoàn thiện Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh, bảo đảm chất lượng cao nhất, trình Ban Chấp hành Trung ương chậm nhất vào ngày 5/7.
(VNF) - Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) vừa công bố các quyết định liên quan đến công tác nhân sự cấp cao, trong đó tạm giao quyền điều hành đối với hai vị trí lãnh đạo chủ chốt là Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc.
(VNF) - Ngày 9/6, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa và Công ty TNHH Aeon Mall Việt Nam đã có buổi làm việc về tình hình triển khai dự án trung tâm thương mại Aeon Mall Thanh Hóa.
(VNF) - Bộ Chính trị định hướng tiếp tục tinh giản từ 5-10% biên chế trong toàn hệ thống chính trị giai đoạn 2027-2031, đồng thời chuyển mạnh từ quản lý số lượng sang quản lý chất lượng, hiệu quả công việc và kiên quyết đưa ra khỏi bộ máy những trường hợp không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
(VNF) - Phát biểu tại phiên Khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh rằng lợi thế không chỉ thuộc về các quốc gia có nguồn lực lớn mà còn thuộc về các quốc gia và khu vực có khả năng tham gia định hình các quy tắc và chuẩn mực mới của thời đại.
(VNF) - Ba lãnh đạo cấp cao của CTCP Tư vấn Xây dựng Điện 3 (PECC3, Mã chứng khoán: TV3) vừa bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố và bắt tạm giam.
(VNF) - Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2027) đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ.
(VNF) - Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ được tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ, minh bạch và hiệu quả.
(VNF) - Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân chủ động nguồn hàng, duy trì hoạt động cung ứng xăng E10 liên tục cho thị trường.
(VNF) - Dịp Quốc khánh năm nay, cán bộ, công chức, viên chức sẽ được nghỉ liên tục 5 ngày, từ 29/8 đến hết 2/9, nhờ thực hiện hoán đổi ngày làm việc. Khối doanh nghiệp được khuyến khích áp dụng lịch nghỉ tương tự để tạo điều kiện cho người lao động nghỉ ngơi và tham gia các hoạt động trong dịp lễ.
(VNF) - Nhà nước có thể bố trí nguồn lực mua lại các khu nhà ở xã hội để làm cơ sở cho thuê. Bộ Tài chính và các bộ, ngành đang liên quan đang được giao nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế và chính sách hỗ trợ đi kèm.
(VNF) - Bộ Ngoại giao khẳng định kết luận điều tra về các hành vi lao động cưỡng bức của Cơ quan Đại diện thương mại Mỹ không phản ánh đúng thực tế và nỗ lực của Việt Nam trong phòng, ngừa, giảm thiểu lao động cưỡng bức.
(VNF) - Bị can Nguyễn Thị Phương Thảo, Viện trưởng Viện Khoa học môi trường và sức khỏe cộng đồng bị cáo buộc đã chỉ đạo chỉnh sửa kết quả quan trắc trong vụ xả thải vượt chuẩn ở khu công nghiệp Quang Minh.
(VNF) - Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập có quy mô gần 60.000 tỷ đồng, được xây dựng tại phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An.
