Thời Pháp thuộc, con đường đất từ ngã ba Nguyễn Thái Học gần bến xe Kim Mã kéo dài tới La Thành chưa có tên gọi. Đó là vết tích của vòng tường đất trung gian của kinh thành Thăng Long cổ, gồ ghề như sống trâu, ranh giới tự nhiên giữa hai làng Giảng Võ và Hào Nam. Hai bên đường khi ấy là ruộng đồng, ao hồ, mồ mả xen kẽ, nhà dân thưa thớt.
Đến năm 1945, trên bản đồ Hà Nội mới xuất hiện tên phố Đại La – Kim Mã (đoạn từ Nguyễn Thái Học đến Cát Linh) để phân biệt với phố Đại La phía Vọng – Chợ Mơ. Đoạn từ Cát Linh đến La Thành mang tên Đê La Thành. Mãi đến năm 1964, Hà Nội mới nhập hai đoạn phố ấy làm một và đặt tên chung là Giảng Võ.
Chính đoạn đầu phố Đại La xưa ấy gắn với câu chuyện về ông Năm Diệm (có tài liệu ghi là Năm Giệm) – người để lại dấu ấn đặc biệt trên mảnh đất nay là khách sạn Pullman.
Trước những năm 1930, chỉ khu phố Tây và một số biệt thự lớn mới có “chuồng xí máy” – hệ thống tự hoại. Còn phần lớn người dân Hà Nội sử dụng chuồng xí thùng. Khi thùng đầy, các gia đình phải thuê người mang đi đổ xuống sông, hồ. Việc làm này vừa mất vệ sinh, vừa gây ô nhiễm nghiêm trọng.
Hội đồng Thành phố buộc phải quản lý, tổ chức đấu thầu việc thu gom phân, với quy định chặt chẽ: chỉ làm ban đêm, có bể chứa tập trung và phải đặt xa trung tâm. Người trúng thầu khi ấy là ông Năm Diệm. Không rõ quê quán, chỉ biết ông từng làm đủ nghề: thợ nhà máy xe điện, buôn gạch ngói… rồi tích cóp mua một khu đất lớn ở phố Đại La – vùng còn hoang vu, gần các hồ Hào Nam, Giảng Võ, Tám Mái.
Tại đây, ông lập bãi xe ba gác, xây bể chứa phân, dựng nhà mái tôn để thùng, xây dãy nhà lợp lá cho phu ở. Nơi rửa thùng là các hồ quanh vùng. Ban đêm, những chiếc xe ba gác lọc cọc kéo vào phố, tiếng gọi “đổi thùng” vang lên trong đêm khuya. Chính vì thế, người Hà Nội khi xây nhà thường làm thêm cửa hậu hoặc lối đi hẹp để tiện cho việc này.
Phân thu gom được bán cho các vùng trồng rau như Canh, Diễn, Vòng, Láng hoặc cho các đầm nuôi cá. Dần dần, phân bắc trở thành một mặt hàng có thị trường. Ngoài lực lượng phu chính thức của ông Năm Diệm, còn xuất hiện những “đội quân” đổi thùng lậu, dùng quang gánh múc trộm phân từ các nhà vệ sinh công cộng. Ven quốc lộ 32, từ Cầu Giấy đến chùa Hà, từng tồn tại một “chợ phân” họp suốt từ nửa đêm đến rạng sáng.
Đó là công việc hôi hám, vất vả, chủ yếu dành cho nông dân nghèo ngoại thành. Người Hà Nội xưa từng dọa con bằng câu: “Không chịu học, sau này chỉ có đi đổ thùng”.
Khi đã trở nên khá giả, khoảng năm 1920, ông Năm Diệm bỏ nghề vệ sinh, chuyển sang sản xuất vật liệu xây dựng. Trên chính khu đất cũ, ông xây dựng nhà máy gạch Đại La – một trong những cơ sở sản xuất gạch nung lớn nhất Hà Nội thời bấy giờ.
Nhà máy quay ra hai mặt đường Đại La và Cát Linh, mỗi chiều dài hàng trăm mét. Có lò nung, sân phơi gạch, bãi chứa nguyên liệu. Bên cạnh là biệt thự gia đình ông, kiến trúc Pháp, lối vào nay là ngõ 203 Giảng Võ. Đặc biệt nhất là ba ống khói gạch cao tới 50 mét – những “cột chống trời” vươn cao giữa vùng đồng ruộng, trở thành công trình cao nhất Hà Nội thời ấy.
Nhà máy gạch Đại La hoạt động liên tục từ năm 1920 đến sau ngày Tiếp quản Thủ đô 1954. Sau cải tạo tư bản tư doanh, nhà máy thuộc quản lý nhà nước, trở thành một trong những cơ sở sản xuất chủ lực, cung cấp gạch ngói cho Hà Nội suốt nhiều thập niên.
Đầu thập niên 1990, Hà Nội chủ trương di dời các cơ sở gây ô nhiễm khỏi nội đô. Nhà máy gạch Đại La buộc phải dừng hoạt động. Năm 1991, toàn bộ nhà máy bị phá dỡ. Khu đất vàng được giao cho một tập đoàn nước ngoài xây dựng khách sạn. Năm 1998, khách sạn Horison ra đời tại số 40 Cát Linh, đến năm 2012 đổi tên thành Pullman Hà Nội.
Điều đặc biệt là một trong ba ống khói trăm tuổi vẫn được giữ lại. Giữa không gian sang trọng, hiện đại, chiếc ống khói gạch thô mộc đứng sừng sững như một chứng nhân lịch sử. Nó vừa là điểm nhấn kiến trúc độc đáo, vừa gợi nhớ một Hà Nội lao động, nhọc nhằn nhưng đầy sinh khí.
Khách sạn Pullman hôm nay tượng trưng cho Hà Nội hội nhập, còn ống khói kia lặng lẽ kể câu chuyện về ông Năm Diệm – người bắt đầu từ những đêm đổi thùng hôi hám, để rồi xây dựng nên một trong những nhà máy lớn nhất Thủ đô, và để lại dấu ấn trăm năm trên mảnh đất nay là biểu tượng của sự phồn hoa.
Tags:
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026–2030 đặt ra yêu cầu bứt phá từ khu vực kinh tế tư nhân – lực lượng đóng góp hơn 51% GDP. Theo đó, nội lực doanh nghiệp Việt cùng cải cách thể chế là yếu tố quyết định để hiện thực hóa tham vọng này.
(VNF) - Trong chuyến kiểm tra công trường đầu xuân, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu tăng tốc thi công hai dự án cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh và Hữu Nghị – Chi Lăng, phấn đấu khánh thành vào dịp 30/4/2026. Thông điệp “vượt nắng, thắng mưa” được nhấn mạnh nhằm sớm hoàn thiện trục cao tốc cửa khẩu, mở rộng không gian phát triển cho khu vực Đông Bắc.
(VNF) - Trong tổng số 864 người ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI, 5 ứng viên trẻ tuổi nhất đều là nữ, thuộc thế hệ 2K.
(VNF) - Tổng Bí thư Tô Lâm ngày 19/2 (theo giờ Mỹ) đã tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Dải Gaza tại Washington DC, theo lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Hội đồng.
(VNF) - Năm 2026, Chính phủ tiếp tục thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy ở Trung ương và địa phương, để hướng tới mục tiêu hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn.
Theo đặc phái viên TTXVN, nhân dịp tham dự Cuộc họp Khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Washington D.C., Hoa Kỳ theo lời mời của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, ngày 19/2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã tiếp Trưởng đại diện Thương mại Hoa Kỳ, Đại sứ Jamieson Greer.
Theo đặc phái viên TTXVN, nhân dịp dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza theo lời mời của Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ Donald Trump từ ngày 18 - 20/02/2026, sáng 19/2 (theo giờ địa phương), Tổng Bí thư Tô Lâm đã có các cuộc gặp, trao đổi với Tổng thống Indonesia, Tổng thống Uzbekistan, Tổng thống Azerbaijan, Tổng thống Kazakhstan, Thủ tướng Campuchia, Thủ tướng Armenia, Thủ tướng Hungary, Thủ tướng Pakistan, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Cộng hòa Séc.
Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết các cơ quan của Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ cùng phía Mỹ, để hai bên có thể sớm hoàn tất thỏa thuận thương mại đối ứng.
(VNF) - 28 năm sau khi tách khỏi tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng cũ, Đà Nẵng lại đón thêm một mùa xuân mới, lần này trong trạng thái hợp nhất với Quảng Nam. Xuân mới rộn ràng giữa đất trời và lòng người, mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn. Tiềm năng mới, cơ hội mới, vận hội mới cùng những cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội, giúp Đà Nẵng cùng cả nước tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
(VNF) - Tỷ lệ doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn tăng hai chữ số trong đầu năm 2026, phản ánh sức chống chịu của khu vực sản xuất – kinh doanh còn nhiều hạn chế. Trong bối cảnh đó, TS Nguyễn Đình Cung cho rằng cần một “liều thuốc” cải cách thể chế đủ mạnh để tháo gỡ điểm nghẽn, tạo không gian phát triển bền vững cho doanh nghiệp.
(VNF) - Trong kỷ nguyên tài sản số, năng lực cạnh tranh quốc gia không còn chỉ dựa trên tài nguyên thiên nhiên hay nhân công giá rẻ, mà chuyển dịch sang khả năng làm chủ hệ sinh thái số.
(VNF) - Là thành viên sáng lập, Việt Nam mong muốn cùng các thành viên phát huy vai trò của Hội đồng Hòa bình về Gaza trong việc thúc đẩy hòa bình và tái thiết Gaza trên cơ sở Nghị quyết của HĐBA LHQ.
(VNF) - Đầu thế kỷ XX, khi người Pháp bắt đầu công cuộc kiến thiết Sài Gòn, vốn được mệnh danh là Hòn ngọc Viễn Đông, xã hội Nam Kỳ đã chứng kiến sự rạn nứt của trật tự phong kiến cũ để nhường chỗ cho những cơ hội kinh tế mới. Chính trong bối cảnh giao thời tranh tối tranh sáng ấy, bốn nhân vật được mệnh danh là “Nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Hỏa”, không chỉ nhờ vào vận may hay thiên thời địa lợi nhân hòa, mà còn nhờ vào khả năng định vị bản thân xuất sắc trong vai trò là những công dân xứ
(VNF) - Cồng chiêng Tây Nguyên được mời tham dự “Lễ hội âm thanh thế giới”. Tại lễ hội này, bên cạnh âm nhạc hiện đại, các nghệ nhân đến từ Uzbekistan, Chile và Việt Nam sẽ trình bày dòng nhạc dân gian đặc trưng của mình, với chủ đề “Cùng bảo tồn và phục hồi” (Co-existence and Resilience). Và từ đây, cũng đặt ra cho chúng ta nhiều suy ngẫm về hình thức và cách thức đầu tư tài chính và nhân lực nhằm bảo tồn và phát huy văn hóa dân gian hiệu quả nhất trong công cuộc phát triển kinh tế xã hội mang
(VNF) - Nelson Mandela, nhà hoạt động chính trị - xã hội nổi tiếng thế giới của Nam Phi, người được trao Giải thưởng Nobel Hòa bình năm 1993, từng phát biểu: “Muốn thay đổi một chế độ, trước hết phải tác động vào nền giáo dục”. Chủ tịch Hồ Chí Minh, Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, danh nhân văn hóa thế giới, cũng coi dốt nát là một thứ giặc, nguy hại như giặc ngoại xâm và “giặc đói”. Lịch sử phát triển của nhân loại luôn gắn liền với những thành tựu của giáo dục - đào tạo và các dân tộc vă
(VNF) - Chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả là mục tiêu đã được Việt Nam đặt ra trong nhiều năm. Tuy nhiên, TS. Nguyễn Đình Cung, Nguyên viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương khẳng định để mục tiêu này đi vào thực chất, điều quan trọng là phải nhìn rõ nền tảng của nền kinh tế đang ở đâu, từ đó lựa chọn lộ trình phù hợp.
(VNF) - Ngày 18/2, Tổng Bí thư Tô Lâm có bài viết "Đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới". VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn.
(VNF) - Hà Nội mang trong mình những lớp trầm tích văn hóa dày đặc, được bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử. Đó là những ngôi đình làng nép mình trong phố thị, những ngôi đền, ngôi chùa gắn với tín ngưỡng dân gian, với đời sống tinh thần của bao thế hệ người Tràng An.
(VNF) - Hiện giá vàng trong nước vẫn đang ở trong thời kỳ nghỉ Tết và “neo” ở mức cao 181 triệu đồng/lượng. Theo các chuyên gia, năm 2026, đi kèm với tăng trưởng về giá là những thay đổi mang tính bước ngoặt trong cơ chế quản lý, khi dòng vốn dân cư được định hướng vào hệ thống giao dịch minh bạch và có tính thanh khoản cao hơn.
(VNF) - Trong 9 nhân sự cơ quan Đảng Trung ương ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 16 có Tổng Bí thư Tô Lâm, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và 6 lãnh đạo các ban Đảng.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường từng bước phục hồi, dòng kiều hối đang trở thành nguồn lực quan trọng tiếp sức cho bất động sản Việt Nam. Những thay đổi trong khung pháp lý cùng môi trường đầu tư ngày càng minh bạch được kỳ vọng sẽ mở rộng cánh cửa cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài tham gia sâu hơn vào thị trường.
(VNF) - Bộ Xây dựng đề xuất nâng tỷ lệ nắm giữ vốn điều lệ của nhà đầu tư nước ngoài trong hãng hàng không Việt Nam lên mức không quá 49%, thay vì không quá 34% như hiện nay.
(VNF) - Thời vàng son là những thời thịnh trị, nước giàu, dân no đủ, trăm họ yên ổn làm ăn. Trong lịch sử, nước ta cũng đã từng có những thời vàng son như vậy.
(VNF) - Hãy tưởng tượng bạn bước chậm rãi vào một thế giới khác, nơi thời gian dường như ngừng trôi, chỉ còn lại tiếng nước nhỏ giọt nhẹ nhàng, tiếng gió thoảng qua những khoảng không khổng lồ, và ánh sáng dịu dàng len lỏi từ những hố sụt trên cao. Đó chính là Hang Sơn Đoòng – hang động tự nhiên lớn nhất thế giới, nằm sâu trong lòng Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026–2030 đặt ra yêu cầu bứt phá từ khu vực kinh tế tư nhân – lực lượng đóng góp hơn 51% GDP. Theo đó, nội lực doanh nghiệp Việt cùng cải cách thể chế là yếu tố quyết định để hiện thực hóa tham vọng này.
(VNF) - Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A đoạn qua khu vực Văn Điển – Ngọc Hồi (huyện Thanh Trì cũ, Hà Nội) dài 3,8km đang bước vào giai đoạn nước rút sau nhiều năm chậm tiến độ do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.
