Đà Nẵng: ‘Động lực’ trung tâm nâng tầm logistics miền Trung

Lợi thế của Đà Nẵng

Theo bà Lê Thị Kim Phương, Giám đốc Sở Công Thương TP. Đà Nẵng, đối với khu vực miền Trung – Tây Nguyên, logistics không chỉ đóng vai trò hỗ trợ mà còn là “đòn bẩy” quan trọng thúc đẩy liên kết vùng, phát huy hiệu quả hệ thống cảng biển, sân bay và mạng lưới giao thông chiến lược. Trong bức tranh chung ấy, Đà Nẵng được xác định là trung tâm, là hạt nhân liên kết và động lực phát triển logistics của toàn miền Trung.

Sở hữu vị trí chiến lược ở trung điểm cả nước, Đà Nẵng hội tụ đầy đủ các điều kiện để phát triển logistics: cảng biển, sân bay quốc tế, hệ thống đường bộ – đường sắt, khu công nghệ cao, khu công nghiệp cùng khu thương mại tự do Đà Nẵng. Đồng thời, thành phố là cửa ngõ ra biển của các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên và các quốc gia tiểu vùng sông Mekong, giữ vai trò điểm nút trên hành lang kinh tế Đông – Tây.

Việc hợp nhất TP. Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam mở ra không gian phát triển mới, với quy mô dân số hơn 3 triệu người, lớn nhất trong số 6 đô thị trực thuộc Trung ương. Đây là cơ sở quan trọng để Đà Nẵng vươn lên trở thành một trong những trung tâm đô thị lớn nhất cả nước, nắm giữ vị thế chiến lược của vùng Duyên hải miền Trung.

Đặc biệt, ngày 13/6/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định thành lập khu thương mại tự do Đà Nẵng, mô hình đầu tiên tại Việt Nam, gắn với sân bay quốc tế Đà Nẵng, sân bay Chu Lai, cảng Liên Chiểu và các tuyến hàng hải quốc tế. Đây được xem là mắt xích quan trọng trong mạng lưới cung ứng toàn cầu tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đồng thời là bước ngoặt trong chiến lược phát triển của thành phố.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đánh giá, thu hút đầu tư vào hạ tầng logistics là bước đi then chốt trong bối cảnh Đà Nẵng đang chuyển đổi cơ cấu kinh tế và xác định logistics là trục phát triển quan trọng. Thành phố hội tụ lợi thế lớn khi nằm trên tuyến Hành lang kinh tế Đông – Tây, kết nối Myanmar, Lào, Thái Lan – tuyến giao thương có khả năng đưa Đà Nẵng trở thành đầu mối trung chuyển quốc tế.

Việc sáp nhập địa giới hành chính không chỉ mở rộng không gian phát triển mà còn tạo điều kiện để hình thành hệ sinh thái logistics bài bản hơn, thu hút đầu tư và phát huy thêm lợi thế mới.

Ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng nhấn mạnh, từ những lợi thế về vị trí và tiềm năng phát triển, Đà Nẵng sẽ tiếp tục giữ vai trò trung tâm logistics, thương mại và đổi mới sáng tạo của khu vực miền Trung – Tây Nguyên. Thành phố đồng thời phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm đô thị logistics tổng hợp của khu vực.

Bước đi lớn cho vai trò trung tâm vùng

Giai đoạn 2021 – 2030, Đà Nẵng đặt mục tiêu tăng trưởng logistics bình quân trên 11%/năm, đóng góp khoảng 15% GRDP. Hệ thống hạ tầng chiến lược gồm nhà ga hàng hóa, đường sắt, cảng biển, sân bay quốc tế Đà Nẵng và Chu Lai sẽ trở thành mạng lưới kết nối các địa phương và quốc tế.

Thành phố cũng định hướng mở rộng kết nối hành lang kinh tế Đông – Tây, hướng đến khu vực Trung Đông và Ấn Độ Dương để hình thành tuyến hành lang kinh tế mới, kéo dài từ Đà Nẵng đến Nam Á – Trung Đông – châu Âu.

Giám đốc Sở Công Thương TP. Đà Nẵng Lê Thị Kim Phương cho biết, để hiện thực hóa mục tiêu trên, thành phố sẽ hoàn thiện thể chế, chính sách ưu đãi, đặc biệt dành cho khu thương mại tự do và các dự án logistics then chốt. Đồng thời, đẩy nhanh đầu tư hạ tầng, ưu tiên cảng Liên Chiểu, sân bay Chu Lai, các trung tâm logistics và hệ thống kết nối đường biển, đường bộ vàđường sắt. Phát triển trung tâm logistics hàng không tại Chu Lai, hướng đến trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế và trung tâm bảo dưỡng tàu bay khu vực. Đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, thu hút các tập đoàn logistics, vận tải đa phương thức và thương mại điện tử. Ngoài ra, thành phố cũng sẽ cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí cho doanh nghiệp logistics.

“Với định hướng rõ ràng, quyết tâm cao và hạ tầng đang được đầu tư đồng bộ, Đà Nẵng có cơ sở để trở thành trung tâm logistics của miền Trung và đầu mối giao thương quốc tế”, bà Phương nhấn mạnh.

Ông Trần Thanh Hải cho rằng khu vực miền Trung nói chung và Đà Nẵng nói riêng có vị trí đặc biệt với cảng biển, sân bay, cửa khẩu và vai trò quan trọng trên hành lang kinh tế Đông – Tây. Tuy nhiên, khu vực vẫn thiếu nguồn hàng lớn, thiếu cảng nước sâu quy mô lớn và thiếu trung tâm phân phối; các doanh nghiệp logistics còn nhỏ, sức lan tỏa hạn chế.

Từ thực tế đó, ông đề xuất Chính phủ và bộ ngành tiếp tục tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục. Tăng cường liên kết vùng, thành lập ban điều phối liên vùng để thống nhất quy hoạch. Áp dụng cơ chế ưu đãi đặc thù cho khu thương mại tự do Đà Nẵng. Đồng thời, khôi phục Hành lang kinh tế Đông – Tây, kêu gọi doanh nghiệp Việt đầu tư sang Lào, Thái Lan, Myanmar để tạo nguồn hàng. Xem xét điều chỉnh các tuyến cao tốc, bố trí làn riêng cho vận tải hàng hóa hoặc xây dựng vành đai cho logistics.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Dương Tiến Lâm, Tổng giám đốc Công ty CP Asia Trans cho hay, hiện nay thủ tục hải quan vẫn còn phức tạp, dù đã có nhiều cải thiện. Một số loại hàng hóa như sản phẩm có nguồn gốc động – thực vật phải mất nhiều tháng để hoàn tất hồ sơ kiểm dịch; mỗi lần yêu cầu bổ sung lại mất thêm 15 ngày, khiến doanh nghiệp phát sinh chi phí lưu kho, chậm tiến độ giao hàng. Việc giám định lại làm phát sinh hàng loạt chi phí: nâng hạ container, lấy hàng ra – đưa hàng vào để giám định, phí giám định… Những chi phí khiến mục tiêu “giảm chi phí logistics” không đạt.

“Nếu Đà Nẵng định hướng trở thành trung tâm logistics và xây dựng khu thương mại tự do, trung tâm trung chuyển của miền Trung thì thủ tục hải quan là “điểm nghẽn” cần ưu tiên cải thiện”, ông Lâm nói.